ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

NGUYỄN THỊ GIANG HƢƠNG

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
CÔNG LẬP TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRỰC THUỘC
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

HÀ NỘI – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

NGUYỄN THỊ GIANG HƢƠNG

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
CÔNG LẬP TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRỰC THUỘC
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ
MÃ SỐ: 64 03 01

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

Xin chân thành cám ơn!


MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT....................................................... I
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU.......................................................... ii
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ...............................................................

iii

CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ TÀI
CHÍNH TẠI CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP ........................

05

1.1. Tổng quan về đơn vị sự nghiệp công lập........................................ 05
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của đơn vị sự nghiệp công
lập..........................................................................................................

05

1.1.2. Phân loại đơn vị sự nghiệp công lập......................................

08

1.1.3. Hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập ....................... 09
1.1.4. Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục đào tạo... 11
1.2 Quản lý tài chính tại các trƣờng đại học công lập .........................

12

1.4.1. Kinh nghiệm của các nước.................................................... 28
1.4.2. Bài học kinh nghiệm.............................................................. 29


CHƢƠNG 2 : THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC
TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TRÊN
ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRỰC THUỘC BỘ GIÁO DỤC
VÀ ĐÀO TẠO..........................................................................

31

2.1. Khái quát về bộ máy tổ chức của các trƣờng đại học công lập
ở Việt Nam hiện nay ............................................................................. 31
2.1.1. Mô hình tổ chức .................................................................... 31
2.1.2. Bộ máy tổ chức ..................................................................... 32
2.1.3. Các trường đại học công lập trên địa bàn TP. Hà Nội......... 33
2.2. Thực trạng quản lý tài chính tại các trƣờng đại học công lập tự
chủ tài chính trên địa bàn TP. Hà Nội..................................................

36

2.2.1. Quản lý các nguồn thu .......................................................... 36
2.2.2 Thực trạng quản lý sử dụng các khoản chi............................

45

2.2.3. Điều kiện đảm bảo cơ sở vật chất cho hoạt động giảng dạy
và học tập..............................................................................................

51


2.4.1. Những kết quả đạt được .......................................................

57

2.4.2. Những bất cập, hạn chế và nguyên nhân .............................

58


CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TẠI CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TỰ CHỦ TÀI CHÍNH
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRỰC THUỘC BỘ GIÁO
DỤC VÀ ĐÀO TẠO...........................................................................
3.1. Định hƣớng phát triển tài chính giáo dục đại học ở Việt Nam....
3.1.1. Mục tiêu phát triển giáo dục đại học đến năm 2020 ............ 71
3.1.2. Quan điểm phát triển bền vững về tài chính cho các trường
đại học công lập ở Việt Nam.................................................................

71

3.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại các trƣờng đại học
công lập tự chủ tài chính trên địa bàn thành phố Hà Nội trực thuộc
Bộ Giáo dục và Đào tạo......................................................................... 73
3.2.1. Đối với nhà nước................................................................... 77
3.2.2. Đối với các trường đại học công lập .................................... 79
KẾT LUẬN...........................................................................................
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

81


1


lý và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính để đảm bảo nhu cầu chi tiêu và
phát triển bền vững. Trong xu thế cạnh tranh và hội nhập, các trƣờng đại học
công lập, đặc biệt các trƣờng tự chủ hoàn toàn về tài chính trên địa bàn ngày
càng gặp nhiều khó khăn về nguồn kinh phí để đảm bảo cho nhu cầu chi tiêu
thƣờng xuyên. Xuất phát từ lý luận và thực tiễn, việc nghiên cứu và lựa chọn
đề tài “Quản lý tài chính tại các trường đại học công lập tự chủ tài chính
trên địa bàn thành phố Hà Nội trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo” với
mong muốn tìm hiểu thực trạng tự chủ tài chính và quản lý tài chính tại các
trƣờng đại học công lập trên địa bàn Hà Nội, chỉ ra những thành tựu, hạn chế
và nguyên nhân hạn chế trong công tác quản lý, sử dụng các nguồn lực tài
chính. Từ đó, đề xuất một số giải pháp phát triển nguồn tài chính theo hƣớng
bền vững cho các trƣờng đại học công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội
trong thời gian tới.
2. Tình hình nghiên cứu:
Đã có một số công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài nhƣ:
- Tham luận "Tự chủ đại học: thực trạng và giải pháp cho đại học Việt
Nam" của Giáo sƣ, Tiến sỹ Nguyễn Minh Thuyết ( năm 2014 );
- Luận văn "Hoàn thiện quản lý tài chính các trƣờng đào tạo công lập
trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh" của học viên cao học Nguyễn Tấn
Lƣợng ( năm 2011 );
- Luận văn "Hoàn thiện quản lý tài chính các trƣờng đào tạo công lập ở
nƣớc ta hiện nay" của học viên cao học Nguyễn Duy Tạo (năm 2000);
- Đề tài "Đổi mới và hoàn thiện cơ chế quản lý ngân sách hệ thống giáo
dục quốc dân" của Tiến sĩ Trần Thu Hà (năm 1993)...
Các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến nhiều khía cạnh về quản
lý tài chính, điều hành ngân sách giáo dục đào tạo tầm vĩ mô và tập trung

vấn đề lý luận chung về quản lý tài chính tại các trƣờng đại học công lập và
thực trạng quản lý tài chính tại các trƣờng đại học công lập tự chủ tài chính
trên địa bàn thành phố Hà Nội trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.
4.2. Phạm vi nghiên cứu: Luận văn giới hạn phạm vi nghiên cứu về

3


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Công Thƣơng, 2013. Kỷ yếu Diễn đàn kinh tế Việt - Nga lần thứ nhất,
ngày 16/10/2013. Hà Nội.
2. Bộ Ngoại giao, 2002. Việt Nam hội nhập kinh tế trong xu thế toàn cầu
hóa: Vấn đề và giải pháp. Hà Nội: NXB Chính trị Quốc gia.
3. Bộ Kế hoạch và Đầu tƣ, 2010. Báo cáo tác động của hội nhập kinh tế
quốc tế đối với nền kinh tế sau ba năm Việt Nam gia nhập WTO. Hà Nội.
4. Bộ Kế hoạch và Đầu tƣ, Trung tâm thông tin và dự báo kinh tế - xã hội
quốc gia, 2006. Các quốc gia và vùng lãnh thổ có quan hệ kinh tế với Việt
Nam. Hà Nội: NXB Thông tấn.
5. Bộ Phát triển kinh tế và ngoại thƣơng Liên Bang Nga, 2005. Niên giám
thống kê. Hà Nội: NXB Thống kê.
6. Chính phủ, 2001. Tuyên bố chung về đối tác chiến lược giữa Việt Nam và
Liên bang Nga, 1/3/2001. Hà Nội.
7. Chính phủ, 2011. Chiến lược phát triển xuất nhập khẩu hàng hóa thời kỳ
2011-2020, định hướng đến năm 2030, 28/12/2011. Hà Nội
8. Chính phủ, 2012. Tuyên bố chung về tăng cường quan hệ đối tác chiến
lược toàn diện giữa nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Liên
bang Nga, 27/2/2012. Hà Nội.
9. Chính phủ, 2014. Tuyên bố chung về tiếp tục quan hệ đối tác chiến lƣợc
toàn diện giữa Việt Nam và Liên bang Nga, 26/11/2014. Hà Nội.
10. Chính phủ, 2014. Tuyên bố chung kết thúc đàm phán Hiệp định thương