ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o---------

NGUYỄN THỊ THU HẰNG

TÁC ĐỘNG CỦA KHU CÔNG NGHIỆP
ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH

Hà Nội - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
--------o0o---------

NGUYỄN THỊ THU HẰNG

TÁC ĐỘNG CỦA KHU CÔNG NGHIỆP
ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành Quản lý kinh tế
Mã số: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH




MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ................ Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC BẢNG BIỂU ............................ Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC BIỂU ĐỒ .................................. Error! Bookmark not defined.
PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................................... 1
CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ
LUẬN VỀ KHU CÔNG NGHIỆP.................. Error! Bookmark not defined.
1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu .............. Error! Bookmark not defined.
1.2. Những vấn đề lý luận cơ bản về khu công nghiệpError! Bookmark not
defined.
1.2.1. Khái niệm về khu công nghiệp ............. Error! Bookmark not defined.
1.2.2 Đặc điểm của khu công nghiệp .............. Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Phân loại KCN ...................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.4. Tác động của khu công nghiệp đối với sự phát triển kinh tế - xã hội trên
bình diện tổng quát ........................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.5. Vai trò của nhà nƣớc trong việc phát huy tác động tích cực và khắc phục
những hạn chế của khu công nghiệp đối với sự phát triển kinh tế - xã hội . Error!
Bookmark not defined.
1.3. Kinh nghiệm của một số tỉnh, thành phố về sự tác động của khu công
nghiệp đối với kinh tế - xã hội ........................ Error! Bookmark not defined.
1.3.1.Tỉnh Vĩnh Phúc ...................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.2.Tỉnh Bắc Ninh ........................................ Error! Bookmark not defined.
1.3.3. Bài học cho thành phố Hà Nội ............. Error! Bookmark not defined.

CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨUError! Bookmark not d
2.1. Phƣơng pháp luận ..................................... Error! Bookmark not defined.
2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu cụ thể ............... Error! Bookmark not defined.



4.1.1. Bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế thuận lợi ........ Error! Bookmark not
defined.
4.1.2. Quan điểm phát triển các khu công nghiệp ở Hà Nội Error! Bookmark
not defined.
4.2. Mục tiêu phát triển của các khu công nghiệp trên địa bàn Hà Nội đến năm
2015 và tầm nhìn đến 2020 ............................. Error! Bookmark not defined.
4.2.1. Mục tiêu tổng quát ................................ Error! Bookmark not defined.
4.2.2. Mục tiêu cụ thể ...................................... Error! Bookmark not defined.
4.3. Các giải pháp nhằm phát huy tác động tích cực của khu công nghiệp đối
với sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hà NộiError! Bookmark not
defined.
4.3.1. Huy động vốn đầu tƣ vào các KCN ..... Error! Bookmark not defined.
4.3.2. Nâng cao trình độ công nghệ sản xuất của các doanh nghiệp ....... Error!
Bookmark not defined.
4.3.3. Về nguồn nhân lực ................................ Error! Bookmark not defined.
4.3.4. Về quy hoạch các KCN ......................... Error! Bookmark not defined.
4.3.5. Về chính sách tăng cƣờng nội địa hoá .. Error! Bookmark not defined.
4.3.6. Tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc của BQL các KCN&CX Hà Nội ... Error!
Bookmark not defined.
4.3.7. Về công tác đền bù, giải phóng mở rộng các KCN ... Error! Bookmark
not defined.
4.3.8. Các chính sách marketing và công tác xúc tiến đầu tƣ .................. Error!
Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ..................................................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................. 4


PHẦN MỞ ĐẦU


Việt Nam cũng nhƣ trong nền kinh tế đất nƣớc và đƣợc đánh giá là một nhân tố quan
trọng trong chiến lƣợc thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài, công nghệ tiên tiến.
Riêng với Hà Nội, qua hơn 22 năm hình thành và phát triển, các KCN đã có
đóng góp lớn vào việc thu hút vốn đầu tƣ, tăng trƣởng sản xuất công nghiệp, nâng
cao kim ngạch xuất khẩu và sức cạnh tranh của nền kinh tế, tiếp nhận kỹ thuật công
nghệ mới, giải quyết việc làm, nâng cao chất lƣợng lao động, đấy nhanh tốc độ đô
thị hóa, tạo sự phát triển đồng đều giữa các vùng. Các doanh nghiệp đi vào hoạt
động đã đóng góp quan trọng vào chỉ tiêu tăng trƣởng kinh tế nhanh, liên tục của
thành phố.
Hà Nội hiện có 19 khu công nghiệp, khu công nghệ cao (KCN, KCNC) đã
đƣợc Thủ tƣớng Chính phủ quyết định thành lập hoặc ghi danh vào mạng lƣới quy
hoạch các KCN, KCNC cả nƣớc tới năm 2015, trong đó 01 KCNC Hòa Lạc do Bộ
Khoa học công nghệ quản lý, Ban Quản lý trực tiếp quản lý 18 KCN, KCNC. Tính
đến 30/06/2014, Hà Nội có 08 KCN đã đi vào hoạt động với tổng diện tích là 1.236
ha, cơ bản lấp đầy 95% đó là : KCN Nội Bài, KCN Bắc Thăng Long, KCN Nam
Thăng Long, Quang Minh, Hà Nội – Đài Tƣ, KCN Sài Đồng B, KCN Thạch Thất –
Quốc Oai, KCN Phú Nghĩa. Với sự nỗ lực của toàn thành phố, các KCN đã thu hút
đƣợc 545 dự án, tổng mức vốn đăng ký là 10.800 tỷ đồng và trên 4,68 tỷ
USD, trong đó có nhiều dự án FDI của các tập đoàn hàng đầu thế giới nhƣ Canon,
Panasonic, Meiko, Daewoo, Nippon, Sumitomo, Mitsubishi, Yamaha, Ferroli,
Zuelling Pharma…, các khu công nghiệp và chế xuất Hà Nội đã chiếm khoảng 10%
số lƣợng và giá trị các khu công nghiệp của cả nƣớc, tạo ra gần 40% giá trị sản
lƣợng công nghiệp của Thành phố, 45% kim ngạch xuất khẩu 20% GDP
của toàn Thành phố và giải quyết việc làm cho 138.162 lao động. (Nguồn: Ban
quản lý các khu công nghiệp và chế xuất Hà Nội.[61]
Những kết quả đạt đƣợc nêu trên đã khẳng định những thành công bƣớc đầu
của mô hình khu công nghiệp ở Hà Nội. Mặc dù vậy, trong quá trình xây dựng và
phát triển các khu công nghiệp tại địa phƣơng cũng nảy sinh những hạn chế đó là :
công tác quy hoạch phát triển các KCN còn nhiều bất cập, cơ cấu quy hoạch sử

thành phố Hà Nội. Từ đó phân tích theo phƣơng pháp định tính và định lƣợng để
đƣa ra các định hƣớng cho sự phát triển của các KCN trong tƣơng lai.

-

Phân tích những hệ lụy của KCN đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của
thành phố Hà Nội.

-

Đề xuất phƣơng hƣớng và giải pháp nhằm phát huy hơn nữa vai trò của
KCN trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hà Nội đến
năm 2020.

Từ đó, đặt ra câu hỏi nghiên cứu cho luận văn :

3


TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1. Nguyễn Thị Ngọc Anh, 2010. Quá trình hình thành và phát triển khu công

nghiệp ở Hà Nội (1995 – 2008). Luận văn thạc sĩ. Đại học Khoa học xã hội
& Nhân văn.
2. Đặng Nguyên Bình, 2008. Quản lý nhà nước đối với các khu công nghiệp và

khu chế xuất Hà Nội. Luận văn Thạc sĩ Quản lý hành chính công. Học viện
Chính trị - Hành chính quốc gia Hà Nội.
3. Bộ chính trị Đảng cộng sản Việt Nam, 2005. Nghị quyết số 54-NQ/TW ngày


4


10. Chính phủ, 1997. Nghị định 36-CP ngày 24/4/1997 về Ban hành Quy chế khu

công nghiệp, khu chế xuất. Hà Nội: Tài liệu lƣu trữ tại Văn phòng Chính phủ.
11. Chính phủ, 2004. Quyết định số 153/2004/QĐ-TTg ngày 17 tháng 8 năm

2004 về việc ban hành Định hướng chiến lược phát triển bền vững ở Việt
Nam (Chương trình nghị sự của Việt Nam). Hà Nội: Tài iệu lƣu trữ tại Văn
phòng Chính phủ.
12. Chính phủ, 2006. Nghị định số 108/2006/NĐ-CP ngày 29/9/2006 về việc qui

định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư. Hà Nội:
Tài liệu lƣu trữ tại Văn phòng Chính phủ.
13. Chính phủ, 2006. Quyết định số 153/2004/QĐ-TTg ngày 24 tháng 5 về việc

phê duyệt Quy hoạch phát triển công nghiệp thành phố Hà Nội đến năm
2010. Hà Nội: Tài liệu lƣu trữ tại Văn phòng Chính phủ.
14. Chính phủ, 2006. Quyết định số 1107/QĐ-TTg ngày 21/8/2006 về việc phê

duyệt Quy hoạch phát triển các khu công nghiệp ở Việt Nam đến năm 2015 và
định hướng đến năm 2020. Hà Nội: Tài liệu lƣu trữ tại Văn phòng Chính phủ.
15. Chính phủ, 2007. Nghị định số 178/2007/NĐ-CP ngày 13/12/2007 của Chính

phủ qui định chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của các Bộ, cơ quan
ngang Bộ. Hà Nội: Tài liệu lƣu trữ tại Văn phòng Chính phủ.
16. Chính phủ, 2008. Quyết định của Thủ tướng chính phủ số 490/QĐ-TTg ngày


Đại học kinh tế quốc dân Hà Nội.
23. Đinh Hoàng Dũng, 2014. Vai trò của các khu công nghiệp trong quá trình phát

triển kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh. Ban quản lý các KCN tình Bắc Ninh.
24. Nguyễn Ngọc Dũng, 2009. Định hướng phát triển các KCN Hà Nội đến năm

2010 và tầm nhìn 2020. Tạp chí khu công nghiệp, số 145, Trang 30-32.
25. Nguyễn Ngọc Dũng, 2005. Phát triển các khu công nghiệp đồng bộ trên địa

bàn Hà Nội. Luận án Tiến sĩ Kinh tế. Đại học Kinh tế quốc dân. (Tr. 125 –
129)
26. Nguyễn Ngọc Dũng, 2005. Một số vấn đề xã hội trong việc xây dựng và phát

triển các Khu công nghiệp ở Việt Nam. Thông tin khu công nghiệp, số 90,
trang 25-27.
27. Trần Tiến Dũng, 2007. Tác động của các khu công nghiệp đến sự phát triển

kinh tế - xã hội của tỉnh Hưng Yên. Luận văn Thạc sĩ. Trung tâm đào tạo, bồi
dƣỡng giảng viên lý luận chính trị.
28. Đảng cộng sản Việt Nam, 2011. Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ

XI. Hà Nội: Nhà xuất bản Chính trị quốc gia.
29. Ngô Quang Đông, 2011. Công tác quản lý Nhà nước với các khu công

nghiệp ở Bắc Ninh thực trạng và giải pháp. Luận văn thạc sĩ khoa học kinh
tế. Đại học Nông nghiệp.

6



được trong năm 2008 và định hướng điều hành hoạt động năm 2009. Tạp chí
Khu công nghiệp Việt Nam, số138, trang 6-9.
39. Lê Hƣơng, 2007. Những thay đổi trong nhu cầu vật chất và nhu cầu văn hóa

- tinh thần của người nông dân bị thu hồi đất để xây dựng khu công nghiệp.
Tạp chí Tâm lý học, số 6, trang 6-9.
40. Nguyễn Anh Khoa, 2008. Phát triển dịch vụ cho thuê nhà ở tại các khu công

nghiệp tập trung ở Việt Nam. Luận văn Thạc sĩ Kinh tế. Đại học kinh tế Hà
Nội.

7


41. Nguyễn Quang Khoan, 2007. Một số giải pháp thu hút đầu tư trực tiếp nước

ngoài vào khu công nghiệp ở Việt Nam. Khóa luận tốt nghiệp. Đại học Kinh
tế quốc dân.
42. Bùi Vĩnh Kiên, 2009. Chính sách phát triển công nghiệp tại địa phương

(Nghiên cứu áp dụng với tỉnh Bắc Ninh). Luận án Tiến sĩ kinh tế. Đại học
kinh tế quốc dân.
43. Phạm Thị Minh Lan, Kinh nghiệm phát triển kinh tế của các con rồng Châu

Á và bài học đối với Việt Nam. Khóa luận tốt nghiệp. Đại học Kinh tế quốc
dân.
44. Nguyễn Cao Lãnh, 2000. Quy hoạch phát triển KCN cho các doanh nghiệp

công nghiệp vừa và nhỏ ở Hà Nội. Luận văn Thạc sĩ kiến trúc. Đại học Xây
dựng Hà Nội.

52. Tạ Đình Thi, 2007. Bàn về phát triển bền vững Vùng kinh tế trọng điểm Bắc

Bộ. Tạp chí Bảo vệ môi trƣờng, số 2, Hà Nội.
53. Nguyễn Thị Thơm, 2012. Nghiên cứu sự biến động đất nông nghiệp do ảnh

hưởng của quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa huyện Sóc Sơn, thành
phố Hà Nội. Luận văn Thạc sĩ. Đại học Khoa học tự nhiên.
54. Hà Thị Thúy, 2010. Các khu công nghiệp với sự phát triển kinh tế - xã hội ở

Bắc Giang. Luận văn Thạc sĩ kinh tế. Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí
Minh.
55. Phùng Thị Ngọc Thúy, Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các KCN, KCX ở

Việt Nam – Thực trạng và giải pháp. Khóa luận tốt nghiệp. Đại học kinh tế
quốc dân Hà Nội.
56. Nguyễn Thị Huyền Trang, 2012. Tác động của khu công nghiệp đối với sự

phát triển kinh tế xã hội tỉnh Hải Dương. Luận văn Thạc sĩ. Trung tâm Đào
tạo, bồi dƣỡng giảng viên lý luận chính trị. (Tr.6-29, 30-33)
57. Phan Đức Tuấn, 2012. Nghiên cứu ảnh hưởng của công nghiệp hóa và đô

thị hóa đến sự biến động đất nông nghiệp huyện Đông Anh, thành phố Hà
Nội. Luận văn Thạc sĩ. Đại Học Khoa học tự nhiên.
58. Trần Văn Tùng, 2005. Ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường ở một số khu

công nghiệp phía Bắc tới sức khỏe cộng đồng. Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa
học xã hội.
59. Nguyễn Bảo Vệ, 2012. Giáo trình phương pháp nghiên cứu khoa học. Nhà

xuất bản Giáo dục Việt Nam.