ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN
--------------------------------------------------

PHẠM THỊ YÊN

VAI TRÒ CỦA VỊNH CAM RANH
TRONG HỢP TÁC QUỐC TẾ CỦA
VIỆT NAM

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quan Hệ Quốc Tế
Mã số: 60 31 02 06

Hà Nội - 2014
1


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN
--------------------------------------------------

PHẠM THỊ YÊN

VAI TRÒ CỦA VỊNH CAM RANH
TRONG HỢP TÁC QUỐC TẾ CỦA
VIỆT NAM

LUẬN VĂN THẠC SỸ
Chuyên ngành: Quan hệ Quốc tế

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Hoàng Khắc Nam

chính trị ở Vịnh Cam Ranh từ 2002 đến nay.......... Error! Bookmark not defined.
2.1.2.1. Nga ............................................................. Error! Bookmark not defined.
2.1.2.2. Mỹ .............................................................. Error! Bookmark not defined.
2.1.2.3. Ấn Độ......................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.2.4. Nhật Bản, Australia và Hàn Quốc .......... Error! Bookmark not defined.
2.1.2.5. Trung Quốc ............................................... Error! Bookmark not defined.
3


2.2. Chính sách thúc đ ẩy hợp tác kinh tế quốc tế của Việt Nam ở Vịnh Cam Ranh từ
2002 đến nay .................................................................. Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Chủ trương chính sách c ủa Việt Nam trong việc thúc đẩy hợp tác kinh tế
quốc tế ở Vịnh Cam Ranh......................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Quá trình thực hiện chính sách hợp tác kinh tế quốc tế của Việt Nam ở
Vịnh Cam Ranh.......................................................... Error! Bookmark not defined.

Chương 3: Đánh giá và khuyến nghị ................ Error! Bookmark not defined.
3.1. Kết quả đạt được .................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2. Thuận lợi và khó khăn ........................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.1. Thuận lợi .......................................................... Error! Bookmark not defined.
3.2.2. Khó khăn .......................................................... Error! Bookmark not defined.
3.3. Khuyến nghị............................................................ Error! Bookmark not defined.

Kết luận………………………………………………………...………………..118

4


DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
AMM: ASEAN Foreign Minister’s Meeting: Hội nghị Bộ trưởng ngoại giao


Trang
Bản đồ 1.1: Địa hình vịnh Cam Ranh

10

Bản đồ 1.2: Chiến lược “Chuỗi hạt ngọc” của Trung Quốc

14

Bản đồ 1.3: Dự án Kênh đào Kra

16

Bảng 2.1: Dự án đầu tư nước ngoài tại khu vực vịnh Cam
Ranh

80

Bảng 3.1: Tỷ trọng các ngành kinh tế

87

Biểu đồ 3.1: Tỷ trọng các ngành kinh tế tại Cam Ranh

87

6



Trong bối cảnh thế giới chuyển hướng trung tâm vào khu vực châu Á – Thái
Bình Dương, các diễn biến trên biển Đông, biển Hoa Đông ngày một phức tạp. Việc
chạy đua trên biển đang định hình một cuộc cạnh tranh ngầm giữa các cường quốc
để được hiện diện tại Cam Ranh. Làm chủ Cam Ranh và là quốc gia có tranh chấp
trực tiếp tại biển Đông, câu hỏi đặt ra là Việt Nam đã tận dụng được lợi thế của
vùng vịnh trọng điểm này hay chưa? Việt Nam sẽ chọn lựa những đối tác nào và
làm thế nào để cân bằng quyền lực tại đây nhằm duy trì an ninh, ổn định cho quốc
gia và khu vực nhưng vẫn góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế của đất nước?
Đây chính là những câu hỏi kích thích tính nghiên cứu tìm hiểu và là lý do để tác
giả chọn lựa đề tài “Vai trò của vịnh Cam Ranh trong hợp tác quốc tế của Việt
Nam”.
2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
Mục đích nghiên cứu của đề tài trước hết là nhằm đóng góp cho sự phát triển Cam
Ranh nói riêng, toàn Việt Nam nói chung; kế đến, với tham vọng xa hơn, đề tài
mong muốn trở thành nguồn tham khảo hữu ích cho công tác hoạch định chính s ách
về Cam Ranh cũng như mong muốn đây sẽ là nguồn tư liệu quý giá cho sinh viên
ngành Quan hệ quốc tế và những ai quan tâm đến Cam Ranh trong nghiên cứu.
Về mục tiêu cụ thể, đề tài nhằm thực hiện những mục tiêu sau đây:
1. Phác thảo đẩy đủ hơn về vai trò và những lợi thế địa chiến lược của Cam
Ranh trong cả lĩnh vực an ninh - chính trị và kinh tế
2. Phân tích những chính sách đối với Cam Ranh của Việt Nam nhằm đánh giá
thành quả và hạn chế cần khắc phục.
3. Đưa ra những khuyến nghị để việc thúc đẩy hợp tác quốc tế tại Cam Ranh
được hiệu quả dựa trên việc nhận xét, đánh giá tầm quan trọng địa chiến lược
8


của Cam Ranh và vai trò của nó trong quan hệ giữa Việt Nam với các nước
khác.
3. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn

đón 73 đoàn c ủa các địa phương nước ngoài; cử 42 đoàn công tác c ủa tỉnh sang
làm việc với 48 địa phương các nước như Hàn Quốc, Trung Quốc, Hoa kỳ, Ấn
Độ, Nhật Bản, Nga... Đến nay, Khánh Hòa đã có quan hệ giao lưu, kết nghĩa
với 14 tỉnh, thành phố của 09 quốc gia như Stung Treng (Campuchia),
Champasak và Attapư (Lào), Morbihan (Pháp), thành phố Ulsan (Hàn Quốc),
Khabarovsk và Primorye (Nga)... Nhiều địa phương, đơn vị trong tỉnh đã có kế
hoạch thiết lập quan hệ hợp tác với các địa phương, đơn vị nước bạn cùng cấp
như TP. Dangjin (Hàn Quốc), Irvine (Hoa Kỳ) Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ)... 1.
Song song đó, công tác biên giới, biển đảo đã luôn được quan tâm; ngày
càng có sự đầu tư về mọi mặt theo hướng kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế
với bảo đảm an ninh quốc phòng, xây dựng củng cố quốc phòng toàn dân gắn với
xây dựng thế trận an ninh nhân dân. Công tác tuyên truyền biển đảo được tổ chức
thường xuyên, với sự đa dạng về hình thức, phong phú về nội dung đã nâng cao rõ
rệt hiểu biết về biển đảo và ý thức bảo vệ chủ quyền biển đảo trong mọi tầng lớp
nhân dân. Bên cạnh đó, công tác bồi dưỡng, giáo dục kiến thức quốc phòng - an
ninh được quan tâm. Hàng năm cán bộ từ cấp thành phố đến cấp xã, phường đều
được bồi dưỡng, cập nhật kiến thức về nhiệm vụ quốc phòng - an ninh. Trên địa bàn
tỉnh, các lực lượng quân sự, công an và biên phòng được xây dựng vững mạnh, toàn
diện, nắm vững nguyên tắc xử lý các tình huống về quốc phòng và an ninh. Tỉnh
cũng tổ chức tốt các đợt diễn tập chống khủng bố, diễn tập khu vực phòng thủ các
cấp, nhờ vậy, các ngành chức năng của tỉnh đã bảo vệ an toàn tuyệt đối các đoàn
khách quốc tế, các vị lãnh đạo cấp cao của các nước đến thăm và làm việc trên địa

1

Tỉ nh ủy Khánh Hòa (2014), Văn bản Hội nghị tổng kết – Vấn đề lý luận – thực tiễn qua 30 năm đổi mới
(1986 – 2016), Khánh Hòa, Tr. 5

10




Về quan hệ quốc tế: Ở phạm vi tỉnh Khánh Hòa, quan hệ với Nga, Hoa Kỳ,
Trung Quốc và các nước trong khu vực có những chuyển biến mới.
Đối với Nga, trước năm 1991, Khánh Hòa đã có quan hệ hợp tác nhiều
mặt với Liên Xô qua quân cảng Cam Ranh và qua các hoạt động của hơn 50 chi

TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tài liệu tiếng Việt
Luận văn, luận án
1. Lê Thị Thu Hà (1993), Kinh tế ngoài quốc doanh tỉnh Khánh Hoà trong tiến
trình đổi mới, Luận án tiến sĩ, Viện kinh tế học, Hà Nội
2. Võ Thị Hồng Hiếu (2012), Đảng bộ thị xã Cam Ranh lãnh đạo chuyển dịch
cơ cấu kinh tế giai đoạn 2000 – 2010 , Luận văn Thạc sĩ, Trường Đại học
Khoa học Xã hội và Nhân TP.HCM.

Sách
3. Lê Đức An (2008), Hệ thống đảo ven bờ Việt Nam – Tài nguyên và phát
triển, Nxb. Khoa học Tự nhiên và Công nghệ, Hà Nội.
4. Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh Khánh Hoà (2007), Lịch sử Đảng bộ tỉnh
Khánh Hoà (1975 – 2005), Ban tuyên giáo tỉnh uỷ Khánh Hoà, Khánh Hòa.
5. Ban tuyên giáo thị uỷ Cam Ranh (2010), Cam Ranh – Lịch sử hình thành,
phát triển và định hướng tương lai, Ban tuyên giáo thị uỷ Cam Ranh, Khánh
Hòa.
6. Ban tuyên giáo thị uỷ Cam Ranh (2006), Cam Ranh sáng mãi tên người, Ban
tuyên giáo thị uỷ Cam Ranh, Khánh Hòa
7. Công ty cổ phần thông tin kinh tế đối ngoại (2004), Khánh Hoà thế và lực
mới trong thế kỷ XXI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
8. Đảng Cộng sản Việt Nam (2013), Văn kiện Đại hội Đảng thời kỳ đổi mới và
hội nhập (Đại hội VI, VII, VIII, IX, X, XI), NXB. Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

Nội, Hà Nội

13


22. Vũ Văn Phái (2008), Biển và phát triển kinh tế biển của Việt Nam: Quá khứ,
hiện tại và tương lai, Kỷ yếu Hội thảo Việt Nam học (lần 3), Viện Khoa học
Xã hội Việt Nam, Hà Nội
23. Lê Du Phong, Nguyễn Thành Độ (1999), Chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong
điều kiện hội nhập với khu vực và thế giới, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
24. Phòng kinh tế thị xã Cam Ranh (2005), Hệ thống chỉ tiêu kinh tế xã hội thị
xã Cam Ranh thời kỳ 2000 – 2005, Cam Ranh
25. Phòng kinh tế thị xã Cam Ranh (2010), Hệ thống chỉ tiêu kinh tế xã hội thị
xã Cam Ranh thời kỳ 2005 – 2010, Cam Ranh
26. Phòng thống kê thị xã Cam Ranh (2003), Niên giám thống kê thị xã Cam
Ranh năm 2003, Cam Ranh
27. Phòng thống kê thị xã Cam Ranh (2004), Niên giám thống kê thị xã Cam
Ranh năm 2004, Cam Ranh
28. Phòng thống kê thị xã Cam Ranh (2005), Niên giám thống kê thị xã Cam
Ranh năm 2005, Cam Ranh
29. Phòng thống kê thị xã Cam Ranh (2006), Niên giám thống kê thị xã Cam
Ranh năm 2006, Cam Ranh
30. Phòng thống kê thị xã Cam Ranh (2007), Niên giám thống kê thị xã Cam
Ranh năm 2007, Cam Ranh
31. Phòng thống kê thị xã Cam Ranh (2008), Niên giám thống kê thị xã Cam
Ranh năm 2008, Cam Ranh
32. Phòng thống kê thị xã Cam Ranh (2009), Niên giám thống kê thị xã Cam
Ranh năm 2009, Cam Ranh
33. Phòng thống kê thị xã Cam Ranh (2010), Niên giám thống kê thị xã Cam
Ranh năm 2010, Cam Ranh

43/BC-UBND, Cam Ranh
46. UBND thị xã Cam Ranh (2003), Báo cáo tình hình thực hiện nhiêm vụ kinh
tế xã hội 2003 và phương hướng phát triển kinh tế - xã hội năm 2004, số
06/BC-UBND, Cam Ranh

15


47. UBND thị xã Cam Ranh (2004), Báo cáo tình hình thực hiện nhiêm vụ kinh
tế xã hội 2004 và phương hướng phát triển kinh tế - xã hội năm 2005, số
03/BC-UBND, Cam Ranh
48. UBND thị xã Cam Ranh (2005), Báo cáo tình hình thực hiện nhiêm vụ kinh
tế xã hội 2005 và phương hướng phát triển kinh tế - xã hội năm 2006, số
02/BC-UBND, Cam Ranh
49. UBND thị xã Cam Ranh (2006), Báo cáo tình hình thực hiện nhiêm vụ kinh
tế xã hội 2006 và phương hướng phát triển kinh tế - xã hội năm 2007, số
177/BC-UBND, Cam Ranh.
50. UBND thị xã Cam Ranh (2007), Báo cáo tình hình thực hiện nhiêm vụ kinh
tế xã hội 2007 và phương hướng phát triển kinh tế - xã hội năm 2008, số
219/BC-UBND, Cam Ranh.
51. UBND thị xã Cam Ranh (2008), Báo cáo tình hình thực hiện nhiêm vụ kinh
tế xã hội 2008 và phương hướng phát triển kinh tế - xã hội năm 2009, số
206/BC-UBND, Cam Ranh.
52. UBND thị xã Cam Ranh (2009), Báo cáo tình hình thực hiện nhiêm vụ kinh
tế xã hội 2009 và phương hướng phát triển kinh tế - xã hội năm 2010, số
196/BC-UBND, Cam Ranh.
53. UBND thị xã Cam Ranh (2010), Báo cáo tình hình thực hiện nhiêm vụ kinh
tế xã hội 2010 và phương hướng phát triển kinh tế - xã hội năm 2011, số
277/BC-UBND, Cam Ranh.
54. UBND thành phố Cam Ranh (2011), Báo cáo tình hình thực hiện nhiêm vụ

trình phát triển của dân tộc, Báo Khánh Hòa online,
(Truy nhập ngày 27/04/2014)
65. Đông Bình, Tân Hoa xã: Việt Nam tạo thế trận "mai phục tàu ngầm" trên
Biển Đông, Website báo Giáo dục Việt Nam, />
17


duc-Quoc-phong/Tan-Hoa-xa-Viet-Nam-tao-the-tran-mai-phuc-tau-ngamtren-Bien-Dong-post130960.gd (Truy nhập ngày 05/5/2014)
66. Trần Bông (giới thiệu), Biển Đông: Địa chiến lược và tiềm năng kinh tế,
Website Nghiên cứu biển Đông, (Truy nhập ngày
17/05/2014)
67. Văn Cường (giới thiệu), Quan hệ hợp tác Nga – Việt tại châu Á – Thái
Bình Dương, Website Nghiencuubiendong,
(Truy nhập ngày 08/04/2014)
68. Lê Đức Dương, Cam Ranh – Thành phồ hải cảng chiến lược, Báo Khánh
Hòa online, (Truy nhập 27/04/2014)
69. Lê Hồng Hiệp (American Review Magazine), Việt Nam trong ván cờ
quyền lực Mỹ - Trung (Trâm Anh dịch), Website Lehonghiep.net,
(Truy nhập ngày 17/05/2014)
70. Vũ Hiền (giới thiệu), Mối quan hệ nồng ấm Việt - Ấn, Website
Nghiencuubiendong, (Truy nhập 26/05/2014)
71. Trần Khánh, Mỹ xem xét bán công nghệ quân sự cho Việt Nam, Website
Đài Tiếng nói Việt Nam, (Truy
nhập ngày 27/05/2014)
72. Từ Linh, Cam Ranh – Đệ nhất quân cảng, Báo Công An Nhân Dân,
(Truy nhập
27/04/2014)
73. Nhật Linh (giới thiệu), Báo Trung Quốc đánh giá về giá trị kinh tế, quân
sự của Cam Ranh, Website Nghiencuubiendong,
18

06/06/2014)
83. Như Tâm, Nhật sẽ hỗ trợ cho tàu cảnh sát biển Việt Nam, Vnexpress,
(Truy nhập 05/05/2014)
84. Minh Tân, Báo Trung Quốc “phát sốt” vì sự lợi hại của Cam Ranh,
Website Bộ Thông tin và Truyền thông, (Truy nhập
27/04/2014)
85. Phạm Thái, Cam Ranh trong quan hệ Việt – Mỹ, Website
NangluongVietNam, (Truy nhập
05/06/2014)
86. Võ Văn Thành, Việt – Nhật thành đối tác chiến lược sâu rộng, Báo Tuổi
Trẻ online, (Truy nhập ngày 17/05/2014)
87. Thùy Trang, Tata vẫn theo đuổi dự án Nhiệt điện Long Phú 2, Báo Đầu tư,
/>(Truy nhập ngày 28/05/2014)
88. Lê Trí, Chuyên gia Nhật: Cam Ranh là khắc tinh của “đường lưỡi bò”,
Website Bộ Thông tin và Truyền thông, (Truy nhập
ngày 27/05/2014)
89. Minh Tú, Báo Trung Quốc lo sợ Cam Ranh cắt 'lưỡi bò', Website
NangluongVietNam, />

tri-phap-luat/bao-trung-quoc-lo-so-cam-ranh-cat-lu%E1%BB%A1ibo.html (Truy nhập ngày 07/04/2014)
90. Viết Tuấn (giới thiệu), Đằng sau việc Ấn Độ bước chân vào biển Đông,
Website Nghiencuubiendong, (Truy nhập ngày 27/05/2014)
91. Chiêu Văn, Nhật Bản thông qua Quyền phòng vệ tập thể, Tuổi Trẻ online,
(Truy nhập ngày 05/05/2014)
92. Nhân Vũ (giới thiệu), Chính sách biển và hải quân Việt Nam dưới góc
nhìn của người Nga, Vietnamdefence,
(Truy nhập ngày 01/11/2013)
93. Website Cảng vụ hàng hải Nha Trang,
(Truy nhập
ngày 27/04/2014)

/>Menu=BCM_1554.2 (Truy nhập ngày 27/04/2014)
105. Cảng Cam Ranh – Tạo sức bật cho kinh tế TP.Cam Ranh, Kênh thông tin
đối ngoại của phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam,
(Truy nhập ngày 27/04/2014)
106. Công ty MTV Cảng Cam Ranh kỷ niệm 20 năm thành lập và đón nhận huy
chương lao động hạng nhì, Website Công ty Cảng Cam Ranh,
22


/>(Truy nhập ngày 27/04/2014)
107. Họ đi trước đón đầu và họ không bao giờ nói “giá như”, Website Dự án
Golden Bay Cam Ranh,
(Truy nhập ngày
06/05/2014)
108. Vị thế Cam Ranh, Báo Khánh Hòa online,
/>pic&p=42641 (Truy nhập ngày 05/06/2014)
109. Cảng Cam Ranh có thể cho tàu sân bay nước ngoài vào tiếp dầu, Website
Công ty TNHH MTV Cảng Cam Ranh,
/>(Truy nhập ngày 07/06/2014)
110. Một số vấn đề cơ bản của Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020, Tổng
cục biển và hải đảo Việt Nam, (Truy nhập
ngày 06/06/2014)
111. Báo Khánh Hòa online, />(Truy nhập ngày 27/05/2014)
112. Tính toán của Nga ở biển Đông, BBC Việt Nam,
/>erests.shtml (Truy nhập ngày 07/04/2014)
113. Việt Nam là một trong những ưu tiên chính sách đối ngoại Nga, Đài tiếng
nói nước Nga, (Truy
nhập ngày 07/04/2014)

23

122. Nhà máy đóng tàu Oshima bất ngờ ngừng hoạt động, Báo Khánh Hòa
online, (Truy nhập ngày
08/05/2014)
123. Nguồn thông tin khác từ các website:
o

Baokhanhhoa.com.vn

o

Baokinhteht.com.vn

o

Camranh.khanhhoa.gov.vn

o

Camranhonline.org

o

Camranhshipyard.com.vn

o

Cpv.org.vn

o