ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

ĐINH THỊ GẤM

TÌM HIỂU MÔ HÌNH CHĂM SÓC, HỖ TRỢ TẠI NHÀ
CHO NGƢỜI CÓ HIV/AIDS THÔNG QUA ĐỒNG ĐẲNG
VIÊN (NGHIÊN CỨU TRƢỜNG HỢP TẠI HUYỆN ĐÔNG
TRIỀU, TỈNH QUẢNG NINH)

LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI

HÀ NỘI - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

ĐINH THỊ GẤM

TÌM HIỂU MÔ HÌNH CHĂM SÓC, HỖ TRỢ TẠI NHÀ
CHO NGƢỜI CÓ HIV/AIDS THÔNG QUA ĐỒNG ĐẲNG
VIÊN (NGHIÊN CỨU TRƢỜNG HỢP TẠI HUYỆN ĐÔNG
TRIỀU, TỈNH QUẢNG NINH)

Chuyên ngành: Công tác xã hội
Mã số: 60.90.01.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. Đặng Nguyên Anh

MỤC LỤC
MỤC LỤC ------------------------------------------------------------------------------------ 4
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ----------------------------------------------------- i
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU --------------------------------------------------------- ii
MỞ ĐẦU -------------------------------------------------------------------------------------- 3
1.

Lý do lựa chọn đề tài ------------------------------------------------------------- 3

2.

Tổng quan vấn đề nghiên cứu ------------- Error! Bookmark not defined.

2.1

Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài ------ Error! Bookmark not defined.

2.2

Tình hình nghiên cứu trong nước --------- Error! Bookmark not defined.

3.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ------- Error! Bookmark not defined.

3.1.

Mục đích nghiên cứu ------------------------ Error! Bookmark not defined.

3.2.


6.1.

Giới hạn về không gian: --------------------- Error! Bookmark not defined.

6.2.

Giới hạn về thời gian ------------------------- Error! Bookmark not defined.

6.3.

Giới hạn phạm vi nghiên cứu ---------------- Error! Bookmark not defined.

7.

Câu hỏi nghiên cứu -------------------------- Error! Bookmark not defined.

8.

Giả thuyết nghiên cứu ---------------------- Error! Bookmark not defined.

9.

Phƣơng pháp nghiên cứu ------------------ Error! Bookmark not defined.

10.

Bố cục luận văn. ------------------------------ Error! Bookmark not defined.

CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU Error!

2.1.1. Tình hình nhiễm HIV/AIDS --------------------- Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Kết quả hoạt động và tồn tại -------------------- Error! Bookmark not defined.
2.2. Thực trạng về ngƣời có HIV/AIDS tại gia đình và cộng đồng ở huyện Đông
Triều

Error! Bookmark not defined.

2.2.1. Nhu cầu của người có HIV/AIDS trong chăm sóc, hỗ trợ tại nhà ------- Error!
Bookmark not defined.
2.2.2. Kết quả hoạt động và tồn tại về chăm sóc tại nhà cho người có HIV/AIDS tại
huyện Đông Triều. --------------------------------------- Error! Bookmark not defined.
2.3. Tình hình hoạt động của các nhóm đồng đẳng viên về chăm sóc, hỗ trợ tại
nhà cho ngƣời có HIV/AIDS tại huyện Đông Triều. ------- Error! Bookmark not
defined.


2.3.1. Tổ chức và phương thức hoạt động ------------ Error! Bookmark not defined.
2.3.2. Năng lực chăm sóc, hỗ trợ tại nhà tại cộng đồng------- Error! Bookmark not
defined.
2.3.3. Thuận lợi và thách thức ------------------------- Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 3. ĐÁNH GIÁ MÔ HÌNH CHĂM SÓC, HỖ TRỢ TẠI NHÀ CHO
NGƢỜI CÓ HIV/AIDS THÔNG QUA VIỆC SỬ DỤNG ĐỒNG ĐẲNG VIÊN --------------------------------------------------- Error! Bookmark not defined.
3.1. Trong hoạt động chăm sóc sức khỏe thể chất -- Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Chăm sóc triệu chứng và hướng dẫn vệ sinh - Error! Bookmark not defined.
3.1.2. Hướng dẫn, hỗ trợ tuân thủ, điều trị thuốc kháng Retro vi rút ARV ---- Error!
Bookmark not defined.
3.1.3. Tư vấn dinh dưỡng (Hỗ trợ/hướng dẫn về thực phẩm và dinh dưỡng: cung cấp
thực phẩm bổ xung, tư vấn dinh dưỡng hợp lý …) - Error! Bookmark not defined.
3.1.4. Giới thiệu khách hàng chuyển tuyến, tiếp cận điều trị ARV khi cần thiết
Error! Bookmark not defined.


BCS

: Bao cao su

BKT

: Bơm kim tiêm

CTXH

: Công tác xã hội

CTGTH

: Can thiệp giảm tác hại

ĐĐV

: Đồng đẳng viên

GDĐĐ

: Giáo dục đồng đẳng

GDVĐĐ

: Giáo dục viên đồng đẳng

NCH


ii


MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài
Cùng với sự phát triển nhanh chóng về kinh tế, nhiều vấn đề xã hội nảy sinh trong
30 năm Đổi mới, phát triển và hội nhập của Việt Nam, đã hình thành nhiều nhóm xã hội
bị tổn thương cần được trợ giúp. "Sự phát triển của CTXH đóng vai trò quan trọng trong
bối cảnh hiện tại của Việt Nam. Với sự phát triển của CTXH, Việt Nam có thể giải quyết
hiệu quả vấn đề nghèo đói, các vấn đề xã hội, công bằng, bất bình đẳng xã hội và những
vấn đề ngày càng phức tạp khác mà Việt Nam đang phải đối mặt" [6, tr.1].
HIV/AIDS đã trở thành đại dịch của thế giới, tác động và đe dọa đến mọi mặt đời
sống kinh tế - xã hội. Đại dịch HIV/AIDS còn từng bước lan ra các nhóm dân cư trong
cộng đồng, tác động trực tiếp đến sự phát triển kinh tế, văn hóa, trật tự và an toàn xã hội,
đe dọa sự phát triển bền vững của đất nước. Đến nay, hơn 20 năm đã qua kể từ khi Việt
Nam đương đầu và ứng phó với HIV/AIDS, đến cuối năm 2013 cả nước có 216.254
người nhiễm HIV đang còn sống, trong đó có 66.533 người ở giai đoạn AIDS và kể từ
đầu vụ dịch đến nay đã có 68.977 người tử vong do HIV/AIDS. So sánh số trường hợp
được xét nghiệm phát hiện và báo cáo nhiễm HIV 11 tháng đầu năm 2013 so với cùng kỳ
năm 2012: số trường hợp nhiễm HIV giảm 15% (2062 trường hợp), số bệnh nhân AIDS
giảm 16% (1064 trường hợp), tử vong do AIDS giảm 2% (40 trường hợp), 16 tỉnh có số
người nhiễm HIV được mới xét nghiệm phát hiện tăng hơn so với cùng kỳ năm 2012 và
47 tỉnh có số người nhiễm HIV được xét nghiệm phát hiện giảm. Trung bình mỗi tháng
trong năm 2013 có 1.100 người nhiễm HIV phát hiện mới. Qua các số liệu giám sát cho
thấy dịch HIV/AIDS đã xuất hiện ở 100% tỉnh, thành phố từ năm 1998 đến nay, 97,9% số
quận, huyện và trên 75,23%, số xã, phường có người nhiễm HIV/AIDS được báo cáo [3,
tr.4,5].
Việt Nam là một trong những quốc gia thực hiện nguyên tắc 03 thống nhất do Liên Hợp
Quốc khởi xướng phát động. Năm 2013, Việt Nam đã khống chế tỷ lệ nhiễm HIV dưới

11. Mai Kim Thanh (2010), Nhập môn Công tác xã hội, Nxb Giáo dục, Hà Nội
12. Nguyễn Duy Nhiên (2008), Nhập môn Công tác xã hội, Nxb Lao động xã hội, Hà
Nội.

4


13. Nguyễn Thị Minh Hạnh (2007), Sự tuân thủ điều trị ARV của bệnh nhân HIV/AIDS
ngoại trú và một số yếu tố liên quan ở 8 quận, huyện, thành phố Hà Nội năm 2007,
trường đại học Y tế công cộng, Hà Nội.
14. Phạm Văn Quyết, Phương pháp nghiên cứu xã hội học, Nxb Đại học Quốc gia, Hà
Nội
15. Tạ Thị Hồng Hạnh (2005), Mô tả thực trạng chăm sóc người nhiễm HVAIDS và một
số yếu tố liên quan tại quân Đống Đa - Hà Nội tháng 4/2005, Luận văn thạc sỹ Y tế
công cộng, trường đại học Y tế công cộng, Hà Nội
16. Trần Đình Tuấn (2010), Công tác xã hội lý thuyết và thực hành, Nxb Đại học Quốc
gia, Hà Nội
17. Trương Thị Yến, Giáo dục đồng đẳng - Mô hình trợ giúp hiệu quả trong thực hành
công tác xã hội với người có HIV/AIDS, Bộ môn CTXH - Khoa lịch sử - Trường
ĐHKH Huế
18. Tổ chức HESDI - Pact Viet Nam, Giáo trình tập huấn Phương pháp nghiên cứu định
tính - Dự án Chăm sóc và hỗ trợ tại nhà cho người có HIV/AIDS, năm tài khóa 2010
- 2011
19. Thủ Tướng Chính Phủ, Dự thảo: Quyết định cả Thủ Tướng Chính Phủ về việc phê
duyệt Chiến lược Quốc gia phòng, chống HIV/AIDS đến năm 2020 và tầm nhìn 2030.
20. Tổ chức HESDI (2008), Hội thảo khởi động dự án và thành lập Mạng lưới chăm sóc,
hỗ trợ cho người có HIV + và Trẻ mồ côi, trẻ bị ảnh hưởng bởi HIV/AIDS tại cộng
đồng.
21. Tổ chức HESDI (2009), Báo cáo Đánh giá giữa kỳ Mạng lưới chăm sóc và hỗ trợ
cho PLHIV, OVC tại cộng đồng năm tài khóa 2009.

37. Website: www.popline.org/node/172856#sthash.4DNKPtqi.dpuf
38. Website: />39. Website:

/>
tin-trong-nuoc/616-hoi-nghi-tong-ket-cong-tac-phong-chong-hiv-aids-nam2013-trienkhai-ke-hoach-nam-2014

6