ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
--------------------
Nguyễn Văn Minh
NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG ẢNH VỆ TINH
VNREDSat-1 CỦA VIỆT NAM THÀNH LẬP BẢN ĐỒ HIỆN TRẠNG SỬ
DỤNG ĐẤT PHỤC VỤ CÔNG TÁC KIỂM KÊ ĐẤT ĐAI (THỬ NGHIỆM
TẠI KHU VỰC THỊ XÃ DĨ AN, TỈNH BÌNH DƢƠNG)
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
Hà Nội - 2015
1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
--------------------
Nguyễn Văn Minh
NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG ẢNH VỆ TINH
VNREDSat-1 CỦA VIỆT NAM THÀNH LẬP BẢN ĐỒ HIỆN TRẠNG SỬ
DỤNG ĐẤT PHỤC VỤ CÔNG TÁC KIỂM KÊ ĐẤT ĐAI (THỬ NGHIỆM
TẠI KHU VỰC THỊ XÃ DĨ AN, TỈNH BÌNH DƢƠNG)
Chuyên Ngành: Quản lý đất đai
Mã số: 60.85.01.03
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
1.2. VIễN THÁM VÀ CÁC ứNG DụNG ảNH VIễN THÁM TRONG THÀNH LậP BảN Đồ HIệN
TRạNG Sử DụNG ĐấT. ..................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
CHƢƠNG 2: NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG THÔNG TIN CỦA ẢNH VỆ
TINH VNREDSAT-1 VÀ XÂY DỰNG QUY TRÌNH THÀNH LẬP BẢN
3
ĐỒ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT BẰNG ẢNH VỆ TINH VNREDSAT-1
............................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
2.1. ĐặC ĐIểM CủA ảNH Vệ TINH VNREDSAT-1 ........... ERROR! BOOKMARK NOT
DEFINED.
2.2. Độ TIN CậY CủA ảNH Vệ TINH VNREDSAT-1 TRONG VIệC XÁC ĐịNH ĐốI
TƢợNG Sử DụNG ĐấT ..................................... ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
2.3. KHả NĂNG ứNG DụNG ảNH Vệ TINH VNREDSAT-1
THÀNH LậP BảN Đồ HIệN
TRạNG Sử DụNG ĐấT PHụC Vụ KIểM KÊ ĐấT ĐAI. ............. ERROR! BOOKMARK NOT
DEFINED.
2.4. CÁC GIảI PHÁP Hỗ TRợ CÔNG TÁC GIảI ĐOÁN, XÁC ĐịNH HIệN TRạNG Sử DụNG
ĐấT VớI ảNH Vệ TINH VNREDSAT-1 ............ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
CHƢƠNG 3: THỰC NGHIỆM SỬ DỤNG ẢNH VỆ TINH VNREDSAT-1
THÀNH LẬP BẢN ĐỒ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT THỊ XÃ DĨ AN
............................................................. ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.
nhiều thế hệ vệ tinh. Hiện nay các vệ tinh đã cho ra đời những sản phẩm ảnh vệ
tinh có độ phân giải cao và siêu cao nhƣ: Landsat 7(Mỹ), Spot 5(Pháp), Ikonos
(Mỹ), Quickbird (Mỹ), WorldView, GeoEye… với các đặc trƣng khác nhau làm
cho khả năng ứng dụng công nghệ viễn thám trong quản lý đất đai đƣợc nâng
cao rõ rệt, đáp ứng ngày càng nhanh chóng và chính xác hơn nhu cầu về thông
tin đất đai. Bên cạnh đó phƣơng pháp sử dụng ảnh vệ tinh lại có những ƣu việt
hơn các phƣơng pháp khác nhƣ: độ phân giải cao, độ phủ trùm không gian của
tƣ liệu, cung cấp lƣợng thông tin lớn đa không gian, đa thời gian, tiết kiệm đƣợc
nhân lực và kinh phí trong công tác thành lập các loại bản đồ…Do đó, ảnh vệ
tinh có độ phân giải cao ngày càng đƣợc sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực.
Vệ tinh VNREDSAT-1 là vệ tinh quang học quan sát trái đất đầu tiên của
Việt Nam, có khả năng chụp ảnh toàn bộ các khu vực trên bề mặt trái đất. Đƣợc
5
phóng lên quỹ đạo ngày 7 tháng 5 năm 2013, đến nay VNREDSAT-1 đã chụp
đƣợc gần 22.000 cảnh ảnh, trong đó có gần 6.000 ảnh chụp lãnh thổ Việt Nam.
Các ảnh vệ tinh này thời gian qua đƣợc cung cấp sử dụng phục vụ cho một số dự
án trong và ngoài ngành tài nguyên môi trƣờng. Các bức ảnh vệ tinh có tính
năng kỹ thuật tƣơng đƣơng các ảnh vệ tinh của các vệ tinh nhỏ trên thế giới và
có khả năng thay thế một số loại ảnh vệ tinh phân giải cao hiện bán trên thị
trƣờng. VNREDSAT-1 là vệ tinh quang học đầu tiên của Việt Nam về giám sát
trái đất, do đó chúng ta cần nghiên cứu đặc tính của loại ảnh này trong công tác
kiểm kê đất đai nói riêng và trong công tác quản lý đất đai nói chung.
Hiện nay công tác kiểm kê đất đai ở nƣớc ta đang gặp nhiều khó khăn do
công tác tổng hợp số liệu và bản đồ có khối lƣợng rất lớn. Để kiểm kê đất đai
trên địa bàn, khu vực rộng lớn thì đòi hỏi cần nhiều thời gian và nhân lực. Việc
sử dụng ảnh vệ tinh phục vụ công tác kiểm kê đất đai đã đƣợc Bộ Tài nguyên và
Môi trƣờng triển khai tại một số địa phƣơng, đặc biệt trong 2 đợt tổng kiểm kê
đất đai năm 2005 và 2010 ảnh vệ tinh đã chứng minh đƣợc tính ƣu việt về tính
VNREDSAT-1 thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất phục vụ công tác kiểm
kê đất đai.
b) Nhiệm vụ:
- Tổng quan các vấn đề nghiên cứu và khu vực nghiên cứu.
- Điều tra thực địa, thu thập các tài liệu số liệu về điều kiện tự nhiên, kinh
tế xã hội thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dƣơng.
- Thu thập ảnh vệ tinh VNREDSat-1 phủ trùm thị xã Dĩ An; Điều tra thu
thập các nguồn tài liệu hiện trạng sử dụng đất, bản đồ địa chính thị xã Dĩ An.
- Nghiên cứu đặc tính kỹ thuật của ảnh vệ tinh và các phƣơng pháp xử lý
ảnh vệ tinh VNREDSat 1; Nghiên cứu các quy định và phƣơng pháp kiểm kê đất
đai bằng ảnh vệ tinh tại Việt Nam.
- Nghiên cứu cơ sở khoa học thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất từ tƣ
liệu ảnh vệ tinh.
7
- Tiến hành công tác thực nghiệm xử lý ảnh, giải đoán ảnh, xây dựng bản
đồ hiện trạng sử dụng đất bằng ảnh vệ tinh VNREDSat 1 phục vụ công tác kiểm
kê đất đai.
- Đánh giá kết quả việc sử dụng ảnh vệ tinh VNREDSat 1phục vụ công tác
KK đất đai. So sánh kết quả của việc sử dụng ảnh VNREDSat 1 phục vụ KK đất
đai với các phƣơng pháp khác.
3. Nội dung và phạm vi nghiên cứu
a) Nội dung nghiên cứu:
- Đặc tính và độ chính xác của ảnh vệ tinh VNREDSAT-1 độ phân giải
cao 2,5m phục vụ cho xác định hiện trạng sử dụng đất cấp xã;
- Các loại hình hiện trạng sử dụng đất có thể xác định trên ảnh vệ tinh
VNREDSAT-1;
Chính phủ quy định về thu nhận, lƣu trữ; xử lý, khai thác và sử dụng dữ liệu
viễn thám quốc gia;
- Quyết định số 22/2007/QĐ-BTNMT của Bộ trƣởng bộ Tài nguyên và
Môi trƣờng Quy định về thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất;
- Quyết định số 23/2007/QĐ-BTNMT của Bộ trƣởng bộ Tài nguyên và
Môi trƣờng ban hành ký hiệu Bản đồ Hiện trạng sử dụng đất và Bản đồ Quy
hoạch sử dụng đất;
- Thông tƣ số 973/2001/TT-TCĐC ngày 20/6/2001 của Tổng cục trƣởng
tổng cục Địa chính hƣớng dẫn áp dụng hệ quy chiếu và hệ tọa độ VN-2000;
- Thông tƣ số 28/2014/TT-TNMT ngày 02/6/2014 của Bộ trƣởng Bộ Tài
nguyên và Môi trƣờng Quy định về thống kê, kiểm kê đất đai và lập bản đồ hiện
trạng sử dụng đất;
- Các quy định của Chính phủ, của các Bộ, nghành và các văn bản của địa
phƣơng về hƣớng dẫn thi hành Luật đất đai..vv.
b) Cơ sở tài liệu để thực hiện đề tài.
- Ảnh vệ tinh VNREDSat-1 chụp tháng 01/2014;
- Bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2010;
- Bản đồ địa chính chính quy năm 2003-2006;
9
- Các tài liệu thống kê, kiểm kê đất đai cập nhật đến thời điểm năm 2014
của thị xã Dĩ An.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
Phƣơng pháp thu thập, phân tích, đánh giá và xử lý tài liệu.
Phƣơng pháp chuyên gia: tham khảo ý kiến các chuyên gia, những ngƣời
am hiểu vùng nghiên cứu, công nghệ vũ trụ và ảnh vệ tinh độ phân giải cao. Sử
dụng kiến thức chuyên gia trong việc xử lý thông tin ảnh vệ tinh.
Phƣơng pháp bản đồ, viễn thám: Kết hợp xử lý ảnh số và giải đoán bằng
mắt thƣờng để phân loại các loại hình sử dụng đất đồng thời tham khảo tài liệu
gian bằng phƣơng pháp thống kê đa biến để nâng cao độ chính xác trong phân
loại lớp phủ thực vật. Đề tài nghiên cứu cấp Bộ, Đại học nông Lâm.
5. Lƣơng Chính Kế. (2006). Tiềm năng bản đồ của ảnh vệ tinh có độ phân
giải cao. Viện Đo đạc và Bản đồ, Đại học Bách khoa Vacsava, pp. 1-10.
7. Nguyễn Ngọc Thạch – Giáo trình Cơ sở viễn thám – Hà Nội 12/2004.
8. Trần Văn Tuấn – Tập bài giảng Thống kê, kiểm kê đất – Hà Nội 2004
9. Tạ Quang Hiếu. (2014). VNREDSat-1 – Vệ tinh viễn thám đầu tiên của
Việt Nam. Truy cập ngày 05 tháng 06 năm 2015, < />10. Thông tƣ số 28/2014/TT-BTNMT ngày 02 tháng 6 năm 2014 của Bộ
Tài nguyên và Môi trƣờng về Hƣớng dẫn thực hiện thống kê, kiểm kê đất đai và
xây dựng bản đồ hiện trạng sử dụng đất.
11. Quyết định số 22/2007/QĐ-BTNMT ngày 17 tháng 12 năm 2007 của
Bộ trƣởng Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng về Quy định về thành lập bản đồ hiện
trạng sử dụng đất và “Quy định về thành lập bản đồ hiện trạng sử dụng đất”.
12. Quyết định số 23/2007/QĐ-BTNMT ngày 17 tháng 12 năm 2007 của
Bộ trƣởng Bộ Tài nguyên và Môi trƣờng về “Ban hành Ký hiệu bản đồ hiện
trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất”.
11
Tiếng Anh
13. Albertz, J., & Wiedemann, A. (2003). Topographic and thematic
mapping from satellite image data. Department for Photogrammetry and
Cartography, TU Berlin.
14. Chu Hai Tung. (2005). Updating topographic map using SPOT 5
satellite imagery. The Remote Sensing Center, Ministry of Natural Resources
and Environment. ACRS Proceeding.
15. de Freitas, M. I. C. (2000). An Alternative to Updating Topographic
Maps Using SPOT Images. International Archives of Photogrammetry and
Remote Sensing, 18, 295-301.
13