Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
A. ĐẶT VẤN ĐỀ :
Trong thời kỳ khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bão. Một trong những
trọng tâm của Đảng, Nhà nước là đổi mới nền giáo dục, nâng cao chất lượng
giáo dục. Giáo dục không chỉ truyền đạt kiến thức cho học sinh mà còn phải
giúp học sinh chiếm lĩnh kiến thức, vận dụng kiến thức khoa học vào cuộc sống.
Để đạt các mục tiêu đó thì khâu đột phá là đổi mới phương pháp giáo dục từ
lối dạy học truyền thụ một chiều sang dạy học theo “phương pháp dạy học tích
cực”. Làm cho:
“ Học” là quá trình kiến tạo: tìm tòi, khám phá, phát hiện, khai thác và xử lí
thông tin,…Học sinh tự mình hình thành hiểu biết, năng lực và phẩm chất.
“Dạy” là quá trình tổ chức hoạt động nhận thức cho học sinh: cách tự học,
sáng tạo, hợp tác,…dạy phương pháp và kĩ thuật lao động khoa học, dạy cách
học. Học để đáp ứng những nhu cầu của cuộc sống hiện tại và tương lai…Giúp
học sinh nhận thức được những điều đã học cần thiết, bổ ích cho bản thân và
cho sự phát triển xã hội.
Đặc biệt Môn Hóa Học ở trường THPT giữ một vai trò quan trọng trong việc
hình thành và phát triển trí dục của học sinh. Môn hóa học là bộ môn khoa học
gắn liền với tự nhiên, đời sống của con người.
Việc học tốt bộ môn hóa học trong nhà trường sẽ giúp học sinh hiểu được rõ
về cuộc sống, những biến đổi vật chất trong cuộc sống hàng ngày khỏi bỡ ngỡ
trong các tình huống gặp phải trong tự nhiên, cũng như trong cuộc sống. Từ đó
lý giải được các hiện tượng kỳ bí, suy nghĩ ấp ủ câu hỏi vì sao Lại có hiện tượng
đó. thậm chí hiểu được những dụng ý khoa học hoá học trong cuộc sống.
Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn hóa học ở trường THPT, với
những năm tháng và kiến thức có được tôi xin trình bày đề tài :” Một số kinh
1
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
nghiệm Nâng cao hiệu quả dạy và học môn hóa học ở trường THPT bằng
việc giải thích các hiện tượng thực tiễn trong cuộc sống”
Nội dung của đề tài gồm các cơ sở lý luận, các thực trạng của vấn đề, các

phải có phương pháp truyền đạt thu hút gây hứng thú khi lĩnh hội kiến thức hóa
học của học sinh. Do vậy sáng kiến kinh nghiệm đề cập khía cạnh:” Nâng cao
3
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
hiệu quả dạy – học môn hóa học THPT bằng việc giải thích các hiện tượng trong
đời sống thực tiễn có liên quan đến bài học” với mục đích góp phần sao cho học
sinh dễ hiểu, thiết thực, gần gũi với đời sống và lôi cuốn học sinh khi học.
III. CÁC BIỆN PHÁP ĐỂ TỔ CHỨC THỰC HIỆN
“Nâng cao hiệu quả dạy – học môn hóa học THPT bằng việc giải thích các
hiện tượng trong đời sống thực tiễn có liên quan đến bài học” bằng cách nêu các
hiện tựơng thực tiễn xung quanh đời sống thường ngày đan xen trong các tiết
học. Tạo cho học sinh căn cứ vào những kiến thức đã học tìm cách giải thích
hiện tượng ở nhà hay những lúc gặp hiện tượng đó, học sinh sẽ suy nghĩ ấp ủ câu
hỏi vì sao Lại có hiện tượng đó. Tạo tiền đề thuận lợi khi học bài học tiếp theo.
Có những vấn đề hoá học có thể giúp học sinh giải thích những hiện tượng
trong tự nhiên, tránh việc mê tín dị đoan, thậm chí hiểu được những dụng ý khoa
học hoá học trong những câu ca dao – tục ngữ mà thế hệ trước để lại và có thể
ứng dụng trong thực tiễn đời sống thường ngày chỉ bằng những kiến thức rất phổ
thông mà không gây nhàm chán, xa lạ; lại có tác dụng kích thích tính chủ
động,sáng tạo, hứng thú trong môn học;làm cho hoá học không khô khan, bớt đi
tính đặc thù và phức tạp.
Để tổ chức thực hiện được giáo viên có thể dùng nhiều phương tiện, nhiều
cách như: bằng lời giải thích, hình ảnh, đoạn phim, …có thể tiến hành dạy trong
hoàn cảnh dùng máy chiếu hay không dùng máy chiếu…Điều này cần phụ thuộc
vào điều kiện ở mỗi trường, căn cứ vào hoàn cảnh cụ thể và phong cách dạy
khác nhau để huy động tối đa, đảm bảo được nội dung dạy học theo yêu cầu của
chương trình. Khi giải thích các hiện tượng trong thực tiễn liên quan đến bài học
cần lựa chọn cách giải thích ngắn gọn ,dễ hiểu theo từng đối tượng học sinh để
gây được hứng thú đối với Học Sinh.
4

Axit
clohidric
Axit
clohiđric có
vai trò như
thế nào đối
với cơ thể ?
Axit clohiđric có vai trò rất quan trọng
đối với quá trình trao đổi chất của cơ thể.
Trong dịch vị dạ dày của người có axit
clohiđric với nồng độ khoảng từ 0,0001
đến 0,001 mol/l (có độ pH tương ứng là 4
và 3). Ngoài việc hoà tan các muối khó
tan, axit clohiđric còn là chất xúc tác cho
các phản ứng thuỷ phân các chất gluxit
(chất đường, bột) và chất protein (chất
đạm) thành các chất đơn giản hơn để cơ
thể có thể hấp thụ được.
Lượng axit clohiđric trong dịch vị dạ
dày nhỏ hơn hoặc lớn hơn mức bình
thường đều mắc bệnh. Khi trong dịch vị
5
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
dạ dày, axit clohiđric có nồng độ nhỏ hơn
0,0001 mol/l (pH > 4,5) ta mắc bệnh khó
tiêu, ngược lại, nồng độ lớn hơn 0,001
mol/l (pH < 3,5) ta mắc bệnh ợ chua.
10 Bài31-
Hidroclorua-
Axit

người ta có trải một lớp hợp chất
cao phân tử. Đó là politetra floetylen
(-CF
2
-CF
2
-)
n
được tôn vinh là “vua chất
dẻo” thường gọi là “teflon”. Politetra
floetilen chỉ chứa 2 nguyên tố C và F nên
liên kết với nhau rất bền chắc. Khi cho
teflon vào axit vô cơ hay axit H
2
SO
4
đậm
đặc, nước cường thủy( hỗn hợp HCl và
HNO
3
đặc), vào dung dịch kiềm đun sôi
thì teflon không hề biến chất. Dùng teflon
tráng lên đáy chảo khi đun với nước sôi
không hề xảy ra bất kì tác dụng nào. Các
loại dầu ăn, muối, dấm,… cũng xảy ra
hiện tượng gì. Cho dù không cho dầu mỡ
mà trực tiếp rán cá, trứng trong chảo thì
cũng không xảy ra hiện tượng gì.
Một điều chú ý là không nên đốt nóng
6

10 Bài 36- IOT
Phần I.1.
Trạng thái tự
nhiên
Tại sao
phải ăn
muối iot ?
Trong cơ thể con người có tồn tại một
lượng iot tập trung ở tuyến giáp trạng.
Theo các nhà khoa học mỗi ngày cơ thể
con người cần được cung cấp 1.10
-4
-
2.10
-4
g iot.
Hàng ngày ta phải bổ sung lượng iot cần
thiết cho cơ thể bằng cách ăn muối iot. Iôt
có trong muối ăn dạng KI và KIO
3
. Nếu
lượng iot không cung cấp đủ thì sẽ dẫn
đến tuyến giáp trạng sưng to thành bướu
cổ, nặng hơn là đần độn, vô sinh và các
chứng bệnh khác.
10 Bài 36- IOT
Phần II.1.
Tính chất
Sherlock
Homes đã

trên mặt giấy, tuy mắt thường rất khó
nhận ra.
Khi đem tờ giấy có vân tay đặt đối diện
với mặt miệng ống nghiệm chứa cồn iôt
thì do bị đun nóng iôt “thăng hoa” bốc lên
thành khí màu tím ( chú ý là khí iôt rất
độc), mà dầu béo, dầu khoáng và mồ hôi
là các dung môi hữu cơ mà khí iôt dễ tan
vào chúng, tạo thành màu nâu trên các
vân tay lưu lại. Thế là vân tay hiện ra.
10 Bài 36- IOT
Phần II.2.
Ứng dụng
Vì sao tay
một người
dính cồn iot
cầm bánh
mì thì có
Do cồn iot là hỗn hợp tan của iot và
ancol etylic (C
2
H
5
OH), iot tạo thành với
tinh bột một chất có màu xanh
8
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
chấm xanh
trên bánh ?
10 Bài 41-OXI

đánh rơi
nhiệt kế
thủy ngân
thì không
được dùng
chổi quét
mà nên rắc
bột S lên
trên?
Thủy ngân (Hg) là kim loại ở dạng lỏng,
dễ bay hơi và hơi thủy ngân là một chất
độc. Vì vậy khi làm rơi nhiệt kế thủy ngân
nếu như ta dùng chổi quét thì thủy ngân
sẽ bị phân tán nhỏ, làm tăng quá trình bay
hơi và làm cho quá trình thu gom khó
khăn hơn. Ta phải dùng bột S rắc lên
những chỗ có thủy ngân, vì S có thể tác
dụng với thủy ngân tạo thành HgS dạng
rắn và không bay hơi.
10 Bài 42 :
Ozonvà
hidropeoxit
Phần I.2
Tính chất
của ozon
Vì sao sau
những cơn
giông,
không khí
trở nên

sử dụng
máy
photocopy
phải chú ý
đến việc
thông gió ?
Chúng ta đều biết khi máy photocopy
làm việc thường xảy ra hiện tượng phóng
điện cao áp do đó có thể sinh ra khí ozon
theo phản ứng: 3O
2

→
UV
2O
3
Với một lượng ít ozon trong không khí
thì có tác dụng diệt khuẩn, diệt vi trùng.
Nhưng nếu lượng ozon lại vượt qua giới
hạn cho phép sẽ gây tổn hại cho đại não,
phá hoại khả năng miễn dịch bệnh, gây
mất trí nhớ, biến đổi nhiễm sắc thể, gây
quái thai ở phụ nữ mang thai, Hiển
nhiên là lượng ozon do máy photocopy
sinh ra rất bé nên nếu ngẫu nhiên mà tiếp
xúc với nó cũng chưa có thể gây nguy hại
cho cơ thể. Nhưng nếu tiếp xúc với ozon
trong thời gian dài và nếu không chú ý
làm thông gió căn phòng thì do ozon tập
hợp nhiều trong phòng đến mức vượt tiêu

Tính khử
mạnh
Vì sao ta
hay dùng
bạc để
“đánh gió”
khi bị bệnh
cảm ?
Khi bị bệnh cảm, trong cơ thể con
người sẽ tích tụ một lượng khí H
2
S tương
đối cao. Chính lượng H
2
S sẽ làm cho cơ
thể mệt mỏi. Khi ta dùng Ag để đánh gió
thì Ag sẽ tác dụng với khí H
2
S. Do đó,
lượng H
2
S trong cơ thể giảm và dần sẽ hết
bệnh. Miếng Ag sau khi đánh gió sẽ có
màu đen xám:
4Ag + 2H
2
S + O
2
→ 2Ag
2

SO
4
và axit nitric HNO
3
.
2SO
2
+ O
2
+ 2H
2
O → 2H
2
SO
4
2NO + O
2
→ 2NO
2
4NO
2
+ O
2
+ 2H
2
O → 4HNO
3
Axit H
2
SO

→ CaSO
4
+ CO
2
↑ + H
2
O
CaCO
3
+ 2HNO
3
→ Ca(NO
3
)
2
+ CO
2
↑ + H
2
O
10 Bài 45-
Hợp chất có
oxi của lưu
huỳnh
Phần III.6.
Muối sunfat
Loại đá có
thể… ăn
Khi bạn bị bệnh đau dạ dày cần phải
chụp X quang. Trước khi chụp phim thì

câu:
“Lúa
chiêm lấp
ló ngoài bờ
Hễ nghe
tiếng sấm
phất cờ mà
lên”
Mang ý
nghĩa hóa
học gì ?
Câu ca dao có nghĩa là: Khi vụ lúa
chiêm đang trổ đồng mà có trận mưa rào
kèm theo sấm chớp thì rất tốt và cho năng
suất cao.
Do trong không khí có khoảng 80% Nitơ
và 20 % oxi. Khi có sấm chớp( tia lửa
điện) thì:
2N
2
+ O
2
→ 2NO
Sau đó: 2NO + O
2
→ 2NO
2
Khí NO
2
hòa tan trong nước:

Khi làm bánh bao người ta thường cho ít
bột nở NH
4
HCO
3
vào bột mì. Khi nướng
bánh, NH
4
HCO
3
phân hủy thành các chất
khí và hơi thoát ra nên làm cho bánh xốp
và nở.
NH
4
HCO
3
(r) → NH
3
↑ + CO
2
↑ + H
2
O↑
Do khí NH
3
sinh ra nên làm cho bánh bao
có mùi khai.
11 Bài 12 : Axit Thuốc nổ Thuốc nổ đen là hỗn hợp nghiền mịn,
13

, than gỗ C và
lưu huỳnh S theo tỷ lệ khối lượng;
KNO
3
S
Khối lượng gam 202 32
% 74,82% 11,85%
Phản ứng chủ yếu:
2KNO
3
+ S + 3C → K
2
S + N
2
↑ + 3CO
2
↑
Kết quả là thuốc nổ đen cháy tạo ra một
thể tích khí lớn gấp khoảng 2000 lần thể
tích thuốc nổ ban đầu. Nó sẽ cháy yên
lặng trong bình hở và sẽ nổ tung trong
bình kín.Công thức kinh nghiệm thuốc nổ
đen: nhất đồng thán (một phần than), bán
đồng sinh (nửa phần lưu huỳnh), lục đồng
diêm (sáu phần diêm) gần đúng với công
thức thuốc nổ đen hiện dùng:
15% C + 10% S + 75% KNO
3
11 Bài 14 :
PHOTPHO

↑
Chính PH
3
(photphin) đã giết chết chuột.
Càng nhiều nước đưa vào cơ thể chuột →
14
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
nước uống.
Vậy thuốc
chuột là gì?
Cái gì đã
làm cho
chuột chết?
Nếu sau khi
ăn thuốc
mà không
có nước
uống thì
chuột chết
mau hay
lâu hơn ?
PH
3
thoát ra nhiều → chuột càng nhanh
chết. Nếu không có nước chuột sẽ chết lâu
hơn.
Vấn đề diệt chuột đang được mọi người
quan tâm vì chuột là con vật mang nhiều
mầm bệnh truyền nhiễm cho con người và
hay phá hoại mùa màng. “Thuốc chuột”

H
4
thì
tự bốc cháy trong không khí và tỏa nhiệt.
Chính lượng nhiệt tỏa ra trong quá trình
này làm cho photphin bốc cháy:
2PH
3
+ 4O
2
→ P
2
O
5
+ 3H
2
O
Quá trình trên xảy ra cả ngày lẫn đêm
15
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
nhưng do ban ngày có các tia sáng của
mặt trời nên ta không quan sát rõ như vào
ban đêm.
Hiện tượng ma trơi chỉ là một quá trình
hóa học xảy ra trong tự nhiên. Thường
gặp ma trơi ở các nghĩa địa vào ban đêm.
Đây là một hiện tượng tự nhiên chứ
không phải là một hiện tượng “ thần bí ”
nào đó, tránh tình trạng mê tín dị đoan,
làm cho cuộc sống thêm lành mạnh.

2
O → CO
2
+ 2NH
3
NH
3
sinh ra hòa tan trong nước sông, hồ
dưới dạng một cân bằng động:
NH
3
+ H
2
O → NH
+
4
+ OH
-

( pH < 7, nhiệt độ thấp)
NH
+
4
+ OH
-
→ NH
3
+ H
2
O

3
ho
ặc nước
tiểu với vôi
trong
Ca(OH)
2
bị
mất đạm?
Vì NH
3
bị mất mát do phản ứng:
(NH
4
)
2
SO
4
+ Ca(OH)
2
→ 2NH
3
↑ + CaSO
4
↓ +
2H
2
O (1)
2NH
4

2
+ 2H
2
O → (NH
4
)
2
CO
3
(5)
(NH
4
)
2
CO
3
dễ bị phân hủy khi trời nắng
theo phản ứng:
(NH
4
)
2
CO
3
→ NH
3
↑ + CO
2
↑ + H
2

mùi khê.
17
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
mẩu than
củi
11 Bài 21 :
Hợp chất của
Cacbon
Phần II.
Cacbon
đioxit
2. Tính chất
vật lí
“Nước đá
khô” là gì
và có công
dụng như
thế nào ?
Nước đá khô (hay còn gọi là tuyết
cacbonic) được điều chế từ khí CO
2
hoặc
CO
2
hóa lỏng. Đây là các tác nhân lạnh ở
thể rắn cung cấp hơi lạnh bằng cách biến
đổi trạng thái: đá khô thăng hoa thành
hơi, không qua trạng thái lỏng.
CO
2

Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
Phần II.
Cacbon
đioxit
2. Tính chất
vật lí
50000 đến 100000 Å đi qua dễ dàng đến
mặt đất. Nhưng những bức xạ nhiệt phát
ra ngược lại từ mặt đất có bước sóng trên
140000 Å bị khí CO
2
hấp thụ mạnh và
phát trở lại Trái Đất làm cho Trái Đất ấm
lên. Theo tính toán của các nhà khoa học
thì nếu hàm lượng CO
2
trong khí quyển
tăng lên gấp đôi so với hiện tại thì nhiệt
độ ở mặt đất tăng lên 4
o
C.
Về mặt hấp thụ bức xạ, lớp CO
2
ở trong
khí quyển tương đương với lớp thủy tinh
của các nhà kính dùng để trồng cây, trồng
hoa ở xứ lạnh.
11 Bài 21 :
Hợp chất của
Cacbon

. Tuy nhiên
một số đám cháy có các kim loại mạnh
thì CO
2
không những không dập tắt mà
làm cho lửa cháy thêm gây thiệt hại
nghiêm trọng
11 Bài 21 :
Hợp chất của
Cacbon
Vì sao
trước khi
thi đấu các
Loại bột màu trắng có tên gọi là “Magiê
cacbonat”(MgCO
3
) mà người ta vẫn hay
gọi là “ bột magiê”. MgCO
3
là loại bột rắn
19
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
Phần III.
Axit
cacbonic và
Muối
cacbonat
VĐV thể
thao cần
xoa bột

2
+ 2H
2
O → C
2
H
2
+ Ca(OH)
2
Axetilen có thể tác dụng với H
2
O tạo ra
anđehit axetic. Các chất này làm tổn
thương đến hoạt động hô hấp của cá vì
vậy có thể làm cá chết.
11 Bài 42 :
Khái niệm
về TECPEN
Phần II.1.
Nguồn
Tecpen thiên
nhiên
Vì sao
trong một
ngày hoa
phù dung
có thể đổi
màu tới 3
lần ?
Hoa phù dung đổi màu 3 lần trong

nhân viên y
tế chỉ cần
dùng bình
thuốc phun
vào chỗ bị
thương, sau
đó cầu thủ
bị thương
đứng lên
tiếp tục thi
đấu”
Khi cầu thủ bị thương, chỗ bị thương sẽ
rất đau đớn. Người cán bộ y tế dùng
phương pháp làm lạnh cục bộ bằng cách
phun chất làm lạnh tức thời trên chỗ bị
thương. Chất làm lạnh ở đây là etyl clorua
C
2
H
5
Cl.
C
2
H
5
Cl là hợp chất hữu cơ có t
o
s là
12,3
o

phân tích
rượu có thể
phát hiện
các lái xe
đã uống
rượu?
oxi hóa có thể tác dụng với rượu nhưng
người chọn một chất oxi hóa là
crom(VI)oxit CrO
3
. Đây là một chất oxi
hóa rất mạnh, là chất ở dạng kết tinh
thành tinh thể màu vàng da cam. Bột oxit
CrO
3
khi gặp rượu etylic sẽ bị khử thành
oxit Cr
2
O
3
là một hợp chất có màu xanh
đen
11 Bài 54 :
ANCOL
Phần II. 2
.Ứng dụng
Vì sao cồn
có khả
năng sát
khuẩn ?

muống
đang xanh
khi vắt
chanh vào
thì chuyển
Có một số hợp chất hoá học gọi là chất
chỉ thị màu, chúng làm cho dung dịch
thay đổi màu khi độ axit thay đổi.
Trong rau muống (và vài loại rau khác)
có chất chỉ thị màu này. Trong chanh có
chứa 7% axit xitric. Vắt chanh vào nước
rau làm thay đổi độ axit, do đó làm thay
22
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
sang màu
đỏ?
đổi màu nước rau. Khi chưa vắt chanh,
nước rau muống có màu xanh lét là chứa
chất kiềm canxi.
11 Bài 61 :
AXIT
cacboxylic
Phần I.Tính
chất hoá học
Vì sao bôi
vôi vào chỗ
ong, kiến
đốt sẽ đỡ
đau?
Do trong nọc của ong, kiến, nhện (và

a.Phản ứng
thủy phân
Dân
gian có
câu: “ Thịt
mỡ, dưa
hành, câu
đối đỏ
Cây nêu,
tràng pháo,
bánh chưng
xanh”
Vì sao
thịt mỡ và
Mỡ là este của glixerol với các axit béo
(RCOO)
3
C
3
H
5
. Dưa chua cung cấp H
+
làm
xúc tác cho việc thủy phân este do đó có
lợi cho sự tiêu hóa mỡ ( trong phần tính
chất hóa học của lipit).
23
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail:
dưa hành

3
N và đimetylamin (CH
3
)
2
NH và
metyl amin CH
3
NH
2
là những chất có mùi
khó ngửi.
Khi chiên cá ta cho thêm một ít rượu có
thể phá hủy được mùi tanh cá. Vì
trimetylamin thường “lẫn trốn” trong cá
nên người ta khó trục nó ra. Nhưng trong
rượu có cồn, cồn có thể hòa tan
trimetylamin nên có thể lôi được
trimetylamin ra khỏi chổ ẩn. Khi chiên cá
ở nhiệt độ cao cả trimetylamin và cồn đều
bay hơi hết, nên chỉ một lúc sau mùi tanh
cá sẽ bay đi hết.
12 Bài 13 :
PEPTIT VÀ
PROTEIN
Vì sao vắt
chanh vào
cốc sữa đặc
Trong sữa có thành phần protein gọi là
cazein. Khi vắt chanh vào sữa sẽ làm tăng

nên sắt bị ăn mòn, gây hư hỏng.
Để bảo vệ thân tàu thường áp dụng biện
pháp sơn nhằm không cho gang thép của
thân tàu tiếp xúc trực tiếp với nước biển.
Nhưng ở phía đuôi tàu, do tác động của
chân vịt, nước bị khuấy động mãnh liệt
nên biện pháp sơn là chưa đủ. Do đó mà
phải gắn tấm kẽm vào đuôi tàu.
Khi đó sẽ xảy ra quá trình ăn mòn điện
hóa. Kẽm là kim loại hoạt động hơn sắt
nên bị ăn mòn, còn sắt thì không bị mất
mát gì.Sau một thời gian miếng kẽm bị ăn
mòn thì sẽ được thay thế theo định kì.
12 Bài 29 : Một
số hợp chất
quan trọng
của kim loại
kiềm
Giải thích
tại sao
trong tàu
ngầm
người ta
dùng
Na
2
O
(r)
+H
2