HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
1. Tên chủ đề dạy học:
“ Vẻ đẹp của em bé liên lạc trong cuộc kháng chiến chống Pháp
qua bài thơ Lượm của Tố Hữu ”
2. Môn học chính của chủ đề: Ngữ văn.
3. Các môn được tích hợp: Lịch sử, Địa lý, Sinh học, Mỹ thuật, HĐNGLL.
1
PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội
- Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Long Biên
- Trường THCS Việt Hưng
- Địa chỉ: Tổ 4 phường Việt Hưng, Quận Long Biên, Hà Nội
Điện thoại: 0438272193. Email:
- Thông tin về giáo viên:
Họ và tên: Lê Kim Tuyến
Giáo viên môn Ngữ văn.
Ngày sinh: 24/10/1975
Điện thoại: 0904717575. Email:
2
PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
I. TÊN HỒ SƠ DẠY HỌC
Bài dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn
Chủ đề :
“ Vẻ đẹp của em bé liên lạc trong cuộc kháng chiến chống Pháp
+ Rèn kĩ năng đọc diễn cảm, tìm hiểu đặc điểm của nhân vật trong tác
phẩm thơ có yếu tố tự sự.
+ Rèn kĩ năng cảm thụ tác phẩm nghệ thuật qua việc viết đoạn văn, bài
văn, vẽ tranh, biểu diễn văn nghệ.
+ Rèn kĩ năng quan sát chỉ bản đồ, tư duy phân tích tổng hợp, so sánh,
thuyết trình trước đám đông, hợp tác nhóm…
3. Thái độ
+ Giáo dục lòng yêu mến, cảm phục những thiếu niên anh hùng của dân
tộc trong cuộc kháng chiến chống Pháp nói riêng, trong chiến tranh vệ quốc nói
chung.
+ Biết vận dụng các kiến thức liên môn vào môn học để giải quyết vấn đề.
+ Liên hệ bản thân về trách nhiệm của thế hệ trẻ Việt Nam trong giai đoạn
hiện nay.
III. ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC
- Học sinh lớp: 6A1
- Sĩ số :
35
- Đặc điểm:
+ Học sinh ngoan, yêu thích bộ môn Ngữ văn.
+ Học sinh đã được tìm hiểu về thơ ca sáng tác trong giai đoạn kháng
chiến chống Pháp qua bài thơ “ Đêm nay Bác không ngủ” ở tiết học trước.
IV. Ý NGHĨA CỦA BÀI HỌC
- Thông qua bài học, học sinh nắm được một cách sơ lược về hoàn cảnh
lịch sử của đất nước ta trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp.
- Bên cạnh đó, các em cũng thấy được vẻ đẹp của những em bé liên lạc yêu
kháng chiến, yêu nước trong cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc.
4
HỌC SINH
- Đọc SGK Địa lý 9
GIÁO VIÊN
- Bản đồ tự nhiên và bản đồ hành
+ Bài 41- Địa lý tỉnh ( thành phố)
chính khu vực Bắc Trung Bộ
- Đọc SGK Lịch sử 9
- Tranh ảnh, video clip các sự
+ Bài 25: Những năm đầu của cuộc kiện lịch sử giai đoạn này.
kháng chiến toàn quốc chống thực
dân Pháp ( 1946-1950)
- Sưu tầm các gương thiếu niên yêu - Bài viết, tranh ảnh về các tấm
nước chống Pháp
- Đọc SGK Sinh học 6
gương tiêu biểu.
- Hình ảnh quả bồ quân.
+ Bài 32: Các loại quả
- Sưu tầm thơ Tố Hữu có hình
+ Phương pháp củng cố, luyện tập
+ Phương pháp kiểm tra, đánh giá
VII. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC, TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Các hoạt động cơ bản:
A. Hoạt động khởi động
- Kiểm tra bài cũ: bài thơ Đêm nay Bác không ngủ
- Giáo viên dẫn vào bài mới.
B. Hoạt động hình thành kiến thức mới
I. Đọc - Tìm hiểu chung ( Tiết 1 )
* Chuẩn bị của học sinh ( ở nhà )
- Học sinh nhận nội dung thảo luận:
+ Nhóm 1: Tìm hiểu về tác giả Tố Hữu và sự nghiệp sáng tác
+ Nhóm 2: Tìm hiểu các yếu tố liên quan đến bài thơ Lượm ( hoàn cảnh
sáng tác, thể thơ, bố cục, phương thức biểu đạt, từ khó)
- Các nhóm cử thư kí ghi chép.
- Sưu tầm tranh ảnh tư liệu có liên quan đến bài học
* Trình bày kết quả:
+ Từng nhóm 1, 2 trình bày nội dung tìm hiểu của mình lần lượt về tác giả,
tác phẩm.
+ Các nhóm khác nhận xét
+ Giáo viên đánh giá phần chuẩn bị và trình bày của các nhóm
+ Giáo viên kết luận chung
+ Học sinh nắm được vài nét cơ bản về tác giả Tố Hữu và sự nghiệp sáng
tác của nhà thơ, hiểu biết về bài thơ Lượm: hoàn cảnh sáng tác, nguyên tác,
thể thơ, bố cục, phương thức biểu đạt…
+ Vận dụng kiến thức địa lí 9 - Bài 41: Địa lý tỉnh ( thành phố) xác định
được vị trí địa lí của thành phố Huế, các địa danh có tên trong bài thơ như đồn
Mang Cá, phố Hàng Bè…
* Trình bày kết quả
8
+ Từng nhóm 3, 4 trình bày nội dung tìm hiểu của mình lần lượt về nội
dung và nghệ thuật của bài thơ.
+ Các nhóm khác nhận xét
+ Giáo viên đánh giá phần chuẩn bị và trình bày của các nhóm
+ Giáo viên kết luận chung về những đặc sắc về nghệ thuật, hình ảnh nhân
vật Lượm và thái độ tình cảm của nhà thơ đối với nhân vật chú bé liên lạc nhỏ
tuổi.
+ Liên hệ những tấm gương thiếu niên yêu nước anh dũng hi sinh trong
lịch sử kháng chiến cứu nước của dân tộc.
Kết luận:
Đặc sắc
nghệ thuật
- Sử dụng các từ láy
gợi hình
- Hình ảnh so sánh
- Tính từ gợi hình,
động từ mạnh.
Nhân vật Lượm
Lượm là một em bé liên lạc
Tình cảm của tác giả
Tác giả thể hiện tình cảm
hồn nhiên, vui tươi, say mê yêu mến dành cho Lượm.
+ Giáo viên chốt kiến thức
* Lưu ý: Học sinh đọc ghi nhớ SGK.
Kết luận :
1. Nội dung
- Hình ảnh Lượm hiện lên với vẻ đẹp hồn nhiên, vui tươi, hăng hái và dũng
cảm sống mãi với quê hương, đất nước.
- Tình cảm mến thương và cảm phục của nhà thơ với Lượm.
2. Nghệ thuật
- Thể thơ 4 chữ mang âm hưởng đồng dao.
- Nhiều từ láy có giá trị gợi hình, giàu âm điệu.
- Kết hợp tự sự với miêu tả và biểu cảm.
C. Hoạt động thực hành
IV. Luyện tập
Đề bài: Viết một đoạn văn hoặc bài văn ngắn miêu tả chuyến đi liên lạc
cuối cùng và sự hi sinh của Lượm.
* Hoạt động học tập:
- Đọc đề bài, phân tích đề, lập dàn ý.
- Lắng nghe thông tin bổ sung từ giáo viên
- Viết bài hoàn chỉnh.
* Giáo viên nhận xét, chữa bài viết của học sinh để củng cố lại kiến thức và rèn
kĩ năng cảm thụ cho học sinh, phân tích thêm để học sinh có được những tình
cảm thẩm mĩ đối với tác phẩm đã học.
- Liên hệ bản thân: Trách nhiệm của thế hệ trẻ Việt Nam đối với đất nước trong
thời đại hiện nay.
* Lưu ý: Giáo viên lồng ghép, giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, biết ơn các
thế hệ đã hi sinh xương máu để bảo vệ Tổ quốc, trân trọng các thành quả mà
chúng ta đang được hưởng đồng thời có ý thức trách nhiệm của công dân đối với
đất nước.
* Hoạt động kiểm tra, đánh giá
- Đánh giá cần dựa trên năng lực của người học
11
- Cần tạo điều kiện để học sinh tham gia đánh giá kết quả học tập của các
học sinh khác trong nhóm, trong lớp và tự đánh giá bản thân.
- Hoạt động học tập, sáng tạo nghệ thuật nhằm khơi dậy tiềm năng của học
sinh, hướng học sinh bộc lộ sở trường cá nhân. Vì vậy cần thực hiện đánh giá
trên tinh thần động viên, khích lệ là chính.
- Giáo viên theo dõi quá trình tham gia học tập của học sinh để thực hiện
đánh giá các năng lực ( năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực cảm thụ
thẩm mĩ…)
3. Kết quả:
- Học sinh hiểu bài, chất lượng sản phảm nhóm sưu tầm tốt.
- Học sinh vẽ được tranh theo đề tài, thể hiện cảm thụ riêng của các em về
nhân vật văn học.
- Học sinh trình bày được cảm nhận, suy nghĩ của bản thân về nhân vật văn
học, về trách nhiệm của bản thân trong giai đoạn hiện nay.
IX. SẢN PHẨM CỦA HỌC SINH
1. Nhận thức
Qua bài học, học sinh thấy được vẻ đẹp của những em bé liên lạc nhỏ tuổi
yêu nước, yêu kháng chiến, hi sinh anh dũng để góp phần vào công cuộc kháng
chiến chống Pháp trường kì gian khổ mà nhân vật Lượm là một điển hình.
2. Vận dụng
- Sản phẩm nhóm: bài sưu tầm
- Tranh vẽ của học sinh
- Bài cảm thụ của học sinh
- Tiết mục biểu diễn văn nghệ của học sinh.
Một số tranh vẽ cảm thụ về nhân vật Lượm
17
Tiết mục biểu diễn văn nghệ
Học sinh lớp 6A1 trong trang phục Vệ quốc quân thời kháng chiến chống Pháp
Một số hoạt động có thể thực hiện trong chủ đề
- Tổ chức cho học sinh sưu tầm tư liệu, vẽ tranh, biểu diễn văn nghệ ngoài
trời.
- Tổ chức thi viết, vẽ tranh theo đề tài: Cảm thụ về nhân vật văn học mà em
yêu thích.
Tài liệu tham khảo
- Thơ Tố Hữu – NXB Giáo dục – 1998.
- Tạp chí Văn học và tuổi trẻ.
- Bình giảng văn học 6 – NXB Giáo dục 2010.
- Một số vấn đề về phương pháp dạy văn THCS – NXB Giáo dục 2011.
18