ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

VŨ THỊ HỒNG DUNG

CƠ CHẾ HẢI QUAN MỘT CỬA TẠI VIỆT NAM
THEO CAM KẾT CỦA HIỆP ĐỊNH VỀ XÂY
DỰNG
VÀ THỰC HIỆN CƠ CHẾ MỘT CỬA ASEAN

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA LUẬT

VŨ THỊ HỒNG DUNG

CƠ CHẾ HẢI QUAN MỘT CỬA TẠI VIỆT NAM
THEO CAM KẾT CỦA HIỆP ĐỊNH VỀ XÂY
DỰNG
VÀ THỰC HIỆN CƠ CHẾ MỘT CỬA ASEAN
Chuyên ngành: Luật quốc tế
Mã số: 60 38 01 08

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS. NGUYỄN TIẾN VINH



Khái niệm Cơ chế hải quan một cửa ASEANError! Bookmark not defined.

1.1.1. Khái niệm ........................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Nội dung của Cơ chế hải quan một cửa ASEANError! Bookmark not defined.
1.1.3. Điều kiện để thực hiện Cơ chế hải quan một cửa ASEANError! Bookmark not
1.2.

Sự cần thiết phải xây dựng và thực hiện Cơ chế hải quan một
cửa ASEAN ....................................... Error! Bookmark not defined.

1.2.1. Tăng cƣờng hiệu quả hoạt động của cơ quan Hải quanError! Bookmark not def

1.2.2. Tạo thuận lợi cho thƣơng mại và thu hút đầu tƣ nƣớc ngoàiError! Bookmark no
1.2.3. Thực hiện các cam kết quốc tế ........... Error! Bookmark not defined.
1.3.

Cơ sở pháp lí để xây dựng và thực hiện cơ chế một cửa ASEANError! Bookma

1.3.1. Cơ sở pháp lí chung của khối ASEANError! Bookmark not defined.
1.3.2. Cơ sở pháp lí để xây dựng và thực hiện Cơ chế hải quan một cửa
quốc gia tại Việt Nam......................... Error! Bookmark not defined.
Chương 2: THỰC TIỄN XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN CƠ CHẾ
HẢI QUAN MỘT CỬA ASEAN .... Error! Bookmark not defined.


2.1.

Thực tiễn xây dựng và thực hiện Cơ chế hải quan một cửa




DANH MỤC CÁC THUẬT NGỮ, CHỮ VIẾT TẮT
Viết tắt

Tiếng Anh

Tiếng việt

APEC

Asia-Pacific
Cooperation

ASEM

Asia-Europe Meeting

Hội nghị cấp cao Á - Âu

ASW

ASEAN Single Windows

Cơ chế một cửa ASEAN

C/O

Certificate of Orgin



Cơ chế một cửa quốc gia

OECD

Organisation for Economic Tổ chức phát triển và hợp
Cooperation and Development tác kinh tế

Economic Diễn đàn Hợp tác Kinh tế
châu Á - Thái Bình Dƣơng

Hệ thống một cửa điện tử
của Singapore

TradeNet
UN

United Nation

Liên hợp quốc

VNACCS/VCIS Vietnam Automated Cargo Hệ thống thông quan tự
Clearence System/Vietnam động của Việt Nam
Intelligent System
WCO

Word Customs Organization

Tổ chức Hải quan thế giới



DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
Số hiệu sơ

Sơ đồ

Trang

đồ
Sơ đồ 1.1: Mô hình mang tính khái niệm của Cơ chế một cửa
ASEAN

Error!
Bookmark
not
defined.

Sơ đồ 1.2: Dòng xử lý thông tin mẫu của Cơ chế một cửa
ASEAN

Error!
Bookmark
not
defined.

Sơ đồ 1.3: Mô hình mang tính khái niệm của Cơ chế một cửa
quốc gia

Error!
Bookmark

kịp thời. Brunei Darussalam, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và
Singapore sẽ thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia của các nƣớc này muộn nhất
là vào năm 2008. Campuchia, Lào, Myanmar, và Việt Nam sẽ thực hiện Cơ
chế một cửa quốc gia của các nƣớc này không chậm hơn năm 2012 [8]. Hơn
nữa, ngày 22/11/2012 Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 78/NQ-CP về
việc phê duyệt Hiệp định Hải quan ASEAN. Sau khi phê duyệt Hiệp định Hải
quan ASEAN Việt Nam có nghĩa vụ thực hiện đầy đủ các cam kết nêu trong
Hiệp định trong đó có cam kết về thực hiện Cơ chế một cửa ASEAN.
Triển khai lộ trình thực hiện cơ chế một cửa ASEAN (ASW), Việt Nam
đã tích cực triển khai các điều kiện cần thiết cho Cơ chế một cửa quốc gia
1


(NSW) nhƣ một "bước đệm" trƣớc khi hòa nhập vào Cơ chế một cửa ASEAN
đối với các loại hình giao dịch xuất nhập khẩu và quá cảnh tại một số địa bàn
trọng điểm. Với vai trò là cơ quan đầu mối, từ nhiều năm qua, Tổng cục Hải
quan đã tích cực thực hiện các bƣớc, tiến tới thực hiện Cơ chế một cửa
ASEAN theo đúng lộ trình cam kết. Giai đoạn triển khai thực tế đƣợc thực
hiện trong nửa cuối năm 2011 - căn cứ vào quyết định số 48/2011/QĐ-TTG
của thủ tƣớng Chính phủ ngày 31/8/2011 về việc thí điểm thực hiện Cơ chế
hải quan một cửa quốc gia. Hiện nay các nƣớc thành viên ASEAN đã thực
hiện xong quá trình đàm phán và đƣa ra Nghị định thƣ về khung pháp lý thực
hiện Cơ chế một cửa ASEAN. Việt Nam dự kiến sẽ phê duyệt Hiệp định này
vào tháng 12/2015.
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế việc tạo thuận lợi cho thƣơng
mại Quốc tế của Việt nam chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu, việc xây dựng Cơ chế
hải quan một cửa cũng xuất phát từ thực tiễn các giao dịch thƣơng mại quốc
tế và quá trình thông quan ở các nƣớc thành viên có sự khác biệt, dẫn đến các
yêu cầu về dữ liệu phục vụ cho quản lý thƣơng mại và thông quan hàng hoá
khác nhau. Doanh nghiệp phải khai báo lại nhiều lần các tiêu chí thông tin


Ban thƣ ký ASEAN (2004), Thủ tục hải quan một cửa trong ASEAN
nhằm thông quan hàng hóa nhanh chóng.

4.

Ban triển khai dự án VNACCS/VCIS, Tổng cục Hải quan (2015), Báo
cáo kết quả triển khai dự án VNACCS/VCIS.

5.

Nguyễn Công Bình (2008), “Nghiên cứu ứng dụng phƣơng pháp quản lý
Hải quan hiện đại nhằm tạo thuận lợi cho thƣơng mại quốc tế của Việt
Nam”, Chuyên đề Cơ chế hải quan một cửa tạo thuận lợi cho thương mại,
Luận án tiến sĩ kinh tế, Viện Nghiên cứu Thƣơng mại, Hà Nội.

6.

Bộ Tài chính, Bộ Công thƣơng, Bộ Giao thông vận tải (2013), Thông tư
liên tịch số 84/TTLT-BTC-BCT-BGTVT ngày 25/6/2013 giữa liên hướng
dẫn thực hiện thí điểm Cơ chế Hải quan một cửa quốc gia hướng dẫn
thực hiện Quyết định số 48/2011/QĐ-TTg ngày 31/8/2011 về thực hiện
thí điểm Cơ chế Hải quan một cửa quốc gia, Hà Nội.

7.

Chính phủ (2015), Nghị định số 08/2015/NĐ-CP ngày 21/01/2015 của
Chính Phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Hải quan về thủ
tục hải quan, kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan, Hà Nội.


04/09/2003 về việc Ban hành quy chế thực hiện cơ chế “một cửa” tại cơ
quan hành chính nhà nước ở địa phương, Hà Nội.
20. Thủ tƣớng Chính phủ (2011) Quyết định số 448/QĐ-TTg ngày 25/3/2011
về việc phê duyệt Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2020, Hà Nội.
21. Thủ tƣớng Chính phủ (2011), Quyết định số 48/2011/QĐ-TTg ngày
31/8/2011 về việc thực hiện thí điểm Cơ chế một cửa quốc gia.

4


22. Tổ chức Hải quan thế giới (2005), Khung tiêu chuẩn về đảm bảo an ninh
và tạo thuận lợi cho thương mại toàn cầu.
23. Tổ chức Hải quan thế giới (2006), Báo cáo của WCO trong khuôn khổ
Chương trình Columbia cho Hải quan Việt Nam.
24. Tổng cục Hải quan (2010), Báo cáo cuối cùng bản phân tích pháp lí cho
việc thực hiện cơ chế một cửa quốc gia Việt Nam, Dự án Cơ chế một cửa
ASEAN, Hà Nội.
25. UN/CEFACT (2011), Khuyến nghị 35 xây dựng khung pháp lý cho Cơ
chế thương mại quốc tế một cửa.
II. Tiếng Anh
26. ASEAN Customs Declaration Document V2.0 (2007).
27. UN/CEFACT (2005), Recommendation No33 UN/CEFACT, 07/2005 –
Recommendation and Guidelines on Establishing a Single Window,
website: http://www.unece.org
28. UN/CEFACT (2010), Recommendation No34 - Data Simplification and
Standardization for International Trade.
29. Word Customs Organization (2007), WCO Data Model Single Window
Data Harmonisation, Version 2, Febbruary 2007.
30. Word Customs Organization (2009), WCO Data Model: Cross-border
transactions on fast track.