Giáo án Tin học 6

Chương I
LÀM QUEN VỚI TIN HỌC VÀ MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ
Tuần 01 - Tiết 01
Ngày soạn:
Ngày dạy:....................................

BÀI 1. THÔNG TIN VÀ TIN HỌC
A. Mục tiêu
- Học sinh biết được khái niệm thông tin và hoạt động thông tin của con người.
- Biết máy tính là công cụ hỗ trợ con người trong các hoạt động thông tin.
- Có khái niệm ban đầu về tin học và nhiệm vụ chính của tin học.
B. Chuẩn bị:
- GV: Một số phương tiện lưu trữ và phổ biến thông tin như sách, báo, đĩa
mềm, phòng máy tính…
- HS: Sách vở, đồ dùng học tập.
C. Hoạt động dạy học
I. Ổn định lớp (3’)
II. Kiểm tra bài cũ (không)
III. Dạy học bài mới.
* Đặt vấn đề (ĐVĐ): (1’)
Hàng ngày, trên ti vi, sách báo, các em được nghe và nhắc đến rất nhiều cụm từ
như xã hội thông tin, xa lộ thông tin, bùng nổ thông tin...Các em cũng được chứng kiến
sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin và thừa hưởng biết bao thành tựu mà
nó đem lại. Vậy thông tin và tin học là gì, chúng ta cùng nhau khám phá trong bài đầu
tiên này.  GV viết đầu bài:
Hoạt động 1: Tìm hiểu về thông tin. (18’)
Hoạt động của GV
- Đặt vấn đề "thông tin":



- Họ đang tính toán

GV: Bùi Thị Tin

1

Trường THCS Kỳ Đồng


Giáo án Tin học 6

- Những hành động này - Đọc sách giúp họ biết kiến
giúp họ biết được gì?
thức.
- Xem ti vi giúp học biết tin
tức.
- Tính toán để biết kết quả.
- Yêu cầu HS khác nhận xét +HS khác nghe và nhận xét
- GV nhận xét câu trả lời
của HS, đưa ra đáp án đúng.
- Nhận xét: Tất cả những - HS chú ý lắng nghe
kiến thức, tin tức hay kết
quả... mà con người biết
được như trên được gọi
chung là thông tin.
- Vậy em nào có thể chỉ ra - HS đưa ra khái niệm thông tin
cho cô và cả lớp biết khái theo hiểu biết của mình
niệm thông tin là gì?
- GV chốt lại khái niệm

biết được thông
tin về tình hình
GV: Bùi Thị Tin

2

Trường THCS Kỳ Đồng


Giáo án Tin học 6

thời tiết nắng/
mưa, nhiệt độ
cao/thấp
- Hình ảnh đèn giao thông đang - Báo hiệu các
ở tín hiệu màu đỏ cho chúng ta phương tiện tham
biết thông tin gì?
gia giao thông
dừng lại trước
vach sơn trắng.
- Các em làm thế nào để biết - Em đã nhìn lên
những thông tin trên?
màn hình và nghe
âm thanh phát ra
- GV: Các em nghe thấy nhìn - HS khẳng định -Tiếp nhận TT
thấy các thông tin đó chính là nhắc lại được
các em đã tiếp nhận thông tin.
Vậy, các em có nhắc lại được
những thông tin các em vừa tiếp
nhận không?

thường xuyên trong cuộc sống
của chúng ta và là một nhu cầu
GV: Bùi Thị Tin

3

Trường THCS Kỳ Đồng


Giáo án Tin học 6

tất yếu của con người.
IV- Kiểm tra đánh giá - Hướng dẫn về nhà (5’)
1.(NB) Thông tin là gì ?
2.(TH) Em hãy nêu một số ví dụ cụ thể về thông tin và cách thức mà con người thu
nhận thông tin đó.
3.(VD - mở rộng, tìm tòi) Những ví dụ nêu trong bài học đều là những thông tin mà
em có thể tiếp nhận được bằng tai (thính giác), bằng mắt (thị giác). Em hãy thử nêu ví dụ về
những thông tin mà con người có thể thu nhận được bằng các giác quan khác .
HD: 3. Ví dụ như mùi (thơm, hôi), vị (mặn, ngọt) hay những cảm giác khác như nóng,
lạnh,...Hiện tại máy tính chưa có khả năng thu thập và xử lý các thông tin dạng này.
* RÚT KINH NGHIỆM

GV: Bùi Thị Tin

4

Trường THCS Kỳ Đồng




- GV yêu cầu HS nhắc lại những - HS nhắc lại 4 HĐTT
HĐTT của con người
của con người

2. Hoạt động thông
tin của con người
(tiếp)

- Trong các hoạt động trên, theo - Quá trình xử lí TT là
em hoạt động nào là quan trọng quan trọng nhất.
nhất trong việc mang lại hiểu biết
cho con người? Vì sao?
- GV khẳng định câu trả lời đúng, - GV nghe để hiểu và
vì nếu chúng ta chỉ tiếp nhận hình thành mô hình của
thông tin mà không hề có bất kỳ quá trình xử lý TT
phản ứng, ứng xử nào thì việc tiếp
nhận thông tin trở nên vô nghĩa.
Cũng như việc các em đi học mà
GV: Bùi Thị Tin

5

Thông tin vào

Trường THCS Kỳ Đồng

Thông tin ra



đã tìm hiểu TT là gì và
HĐTT của con người. Vậy
HĐTT với tin học như thế
nào3.

3. Hoạt động thông tin và
tin học

HS: nghe

GV: Em hãy nhắc lại các HS: Tái hiện lại kiến
HĐTT của con người.
thức, trả lời

Vậy con người có thể tiếp - Nhìn, nghe, ngửi
nhận thông tin bằng cách
nào?

KL:

- HĐTT của con ngưới được
tiến hành trước hết nhờ các
giác quan và bộ não.

- HS trả lời

- Các giác quan giúp tiếp
- Bộ não của con người - Bộ não thực hiện việc nhận TT.
đóng
vai trò gì trong xử lý, biến đổi, đồng - Bộ não thực hiện việc xử lý,

công cụ hỗ trợ gì.

? Để đo nhiệt độ cơ thể em - Cặp nhiệt độ
phải dùng công cụ hỗ trợ
gì.

? Để hỗ trợ công việc TT, - MTĐT.
văn phòng..người ta sử
dụng công cụ nào.

* Nhiệm vụ của ngành tin học.

? Từ thực tế em hãy cho - HS trả lời
biết nhiệm vụ chính của
ngành tin học.

Nghiên cứu việc thực hiện các
HĐTT một cách tự động / cơ
sở sử dụng MTĐT

GV nhận xét, KL
? Em hãy kể tên một số ứng - HS trả lời bằng hiểu
dụng (lĩnh vực) có sử dụng biết của bản thân.
MTĐT.

GV: Bùi Thị Tin

7

Trường THCS Kỳ Đồng

Giáo án Tin học 6

Tuần 02 - Tiết 03
Ngày soạn:
Ngày dạy:....................................

BÀI 2. THÔNG TIN VÀ BIỂU DIỄN THÔNG TIN
A. Mục tiêu bài học
- Phân biệt được các dạng thông tin cơ bản
- Biết khái niệm biểu diễn thông tin
B. Chuẩn bị
- GV: Soạn bài, bảng nhóm
- HS: Đọc và soạn trước câu hỏi cuối bài. Sách vở, đồ dùng học tập, tận dụng vốn
kiến thức học sinh có thể thu nhận được từ đời sống thực tế
C. Hoạt động dạy học
I. Ổn định lớp (1’)
II. Kiểm tra bài cũ (5’)
1. Hãy nêu một số ví dụ minh họa về hoạt động thông tin của con người.
2. Nhiệm vụ của tin học là gì? Hãy tìm thêm ví dụ về những công cụ và phương
tiện giúp con người vượt qua hạn chế của các giác quan và bộ não.
III. Dạy học bài mới.
Hoạt động 1: Tìm hiểu về các dạng thông tin cơ bản (15’)
Hoạt động của GV
GV: Thông tin xung quanh chúng
ta rất phong phú và đa dạng em
hãy cho biết các dạng thông tin
đó là gì?

Hoạt động của HS



GV: Bùi Thị Tin

HS: Trả lời theo ý hiểu, Những hình vẽ minh hoạ
nhận xét và bổ sung trong sách báo, các nhân vật

9

Trường THCS Kỳ Đồng


Giáo án Tin học 6

cho nhau.

? Những thông tin như thế nào
được gọi là TT dạng âm thanh.
GV: Khẳng định lại.
GV : Đưa ra bài tập yêu cầu HS
Thảo luận nhóm (2’)
Bài tập: Hãy cho biết dạng TT
bạn Tâm nhận được trong những
trường hợp sau.
a) Tâm xem bức ảnh lớp
Mai chụp.

bạn

trong phim hoạt hình, tấm ảnh
chụp người bạn ...cho chúng

GV lưu ý HS: ba dạng thông tin
đã trình bày trong SGK không
phải là tất cả các dạng thông tin
có thể. Trong cuộc sống con
người còn thường thu nhận thông
tin dưới dạng khác: mùi vị, cảm
giác (nóng lạnh, vui buồn...).
Nhưng hiện tại ba dạng thông tin
nói trên là những dạng thông tin
cơ bản mà máy tính có thể xử lý
được…

Hoạt động 2: Biểu diễn thông tin (18’)
Hoạt động của GV

GV: Bùi Thị Tin

Hoạt động của HS

10

Nội dung ghi bảng

Trường THCS Kỳ Đồng


Giáo án Tin học 6

? Em hiểu thế nào là biểu diễn HS đọc SGK trả lời
thông tin? Cho VD?


GV: Phân tích, tổng hợp lại:

-> Biểu diễn TT có vai trò
quyết định đối với mọi HĐTT

HS: Trả lời theo ý - Biểu diễn TT giúp cho việc
? Biểu diễn TT có quan trọng hiểu.
truyền và tiếp nhận TT được
không? Vì sao?
- Không
dễ dàng chính xác.
GV lấy VD minh hoạ: Bạn B
- Biểu diễn TT phù hợp cho
không biết chữ Bạn A lại truyền
phép lưu giữ và chuyển giao
thông tin cho bạn bằng VB thì
TT (VD di chúc..)
bạn B có nhận được TT không?

IV- Kiểm tra đánh giá - Hướng dẫn về nhà (5’)
- Các câu hỏi
1. (NB)Nêu các dạng thông tin cơ bản? Lấy VD?
2. (NB) Em hiểu thế nào là biểu diễn thông tin? Vai trò của biểu diễn thông tin?
3. (TH). (1.27)Hãy phân loại các dạng thông tin em thu nhận được khi:
a) Nghe bản nhạc “Thư gửi Elise” của Bet-to-ven;
b) Cầm bài văn được điểm 10 của bạn Lan;
c) Xem phim hoạt hình “Tom và Jerry”;
d) Xem truyện tranh “Ra-ma”
4. (VD). Để ca ngợi về đất nước Việt Nam tươi đẹp em có thể làm gì?

  

GV: Bùi Thị Tin

12

Trường THCS Kỳ Đồng


Giáo án Tin học 6
Tuần 02 - Tiết 04
Ngày soạn:
Ngày dạy:....................................

BÀI 2. THÔNG TIN VÀ BIỂU DIỄN THÔNG TIN

A. Mục đích yêu cầu:
- Hiểu được cách biểu diễn thông tin trong MT bằng các dãy bit
B. Chuẩn bị:
- GV: Tranh ảnh, soạn bài.
- HS: Đọc và soạn trước câu hỏi 3 cuối bài. Sách vở, đồ dùng học tập
C. Hoạt động dạy học
I. Ổn định lớp (1’)
II. Kiểm tra bài cũ (5’)
Nêu một vài VD minh họa việc có thể biểu diễn thông tin bằng nhiều cách đa
dạng khác nhau.
III. Dạy học bài mới
Hoạt động 1: Đặt vấn đề (2’)
Hoạt động của GV


Nội dung ghi bảng
3. Biểu diễn thông tin
trong máy tính
- Để máy tính trợ giúp được
con người trong hoạt động
thông tin, thông tin cần
được biểu diễn dưới dạng
dãy bít (còn gọi là dãy nhị
phân) chỉ bao gồm hai ký
hiệu 0 và 1.

Trường THCS Kỳ Đồng


Giáo án Tin học 6

? Em hiểu dãy bít là dãy ntn.

VD: 00001111 (15)
01000001 (A)

GV giải thích, nhận xét, KL.
GV: Trong các dãy sau dãy nào
là dãy nhị phân? Vì sao?
00001111
01000001
00102100
? Thông tin lưu giữ trong MT
được gọi là gì.


- Hai ký hiệu 1 và 0 tương
ứng với hai trạng thái có
hay không có tín hiệu hoặc
đóng hay ngắt mạch điện
Với vai trò như là công cụ
trợ giúp con người trong
hoạt động thông tin, máy
tính cần có những bộ phận
đảm bảo việc thực hiện hai
quá trình sau:
+Biến đổi thông tin đưa
vào máy tính thành dãy bít.
+ Biến đổi thông tin lưu trữ
dưới dạng dãy bít thành một
trong các dạng quen thuộc
với con người: Văn bản, âm
thanh và hình ảnh.

HS thảo luận, đưa ra
câu trả lời.

GV yêu cầu HS các nhóm thảo
luận trong 2phút.
GV, nhận xét, giải thích, khẳng HS nghe, ghi vào vở
định lại
Con người Giao tiếp  MT
Hoạt động 3: Bài tập (15’)
Bài 1:TH(1.29/12 SBT)- Nêu một vài VD minh hoạ HS các nhóm thảo luận, các
việc có thể biểu diễn thông tin bằng nhiều cách đa
nhóm nhận xét cho nhau.

thể biểu diễn mọi TT trong MT;
C. Vì MT không hiểu được ngôn ngữ tự nhiên;
Tất cả các lí do trên đều đúng.
Bài 5 (VD) (1.42/14) về biểu diễn thông tin
Như ta đã biết, một bit nhận một trong hai giá
trị tương ứng với hao kí hiệu 0 và 1. Như vậy, dùng
một bit ta có thể biểu diễn trạng thái của một bóng
đèn: đèn tắt là 0; đèn sáng là 1. Nếu hai bóng đèn để
cạnh nhau thì có thể có 4 trạng thái khác nhau:
Trạng thái thứ nhất: cả hai đèn tắt;
Trạng thái thứ 2: đèn bên trái tắt, đèn bên phải
sáng.
Trạng thái thứ 3: đèn bên trái sáng, đèn bên
phải tắt
Trạng thái thứ 4: cả hai đèn sáng.
Theo em, cần mấy bít để có thể biểu diễn cả
bốn trạng thái này? Hãy thử dùng dãy bit để biểu
diễn các trạng thái đó.
Bài 6 (VD giải quyết tình huống mới)
Tương tự bài trên, em hãy cho biết có bao nhiêu
trạng thái khác nhau của 4 bóng đèn để cạnh nhau?
Hãy dùng dãy bit biểu diễn các trạng thái đó

Đáp án bài 3: C

Đáp án bài 4: D

(Đ/a: 2 bít 00,11,01,10

Đ/a: (3 bóng là 8 trạng thái), (4


Trường THCS Kỳ Đồng


Giáo án Tin học 6
Tuần 03 - Tiết 05
Ngày soạn:
Ngày dạy:....................................

Chủ đề: MÁY VI TÍNH
(4 tiết)
PHẦN I: MỤC TIÊU CHỦ ĐỀ
1. Kiến thức
- Biết được các khả năng ưu việt của máy tính cũng như các ứng dụng đa dạng
của tin học trong các lĩnh vực khác nhau của xã hội.
- Biết được máy tính chỉ là công cụ thực hiện những gì con người chỉ dẫn
- Biết sơ lược cấu trúc chung của máy tính điện tử và một vài thành phần quan
trọng nhất của máy tính cá nhân.
- Biết khái niệm phần mềm máy tính và vai trò của phần mềm máy tính
- Biết được máy tính hoạt động theo chương trình.
- Biết thế nào là một hệ tin học và phân loại phần mềm.
2. Kỹ năng
- Nhận biết được một số bộ phận cơ bản của máy tính cá nhân
- Biết cách bật tắt máy tính
- Làm quen với chuột và bàn phím
3. Thái độ
- Nhận thức được tầm quan trọng của môn học, có ý thức học tập bộ môn, rèn
luyện tính cần cù, ham thích tìm hiểu và tư duy khoa học
* Năng lực hình thành cho học sinh
* Năng lực chung:

5

3

Bài 3: Em có thể làm gì nhờ máy tính

2
3
4

6
7
8

3
4
4

Bài 4: Máy tính và phần mềm máy tính
Bài 4: Máy tính và phần mềm máy tính
Bài thực hành 1

PHẦN III: TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
TIẾT 1- EM CÓ THỂ LÀM GÌ MÁY TÍNH
I. Mục tiêu cần đạt: mục tiêu chung
II.Chuẩn bị của thầy và trò
GV:Máy tính, máy chiếu (nếu có thể).
HS: - Vở bài tập, SGK, đồ dùng…
- Một số khả năng và công việc của MT (tìm hiểu ở nhà)
III. Tiến trình lên lớp


+ MT có thể tính chính - Có thể lưu trữ khoảng
GV: Bùi Thị Tin

18

Trường THCS Kỳ Đồng


Giỏo ỏn Tin hc 6

xỏc ti ch s th mt 100000 cun sỏch khỏc
triu t sau du chm thp nhau.
phõn.
GV cht li

+ MT cỏ nhõn thụng * Kh nng lm vic
thng cú thỡ lu tr khụng mtt mi.
khong 100000 cun sỏch
khỏc nhau
+ MT cú th lm vic
khụng ngh trong mt thi
gian di
Hot ng 2: Tỡm hiu nhng cụng vic ca mỏy tớnh (12')

- GV cho HS c SGK v
trao i nhúm sau ú a ra
cỏc cụng vic m MT cú th
thc hin.


*T ng hoỏ cỏc cụng
vic vn phũng
- Son tho, trỡnh by, in
n cỏc vn bn: Cụng vn,
lỏ th, bi bỏo.
* H tr cụng tỏc qun lớ
- Cỏc TT liờn quan ti con
ngi, ti sn, kt qu
kinh doanh.
VD qun lớ h s HS,
im.
* L cụng c hc tp v
gii trớ
- Hc cỏc mụn hc = phn
mm
* Điều khiển tự động hoá
Rô bốt
* Liên lạc, tra cứu và mua
bán trực tuyến.

Hot ng 3: Nhng hn ch ca mỏy tớnh hin nay. (5')
? MT thực hiện đợc nhiều - MT thực hiện đợc là nhờ
công việc nh vậy là phụ những gì mà con ngời chỉ
dẫn thông qua các câu
thuộc vào ai?
lệnh
? Đâu là hạn chế lớn nhất - MT cha thể có năng lực
GV: Bựi Th Tin

19

d/ Việc nối mạng Internet còn chậm

Câu 2: Sức mạnh của máy tính phụ thuộc vào:
a/ Giá thành ngày càng rẻ

b/ Việc nối mạng Internet

c/ Hỗ trợ cho con người trong nhiều việc

d/ Con người và sự hiểu biết của con người

Câu 3: Máy tính không có khả năng:
a/ Lưu trữ hàng chục triệu trang sách

b/ Làm việc không nghỉ trong thời gian dài

c/ Tính toán với độ chính xác cao

d/ Nói chuyện như con người

* RÚT KINH NGHIỆM
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................

GV: Bùi Thị Tin

20

Trường THCS Kỳ Đồng

Ni dung ghi bng
T cõu hi kim tra bi c HS: Nghe, tr li cõu 1. Mô hình quá trình ba bớc
GV dn dt -> hỡnh thnh hi, v mụ hỡnh quỏ trỡnh
Nhập
Xử lý
xuất
mụ hỡnh quỏ trỡnh ba ba bc X lý
Thụng tin vo
Thụng tin ra
(Input)
(OUTPut)
bc
?Quỏ trỡnh a TT vo HS: Quỏ trỡnh nhp
trc x lớ ngi ta gi l
quỏ trỡnh gỡ.
HS: Quỏ trỡnh xut
?Quỏ trỡnh a TT ra sau
x lớ ngi ta gi l quỏ
trỡnh gỡ.
HS nghe
GV: Trong thc t nhiu
quỏ trỡnh c mụ hỡnh
GV: Bựi Th Tin

21

Trng THCS K ng


Giỏo ỏn Tin hc 6

GV khng nh :
GV: Gii thớch phi cú b
phn: Tip nhn(nhp), x
lớ, xut thụng tin.

để MT trợ giúp xử lý TT một
cách tự động, máy tính cần có
các bộ phận đảm nhận các
chức năng tơng ứng, phù hợp
với mô hình quá trình 3 bớc

Hot ng 3: Cu trỳc chung ca mỏy tớnh in t (24')
Hot ng ca GV
Hot ng ca HS
Ni dung ghi bng
GV: yờu cu HS quan sỏt HS: trả lời, yêu cầu 2. Cu trỳc chung ca mỏy
hỡnh/15 sgk cho bit ngy nay TL c
tớnh in t
cú nhng loi MT no?
? Em cú nhn xột gỡ v chng - Máy tính đ bàn,
loi, kớch c v hỡnh thc ca máytính xách tay, - Chng loi a dng: MT
siêu MT.
chng.
bàn, MT xách tay, siêu MT.
GVKL:
- Kích cỡ và hình thức rất
khác nhau.
HS: trả lời.

GV: Bựi Th Tin

thực hiện (chơng trình do con
ngời lập ra)
GV: Cho HS tho lun nhúm
(cú th giao nhim v v nh)
N1: Nghiờn cu phn
* B x lý trung tõm (CPU)

HS: Nghiờn cu
SGK,
tho
lun
? B x lớ TT cú vai trũ gỡ?
nhúm, trỡnh by
? Ti sao nú c coi l b
trc lp.
nóo ca MT.
N2+N3: Nghiờn cu phn
*B nh
B nh dựng lm gỡ? Chia
thnh my loi?Em hóy phõn
bit cỏc b nh ú
N4: Nghiờn cu phn
* Thit b vo/ra
? Cho bit chc nng ca
thit b vo, ra.
K tờn nhng thit b dựng
+ Nhp d liu:
+ Xut d liu:

GV: Bựi Th Tin

N2+N3: Nghiờn cu phn
*B nh
- Cỏc nhúm nhn xột
B nh dựng lm gỡ? Chia cho nhau.
thnh my loi?Em hóy phõn - Ghi bi.
bit cỏc b nh ú
N4: Nghiờn cu phn

* B nh

* Thit b vo/ra

- B nh l ni lu cỏc chng trỡnh v d l

? Cho bit chc nng ca - Chia thnh 2 loi: B nh trong v b nh ngoi
thit b vo, ra.
B nh trong
B nh ngoi
K tờn nhng thit b dựng
+ Nhp d liu:
+ Xut d liu:

GV nghe, nhận xét, cho
điểm.--> KL.
GV lấy VD, phân tích

- c dựng lu CT
v DL trong quỏ trỡnh
mỏy tớnh lm vic.
- Thnh phn chớnh ca

lng nh l Byte (Kh
nng lu tr d liu nhiu
hay ớt).
- Ngoi ra cũn cú cỏc n
v khỏc (SGK/17)

HS N4 trỡnh by trc
lp.
- Cỏc nhúm nghe, nhn
xột, b sung
24

*Thit b vo\ ra. (TB
ngoi vi)

Trng THCS K ng


Giáo án Tin học 6

- Giúp MT trao đổi TT với
bên ngoài, đảm bảo giao
tiếp với người sử dụng.
+ Các TB dùng để nhập
DL: Bàn phím, chuột, máy
quét
+ TB xuất: Màn hình, máy
in.
4. Kiểm tra đánh giá.
- CH.NB


.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
GV: Bùi Thị Tin
Trường THCS Kỳ Đồng
25