SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"MỘT SỐ KINH NGHIỆM NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY – HỌC
MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG – AN NINH QUA TIẾT 32 – BÀI
7: TÁC HẠI CỦA MA TÚY VÀ TRÁCH NHIỆM CỦA HỌC SINH
TRONG PHÒNG, CHỐNG MA TÚY"

1


A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I - LỜI MỞ ĐẦU
Từ xa xưa, người phương Đông đã có câu: “Tôi nghe thì tôi quên, tôi nhìn thì tôi nhớ, tôi
làm thì tôi hiểu”. Học sinh tiếp thu kiến thức không chỉ bằng kênh nghe, kênh nhìn mà
còn phải được tham gia thực hành, vận dụng, trao đổi và được thể hiện suy nghĩ, những
chính kiến của bản thân ngay trên lớp học, trong từng giờ học. Để đạt được điều ấy, giáo
viên cần phải đổi mới cơ bản phương pháp dạy – học. Như vậy, chúng ta mới có thể đào
tạo được lớp người năng động, sáng tạo, vươn lên cạnh tranh trí tuệ trong bối cảnh toàn
cầu đang hướng tới nền kinh tế tri thức.
Đối với môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh, đây là một môn học chính khóa, quan
trọng nằm trong chương trình giảng dạy bậc THPT nhằm rèn luyện, hình thành nhân
cách, nâng cao ý thức quốc phòng, củng cố nền quốc phòng toàn dân vững mạnh. Do đó,
việc tìm tòi, nghiên cứu, đổi mới phương pháp dạy – học môn Giáo dục Quốc phòng –
An ninh là vô cùng ý nghĩa. Nó góp phần “phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng
tạo của học sinh”, “bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức
vào thực tiễn tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”
(Luật Giáo dục, điều 28).
Sau nhiều năm trăn trở và thực nghiệm, trong sáng kiến kinh nghiệm lần này, tôi chọn đề
tài: “Một số kinh nghiệm nâng cao hiệu quả dạy – học môn Giáo dục Quốc phòng –
An ninh qua tiết 32 – Bài 7: Tác hại của ma túy và trách nhiệm của học sinh trong


8.0 - 8.5 9.0 - 10.0

Số HS
0
10
28
08
01
0

0.0%
21.3%
59.6%
17.0%
2.1%
0.0%

Từ thực trạng trên, để dạy – học đạt hiệu quả cao hơn, tôi đã tìm tòi nghiên cứu,
mạnh dạn đổi mới phương pháp dạy – học tiết 32 – Bài 7: “Tác hại của ma túy và trách
nhiệm của học sinh trong phòng, chống ma túy” theo đặc trưng của môn Giáo dục Quốc
phòng – An ninh, tạo được sự say mê, hứng thú, tích cực học tập cho học sinh và định
hướng cho các em chủ động nắm bắt nội dung môn học và hiểu sâu sắc hơn bài học.
3


B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I - CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
Căn cứ vào thực trạng trên, để việc dạy – học tiết 32 – Bài 7: “Tác hại của ma túy
và trách nhiệm của học sinh trong phòng, chống ma túy” đạt hiệu quả cao, tôi xin đưa ra

học nâng mình lên một trình độ mới. Hoạt động hợp tác (mỗi tổ 6 đến 8 người) làm tăng
hiệu quả học tập, nhất là lúc phải giải quyết những vướng mắc, vấn đề gay cấn, cấp thiết.
Như vậy, thông qua hoạt động kiểu này sẽ giúp học sinh làm quen dần với sự phân công
hợp tác trong hoạt động xã hội.
3. Giải pháp 3: Đổi mới, nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị dạy – học
Thiết bị dạy học đầy đủ là một trong những điều kiện quyết định thành công của
việc đổi mới phương pháp dạy – học, hướng học sinh vào hoạt động tích cực, chủ động.
Trong từng tiết dạy, việc kết hợp linh hoạt giữa phương tiện dạy – học truyền thống
(Sách giáo khoa, giáo án, tranh ảnh,…) và các phương tiện nghe nhìn như băng hình, các
CD, máy chiếu hắt, máy chiếu đa năng, máy vi tính, các thiết bị hiện đại sẽ tạo động lực
khuyến khích tư duy sáng tạo của học sinh, bồi dưỡng năng lực tự học, phát triển năng
lực thực hành. Đặc biệt có được các thiết bị dạy – học hiện đại thích hợp, giáo viên sẽ
phát huy hết năng lực sáng tạo của mình trong quá trình dạy làm cho hoạt động nhận thức
của học sinh trở nên nhẹ nhàng và hấp dẫn hơn.
II - MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY – HỌC MÔN GIÁO DỤC
QUỐC PHÒNG – AN NINH QUA TIẾT 32 – BÀI 7: “TÁC HẠI CỦA MA TÚY VÀ
TRÁCH NHIỆM CỦA HỌC SINH TRONG PHÒNG, CHỐNG MA TÚY”
Để thực hiện tốt các giải pháp trên, qua tiết 32 – Bài 7: “Tác hại của ma túy và trách
nhiệm của học sinh trong phòng, chống ma túy”, tôi xin đưa ra một số biện pháp cụ thể
để tổ chức thực hiện như sau:
1. Biện pháp 1: Hướng dẫn học sinh cách chuẩn bị bài ở nhà
Ở tiết dạy 32 – Bài 7 nói riêng và môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh nói chung,
giáo viên có thể hướng dẫn học sinh soạn bài theo cách sau:
- Học sinh chuẩn bị một quyển vở ghi chung cả phần soạn bài và phần kiến thức
học trên lớp.
- Cách soạn bài: Chia đôi vở, phần bên trái (hoặc bên phải) chuẩn bị bài soạn thông qua
hệ thống câu hỏi giáo viên cung cấp, phần vở còn lại để bổ sung những thông tin cần thiết
khi học trên lớp. Ví dụ:
Soạn bài tiết 32 – Bài 7: “Tác hại của ma túy và trách nhiệm của học sinh trong
phòng, chống ma túy”, cách làm như sau:

a. Tạo tâm thế, hứng thú cho học sinh ngay từ kiểm tra bài cũ và giới thiệu bài mới
Cách thức tiến hành như sau:
* Kiểm tra bài cũ

6


Đây là tiết 32 theo phân phối chương trình (tương đương với tiết 1 bài 7). Giáo
viên có thể kiểm tra bài cũ bằng câu hỏi sau:
Câu hỏi: Chất ma túy là gì? Chúng ta thường gặp những loại chất ma túy nào?
Gợi ý:
- Chất ma tuý là các chất gây nghiện, chất hướng thần, có nguồn gốc tự nhiên hoặc tổng
hợp, được quy định trong danh mục do Chính phủ ban hành, các chất này khi xâm nhập
vào cơ thể người sẽ làm thay đổi trạng thái ý thức và sinh lý, có thể dẫn đến nghiện và từ
đó gây tác hại về nhiều mặt đối với xã hội.
- Các chất ma túy thường gặp:
+ Nhóm chất ma túy an thần
+ Nhóm chất ma túy gây kích thích
+ Nhóm các chất ma túy gây ảo giác
* Giới thiệu bài mới
Giáo viên cho học sinh xem lại toàn bộ cấu trúc bài học theo sơ đồ sau kết hợp với dẫn
vào bài mới: “Ở tiết trước chúng ta đã được tìm hiểu mục I: “Hiểu biết cơ bản về ma
túy”, tiết học hôm nay chúng ta tìm hiểu tiếp mục II: “Tác hại của ma túy”. Đây là một
nội dung vô cùng quan trọng để từ đó các em thấy rằng mỗi chúng ta cần phải có ý thức
tránh xa ma túy.

7


b. Hướng dẫn học sinh tiếp thu nội dung kiến thức bài học theo phương pháp đổi mới

suy giảm chức năng thải độc, hệ thần kinh, nghiện
ma tuý dẫn đến tình trạng suy nhược toàn thân, suy
giảm sức lao động.
+ Nghiện ma tuý dẫn đến tình trạng nhiễm độc ma
tuý mãn tính, suy nhược toàn thân, người gầy gò,
Chia lớp thành 4 nhóm thảo luận: xanh xao, mắt trắng, môi thâm, nước da tái xám,
- Nhóm 1 và 4: Trình bày tác hại dáng đi xiêu vẹo, cơ thể gầy đét do suy kiệt hoặc
của ma túy gây tổn hại về sức phù nề do thiếu dinh dưỡng, rối loạn nhịp sinh học,
thức đêm ngủ ngày, sức khoẻ giảm sút rõ rệt.
khỏe?

- Nhóm 2: Ma túy có tác hại như + Người nghiện ma tuý bị suy giảm sức lao động,
giảm hoặc mất khả năng lao động và khả năng tập
thế nào đối với nền kinh tế?
trung trí óc. Trường hợp sử dụng ma tuý quá liều
- Nhóm 3: Tác hại của ma túy có thể bị chết đột ngột.
đối với trật tự, an toàn xã hội như
b. Gây tổn hại về tinh thần:
thế nào?
- Gây ra một loại bệnh tâm thần đặc biệt: có hội
chứng quên, hội chứng loạn thần kinh sớm (ảo
-> Hình thức thảo luận:
giác, hoang tưởng, kích động...) và hội chứng loạn
+ Chiếu câu hỏi của 4 nhóm lên thần kinh muộn (các rối loạn về nhận thức, cảm
xúc, về tâm tính, các biến đổi về nhân cách đặc trmáy đa năng.
+ Các nhóm thảo luận trong 5 ưng cho người nghiện ma tuý).
phút, ghi kết quả thảo luận vào
phiếu học tập, sau đó cử một đại
diện của nhóm 1 và nhóm 4 trình
bày. Các nhóm còn lại nghe, bổ

kiểm soát ma tuý.
-> Sau khi các nhóm trình bày - Làm suy giảm lực lượng lao động của gia đình và
hết vấn đề, giáo viên nhận xét và xã hội cả về số lượng và chất lượng; làm cho thu
nhập quốc dân cũng giảm, chi phí cho dự phòng và
chốt kiến thức.
chăm sóc y tế lại tăng.
- Giáo viên cho học sinh xem
một số hình ảnh và 2 đoạn video
nói về tác hại của ma túy đối với
bản thân người sử dụng, đối với
nền kinh tế và đối với trật tự an
toàn xã hội.

- Người nghiện ma túy hầu hết ở trong độ tuổi lao
động, vì vậy vấn đề đào tạo cán bộ, công nhân có
tay nghề để thay thế họ là một vấn đề khó khăn.
- Ảnh hưởng đến tâm lý của các nhà đầu tư nước
ngoài, khách du dịch.
3. Tác hại của tệ nạn ma tuý đối với trật tự, an
toàn xã hội.
Tệ nạn ma túy là nguyên nhân làm nảy sinh,
gia tăng tình hình tội phạm trong nước gây ảnh
hưởng đến an ninh trật tự (trộm, cắp, buôn bán ma
túy, buôn bán người, khủng bố...).
-

-

Tệ nạn ma túy là nguyên nhân, điều kiện nảy
10

xem một số hình ảnh về ma túy tổng hợp, con đường đưa ma túy vào cơ thể và tác hại của
ma túy.
Ví dụ:
* Một số hình ảnh về ma túy tổng hợp:

Hình ảnh 1

12


Hình ảnh 2
* Một số hình ảnh về con đường đưa ma túy vào cơ thể:

13


Hình ảnh 3

14


Hình ảnh 4
* Một số hình ảnh về tác hại của ma túy:

Hình ảnh 5

15


Hình ảnh 6


Giáo viên có thể thay hình thức thảo luận trên phiếu học tập bằng viết ở giấy trong và
trình bày trên máy chiếu hắt nếu điều kiện thuận lợi (có phòng học đa năng). Việc sử
dụng máy chiếu hắt và máy chiếu đa năng một cách hợp lí cũng đem lại cho giờ dạy hiệu
quả cao.

17


C. KẾT QUẢ
1. Kết quả nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu một số vấn đề chung về đổi mới phương pháp dạy – học
môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh kết hợp với quá trình thử nghiệm trong giảng dạy
trực tiếp từ lớp 10C8 trường THPT Bỉm Sơn năm học 2012 - 2013, tôi đã thu được kết
quả sau đây để làm bài học rút kinh nghiệm:
- Trong Tiết 32 – Bài 7: “Tác hại của ma túy và trách nhiệm của học sinh trong
phòng, chống ma túy”, học sinh rất hứng thú học tập, tích cực phát biểu hơn, nắm nội
dung bài học sâu sắc hơn, đầy đủ hơn.
- Học sinh có thói quen học tập nghiêm túc, khoa học: nghiên cứu và soạn bài mới
trước khi đến lớp, có sự liên hệ thực tế từ chính những gì các em chứng kiến trong đời
sống hay qua các phương tiện truyền thông.
- Đặc biệt, học sinh nhận thức được một cách tương đối đầy đủ về tác hại của ma
túy và tỏ thái độ quyết tâm cao trong phòng, chống ma túy.
Kết quả khảo sát chất lượng học sinh viết một bài về tác hại của ma túy đối với
cuộc sống con người như sau:
* Lớp 10C7:
Điểm
0.0 - 4.5 5.0 - 5.5 6.0 - 6.5 7.0 - 7.5

8.0 - 8.5 9.0 - 10.0

thầy tổ chức học tập bằng các hoạt động tích cực, học sinh chủ động, sáng tạo chiếm lĩnh
kiến thức, nâng cao trình độ hiểu biết. Bên cạnh đó, mỗi học sinh cần phát huy tính tích
cực, chủ động tinh thần tự học, biến kiến thức của nhân loại thành kiến thức của mình.
- Người thầy bên cạnh những phẩm chất đạo đức tốt còn cần phải có kiến thức sâu rộng,
yêu nghề, tự trau dồi, tìm tòi, tích lũy nâng cao trình độ chuyên môn. Học sinh luôn tìm
thấy ở thầy một chỗ dựa vững chắc, một niềm tin để thực hiện những ước mơ, hoài bão
của mình.
3. Kiến nghị, đề xuất
Căn cứ vào nội dung chương trình môn học và thực tế giảng dạy ở trường THPT
hiện nay, tôi xin đề xuất một số vấn đề sau:
- Trong chương trình dạy – học môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh, giáo viên cần kết
hợp nội dung bài dạy với thực tế đời sống. Đồng thời giáo viên cần định hướng giúp các
em vận dụng kiến thức đã học vào việc hoàn thiện nhân cách, rèn luyện kĩ năng sống,
nâng cao ý thức quốc phòng, củng cố quốc phòng toàn dân vững mạnh.
- Tăng cường đầu tư thêm về cơ sở vật chất, đảm bảo trang thiết bị dạy – học.
- Tổ chức tốt các hoạt động ngoại khoá, hoạt động ngoài giờ học, đa dạng hóa các hình
thức học tập.
- Mở các chuyên đề về môn Giáo dục Quốc phòng – An ninh để giáo viên có điều kiện
nâng cao chuyên môn.
Bỉm Sơn, ngày 25 tháng 05 năm 2013
Người thực hiện
19