Trường THPT Thanh Oai A Thứ 5, ngày 15 tháng 10 năm 2008
Tổ Hoá Tiết 24
 
B
à
i 16:
HỢP CHẤT CỦA CÁCBON
A. Mục tiêu bài học
I. Về mặt kiến thức
* Học Sinh biết:
- Tính chất vật lý của CO, CO
2
,
- Sự nhiệt phân của muối cacbonát
- Ứng dụng của CO, CO
2
và muối cacbonát
* Học Sinh hiểu:
- CO có tính khử (tác dụn với oxit kim loại), CO
2
là một oxit axit, có tính oxi hoá yếu (tác
dụng với Mg, C).
- H
2
CO
3
là axít rất kém bền, tính axit yếu và là axit 2 nấc.
- Tính chất của muối cácbonát: Tính tan, tác dụng với axit, tác dụng với kiềm.
II. Về mặt kĩ năng
- HS vận dụng kiến thức: xác định SOXH, sự điện li để giải thích tính chất của các chất
như CO, CO

- PP Trực quan – sinh động
C. Bài lên lớp hoá học
1. Ổn định lớp: 1 phút
2. Kiểm tra bài cũ: 4 phút
Câu hỏi: Hãy nêu tính chất hoá học cơ bản của cacbon?Lấy VD minh họa?
Trả lời: Cácbon vừa có tính khử, vừa có tính OXH.
Tính khử: C + O
2
CO
2
Tính OXH: C + H
2
CH
4
GV: Yêu cầu HS nhận xét, bổ xung và cho điểm.
GV: Nguyễn Thị Lan Phương Hoá 11- Trang 1
T
0
T
0
3. Hoạt động của Giáo Viên và Học Sinh.
Hoạt động của Giáo Viên Hoạt động của Học Sinh
Hoạt động 1: Vào bài (2 phút)
- Nền kinh tế của thế giới ngày càng phát
triển, kéo theo các khu công công nghiệp,
các nhà máy mọc lên như nấm. Môi trường
ngày càng ô nhiễm, các hiện tượng cháy
rừng thường xuyên xảy ra,…hậu quả là đã
thải vào môi trường một lượng lớn hợp chất
của cacbon gây hiệu ứng nhà kính. vậy hợp

: - 191,5
o
C T
hr
: - 205,2
o
C
Hoạt động 3: Tính chất hoá học (5phút)
? Dựa vào kiến thức lớp 9, cho biết CO
thuộc loại oxit nào?
- oxit trung tính còn gọi là oxít không tạo
muối, chúng ta sang phần 1.
? Thế nào là oxit trung tính?
? Xác định SOXH của C(CO) và dự đoán
tính chất hoá học của CO?
- Chúng ta sang tính khử của CO
- GV làm thí nghiệm: Đổ 25mL dd
HCOOH vào 1 ống nghiệm chịu nhiệt, cho
ống nghiệm vào cốc nước lạnh, sau đó đổ
từ từ axit H
2
SO
4
đ,n vào ống nghiệm. Đốt
nóng nhẹ ống nghiệm, thu khí đi ra qua 1
ống thuỷ tinh nhỏ. Đốt khí dẫn ra.
? Quan sát và cho biết hiện tượng xảy ra,
viết ptpư?
- Nhờ vậy mà CO được sử dụng làm nhiên
liệu.

+2
+ 4
? Trong các nhà máy luyện kim, người ta
điều chế kim loại bằng cách nào?
- CO khử các oxit từ Al
2
O
3
trở đi.
Hoạt động 4: Điều chế (3 phút)
? Dựa vào thí nghiệm cô vừa làm, hãy cho
biết trong PTN điều chế CO bằng cách
nao?
? Trong công nghiệp, điều chế CO bằng
mấy phương pháp?
? Điều chế CO bằng PP khí than ướt như
thế nào?
- Khí than ướt: 44% CO, còn lại: CO
2
, H
2
,
N
2
, …
? Nhìn vào hình 3.3 (SGK) hãy cho biết PP
sản xuất khí lò gas, minh hoạ bằng ptpư?
- Khí lò gas: 25% CO, còn lại N
2
, CO

2
CO
2
+ C 2CO.
Hoạt động 5: Tính chất vật lí (3phút)
? Học sinh làm phiếu học tập số 1 với nội
dung
- Công thức CT: - Trạng thái, màu
sắc:
- Đặc điểm liên kết: - Khả năng hoà tan:
- Dạng hình học : - d
CO2/kk
:
- Sự phân cực: - Sự hoá lỏng và hoá rắn:
- nước đá khô có thể dùng bảo quản lạnh
thực phẩm.
B. Cacbon đioxit
I. Tính chất vật lí.
- Công thức CT: O C O
- Đặc điểm liên kết: 2 liên kết đôi
- Dạng hình học : cấu tạo phẳng
- Sự phân cực: không phân cực
- Trạng thái, màu sắc: khí, không màu.
- Khả năng hoà tan: Tan ít trong nước
- d
CO2/kk
: nặng gấp 1,5 lần KK
- Sự hoá lỏng và hoá rắn: CO
2
lỏng không màu,

GV: Nguyễn Thị Lan Phương Hoá 11- Trang 3
H
2
SO
4
đặc, t
o
∼ 1050
0
C
T
o
T
o
T
0
t
0
thể dùng CO
2
để dập tắt các đám cháy kim
loại.
2Mg + CO
2
2MgO + C
? Viết pt pư của CO
2
với H
2
O?

1.Trong phòng thí nghiệm
CaCO
3
+ HCl CO
2
 + CaCl
2
+ H
2
O
2. Trong công nghiệp
- Đốt cháy hoàn toàn than, dầu mỏ, khí thiên
nhiên trong O
2
hoặc KK.
- Từ qtr nung vôi, lên men, nguồn tự nhiên.
Hoạt động 8: Axit cacbonic (3phút)
- Axit H
2
CO
3
rất kém bền, dễ phân huỷ
thành CO
2
và H
2
O. Chỉ tồn tại trong dd rất
loãng
? Viết ptr điện li của H
2

HCO
3
-
CO
3
2-
+ H
+
-Muối hiđro cacbonat (HCO
3
-
) và muối cacbonat
(CO
3
2-
).
Hoạt động 9: Tính tan của muối (1phút)
? Dựa vào bảng tính tan cho biết tính tan
của muối caconat?
II. Muối Cacbonát
1.Tính chất
a) Tính tan
- Muối của kim loại kiềm, amoni và đa số các
muối hiđrocaconat dễ tan trong nước. Còn lại
không tan
Hoạt động 10:Tác dụng với axít (3 phút)
- GV làm thí nghiệm: Cho NaHCO
3
tác
dụng với HCl.

O
Hoạt động11:Tác dụng với dd kiềm(1ph)
? Muối HCO
3
- tác dụng dễ dàng với kiềm,
viết ptpư của NaHCO
3
t/d NaOH?
- Như vậy muối HCO
3
- có tính lưỡng tính,
vừa tác dụng với axit, vừa tác dụng với
bazơ.
c) Tác dụng với dd kiềm
- NaHCO
3
+ NaOH Na
2
CO
3
+ H
2
O
HCO
3
-
+ OH
-
H
2

3
: sản xuất vôi, chất độn
- Na
2
CO
3
: Dùng CN thuỷ tinh, đồ gốm, bột giặt
- NaHCO
3
: CN thực phẩm, dược phẩm
Hoạt động 14: Củng cố, dặn dò. (5 phút)
Câu 1: Khí nào sau đây gây đau đầu, khó chịu khi sử dụng bếp than?
A. SO
2
B. H
2
S C. CO D. CO
2
Câu 2: Khí gây hiệu ứng nhà kính là?
A. SO
2
B. Cl
2
C. CO D. CO
2
Câu 3: Để làm sạch CO có lẫn CO
2
, dùng hoá chất?
A. DD KMnO
4

3
C. CaCO
3
D. NaHCO
3
Về nhà làm các bài tập trong SGK.
GV: Nguyễn Thị Lan Phương Hoá 11- Trang 5