ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
------------***------------

NGUYỄN ĐĂNG HẢI

NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG HỆ THỐNG QUẢN LÝ
MÔI TRƯỜNG THEO TIÊU CHUẨN ISO 14001 TẠI
TỔNG CÔNG TY THĂM DÒ KHAI THÁC DẦU KHÍ (PVEP)

Chuyên ngành : Khoa học môi trường
Mã số:

: 60440301

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
PGS. TS. Lưu Đức Hải

Hà Nội – 2015


LỜI CẢM ƠN
Sau một thời gian nghiên cứu với sự nỗ lực của bản thân, Luận văn thạc sỹ
khoa học môi trường với đề tài “Nghiên cứu xây dựng Hệ thống quản lý môi
trường theo tiêu chuẩn ISO 14001 tại Tổng Công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí”
đã được hoàn thành.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Khoa Môi trường- Trường Đại
học Khoa học Tự nhiên- Đại học Quốc Gia Hà Nội và các thầy cô giáo khoa Môi
trường- Trường Đại học Tsukuba- Nhật Bản đã giúp đỡ tận tình trong quá trình

DANH MỤC BẢNG

vi

DANH MỤC HÌNH

vi

MỞ ĐẦU

1

CHƯƠNG 1- TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

4

1 . 1 . Tổng quan về ISO 14001 và Hệ thống quản lý môi trường

4

1.1.1. Giới thiệu chung về ISO 14000

4

1.1.2. Hệ thống quản lý môi trường (HTQLMT-EMS)

9

1 . 2 . Tổng quan tình hình áp dụng tiêu chuẩn ISO 14001 trên Thế giới và



CHƯƠNG 2- ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1.

2.2

Đối tượng và phạm nghiên cứu

30
30

2.1.1. Đối tượng nghiên cứu

30

2.1.2. Phạm vi nghiên cứu

30

Phương pháp nghiên cứu.

31

2.2.1 Phương pháp kế thừa, hồi cứu và thu thập kết quả nghiên cứu đã có

iii

31



45

3.2.3. Lập kế hoạch

46

3.2.4. Thực hiện và điều hành

56

3.2.5. Kiểm tra

67

3.2.6 Xem xét của lãnh đạo

71

3.3.

73

Đề xuất các giải pháp triển khai xây dựng

3.3.1. Giải pháp về nhân sự

73

3.3.2. Giải pháp về lập kế hoạch


Cán bộ công nhân viên

EA

Đánh giá môi trường (Environmental Auditing)

EAPS

Các khía cạnh môi trường và các tiêu chuẩn sản phẩm
(Environmental Aspects in Product Standards)

EMS

Hệ thống quản lý môi trường
(Environmental Management System)

EPE

Đánh giá hoạt động môi trường
(Environmental Performance Evaluation)

EL

Nhãn môi trường (Environmental Labeling)

HT QLMT

Hệ thống quản lý môi trường

IUCN

(PetroVietnam Exploration Production Corporation)

QLMT

Quản lý môi trường

TCVN

Tiêu chuẩn Việt Nam

TC

Ủy Ban Kỹ thuật (Technical Commitee)

TCT

Tổng Công ty

v


DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1: Tổng hợp chứng chỉ ISO 14001 tại các khu vực

12

Bảng 1.2: Tóm tắt các hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí

21



Hình 1.3: Biểu đồ phân bố ISO 14001 theo lĩnh vực công nghiệp

13

Hình 1.4: Biểu đồ phân bố ISO 14001 tại các khu vực

15

Hình 1.5: Khảo sát địa chất

22

Hình 1.6: Khoan thăm dò

23

Hình 1.7: Giàn khai thác

24

Hình 2.1: Mô hình đánh giá tổng hợp DPISR

38

Hình 3.1: Mô hình tổng quát HT QLMT đề xuất cho PVEP

44

Hình 3.2: Sơ đồ trao đổi thông tin

Trong ngành công nghiệp dầu khí, với tính chất đặc thù là rủi ro sự cố môi
trường cao, quy trình công nghệ phức tạp, hơn nữa các công ty dầu khí đặc biệt là
các công ty hoạt động trong lĩnh vực thượng nguồn thường là những công ty lớn,
phạm vi hoạt động có thể trên nhiều khu vực, lãnh thổ khác nhau. Tại mỗi quốc gia
khác nhau thì hệ thống luật pháp về môi trường, đầu tư và văn hóa cũng khác nhau,
do vậy việc thiết lập một hệ thống quản lý môi trường chung nhằm đảm bảo chủ
đầu tư có thể kiểm soát tại tất cả các dự án theo một cách thức thống nhất là vô cùng
cần thiết nhưng đồng thời cũng rất thách thức đối với việc thiết lập và vận hành hệ
thống này một cách có hiệu quả, đặc biệt là những công ty đang trong giai đoạn
phát triển mạnh.
1


Tổng Công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) là đơn vị giữ vai trò chủ
lực của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam trong lĩnh vực tìm kiếm thăm dò khai
thác dầu khí (lĩnh vực thượng nguồn) và là một trong những công ty dầu khí hàng
đầu khu vực Đông Nam Á. Trong những năm gần đây, PVEP đã phát triển vượt bậc
và gặt hái được nhiều thành công trong lĩnh vực thăm dò khai thác dầu khí. Tính
đến năm 2013, PVEP quản lý, điều hành và tham gia góp vốn tại hơn 60 dự án trong
và ngoài nước tại 15 quốc gia khác nhau, trong đó số lượng dự án và trữ lượng dầu
khí được gia tăng theo từng năm. Mỗi dự án đều có những đặc thù khác nhau về
công tác quản lý môi trường chẳng hạn như tại mỗi quốc gia khác nhau, hệ thống
luật pháp sẽ khác nhau, dự án ở những giai đoạn khác nhau công tác môi trường sẽ
khác nhau hay loại hợp đồng của dự án khác nhau thì mức độ chi phối đến công tác
quản lý, giám sát công tác môi trường cũng sẽ khác nhau. Điều đó tạo ra những
thách thức rất lớn trong công tác quản lý môi trường của Tổng Công ty.
Để giải quyết những khó khăn trên thì Tổng Công ty cần có những công cụ quản lý
hiệu quả và khoa học đối với các vấn đề môi trường. Một trong những công cụ quản
lý được sử dụng phổ biến tại hầu hết các quốc gia trên Thế giới đó là tiêu chuẩn ISO
14001. Ngoài việc là công cụ quản lý hiệu quả và khoa học, ISO 14001 còn tạo hình


-

Phân tích các thuận lợi, khó khăn khi áp dụng tiêu chuẩn ISO 14001 tại PVEP.

-

Đưa ra đề xuất kiểu mô hình hệ thống quản lý môi trường cho PVEP.

-

Đưa ra lộ trình xây dựng và áp dụng theo tiêu chuẩn ISO 14001 tại PVEP.

Kết cấu của luận văn
Luận văn bao gồm 3 chương như sau:
-

Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu.

-

Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu.

-

Chương 3: Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

3



1. Công ty TNHH Bureau Veritas Việt Nam (2012), Tài liệu đào tạo chuyên gia
đánh giá trưởng Hệ thống quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14001
(IRCA), Thành phố Hồ Chí Minh.
2. Lê Huy Bá (2006), Hệ quản trị ISO 14001- Lý thuyết và thực tiễn, NXB Khoa
học và Kỹ thuật.
3. Lưu Đức Hải (2010), Cẩm nang Quản lý môi trường, NXB Giáo dục Việt Nam.
4. Nguyễn Đình Hòe, Vũ Văn Hiếu (2007), Tiếp cận Hệ thống trong nghiên cứu
môi trường và phát triển, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội.
5. Phạm Trường Sơn (2000), Nghiên cứu khả năng áp dụng hệ thống quản lý môi
trường theo tiêu chuẩn ISO 14001 cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt
Nam, Luận văn Thạc sĩ khoa học môi trường, ĐHKHTN-ĐHQGHN.
6. Tổng Công ty Cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (2014), Tài liệu Hệ
thống quản lý tích hợp An toàn, Sức khỏe, Môi trường theo các tiêu chuẩn ISO
14001 & OHSAS 18001, Thành phố Hồ Chí Minh.
7. Tổng Công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (2014), Tài liệu Hệ
thống quản lý tích hợp An toàn, Sức khỏe, Môi trường theo các tiêu chuẩn ISO
14001 & OHSAS 18001, Thành phố Hồ Chí Minh.
8. Tổng Công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (2014), “Tổng quan về PVEP”,
“Hoạt động thăm dò khai thác”, www.pvep.com.vn.
9. Trung tâm năng suất Việt Nam (2004), Tài liệu đào tạo chuyên gia đánh giá nội
bộ Hệ thống quản lý môi trường theo tiêu chuẩn ISO 14001:2005, Hà Nội.
Tài liệu tiếng Anh
10. Bernt Aadnoy, Iain Cooper, Stefan Miska, Robert F. Mitchell, and Michael L.
Payne (2009), “Advanced Drilling and Well Technology”, Journal of
Petroleum Technology (JPT).
5


11. Bentley P.O, D.L. Mundhenk, M.G. Jones, Geert de Jong, and J.P. Visser
(1995), “Development and Implementation of an HSE Management System in

20. OECD (2001). “Environmental Policy Tools and Firm-level Management
Practices in Norway”
21. PETRONAS (2001), “HSE Management System”.
22. SHELL (2013), “HSE Management System”.
23. Tibor (1996). “Implementing ISO 14000 : A Practical, Comprehensive Guide to
the ISO 14000 Environmental Management Standards”
6


24. Tim Crowe, John Cussin, Lynu Calder Lynu (2003), “Health, Safety, and
Environment Management and ISO 14001 in Shell Canada: Addressing
Increasing Public Expectations in Exploration, Development, and Operations”
Journal of Ganadian Petroleum Technology.
25. Welford, R., (1996). “Corporate Environmental Management: Stratergies”,
Earthcan.

7