SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I - LỜI MỞ ĐẦU
Từ xa xưa, người phương Đông đã có câu: “Tôi nghe thì tôi quên, tôi nhìn
thì tôi nhớ, tôi làm thì tôi hiểu”. Học sinh tiếp thu kiến thức không chỉ bằng
kênh nghe, kênh nhìn mà còn phải được tham gia thực hành, vận dụng, trao đổi
và được thể hiện suy nghĩ, những chính kiến của bản thân ngay trên lớp học,
trong từng giờ học. Để đạt được điều ấy, giáo viên cần phải đổi mới cơ bản
phương pháp dạy – học. Như vậy, chúng ta mới có thể đào tạo được lớp người
năng động, sáng tạo, vươn lên cạnh tranh trí tuệ trong bối cảnh toàn cầu đang
hướng tới nền kinh tế tri thức.
Đối với môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh, đây là một môn học chính
khóa, quan trọng nằm trong chương trình giảng dạy bậc THPT nhằm rèn luyện,
hình thành nhân cách, nâng cao ý thức quốc phòng, củng cố nền quốc phòng
toàn dân vững mạnh. Do đó, việc tìm tòi, nghiên cứu, đổi mới phương pháp dạy
– học môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh là vô cùng ý nghĩa. Nó góp phần
“phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh”, “bồi dưỡng
phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn tác
động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” (Luật Giáo
dục, điều 28).
Sau nhiều năm trăn trở và thực nghiệm, trong sáng kiến kinh nghiệm lần
này, tôi chọn đề tài: “Một số kinh nghiệm nâng cao hiệu quả dạy – học môn
Giáo dục Quốc phòng – An ninh qua tiết 32 – Bài 7: Tác hại của ma túy và
trách nhiệm của học sinh trong phòng, chống ma túy” để nghiên cứu.
II - THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1. Thuận lợi
- Về phía học sinh: Học sinh đều đã được trang bị một phần nhất định
những hiểu biết chung về tác hại của ma túy và việc phòng, chống ma túy thông
qua sự lồng ghép vào một số môn học, các hoạt động ngoại khóa, các phương
tiện truyền thông và từ chính thực tế đời sống.

Số HS
0
10
28
08
01
0

5.0 - 5.5

6.0 - 6.5

7.0 - 7.5

8.0 - 8.5

9.0 - 10.0

0.0%
21.3%
59.6%
17.0%
2.1%
0.0%

Từ thực trạng trên, để dạy – học đạt hiệu quả cao hơn, tôi đã tìm tòi
nghiên cứu, mạnh dạn đổi mới phương pháp dạy – học tiết 32 – Bài 7: “Tác hại
của ma túy và trách nhiệm của học sinh trong phòng, chống ma túy” theo đặc
trưng của môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh, tạo được sự say mê, hứng thú,
tích cực học tập cho học sinh và định hướng cho các em chủ động nắm bắt nội

hợp với mục đích dạy học của người thầy, chất lượng giờ dạy sẽ cao hơn rất
nhiều.
2. Giải pháp 2: Phát huy tính tích cực của học sinh trong giờ dạy - học
- Giáo viên cần đặt học sinh vào tình huống có vấn đề bằng hệ thống câu
hỏi từ thấp đến cao như câu hỏi tái hiện, câu hỏi vận dụng, câu hỏi nhận xét và
đánh giá kết hợp với hình ảnh, video,… để lôi cuốn học sinh vào bài dạy, tạo
hứng thú, phát huy tính sáng tạo, khả năng tư duy cho các em.
- Giáo viên gợi cho học sinh vận dụng những kiến thức đã được biết đến
từ cấp Trung học cơ sở cùng sự liên hệ từ đời sống thực tế để học sinh thấy được
tính thực tiễn quan trọng của tiết học đối với mỗi người.
- Giáo viên tổ chức học sinh chiếm lĩnh kiến thức thông qua việc tăng
cường kết hợp hình thức học tập cá thể với học tập hợp tác. Tuỳ từng đơn vị
kiến thức và mục đích dạy học mà giáo viên tổ chức học sinh hoạt động độc lập
hay hoạt động hợp tác (theo tổ, nhóm). Hoạt động độc lập giúp học sinh được
bộc lộ, khẳng định ý kiến, qua đó người học nâng mình lên một trình độ mới.
Hoạt động hợp tác (mỗi tổ 6 đến 8 người) làm tăng hiệu quả học tập, nhất là lúc
phải giải quyết những vướng mắc, vấn đề gay cấn, cấp thiết. Như vậy, thông qua
hoạt động kiểu này sẽ giúp học sinh làm quen dần với sự phân công hợp tác
trong hoạt động xã hội.
3. Giải pháp 3: Đổi mới, nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị dạy – học
Phạm Quang Minh

Trường THPT Bỉm Sơn

3


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Thiết bị dạy học đầy đủ là một trong những điều kiện quyết định thành
công của việc đổi mới phương pháp dạy – học, hướng học sinh vào hoạt động

Câu 1: Tệ nạn ma túy gây ra những tác hại nào?
…………………………………………………….
Câu 2: Nêu ngắn gọn từng tác hại của ma túy?
…………………………………………………….
Câu 3: Sưu tầm một số bài viết và hình ảnh về tác
hại của ma túy.
Phạm Quang Minh
Trường THPT Bỉm Sơn 4


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Cách làm này có nhiều ưu điểm: học sinh đã nắm được một phần cơ bản
của bài học mới; chỉ bổ sung những kiến thức cần thiết từ giáo viên và bạn bè
nên có nhiều thời gian khắc sâu kiến thức trọng tâm và liên hệ thực tế; phát huy
được tính tự học, tích cực của học sinh.
2. Biện pháp 2: Phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy – học
2.1. Yêu cầu chung
- Lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên đóng vai trò tổ chức hướng dẫn
học sinh chiếm lĩnh kiến thức thông qua những biện pháp đổi mới. Từ đó giáo
viên khơi dậy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh và tạo bầu không
khí học tập sôi nổi, thoải mái.
- Tổ chức học sinh lĩnh hội kiến thức qua hình thức kết hợp hoạt động độc
lập và hoạt động hợp tác (theo nhóm tổ).
- Tổ chức thảo luận vấn đề với hệ thống câu hỏi đi từ nhận biết, liên hệ,
mở rộng đến vận dụng ở mức độ cao.
2.2. Yêu cầu cụ thể
a. Tạo tâm thế, hứng thú cho học sinh ngay từ kiểm tra bài cũ và giới
thiệu bài mới
Cách thức tiến hành như sau:
* Kiểm tra bài cũ

1. Khái
niệm
chất
ma túy

2. Phân
loại
chất
ma túy

2. Đối với nền
kinh tế

1. Bản thân
người sử dụng

3. Đối với trật tự,
an toàn xã hội

II. Tác hại của tệ nạn ma túy

I.Hiểu biết
cơ bản
về ma túy

3. Các chất ma túy
thường gặp

NỘI DUNG BÀI 7


xem một số hình ảnh minh họa
về một số con đường đưa ma
túy vào cơ thể.
1. Tác hại của ma tuý đối với bản thân
người sử dụng
GV: Ma túy đã gây nên những a. Gây tổn hại về sức khoẻ
tổn hại nào đối với bản thân - Tác hại:
người sử dụng?
+ Gây tổn hại trực tiếp cho các cơ quan: hệ tiêu
(sức khỏe; tinh thần; kinh tế, hoá, hệ hô hấp, hệ tuần hoàn, các bệnh về da,
tình cảm, hạnh phúc gia đình) làm suy giảm chức năng thải độc, hệ thần kinh,
Phạm Quang Minh
Trường THPT Bỉm Sơn 6


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Chia lớp thành 4 nhóm thảo
luận:
- Nhóm 1 và 4: Trình bày tác
hại của ma túy gây tổn hại về
sức khỏe?
- Nhóm 2: Ma túy có tác hại
như thế nào đối với nền kinh
tế?
- Nhóm 3: Tác hại của ma túy
đối với trật tự, an toàn xã hội
như thế nào?
-> Hình thức thảo luận:
+ Chiếu câu hỏi của 4 nhóm

- Ở trạng thái loạn thần kinh sớm, người nghiện
ma tuý có thể có những hành vi nguy hiểm cho
bản thân và người xung quanh.
c. Gây tổn hại về kinh tế, tình cảm, hạnh
phúc gia đình
– Về kinh tế: sử dụng ma tuý tiêu tốn nhiều tiền
bạc. Khi đã nghiện, người nghiện luôn có xu
hướng tăng liều lượng dùng, chi phí về tiền của
ngày càng lớn, dẫn đến họ bị khánh kiệt về
kinh tế.
- Về nhân cách: sử dụng ma tuý làm cho người
nghiện thay đổi trạng thái tâm lý, sa sút về tinh
thần( xa lánh nếp sống, sinh hoạt lành mạnh, xa
lánh người thân, bạn bè tốt; có thể làm bất cứ
việc gì kể cả trộm cắp, lừa đảo, cướp giật, đánh
đập người thân, cha mẹ, vợ con, anh
em,…thậm chí giết người,…). Hành vi, lối
sống của họ bị sai lệch so với chuẩn mực đạo
đức của xã hội và luật pháp. Họ là những người
bị tha hoá về nhân cách.
-> Từ đó, hạnh phúc gia đình bị tan vỡ và ảnh
Trường THPT Bỉm Sơn 7


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

-> Sau khi các nhóm trình bày
hết vấn đề, giáo viên nhận xét
và chốt kiến thức.
- Giáo viên cho học sinh xem

nảy sinh, phát triển các tệ nạn xã hội khác (mại
dâm, cờ bạc...).

TÓM LẠI:
GV: Em có nhận xét chung gì Tệ nạn ma túy đã và đang là hiểm họa của nhân
về tác hại của tệ nạn ma túy và loại, với những hậu quả, tác hại vô cùng lớn đối
thái độ, hành động của chúng với người nghiện, gia đình họ và cộng đồng ->
mỗi chúng ta, các cơ quan thực thi pháp luật
ta với tệ nạn này?
cũng như toàn xã hội, cần nỗ lực mọi biện pháp
để xóa bỏ tệ nạn này, đem lại yên bình cho mọi
nhà.
3. Biện pháp 3: Sử dụng phù hợp, linh hoạt các phương tiện dạy - học
truyền thống kết hợp với hiện đại
Trong quá trình hướng dẫn học sinh lĩnh hội kiến thức ở trên lớp, giáo
viên sử dụng các phương tiện dạy – học một cách thích hợp sẽ phát huy được
nhiều khả năng sáng tạo của học sinh. Đặc biệt, những ứng dụng của công nghệ
Phạm Quang Minh
Trường THPT Bỉm Sơn 8


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
thông tin sẽ làm cho hoạt động học của học sinh trở nên sôi nổi, hưng phấn, khơi
dậy niềm đam mê, thích thú, phát huy tối đa tính chủ động, tích cực của học
sinh.
Cụ thể như sau:
- GV sử dụng máy chiếu đa năng soạn thảo trên phần mềm Power Point
cho HS xem một số hình ảnh về ma túy tổng hợp, con đường đưa ma túy vào cơ
thể và tác hại của ma túy.
Ví dụ:

Trường THPT Bỉm Sơn 11


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Hình ảnh 6
Đồng thời để học sinh hiểu sâu sắc hơn về tác hại của ma túy, giáo viên
cho học sinh xem 2 đoạn video nói về ma túy đá, ma túy tổng hợp cũng như tác
hại của chúng (kèm trong file SKKN: giaoducquocphong-anninh – Pham Quang
Minh – THPT Bim Son – Bim Son).
- GV dùng bảng phụ cụ thể hóa tác hại của ma túy gây tổn hại về sức khỏe
bằng sơ đồ:

Hệ tuần hoàn

Các bệnh về da

Hệ hô hấp

Làm suy giảm chức
năng thải độc
Gây tổn hại sức khỏe

Hệ tiêu hóa

Suy giảm sức
lao động

Ảnh hưởng hệ
thần kinh

……………………………………………………
Giáo viên có thể thay hình thức thảo luận trên phiếu học tập bằng viết ở
giấy trong và trình bày trên máy chiếu hắt nếu điều kiện thuận lợi (có phòng học
đa năng). Việc sử dụng máy chiếu hắt và máy chiếu đa năng một cách hợp lí
cũng đem lại cho giờ dạy hiệu quả cao.

Phạm Quang Minh

Trường THPT Bỉm Sơn 13


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

C. KẾT QUẢ
1. Kết quả nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu một số vấn đề chung về đổi mới phương pháp dạy
– học môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh kết hợp với quá trình thử nghiệm
trong giảng dạy trực tiếp từ lớp 10C8 trường THPT Bỉm Sơn năm học 2012 2013, tôi đã thu được kết quả sau đây để làm bài học rút kinh nghiệm:
- Trong Tiết 32 – Bài 7: “Tác hại của ma túy và trách nhiệm của học sinh
trong phòng, chống ma túy”, học sinh rất hứng thú học tập, tích cực phát biểu
hơn, nắm nội dung bài học sâu sắc hơn, đầy đủ hơn.
- Học sinh có thói quen học tập nghiêm túc, khoa học: nghiên cứu và soạn
bài mới trước khi đến lớp, có sự liên hệ thực tế từ chính những gì các em chứng
kiến trong đời sống hay qua các phương tiện truyền thông.
- Đặc biệt, học sinh nhận thức được một cách tương đối đầy đủ về tác hại
của ma túy và tỏ thái độ quyết tâm cao trong phòng, chống ma túy.
Kết quả khảo sát chất lượng học sinh viết một bài về tác hại của ma túy
đối với cuộc sống con người như sau:
* Lớp 10C7:
Điểm

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
- Trên tinh thần đổi mới phương pháp dạy – học lấy học sinh làm trung
tâm, người thầy tổ chức học tập bằng các hoạt động tích cực, học sinh chủ động,
sáng tạo chiếm lĩnh kiến thức, nâng cao trình độ hiểu biết. Bên cạnh đó, mỗi học
sinh cần phát huy tính tích cực, chủ động tinh thần tự học, biến kiến thức của
nhân loại thành kiến thức của mình.
- Người thầy bên cạnh những phẩm chất đạo đức tốt còn cần phải có kiến
thức sâu rộng, yêu nghề, tự trau dồi, tìm tòi, tích lũy nâng cao trình độ chuyên
môn. Học sinh luôn tìm thấy ở thầy một chỗ dựa vững chắc, một niềm tin để
thực hiện những ước mơ, hoài bão của mình.
3. Kiến nghị, đề xuất
Căn cứ vào nội dung chương trình môn học và thực tế giảng dạy ở trường
THPT hiện nay, tôi xin đề xuất một số vấn đề sau:
- Trong chương trình dạy – học môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh,
giáo viên cần kết hợp nội dung bài dạy với thực tế đời sống. Đồng thời giáo viên
cần định hướng giúp các em vận dụng kiến thức đã học vào việc hoàn thiện nhân
cách, rèn luyện kĩ năng sống, nâng cao ý thức quốc phòng, củng cố quốc phòng
toàn dân vững mạnh.
- Tăng cường đầu tư thêm về cơ sở vật chất, đảm bảo trang thiết bị dạy –
học.
- Tổ chức tốt các hoạt động ngoại khoá, hoạt động ngoài giờ học, đa dạng
hóa các hình thức học tập.
- Mở các chuyên đề về môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh để giáo viên
có điều kiện nâng cao chuyên môn.
Bỉm Sơn, ngày 25 tháng 05 năm 2013
Người thực hiện

PHẠM QUANG MINH

Phạm Quang Minh

3. Kiến nghị, đề xuất…………...……………………………………………….15

Phạm Quang Minh

Trường THPT Bỉm Sơn 16


SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1/ Một số hình ảnh, video lấy từ mạng Internet.
2/ Những vấn đề chung về đổi mới giáo dục Trung học phổ thông (Bộ Giáo dục
và Đào tạo, NXBGD, 2007).
3/ Hướng dẫn thiết kế bài giảng trên máy tính (Th.s Trương Ngọc Châu,
NXBGD, 2005).
4/ SGK Giáo dục Quốc phòng – An ninh 10 (Bộ Giáo dục và Đào tạo, NXBGD,
2011).
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 25 tháng 5 năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.

Phạm Quang Minh

Phạm Quang Minh

Trường THPT Bỉm Sơn 17