BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO
ðẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ðẠI HỌC KHOA HỌC
TRẦN THỊ LÂM OANH
ðÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG, ðỀ XUẤT GIẢI PHÁP
GIẢM THIỂU Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG TRONG
HOẠT ðỘNG KHOÁNG SẢN TRÊN ðỊA BÀN TỈNH
QUẢNG BÌNH
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
MÃ SỐ: 60850101
LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC
KHOA HỌC MÔI TRƯỜNG VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS.TS. NGUYỄN VĂN CANH
Huế, 2015
1
MỞ ðẦU
1. Tính cấp thiết của ñề tài
Quảng Bình là tỉnh có nhiều lợi thế về vị trí ñịa lý, ñiều kiện tự nhiên thuận
lợi ñể phát triển kinh tế - xã hội, ñặc biệt có nguồn tài nguyên khoáng sản ña dạng
và phong phú. Các khoáng sản tiêu biểu như vàng, ñá vôi, nước khoáng nóng nổi
tiếng và tài nguyên vật liệu xây dựng của Quảng Bình có chất lượng cao ñể phát
bảo vệ môi trường trong hoạt ñộng khoáng sản; xác ñịnh nguyên nhân của những
hạn chế trong quá trình quản lý, từ ñó ñề xuất phương hướng, giải pháp quản lý và
kiểm soát môi trường nhằm mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững
ở tỉnh Quảng Bình.
3. ðối tượng và phạm vi nghiên cứu
a. ðối tượng nghiên cứu
Là các cơ sở ñang hoạt ñộng trong lĩnh vực thăm dò, khai thác, chế biến
khoáng sản trên ñịa bàn tỉnh Quảng Bình.
b. Phạm vi nghiên cứu
Do hạn chế về thời gian và nguồn lực, nên ñề tài chỉ tập trung nghiên cứu
giới hạn một số nội dung chính sau:
* Giới hạn về phạm vi lãnh thổ
Nghiên cứu, ñiều tra trên ñịa bàn 3 huyện của tỉnh Quảng Bình gồm huyện
Tuyên Hóa, thành phố ðồng Hới, huyện Lệ Thủy ñã xác ñịnh ñánh giá chất lượng
môi trường của 31nguồn thải.
* Phạm vi về thời gian: Luận văn nghiên cứu hiện trạng môi trường trong khai
thác, chế biến khoáng sản tại tỉnh Quảng Bình trong khoảng thời gian từ 2011 -2015.
* Giới hạn về nội dung
ðể nghiên cứu sâu về môi trường trong hoạt ñộng khoáng sản ở tỉnh Quảng
Bình thì cần nghiên cứu nhiều lĩnh vực liên quan như: quá trình ñô thị hóa, công
nghệ sản xuất, công nghệ xử lý nước thải, khí thải, rác thải, áp lực dân số, ảnh
hưởng của chất thải ñến sức khỏe người dân, an sinh xã hội, chính sách nhà nước,
tổng tải lượng nước thải, khí thải, ñộ ồn môi trường tiếp nhận... tuy nhiên do hạn
chế về thời gian và nguồn lực, trong phạm vi khuôn khổ của ñề tài này chỉ tập trung
3
vào công tác quản lý môi trường trong hoạt ñộng khoáng sản của cơ quan quản lý
nhà nước và hiện trạng môi trường của 31CSKS lớn, không tính ñến các CSKS
- QCVN 05:2009/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về CLKK xung quanh.
(sử dụng cột giá trị trung bình 1 giờ ñể ñánh giá chất lượng môi trường không khí).
- TCVN 3985 - 1999 - Âm học - Mức ồn cho phép tại các vị trí làm việc, sản
xuất trực tiếp);
-
TCVN 3985 - 1999 - Âm học - Mức áp suất âm tại các phòng chức năng
hành chính, kế toán, thống kê;
- QCVN 26:2010/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ñộ ồn.
4.4. Phương pháp thống kê xử lý số liệu
Tính toán và xử lý các số liệu thu ñược bằng phần mềm Microsolf Excel 2007:
Tính toán giá trị trung bình số học, khoảng dao ñộng (min - max),...
5. Nội dung nghiên cứu
Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý môi trường trong hoạt
ñộng khoáng sản hiện nay.
Khái quát về ñiều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội khu vực nghiên cứu.
ðánh giá hiện trạng môi trường trong hoạt ñộng khoáng sản dựa vào các QCVN
về môi trường tương ứng.
Tìm ra những hạn chế và thách thức trong công tác quản lý môi trường trong
hoạt ñộng khoáng sản trên ñịa bàn nghiên cứu.
ðề xuất giải pháp nhằm quản lý và kiểm soát môi trường trong hoạt ñộng
khoáng sản.
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn
a. Ý nghĩa khoa học: Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết và kinh nghiệm thực tiễn
về quản lý công tác bảo vệ môi trường trong hoạt ñộng khoáng sản tại Việt Nam,
ngoài nước, vận dụng vào ñiều kiện cụ thể của tỉnh Quảng Bình.
b. Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của luận văn có giá trị tham khảo
cho tỉnh Quảng Bình, ñồng thời có giá trị tham khảo cho các cơ quan quản lý nhà
Chương 3 ................................................................................................................................. 40
ðÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG TRONG HOẠT ðỘNG KHOÁNG
SẢN VÀ ðỀ XUẤTGIẢI PHÁP KIỂM SOÁT.............................................................. 40
3.1. HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG TRONG HOẠT ðỘNG KHOÁNG SẢN
TRÊN ðỊA BÀN TỈNH QUẢNG BÌNH .................................................................. 40
3.1.1. Phân loại các nguồn ô nhiễm môi trường do hoạt ñộng khoáng sản........... 40
3.1.2. Chất lượng nước (nước mặt, nước thải, nước ngầm) .................................. 41
3.1.3. Môi trường không khí.................................................................................. 46
3.1.4. Chất thải rắn trong hoạt ñộng khoáng sản ................................................... 49
3.1.5. Tác ñộng do tiếng ồn, ñộ rung ..................................................................... 49
3.1.6. Sự cố môi trường trong hoạt ñộng khai thác khoáng sản ............................ 52
3.2. ðánh giá thực trạng quản lý nhà nước môi trường trong hoạt ñộng khoáng
sản.............................................................................................................................. 53
3.2.1. Nguồn lực phục vụ cho công tác quản lý môi trường trong hoạt ñộng
khoáng sản ................................................................................................................. 53
3.3. NHỮNG HẠN CHẾ, TỒN TẠI VÀ KHÓ KHĂN TRONG CÔNG TÁC
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ MÔI TRƯỜNG TRONG HOẠT ðỘNG KHOÁNG
SẢN ........................................................................................................................... 60
3.3.1. Những hạn chế về nguồn lực phục vụ quản lý môi trường ......................... 60
3.3.2. Những tồn tại và khó khăn trong công tác quản lý môi trường hoạt ñộng
khoáng sản ................................................................................................................. 62
3.4. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ BIỆN PHÁP GIẢM THIỂU Ô NHIỄM MÔI
TRƯỜNG TRONG HOẠT ðỘNG KHOÁNG SẢN ............................................... 63
3.4.1. Phương hướng phát triển kinh tế - xã hội và dự báo nhu cầu sử dụng tài
nguyên khoáng sản tại tỉnh Quảng Bình ñến năm 2020 ........................................... 63
3.4.2. Một số giải pháp kiểm soát ô nhiễm môi trường trong hoạt ñộng khoảng sản .. 66
KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ................................................................................................... 73
1. Kết luận ............................................................................................................. 73