BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
VÕ THỊ KIM THANH

ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC NHÓM
CHO MÔN TIẾNG ANH LỚP 10
TẠI TRƯỜNG THPT NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU
HUYỆN LONG THÀNH, TỈNH ĐỒNG NAI

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 60140101

S K C0 0 4 5 1 5

Tp. Hồ Chí Minh, năm 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP. HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
VÕ THỊ KIM THANH

ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC NHÓM
CHO MÔN TIẾNG ANH LỚP 10 TẠI
TRƯỜNG THPT NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU,
HUYỆN LONG THÀNH, TỈNH ĐỒNG NAI

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 60140101

- Trường đào tạo : Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Tp. HCM
- Ngành học : Anh ngữ
Bằng tốt nghiệp đạt loại : TB
3. Trình độ ngoại ngữ : Anh ngữ
III. Quá trình công tác chuyên môn kể từ khi tốt nghiệp đại học:
Thời gian

Nơi công tác

Công việc đảm nhận

2005 ~ 2006

Trung tâm Giáo dục Thường xuyên Giáo viên
huyện Long Thành, Đồng Nai

2006 ~ 2009

Trường THPT Bình Sơn, Đồng Nai

Giáo viên

2009 đến nay

Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu

Giáo viên

Tôi cam đoan những nội dung viết trên đây là đúng sự thật.
Tp. Hồ Chí Minh, ngày

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin kính gửi lời cám ơn chân thành tới Ban giám hiệu Trường Đại học
Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh đã hỗ trợ, tạo những điều kiện tốt nhất
cho các học viên lớp Sau đại học 12B ngành Giáo dục học trong quá trình học tập
tại trường. Đồng thời cám ơn Ban Giám hiệu Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu và
tất cả các giáo viên, học sinh tại trường đã cung cấp các tài liệu cần thiết, nhiệt tình
hỗ trợ thu thập thông tin qua các Phiếu khảo sát và giúp đỡ tôi hoàn thành bài luận
văn này.
Đặc biệt tôi xin cảm ơn Thầy TS. Nguyễn Văn Y – Người hướng dẫn khoa
học của luận văn này, đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn tôi trong quá trình thực hiện
luận văn. Thầy/Cô đã tận tình hướng dẫn, động viên tôi từ định hướng đến chi tiết
cụ thể để giải quyết những khó khăn trong suốt thời gian nghiên cứu.
Tôi cũng xin cảm ơn sự giúp đỡ của các anh, chị trong lớp đã hỗ trợ, giúp đỡ
tôi trong thời gian qua.
Sau cùng, tôi cũng xin đặc biệt cám ơn gia đình đã động viên, tạo điều kiện
giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành nghiên cứu này.
Xin trân trọng cám ơn./.

Võ Thị Kim Thanh
Lớp Sau đại học 12B ngành Giáo dục học - Trường Đại học Sư phạm Kỹ
thuật Thành phố Hồ Chí Minh.


TÓM TẮT LUẬN VĂN

Trên thực tế, tiếng Anh thường là một trong những môn học khó đối với học
sinh, đặc biệt là học sinh các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa và vùng cao. Vì
vậy trong quá trình giảng dạy giáo viên phải gợi mở, gây được sự hứng thú, tự tin,
say mê, kích thích trí khám phá, tránh đơn điệu nhàm chán, khô cứng trong một tiết

Speaking nhằm nâng cao kỹ năng đọc, nói tiếng Anh của học sinh. Đồng thời tiến
hành thực nghiệm sư phạm tại 02 lớp thực nghiệm được giảng dạy theo giáo án
được người nghiên cứu đề xuất song song với việc dạy 02 lớp đối chứng theo
phương pháp dạy học truyền thống.
Kết quả thực nghiệm cho thấy các kỹ thuật dạy học nhóm do người nghiên
cứu đề xuất đã nâng cao kỹ năng nói tiếng Anh và kết quả học tập của học sinh;
đồng thời rèn luyện cho các học sinh về các kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng đứng
trước đám đông. Điều này thể hiện đề tài của người nghiên cứu có tính khả thi rất
cao.


ABSTRACT

In fact, English is usually one of the difficult subjects for students, especially
students in rural, regional and remote and upland areas. So in the process of
teaching teachers to inspire, caused by excitement, confidence, passion, stimulate
discovery, avoid monotonous boring, dry in a foreign language lessons to evoke
incidents and the initiative to study their own to bring about good academic results.
In addition to learning a foreign language high schools with high efficiency,
can help students to apply in practice, they need to be trained and the four skills
(listening, speaking, reading, writing), vocabulary, grammar and its functions. The
method of teaching group exercise teamwork skills and promote positive student
learning, contribute to improving the quality of English teaching in high schools.
The main thesis contains 03 chapters:
+ Chapter 1: Rationale of the teaching team.
Outlined the historical development of the teaching team in the world and in
Vietnam, generalized method of teaching English is commonly used and compare
the differences between traditional teaching methods and teaching methods group.
These points serve the scientific research done in the thesis.
+ Chapter 2: The situation of the group of English teaching in high schools

1. Lý do chọn đề tài .................................................................................................. 1
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu ....................................................................... 2
3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu ..................................................................... 2
4. Giả thuyết nghiên cứu .......................................................................................... 3
5. Phạm vi nghiên cứu .............................................................................................. 3
6. Phương pháp nghiên cứu ...................................................................................... 3
PHẦN NỘI DUNG .................................................................................................... 5
Chƣơng 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC DẠY HỌC NHÓM ........................... 5
1.1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ....................................................... 5
1.1.1. Ngoài nước .................................................................................................. 5
1.1.2. Trong nước .................................................................................................. 6
1.2. CÁC KHÁI NIỆM ........................................................................................... 7
1.2.1. Hoạt động dạy học ....................................................................................... 7
1.2.2. Phương pháp dạy học .................................................................................. 8
1.2.3. Kỹ thuật dạy học .......................................................................................... 9
1.3. PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC NHÓM ........................................................... 9
1.3.1. Các cách thành lập nhóm ............................................................................. 9
1.3.1. Tiến trình dạy học nhóm............................................................................ 12
1.3.3. Những chỉ dẫn đối với giáo viên và học sinh ............................................ 14
1.3.4. Các loại nhóm thường được sử dụng trong dạy học.................................. 14
1.3.5. Ưu điểm, nhược điểm ................................................................................ 17
1.4. PHƢƠNG PHÁP DẠY TIẾNG ANH THÔNG DỤNG ............................. 19
1.4.1. Phương pháp Ngữ pháp - Dịch .................................................................. 19


1.4.2. Phương pháp tự nhiên ................................................................................ 20
1.4.3. Phương pháp Nghe - Nói ........................................................................... 21
1.4.4. Phương pháp Giao tiếp .............................................................................. 23
1.5. SỰ KHÁC NHAU GIỮA PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC NHÓM VÀ
PHƢƠNG PHÁP DẠY TIẾNG ANH TRUYỀN THỐNG .................................. 25

2.3.3. Kết quả khảo sát giáo viên ......................................................................... 41
2.3.4. Kết quả khảo sát học sinh .......................................................................... 48
2.4. ĐÁNH GIÁ CHUNG THỰC TRẠNG VIỆC DẠY HỌC MÔN TIẾNG
ANH 10 Ở TRƢỜNG THPT NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU ...................................... 56
2.4.1. Ưu điểm ..................................................................................................... 56
2.4.2. Hạn chế ...................................................................................................... 56
2.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế trong công tác dạy học môn tiếng Anh
lớp 10 tại trường THPT Nguyễn Đình Chiểu ........................................................... 57
Tóm tắt Chƣơng 2 ................................................................................................... 59
Chƣơng 3: ÁP DỤNG KỸ THUẬT DẠY HỌC NHÓM MÔN TIẾNG ANH
LỚP 10 TẠI TRƢỜNG THPT NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU ................................... 60
3.1. CƠ SỞ ĐỀ XUẤT CÁC KỸ THUẬT DẠY HỌC NHÓM MÔN TIẾNG
ANH .......................................................................................................................... 60
3.1.1. Mục tiêu môn học ...................................................................................... 60
3.1.2. Nội dung môn học ..................................................................................... 60
3.1.3. Điều kiện dạy học ...................................................................................... 61
3.2. ĐỀ XUẤT MỘT SỐ KỸ THUẬT DẠY HỌC NHÓM MÔN TIẾNG ANH
LỚP 10 ...................................................................................................................... 61
3.3. THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM ....................................................................... 61
3.3.1. Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm ..................................... 61
3.3.1.1. Mục đích ........................................................................................... 61
3.3.1.2. Nhiệm vụ ........................................................................................... 62
3.3.2. Đối tượng của thực nghiệm sư phạm ........................................................ 62
3.3.3. Công cụ thực nghiệm ................................................................................. 62
3.3.4. Tiến hành thực nghiệm .............................................................................. 62
3.3.4.1. Nội dung thực nghiệm....................................................................... 62
3.3.4.2. Cách thức thực nghiệm ..................................................................... 63
3.4. KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM .................................................... 63
3.4.1. Đánh giá tác động của việc áp dụng 03 kỹ thuật dạy học nhóm so với việc
dạy học theo phương pháp truyền thống ................................................................... 63


: Giáo viên.

HĐND

: Hội đồng nhân dân.

HS

: Học sinh.

PP

: Phương pháp

PPDH

: Phương pháp dạy học

QTDH

: Quá trình dạy học

SGK

: Sách giáo khoa.

THCS

: Trung học cơ sở.

nhóm .......................................................................................................................... 54
Bảng 3.1: Thống kê học sinh trước thực nghiệm ...................................................... 59
Bảng 3.2: Tác động của việc áp dụng các kỹ thuật dạy học nhóm đến mục tiêu dạy
học môn tiếng Anh lớp 10 ......................................................................................... 70
Bảng 3.3: Tác động của việc áp dụng kỹ thuật đóng vai .......................................... 71
Bảng 3.4: Tác động của việc áp dụng kỹ thuật động não ......................................... 72
Bảng 3.5: Tác động của việc áp dụng sơ đồ tư duy .................................................. 73
Bảng 3.6: Những hạn chế của học sinh khi áp dụng các kỹ thuật dạy học nhóm ..... 74
Bảng 3.7: Thái độ của các học sinh trong tiết học tiếng Anh ................................... 75


Bảng 3.8: Ưu điểm của phương pháp dạy học đang được giáo viên sử dụng .......... 76
Bảng 3.9: Nhược điểm của phương pháp dạy học đang được giáo viên sử dụng .... 77
Bảng 3.10: Đánh giá kỹ năng nói tiếng Anh của học sinh ........................................ 78
Bảng 3.11: Đánh giá kỹ năng đọc hiểu tiếng Anh của học sinh ............................... 79
Bảng 3.12: Hướng giải quyết của học sinh khi gặp bài học tiếng Anh khó ............. 80
Bảng 3.13: Thống kê số liệu trước thực nghiệm ....................................................... 83
Bảng 3.14: Xếp loại học lực học sinh trước TN ....................................................... 83
Bảng 3.15: Bảng tổng hợp các tham số đặc trưng trước TN .................................... 84
Bảng 3.16: Thống kê số liệu sau thực nghiệm .......................................................... 85
Bảng 3.17: Xếp loại học lực học sinh sau TN........................................................... 86
Bảng 3.18: Bảng tổng hợp các tham số đặc trưng sau TN ........................................ 87
Bảng 3.19: Bảng tổng hợp tính toán các tham số đặc trưng ..................................... 88
Bảng 3.20: Bảng tổng hợp kiểm định các tham số đặc trưng ................................... 89


DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1: Tiến trình dạy học nhóm ............................................................................. 9
Hình 1.2: Ghép nhóm loại không di động ................................................................. 15
Hình 1.3: Ghép nhóm loại di động ............................................................................ 15

Hình 3.10: Đánh giá kỹ năng đọc hiểu tiếng Anh của học sinh................................ 79
Hình 3.11: Hướng giải quyết của học sinh khi gặp bài học tiếng Anh khó .............. 80
Hình 3.12: Phân loại học lực học sinh trước TN ...................................................... 84
Hình 3.13: Phân loại học lực học sinh sau TN .......................................................... 86


-1-

PHẦN MỞ ĐẦU

1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Theo thống kê, tiếng Anh là ngôn ngữ chính thức của khoảng 45 quốc gia,
1/3 dân số thế giới nói tiếng Anh, 75% chương trình truyền hình phát bằng tiếng
Anh, 3/4 bưu kiện thư tín viết bằng tiếng Anh(1), đa số các hội nghị quốc tế gần như
dùng ngôn ngữ chính tiếng Anh,…. Có thể nói, tiếng Anh là một trong những ngôn
ngữ được sử dụng thông dụng nhất trên toàn cầu. Đặc biệt khi Việt Nam gia nhập
WTO, nhu cầu sử dụng tiếng Anh ngày càng nhiều hơn đối với Việt Nam.
Trong giai đoạn bùng nổ khoa học và công nghệ như hiện nay, ngoại ngữ
(nhất là tiếng Anh) là yêu cầu tất yếu của lao động có kỹ thuật cao nhằm tiếp cận tri
thức thế giới, tiếp cận các quy trình công nghệ thường xuyên được đổi mới. Ngoại
ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng có vai trò và vị trí quan trọng trong sự nghiệp
giáo dục đào tạo và trong sự phát triển của đất nước.
Bên cạnh đó, với xu hướng hội nhập với các nước trên thế giới của Đảng và
Nhà nước ta hiện nay, việc sử dụng thành thạo ngoại ngữ có thể giúp chúng ta hiểu
biết sâu sắc hơn nữa về các nền văn minh, văn hóa khác thế giới và mở rộng quan hệ
hợp tác, giao lưu với các nước. Rõ ràng, ngoại ngữ chính là một trong những công
cụ, phương tiện giúp dân tộc ta và các dân tộc trên thế giới hiểu và hòa hợp với nhau
hơn.
Mặt khác, từ năm 2002 – 2003, cả nước ta đồng loạt triển khai Đề án Ngoại
ngữ quốc gia năm 2020 và triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới với mục

được khắc phục để sớm nâng cao chất lượng dạy và học tại trường, từng bước nâng
cao uy tín, chất lượng đào tạo của trường.
Xuất phát từ thực tế trên, người nghiên cứu thực hiện nghiên cứu đề tài “Áp
dụng phương pháp dạy học nhóm cho môn tiếng Anh lớp 10 tại trường THPT
Nguyễn Đình Chiểu, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai” .
2. MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
* Mục tiêu nghiên cứu:
Nghiên cứu và đề xuất các kỹ thuật dạy học nhóm môn tiếng Anh lớp 10 tại
Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu.
* Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về phương pháp dạy học nhóm; các kỹ thuật dạy
nhóm
- Khảo sát thực trạng dạy học nhóm môn tiếng Anh lớp 10 tại Trường THPT
Nguyễn Đình Chiểu.
- Đề xuất áp dụng một số kỹ thuật dạy học nhóm môn tiếng Anh lớp 10 và
được cụ thể hóa bằng cách thiết kế một số giáo án dạy học tiếng Anh lớp 10 có sử
dụng các kỹ thuật dạy học nhóm theo đề xuất của người nghiên cứu. Sau đó tiến
hành thực nghiệm sư phạm để đánh giá tính khả thi của đề tài.
3. ĐỐI TƢỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU:
* Đối tượng nghiên cứu: Phương pháp dạy học nhóm môn tiếng Anh lớp 10
tại Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu.


-3-

* Khách thể nghiên cứu:
- Giáo viên và học sinh Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu.
4. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU:
Nếu áp dụng các kỹ thuật dạy học nhóm do người nghiên cứu đề xuất sẽ phát
huy được tính tích cực học tập của học sinh, nâng cao kết quả học tập môn tiếng


-4-

- Phương pháp khảo sát bằng Bảng câu hỏi: Khảo sát giáo viên và học sinh
tại Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu nhằm tìm hiểu về thực trạng dạy học tiếng
Anh tại trường và đánh giá kết quả dạy thực nghiệm theo các kỹ thuật dạy học nhóm
do người nghiên cứu đề xuất.
- Phương pháp quan sát: Các giáo viên dự giờ (trong tiết dạy thực nghiệm
môn tiếng Anh tại Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu theo các kỹ thuật dạy học
nhóm do người nghiên cứu đề xuất) sẽ quan sát thái độ học tập của các học sinh và
đóng góp ý kiến.
- Phương pháp chuyên gia: Lấy ý kiến chuyên gia (các giáo viên dự giờ và
Ban Giám hiệu) qua các Bảng câu hỏi nhằm đánh giá tính khả thi của đề tài nghiên
cứu.
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tổ chức thực nghiệm sư phạm cho 02
lớp được dạy theo thiết kế bài học có sử dụng các kỹ thuật dạy học nhóm theo đề
xuất của người nghiên cứu đối với phần Reading và Speaking của 04 bài học tiếng
Anh lớp 10. Sau đó thu thập số liệu, phân tích và đánh giá, so sánh kết quả với 02
lớp đối chứng được dạy theo phương pháp truyền thống.
6.3. Phƣơng pháp thống kê toán học:
Sử dụng các phương pháp thống kê toán học (Excel, SPSS,…) để xử lý các
số liệu khảo sát được thu thập về thực trạng dạy học tiếng Anh lớp 10 tại Trường
THPT Nguyễn Đình Chiểu, kết quả của việc thực nghiệm sư phạm và kiểm định các
giải thuyết thống kê về sự khác biệt về kết quả học tập của các lớp thực nghiệm và
các lớp đối chứng.


-5-

PHẦN NỘI DUNG

bạn cùng nhóm [35].
Đến năm 1986, Donna Ogle giới thiệu Kỹ thuật KWL (là một hình thức tổ
chức dạy học hoạt động đọc hiểu). Học sinh bắt đầu bằng việc động não tất cả


-6-

những gì các em đã biết về chủ đề bài đọc. Thông tin này sẽ được ghi nhận vào cột
K của biểu đồ. Sau đó học sinh nêu lên danh sách các câu hỏi về những điều các em
muốn biết thêm trong chủ đề này. Những câu hỏi đó sẽ được ghi nhận vào cột W
của biểu đồ. Trong quá trình đọc hoặc sau khi đọc xong, các em sẽ tự trả lời cho các
câu hỏi ở cột W, các thông tin này sẽ được ghi nhận vào cột L. Phương pháp này đã
tạo hứng thú học tập cho học sinh, vì những điều các em cần học đều có liên quan
trực tiếp đến nhu cầu về kiến thức của các em. Qua đó giúp học sinh dần dần hình
thành khả năng tự định hướng học tập, nắm được cách học không chỉ cho môn đọc
hiểu mà cho các môn học khác [35].
Tóm lại: Việc nghiên cứu dạy học nhóm, cụ thể là các kỹ thuật dạy học nhóm
đã được nhiều nhà nghiên cứu ngoài nước nghiên cứu từ khá lâu và không ngừng
phát triển. Những nghiên cứu này có tính ứng dụng thực tiễn, mang lại hiệu quả cao
cho việc dạy học và góp phần phát triển tư duy nhận thức của người học.
1.1.2. Trong nƣớc:
Từ xưa, ông bà ta đã có câu “Học thầy không tày học bạn” “ một cây làm
chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao”; đây có thể nói là những khái
niệm đầu tiên về việc học nhóm.
Sau Cách mạng tháng Tám 1945, một trong những vấn đề cấp bách của nước
ta lúc đó là phải nhanh chóng xóa nạn mù chữ (còn gọi là chống giặc dốt) nên đã có
nhiều phong trào Thi đua ái quốc phát triển sôi nổi. Ngành giáo dục nước ta đã có
nhiều hoạt động hưởng ứng cuộc thi đua và giành thêm nhiều kết quả mới, nổi bật
là phong trào bình dân học vụ, học tập theo nhóm (người biết chữ dạy cho người
không biết chữ, người biết nhiều dạy cho người biết ít,v.v...).

- Luận văn Thạc sĩ Giáo dục học "Áp dụng phương pháp dạy học nhóm cho
môn Vật lý lớp 10 tại trường THPT Trịnh Hoài Đức, tỉnh Bình Dương" (2010) của
học viên Trương Quốc Hoàng, Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM. [11]. Tác giả
đã nghiên cứu và đề xuất quy trình sử dụng phương pháp dạy học hợp tác nhóm và
đã thiết kế 03 bài lên lớp thuộc chương trình Vật lý lớp 10 có sử dụng phương pháp
dạy học nhóm và những bài học kinh nghiệm cần thiết cho các giáo viên và học
sinh. Tuy nhiên, nội dung giảng dạy còn đơn điệu, thiếu những ví dụ trong thực tiễn
để tiết học sinh động hơn.
Tóm lại: Dạy học nhóm là một trong những phương pháp dạy học hiện đại
và mang lại nhiều hiệu quả tích cực cho người học. Tuy nhiên, hiện nay có ít nghiên
cứu khoa học về việc áp dụng kỹ thuật dạy học nhóm môn tiếng Anh tại trường
THPT, nhất là đối với trường THPT ở cấp huyện. Đặc biệt chưa có một công trình
nghiên cứu khoa học nào trùng tên và nội dung với đề tài của luận văn này. Đây
cũng chính là điểm mới của đề tài.
1.2. CÁC KHÁI NIỆM:
1.2.1. Hoạt động dạy học:
1.2.1.1. Hoạt động dạy:
Theo tác giả Nguyễn Văn Tuấn: “Dạy là một quá trình truyền thụ, tổ chức
kiến thức, kinh nghiệm xã hội và nghề nghiệp cho người học nhằm hình thành và
phát triển nhân cách nói chung và nhân cách nghề nghiệp nói riêng” [23,Tr 12].
Như vậy, người dạy học không chỉ truyền đạt những thông tin có sẵn trong
sách cho người học mà còn phải tổ chức, sắp xếp, giúp cho người học tham gia vào