GIÁO ÁN MÔN SINH HỌC 11
GVHDGD
: Lê Thị Duyên
SVTT
: Phạm Thị Anh Thư
Ngày soạn
: 11/3/2016
Ngày dạy
: 16/3/2016
Lớp dạy
: 10A9
Bài 27: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG
CỦA VI SINH VẬT
I. MỤC TIÊU:
Sau khi học xong bài này HS cần phải:
1. Kiến thức:
-

Trình bày được khái niệm: chất dinh dưỡng, chất ức chế sinh trưởng
Trình bày được đặc điểm của một số chất hóa học ảnh hưởng đến sinh

-

trưởng của vi sinh vật.
Trình bày được ảnh hưởng của các yếu tố vật lý tác động đến sinh trưởng

-

của vi sinh vật.
Nêu được một số ứng dụng mà con người đã sử dụng các yếu tố hóa học
và vật lý để ức chế vi sinh vật có hại.

Áp suất thẩm thấu
2. Học sinh:
-

Ảnh hưởng

Ứng dụng

SGK
Nghiên cứu bài mới trước khi đến lớp.

III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC :
1. Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số
2. Kiểm tra bài cũ:
Sinh trưởng là gì? Nêu đặc điểm sinh trưởng của vi sinh vật trong môi trường
nuôi cấy không liên tục.
3. Dạy bài mới
Vào bài: Trong môi trường thích hợp thì vi sinh vật tăng theo cấp số nhân.
Nhưng thực tế thì sự sinh trưởng của vi sinh vật không tăng theo cấp số nhân vì
trong môi trường sống vi sinh vật chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố. Đó là những
yếu tố nào và nó ảnh hưởng đến vi sinh vật như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu
qua bài hôm nay
HOẠT ĐỘNG CỦA

HOẠT ĐỘNG CỦA

GIÁO VIÊN

HỌC SINH


Gồm các hợp chất hữu
nguyên tố vi lượng: Zn,
cơ và các chất vô cơ.
Mn..
- Các hợp chất hữu cơ
- Trả lời
như:
cacbohiđrat,
protein,

lipit…là

nguyên liệu xây dựng
tế vsv.
Các chất vô cơ chứa
các nguyên tố vi lượng
như: Zn, Mn,Mo…vai

- Nhân tố sinh trưởng là

trò trong quá trình thẩm - Trả lời
thấu, hoạt hóa enzim.
- Nhân tố sinh trưởng là

một số chất hữu cơ với
hàm lượng rất ít cần cho
sự sinh trưởng của vi

gì?


tố

sinh

trưởng:
Nhóm

vsv

nguyên

dưỡng.
Nhóm

vsv

khuyết

dưỡng.


khuyết dưỡng.
- Vì sao, có thể dùng vsv
khuyết dưỡng (Ví dụ:
E.coli triptôphan âm)
để kiểm tra thực phẩm
có

triptôphan


trường

không chỉ có các chất
có lợi cho sự sinh
trưởng của sinh vật mà
cũng có các chất gây ức
chế sinh trưởng, người
ta ứng dụng điều này

- Trả lời

để diệt các VSV bất lợi.
- Kể tên một số chất hoá
học có tác dụng ức chế
sự sinh trưởng của vi - Chất ức chế làm cho
sinh vật?
- Thế nào là chất ức chế?
- Chất ức chế có tác
động gì tới sinh trưởng
của vsv?
- Nêu 1 số ứng dụng các

biến tính prôtêin, thay
đổi tính thấm của màng,
bất hoạt prôtêin, ôxi hóa
mạnh các thành phần
của tế bào…

- Chất ức chế sinh trưởng



sống nên ngâm muối

sẽ bị co lại do mất nước

hay

vi sinh vật không phân

thuốc

tím

pha

loãng trong 5-10 phút?

chia được. Còn trong
thuốc tím thì sẽ tạo ra
ôxi nguyên tử có tác
dụng ôxi hóa mạnh,
ngăn k cho vsv phát
triển.
- Xà phòng không phải là

- Xà phòng có phải là

chất diệt khuẩn không?
- Vậy quảng cáo lifebuoy
nói diệt 99,9% vi khuẩn

cho học sinh. Yêu cầu
thảo luận trong 3’
- Khai vấn bài học qua
các câu hỏi sau:
- Chúng ta thường lưu trữ

1. Nhiệt độ

thức ăn trong tủ lạnh và - Nhiệt độ thấp ức chế - Nhiệt độ ảnh hưởng đến
bảo quản được khá lâu,
tại sao lại như vậy?
- Nhiệt độ có ảnh hưởng
như thế nào đến sinh
trưởng của VSV?

sinh trưởng, sinh sản của

tốc độ của các phản ứng

VSV

sinh hóa trong tế bào,
nhiệt độ cao làm biến

- Nhiệt độ gây biến tính

protit, hệ enzim vsv

- Dựa vào khả năng chịu


tính các loại prôtêin,
axit nuclêic.

- Dựa vào khả năng chịu

nhiệt chia VSV làm 4
nhóm:
VSV ưa lạnh
VSV ưa ấm
VSV ưa nhiệt
VSV ưa siêu nhiệt


vậy nên nhiều trường
hợp thức ăn nấu chín
vẫn bị nhiễm khuẩn
nhưng khồng phải vì thế
mà chúng ta không tiếp
tục ăn chín uống sôi.
- Mỗi loại VSV sinh
trưởng trong 1 giới hạn
nhiệt độ nhất định. Do

- Ứng dụng: thanh trùng
- Nhiệt độ cơ thể.

vậy người ta ứng dụng

hay kìm hãm sự sinh
trưởng của VSV.

- Hàm lượng nước quyết

định độ ẩm môi trường.
- Nước là dung môi của
các chất khoáng, là yếu
tố hóa học tham gia vào

thức ăn chứa nhiều nước

các quá trình thủy phân

rất dễ bị nhiễm khuẩn?

các chất.

- Nông sản khi thu hoạch

gặp mưa, độ ẩm cao rất
dễ bị nấm móc vì vậy

- Ảnh hưởng đến: tính
- Ứng

dụng: Dùng để


khi thu hoạch xong nên

thẩm thấu qua màng,


hoạt tính emzim, sự hình
thành ATP
- Trả lời

của VSV?

chế

- Trả lời

thấu

hoạt

qua
động

chuyển hóa vật chất

trường, người ta chia

trong tế bào, hoạt tính

VSV thành mấy nhóm
- Tại sao khi ăn mắm tôm

emzim, sự hình thành

hay gỏi người ta thường


sinh vật gây bệnh?.
- Biết được khả năng
thích nghi độ pH của
VSV

giúp

cho

con

thấp trong môi trường,
vi sinh vật gây bệnh sẽ

nuôi cấy thích hợp.

bị tiêu diệt ở điều kiện
này.

người chủ động trong
việc tạo điều kiện nuôi
cấy VSV đạt hiệu quả.
- Ánh sáng ảnh hưởng
như thế nào đến sinh
trưởng của VSV?
- Tại sao vào những trời

- Tác động đến sự hình

thành bào tử sinh sản,

- Áp suất thẩm thấu ảnh
hưởng đến lượng nước

tổng hợp sắc tố, chuyển
động hướng sáng…
- Ứng dụng: tiêu diệt hay
ức chế VSV.
5. Áp suất thẩm thấu
- Ảnh hưởng đến sự phân

chia của VSV.

trong cơ thể VSV, ảnh
hưởng đến quá trình
sinh lý của VSV làm
VSV không thể phân
chia.
4. Củng cố
Vì sao nên đun sôi thức ăn còn dư trước khi lưu trữ trong tủ lạnh ?
5. BTVN:
-

Học bài và trả lời câu hỏi cuối SGK.109
Chuẩn bị bài thực hành.
Hà Nội, ngày , tháng , năm 2016

DUYỆT CỦA GIÁO VIÊN HDGD

SINH VIÊN THỰC HIỆN