ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

KIỀU THỊ HUẾ

THIẾT KẾ HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
TRONG DẠY HỌC NGỮ VĂN 11

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM NGỮ VĂN

HÀ NỘI – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

KIỀU THỊ HUẾ

THIẾT KẾ HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
TRONG DẠY HỌC NGỮ VĂN 11

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM NGỮ VĂN
CHUYÊN NGÀNH: LÍ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC
(BỘ MÔN NGỮ VĂN)
Mã số: 60140111

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Lê Thanh Huyền

HÀ NỘI – 2015



defined.
1.3.2. Nguyên tắc thiết kế, triển khai hoạt động ngoài giờ lên lớp ........... Error!
Bookmark not defined.
1.3.3. Khả năng tích hợp hoạt động ngoài giờ lên lớp trong việc thực thi
chương trình nhà trường .................................. Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 1 ............................................ Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: TÍCH HỢP CÁC HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
TRONG DẠY HỌC NGỮ VĂN 11 .................. Error! Bookmark not defined.

i


2.1. Phân tích mục tiêu, nội dung chương trình Ngữ văn 11Error! Bookmark
not defined.
2.1.1. Mục tiêu ................................................. Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Hệ thống các bài (loại thể, chủ đề) ........ Error! Bookmark not defined.
2.2. Thực trạng tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp ở trường THPT hiện nay
.......................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.1 Đặc điểm tổ chức quá trình dạy học Ngữ văn 11Error! Bookmark not
defined.
2.2.2 Các hình thức dạy học, phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá hiện nay
.......................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.3. Tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp chương trình Ngữ văn 11........ Error!
Bookmark not defined.
2.3.1. Nguyên tắc thực hiện ............................. Error! Bookmark not defined.
2.3.2. Đề xuất một số hoạt động ngoài giờ lên lớpError!

Bookmark

not



MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Sự phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh toàn cầu hoá đặt ra những
yêu cầu mới cho sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ và đào tạo nguồn nhân lực.
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện GD
và ĐT nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo
hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến
thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi
nhớ máy móc. Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ
sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực.
Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý
các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học. Đẩy mạnh ứng dụng
công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học”.Giáo dục phổ thông
nước ta đang từng bước chuyển từ định hướng nội dung sang tiếp cận năng
lực, môn Ngữ văn cũng không nằm ngoài xu hướng vận động đó. Việc đổi
mới đa dạng hóa các hình thức phương pháp dạy học là nhiệm vụ cấp bách để
đáp ứng yêu cầu của giáo dục trong giai đoạn mới.
HĐNGLL làmộtphầnquantrọng trong tổng thể quá trình giáo dục. Điều
26, Điều lệ trường THSC, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học
( ban hành kèm theo Quyết định số 07/2007/QĐ – Bộ GD và ĐT ngày
02/4/2007 của Bộ trưởng Bộ GD và ĐT) nêu: “Nhà trường phối hợp với các tổ
chức, cá nhân tham gia giáo dục ngoài nhà trường thực hiện các
HĐGDNGLL. [7, 22] HĐNGLL cókhảnănggópphầnđàotạongườihọctoàn
diệnvừacólíluậnvừacóthựchành,vừacókiếnthứcvừacókĩnăng,vừa
cóvănhóanhàtrườngvừacótrithứcvềđờisốngxãhội.
Định hướng xây dựng chương trình giáo dục phổ thông sau năm 2015
đã chỉ rõ khả năng tích hợp của hoạt động ngoài giờ lên lớp trong tổng thể quá
trình dạy học. PGS.TS Đỗ Ngọc Thống trong bài Định hướng giáo dục

chủ động, sáng tạo; phát triển kĩ năng, hình thành năng lực của người học
trong việc tiếp nhận và lĩnh hội tri thức.
4. Đối tƣợng nghiên cứu, khách thể nghiên cƣ́u, đố i tƣơ ̣ng khảo sát.
2


4.1 Đối tượng nghiên cứu : Tính khả thi, hiệu quả của việc tổ chức hoạt động
ngoài giờ lên lớp trong dạy học Ngữ văn 11.
4.2 Khách thể nghiên cứu:Quá trình dạy họcNgữ văn 11 ở trường THPT.
4.3 Đối tượng khảo sát:
+ Chương trình trong SGK Ngữ văn THPT
+ BGH, GV, HSlớp 11 ở trường THP Đinh Chương Dương – Huyện
Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa.
5. Nhiêm
̣ vu ̣ nghiên cƣ́u
- Tổng quan các tài liệu, lí luận có liên quan đến đề tài.
- Khảo sát thực trạng tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp môn Ngữ vănta ̣i
trường THPT Đinh Chương Dương – Huyện Hậu Lộc tỉnh Thanh Hóa.
- Thiết kế một số hoạt động ngoài giờ lên lớp cho một số nội dung cụ thể trong
Chương trình Ngữ văn11
- Tổ chức thực nghiê ̣m để kiể m chứng tiń h khả thi của đề xuấ t và rút ra mô ̣t số
kế t luâ ̣n cầ n thiế t.
6. Phƣơng pháp nghiên cƣ́u
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyế t : Đo ̣c, phân tić h tài liê ̣u , văn bản để tim
̀
hiể u các khái niê ̣m và vấ n đề lý luâ ̣n có liên quan.
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát, tọa đàm, hỏi ý kiến chuyên gia.
- Phương pháp tổ ng kế t kinh nghiê ̣m : Phân tić h kinh nghiê ̣m để đề xuấ t các
biê ̣n pháp tổ chức hoa ̣t đô ̣ng phù hơ ̣p với từng điạ phương, từng trường.
- Phương pháp thực nghiê ̣m : Tổ chức dạy học thực nghiệm và đối chứng tại

đươ ̣c chú ý nghiên c ứu trên cả bình diện lý thuyết và thực hành. Giáo trình
hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp- NXB Đại học Sư phạm Hà Nội là một
trong những tài liệu cung cấp cho riêng sinh viên nhà trường những kiến thức
liên quan đến vị trí, vai trò, mục tiêu, nội dung, các hình thức tổ chức của
HĐGDNGLL, vai trò chủ thể của học sinh, các biện pháp quản lí, sự phối hợp
giữa các lực lượng trong và ngoài nhà trường để tổ chức tốt HĐGDNGLL cho
học sinh.
Các tác giả Nguyễn Dục Quang- Lê Thanh Sử- Nguyễn Hữu Hợp đã xuất
bản các cuốn sách Hướng dẫn thực hiện hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
4


lớpdành cho mỗi lớp của bậc THCS; nhóm các tác giả Bùi Sĩ Tụng- Nguyễn
Dục Quang- Nguyễn Phi Long- Trần Quốc Thành với các cuốn Hoạt động
giáo dục ngoài giờ lên lớp dành cho mỗi lớp của bậc THPT. Đây là các tài liệu
giới thiệu về chương trình HĐGDNGLL tương ứng với từng khối lớp và
hướng dẫn giáo viên thiết kế, tổ chức các hoạt động phù hợp với các chủ điểm
của chương trình.
Tác giả Hà Nhật Thăng trong cuốn “Thực hành tổ chức hoạt động giáo
dục” đã đề cập đến sự cần thiết về mục tiêu, nội dung, một số nguyên tắc, hệ
thống kĩ năng, phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục của GV chủ nhiệm
lớp.
Tác giả Nguyễn Dục Quang đã đề cập đến vấn đề đổi mới nội dung,
phương pháp và hình thức tổ chức HĐGDNGLL, giáo dục quốc tế cho HS qua
các hoạt động giáo dục trong nhiều công trình nghiên cứu.
Trong công trình “Tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp cho học sinh lớp
6”, tác giả Phạm Hoàng Gia cho rằng cần phải có những tác động tới cha mẹ
HS, các lực lượng giáo dục về định hướng giá trị và coi trọng hơn nữa kết quả
học tập.
Một số bài báo: Những hình thức tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp

phía, rút kinh nghiệm , điề u chin̉ h đề xuấ t ; chưa đươ ̣c đầ u tư khâu kiể m tra
đánh gia để đo đế m hiê ̣u quả của đề xuất, chưa phát huy đươ ̣c tiń h chủ đô ̣ng
của học sinh, sáng tạo và hình thành năng lực cho người học.
- Việc nâng cao hiê ̣u quả của HĐNGLL trong quá trình giáo d

ục chưa

đươ ̣c bàn tới nhiề u và chưa đươ ̣c nghiên cứu có hê ̣ thố ng.
- Các tác giả chủ yếu tập trung nghiên cứu về HĐGDNGLL trên phương
diện bên cạnh, song song mà chưa chú trọng đến việc tích hợp với các hoạt
động dạy học trên lớp.
Môn Ngữ văn trong trường THPT gầ n đây có nhiề u thay đổ i qua các đơ ̣t
cải cách SGK. Sự thay đổ i này là xu thế tấ t yế u và sẽ còn tiế p tu ̣c diễn ra trong
tương lai. Điều đó đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn từ phía GV trong viêc lựa chọn các
phương pháp, hình thức tổ chức dạy học. Việc tích hợp các HĐNGLL nế u
đươ ̣c tổ chức hơ ̣p lý sẽ có tác dụng tạo hứng thú , giúp học sinh được khám
phá, tự rèn luyện và học tốt hơn môn học . Tuy nhiên, vấn đề thiết kế các
HĐNGLL trong dạy học Ngữ văn chưa nhận được nhiều sự quan tâm và
nghiên cứu có hê ̣ thố ng.
8. Cấ u trúc của luận văn
6


Ngoài phần mở đầu , kế t luâ ̣n , phụ lục, tài liệu tham khảo luaận ăn có
cấu trúc gồm 3 chương:
Chƣơng 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài
Chƣơng 2: Tích hợp các hoạt động ngoài giờ lên lớp trong dạy học
Ngữ văn 11
Chƣơng 3: Thƣ̣c nghiêm
̣ sƣ pham

học, NXB Giáo dục.
15.Đặng Vũ Hoạt (chủ biên) (1997), Hoạt động ngoài giờ lên lớp ở
trường THCS, NXB Giáo Dục.
16.Nguyễn Thúy Hồng (2008), Đổi mới đánh giá kết quả học tập môn
Ngữ văn của HS THCS, THPT, NXB GD.
17.LêTiếnHùngHàNhậtThăng(1995),Tổchứchoạtđộnggiáodục,NXBGiáodục.
8


18.Phan Trọng Luận (Chủ biên,1996), Phương pháp dạy học văn, NXB
Đại học Quốc Gia Hà Nội.
19.Hoàng Phê(2004), Từ điển Tiếng Việt, NXB Khoa học xã hội
20.Nguyễn Dục Quang (chủ biên, 2007), Giáo trình Hoạt động ngoài giờ
lên lớp, NXB ĐHSP.
21.Robert J. Mazano, Debra J. Pickering, Jane E. Pollock (Nguyễn
Hồng Vân dịch, 2013), Các phương pháp dạy học hiệu quả, NXB GDVN
22.Robert J. Mazano (Nguyễn Hữu Châu dịch, 2013), Nghệ thuật và khoa
học dạy học, NXB GDVN.
23.SavierRogiers(1982),Khoa sưphạmtíchhợp,NXBGiáodục.
24.Đinh Thị Kim Thoa, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Trần Văn Tính, Tập bài
giảng Tâm lí học phát triển, Đại học Giáo dục ĐHQGHN.
25.Phạm Thị Thu Thủy (2012), Bản chất của quá trình dạy học và một số
nét đặc trưng của dạy học Đại học, Kỉ yếu Hội thảo khoa học Trường Đại
học Giao thông vận tải.
26.TrƣờngCánbộquảnlígiáodụcTp.HồChíMinh(2009),Kỷyếuhộithảokh
oahọcvềvấnđề“Côngtácquảnlýhoạtđộnggiáodụcngoàigiờlênlớpởtrườngph
ổthông”.
27.Nguyễn Trí , Nguyễn Trọng Hoàn, Đinh Thái Hƣơng (Tuyển chọn
và giới thiệu, 2003), Một số vấn đề đổi mới phương pháp dạy học VănTiếng Việt, NXB Giáo Dục.
28.V.A.Nhikopxki(NgọcToàn,BùiLêdịch, 1978),Phươngphápdạyhọcvănở