ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------

VŨ THỊ MINH HUYỀN

XÂY DỰNG TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG
TẠI XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN Ở TỈNH BẮC GIANG
TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2014

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

HÀ NỘI- 2015

1


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
Vũ Thị Minh Huyền
-----------------------

VŨ THỊ MINH HUYỀN

XÂY DỰNG TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG
TẠI XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN Ở TỈNH BẮC GIANG
TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2014
Chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số: 60 22 03 15
LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ


mạnh, việc làm của TCCSĐ và đảng viên tốt hay không tốt đều có tác động mạnh
mẽ đến năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng. Do vậy, “cần phải ra sức
củng cố các chi bộ, để tất cả các chi bộ trở nên thật sự là hạt nhân lãnh đạo của
Đảng ở mọi bộ, mọi ngành, mọi nghề, mọi nơi” [53, tr.30].
Kể từ ngày thành lập, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng công tác xây dựng
TCCSĐ, coi đó là một trong những nhiệm vụ thường xuyên và quan trọng hàng đầu

3


của công tác xây dựng Đảng. Những thành tựu đạt được trong công tác xây dựng
TCCSĐ đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Đặc biệt từ khi đất nước bước vào thời kì đẩy mạnh CNH, HĐH, nhiệm vụ xây
dựng Đảng (trong đó có nội dung xây dựng TCCSĐ xã, phường, thị trấn) được coi
là nhiệm vụ then chốt.
Bên cạnh những thành tựu đạt được, công tác xây dựng TCCSĐ vẫn còn hạn chế.
Nghị quyết Hội nghị lần thứ 6 BCH TW Đảng (khóa X) khẳng định: “Năng lực lãnh
đạo, sức chiến đấu của TCCSĐ và chất lượng của đội ngũ cán bộ, đảng viên còn
một số khiếm khuyết, yếu kém: nhiều cấp ủy chưa thực sự coi trọng vị trí then chốt
của công tác xây dựng Đảng; không ít TCCSĐ chưa nhận thức và thực hiện đúng
chức năng, nhiệm vụ của TCCSĐ…” [58, tr.1423]. Chính vì thế, việc nâng cao chất
lượng của TCCSĐ một cách toàn diện luôn luôn là một nhiệm vụ chủ yếu trong
công tác xây dựng Đảng, nhất là trong giai đoạn hiện nay.
Bắc Giang là vùng đất có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong suốt chiều
dài lịch sử dựng nước và giữ nước. Tỉnh Bắc Giang nằm gần các trung tâm thương
mại của khu vực phía Bắc, gần thị trường Trung Quốc rộng lớn, có mạng lưới giao
thông đường bộ, đường thủy tương đối thuận lợi cho sự phát triển kinh tế - xã hội.
Bước vào thời kì CNH, HĐH đất nước, tỉnh Bắc Giang đã và đang đạt được những
thành tựu đáng kể trong nhiều lĩnh vực. Đạt được những thành công ấy, có một
phần đóng góp rất lớn của việc thực hiện nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng của

2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Nghiên cứu công tác xây dựng Đảng, trong đó có nhiệm vụ xây dựng TCCSĐ
luôn có ý nghĩa khoa học thực tiễn và mang tính thời sự. Đã có nhiều công trình
nghiên cứu ở những góc độ khác nhau về xây dựng TCCSĐ, có đề cập đến công tác
xây dựng TCCSĐ xã, phường, thị trấn, gồm những nhóm như sau:
2.1. Các công trình nghiên cứu về Đảng và xây dựng TCCSĐ
Cuốn sách “Về xây dựng Đảng” (Hồ Chí Minh, Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1981)
trình bày những tư tưởng của Người về các vấn đề liên quan đến nhiệm vụ xây dựng
Đảng, trong đó có nhiệm vụ xây dựng TCCSĐ nói chung.
Cuốn sách “Xây dựng Đảng” (Viện Xây dựng Đảng, Học viện CHính trị quốc
gia, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1999) là công trình tổng hợp những vấn đề

5


liên quan đến nội dung xây dựng Đảng, trong đó, có đề cập đến vấn đề xây dựng
TCCSĐ. Cuốn sách nêu chức năng và nhiệm vụ của TCCSĐ và một số chủ trương,
biện pháp nâng cao chất lượng TCCSĐ.
Cuốn “Xây dựng Đảng, rèn luyện đảng viên theo tư tưởng Hồ Chí Minh” (Nxb.
Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2003) tập hợp các tác phẩm, bài nói, bài viết quan
trọng của Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam về xây
dựng Đảng và các công trình nghiên cứu khoa học khác.
Trong “Tổ chức cơ sở đảng với cuộc vận động xây dựng chỉnh đốn Đảng”
(Nguyễn Cúc, Lê Phương Thảo, Doãn Hùng, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội,
2004), vấn đề xây dựng TCCSĐ cũng luôn được nhấn mạnh trong cuộc vận động
xây dựng chỉnh đốn Đảng.
Các cuốn sách “Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng trong sạch, vững
mạnh” (Phạm Ngọc Anh, Bùi Đình Phong, Nxb. Lý luận Chính trị, Hà Nội, 2005);
“Xây dựng tổ chức Đảng trong sạch, vững mạnh, giáo dục và nâng cao chất lượng
đảng viên trong thời đại Hồ Chí Minh” (Nxb. Lao động - Xã hội, Hà Nội, 2005);

phường, thị trấn ở tỉnh Bắc Giang được nhấn mạnh từ sau khi đất nước giành được
độc lập, thể hiện sự thường xuyên và liên tục trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng
Đảng của Đảng bộ.
Ngày 17-11-2004, Trường Chính trị Tỉnh Bắc Giang tổ chức Hội thảo Khoa học
“Đánh giá thực trạng, phương hướng và giải pháp nâng cao năng lực lãnh đạo của
đảng bộ các xã miền núi tỉnh Bắc Giang”. Hội thảo nghiên cứu khảo sát 163 xã
miền núi; tổng kết thực tiễn 36 đảng bộ xã, 73 chi bộ trên 9 huyện của tỉnh. Tại Hội
thảo, 33 tham luận nêu bật thực trạng và các giải pháp nâng cao vai trò lãnh đạo của
TCCSĐ từ lãnh đạo chính quyền, đoàn thế, lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế đến
việc thực hiện nghị quyết, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, phân công nhiệm
vụ đảng viên, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên… (nguồn: Tổng hợp
qua các báo địa phương (2004), Tạp chí Xây dựng Đảng, số 12 - 2004, trang 46).
Ngoài ra, còn có một số công trình nghiên cứu khác có đề cập đến nội dung xây
dựng TCCSĐ được thực hiện ở Trường Chính trị tỉnh Bắc Giang, như: “Nâng cao
chất lượng, hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cơ sở”, Tạ Văn Thử (1999); “Đào

7


tạo, bồ i dưỡng cán bộ cơ sở về xây dựng Đảng và quản lý Nhà nước ở tỉnh

Bắ c

Giang, thực trạng và giải pháp” , Tạ Văn Thử (2000), “Thực trạng và giải pháp
nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng nông thôn huyện
Yên Thế”, Vũ Cao Hải (2003); “Đánh giá toàn diện về vai trò lãnh đạo của đảng
bộ cơ sở các xã vùng núi trong tỉnh. Nghiên cứu những yếu tố ảnh hưởng từ đó đề
xuất những giải pháp và kiến nghị với các cấp nâng cao vai trò lãnh đạo, sức chiến
đấu của các đảng bộ cơ sở, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp
nông thôn”, Nguyễn Xuân Trường (2005); “Thực trạng, giải pháp nâng cao chất

Lục Nam (Bắc Giang) từ năm 2005 đến năm 2010; nêu ra những nhận xét và rút ra
kinh nghiệm về công tác xây dựng TCCSĐ của Đảng bộ huyện Lục Nam.
Luận văn Thạc sĩ ngành Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nước “Công tác
phát triển đảng viên là người dân tộc thiểu số ở các đảng bộ xã của tỉnh Bắc Giang
giai đoạn hiện nay” (Nguyễn Thị Thu Hiền, mã số 60 31 02 03, Học viện Báo chí
và Tuyên truyền, Hà Nội, 2012): trình bày quan niệm, vai trò và các bước tiến hành
công tác phát triển đảng viên là người dân tộc thiểu số ở các đảng bộ xã của tỉnh
Bắc Giang; phân tích, đánh giá thực trạng công tác phát triển đảng viên là người dân
tộc thiểu số ở các đảng bộ xã của tỉnh từ năm 2006 đến năm 2011, qua đó xác định
nguyên nhân và rút ra những kinh nghiệm thực tế; đề xuất một số giải pháp đẩy
mạnh công tác phát triển đảng viên là người dân tộc thiểu số ở các đảng bộ xã của
tỉnh Bắc Giang đến năm 2015.
Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam “Công tác xây
dựng đội ngũ đảng viên của Đảng bộ tỉnh Bắc Giang từ năm 2000 đến năm 2010”
(Đinh Hữu Thuận, mã số 60 22 03 15, Trường Đại học Khoa học Xã hội và nhân
văn, Hà Nội, 2014): trình bày những chủ trương, sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc
Giang trong công tác xây dựng đội ngũ đảng viên từ năm 2000 đến năm 2010; đưa
ra những đánh giá về thành tựu, hạn chế, tìm ra nguyên nhân và đúc rút kinh
nghiệm về quá trình xây dựng đảng viên của Đảng bộ tỉnh Bắc Giang.
Trên đây là một số công trình nghiên cứu về lịch sử tỉnh Bắc Giang, có đề cập
đến công tác xây dựng TCCSĐ ở xã, phường, thị trấn, cung cấp cho tác giả những
nội dung quan trọng và cách nhìn tổng quát nhất cho việc nghiên cứu đề tài.

9


2.3. Những vấn đề các công trình nghiên cứu chưa làm sáng tỏ
Những công trình trên mới chỉ góp phần cung cấp hệ thống quan điểm, chủ
trương của Đảng và Đảng bộ tỉnh Bắc Giang về công tác xây dựng Đảng. Các vấn
đề liên quan đến nhiệm vụ xây dựng Đảng, trong đó có nhiệm vụ xây dựng TCCSĐ,

dựng TCCSĐ tại xã, phường, thị trấn của Đảng bộ tỉnh Bắc Giang từ năm 1997 đến
năm 2014.
- Nêu lên những nhận xét, đánh giá về ưu điểm, hạn chế và rút ra những kinh
nghiệm về công tác xây dựng TCCSĐ xã, phường, thị trấn của Đảng bộ tỉnh Bắc
Giang.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
- Những chủ trương và biện pháp của Đảng bộ tỉnh Bắc Giang về công tác xây
dựng Đảng, nhiệm vụ xây dựng TCCSĐ, trong đó có công tác xây dựng TCCSĐ xã,
phường, thị trấn.
- Quá trình chỉ đạo thực hiện và kết quả xây dựng TCCSĐ xã, phường, thị trấn
của Đảng bộ tỉnh Bắc Giang.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Không gian: Tỉnh Bắc Giang
- Thời gian: Đề tài giới hạn phạm vi thời gian nghiên cứu từ năm 1997 (tái lập
tỉnh Bắc Giang) đến năm 2014 (mốc dừng tương đối của sự nghiên cứu).
- Nội dung nghiên cứu:
+ Những điều kiện ảnh hưởng đến công tác xây dựng TCCSĐ xã, phường, thị
trấn ở Bắc Giang.
+ Những chủ trương và biện pháp chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Bắc Giang về công
tác xây dựng TCCSĐ xã, phường, thị trấn.

11


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Phạm Ngọc Anh, Bùi Đình Phong (2005), Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng
Đảng trong sạch, vững mạnh, Nhà xuất bản Lý luận chính trị, Hà Nội
2. Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bắc Giang (lâm thời) (1997), Báo cáo của Ban
Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bắc Giang tại Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV,

tiêu chuẩn, chế độ, chính sách đối với cán bộ công chức xã, phường, thị trấn, số 62KL/TU, lưu tại Văn phòng Tỉnh ủy Bắc Giang
12. Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bắc Giang (2006), Phương hướng, nhiệm vụ và biện
pháp tiếp tục thực hiện thắng lợi cuộc vận động xây dựng chỉnh đốn Đảng của
Đảng bộ tỉnh trong thời gian tới, lưu tại Văn phòng Tỉnh ủy Bắc Giang
13. Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bắc Giang (2006), Đề án Xây dựng và nâng cao
năng lực lãnh đạo, điều hành đội ngũ cán bộ chủ chốt xã, phường, thị trấn, giai
đoạn 2006-2010 và những năm tiếp theo, Số 02-ĐA/TU, lưu tại Văn phòng Tỉnh ủy
Bắc Giang
14. Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bắc Giang (2011), Đề án Nâng cao năng lực lãnh
đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng giai đoạn 2011 - 2015, Số 02-ĐA/TU,
lưu tại Văn phòng Tỉnh ủy Bắc Giang
15. Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bắc Giang (2014), Đề án tạo nguồn bí thư đảng ủy,
chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn đến năm 2025 và những năm tiếp
theo, số 05-ĐA/TU, lưu tại Văn phòng Tỉnh ủy Bắc Giang
16. Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang (2000), Báo cáo tình hình công tác nghiệp
vụ quản lý đảng viên năm 2000, lưu tại Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang
17. Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang (2006), Báo cáo tổng kết công tác tổ chức
xây dựng Đảng năm 2005; phương hướng, nhiệm vụ năm 2006, lưu tại Ban Tổ chức
Tỉnh ủy Bắc Giang
18. Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang (2006), Báo cáo nghiệp vụ công tác đảng
viên năm 2005, lưu tại Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang

13


19. Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang (2006), Kế hoạch kết nạp đảng viên ở thôn,
bản chưa có đảng viên và có số lượng đảng viên ít, tách các chi bộ sinh hoạt ghép,
số 07-KH/BTCTU, lưu tại Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang
20. Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang (2007), Kế hoạch tổng kết 10 năm thực hiện
Kế hoạch số 19-KH/TU ngày 19/9/1997 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về “Tiếp tục

công chức khối Đảng, đoàn thể; đánh giá chất lượng tổ chức cơ sở đảng và đảng
viên năm”, số 06-HD/BTCTU, lưu tại Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang
29. Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang (2012), Báo cáo kết quả thực hiện nghiệp vụ
công tác đảng viên năm 2011, số 94-BC/BTCTU, lưu tại Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc
Giang
30. Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang (2013), Báo cáo Tổng kết công tác tổ chức
xây dựng Đảng năm 2012; phương hướng, nhiệm vụ năm 2013, lưu tại Ban Tổ chức
Tỉnh ủy Bắc Giang
31. Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang (2013), Báo cáo kết quả thực hiện nghiệp vụ
công tác đảng viên năm 2012, số 189-BC/BTCTU, lưu tại Ban Tổ chức Tỉnh ủy
Bắc Giang
32. Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang (2013), Hướng dẫn sinh hoạt chi bộ theo
chuyên đề, số 14-HD/BTCTU, lưu tại Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang
33. Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang (2014), Báo cáo kết quả thực hiện nghiệp vụ
công tác đảng viên năm 2013, số 281-BC/BTCTU, lưu tại Ban Tổ chức Tỉnh ủy
Bắc Giang.
34. Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang (2014), Hướng dẫn kiểm điểm tập thể, cá
nhân và đánh giá, phân loại chất lượng tổ chức đảng ở cơ sở và đảng viên hằng
năm, số 18-HD/BTCTU, lưu tại Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang
35. Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang (2015), Báo cáo kết quả thực hiện nghiệp vụ
công tác đảng viên năm 2014, số 360-BC/BTCTU, lưu tại Ban Tổ chức Tỉnh ủy
Bắc Giang

15


36. Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang (2015), Báo cáo kết quả củng cố, khắc phục
những hạn chế, yếu kém và đánh giá chất lượng tổ chức cơ sở đảng, đảng viên năm
2014, số 362-BC/BTCTU, lưu tại Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bắc Giang
37. Ban Tổ chức Trung ương (2010), Hướng dẫn xây dựng và hoàn thiện mô


xã,

phường,

thị

trấn”,

/>
bo/2014/7568/Bac-Giang-xay-dung-de-an-tao-nguon-bi-thu-dang-uy.aspx,

11-7-

2014
50. Nguyễn Công Huyên (2004), “Bắc Giang thi Bí thư chi bộ”, Tạp chí Xây
dựng Đảng, số 7/2004, Hà Nội
51. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 5, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự
thật, Hà Nội
52. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 8, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự
thật, Hà Nội
53. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 13, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự
thật, Hà Nội
54. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 14, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự
thật, Hà Nội
55. Hồ Chí Minh (2011), Toàn tập, Tập 15, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia - Sự
thật, Hà Nội
56. M.P, “Đẩy mạnh cải cách thể chế kinh tế để hội nhập và phát triển”,
/>d=731175, 28-8-2015
57. Ngô Kim Ngân (2006), “Giải pháp nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu

02-ĐA/TU ngày 29-4-2011 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về “Nâng cao năng lực
lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng giai đoạn 2011 - 2015”, số 185BC/TU, lưu tại Văn phòng Tỉnh ủy Bắc Giang

18


69. Tỉnh ủy Bắc Giang (2014), Báo cáo tổng kết công tác lãnh đạo của Tỉnh ủy
năm 2013; mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu năm 2014, số 230-BC/TU, lưu
tại Văn phòng Tỉnh ủy Bắc Giang
70. Tỉnh ủy Bắc Giang (2014), Báo cáo kết quả thực hiện Đề án số 02-ĐA/TU
ngày 29-4-2011 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về “Nâng cao năng lực lãnh đạo, sức
chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng giai đoạn 2011 - 2015”, lưu tại Văn phòng Tỉnh
ủy Bắc Giang
71. Tỉnh ủy Bắc Giang (2015), Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ
tỉnh khóa XVII trình Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII (Dự thảo), lưu tại
Văn phòng Tỉnh ủy Bắc Giang
72. Ngô Đức Tính (cb) (2003), Xây dựng Đảng về tổ chức, Nxb. Chính trị quốc
gia, Hà Nội
73. Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (1999), Xây
dựng Đảng, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội

19