ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

HOÀNG THỊ LAN PHƢƠNG

ĐẢNG BỘ TỈNH PHÚ THỌ LÃNH ĐẠO ĐỔI
MỚI NỘI DUNG, PHƢƠNG THỨC HOẠT
ĐỘNG CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC
TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010
Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Mã số: 60.22.0315

LUẬN VĂN THẠC SĨ LỊCH SỬ

Người hướng dẫn khoa học: TS. Trần Trọng Thơ

HÀ NỘI - 2014


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Luận
văn được hoàn thành dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Trần Trọng Thơ. Các số
liệu và kết quả sử dụng trong luận văn là chính xác, trung thực, đảm bảo tính khách
quan, khoa học và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Hà Nội, ngày 25 tháng 11 năm 2014
Tác giả luận văn

Hoàng Thị Lan Phƣơng




1.2.4. Phát huy vai trò của MTTQ trên lĩnh vực phát huy quyền làm chủ của
nhân dân, động viên, tổ chức nhân dân tham gia xây dựng Đảng, chính
quyền ..................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.5. Chỉ đạo củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy, đổi mới phương thức hoạt

động của MTTQ các cấp và các ban công tác mặt trận ở khu dân cưError! Bookmark not def
Tiểu kết chƣơng 1 .................................................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 2: ĐẢNG BỘ TỈNH PHÚ THỌ LÃNH ĐẠO ĐỔI MỚI NỘI
DUNG, PHƢƠNG THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA MẶT TRẬN TỔ QUỐC
TỈNH TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2010 ................. Error! Bookmark not defined.
2.1. Những yêu cầu mới và chủ trƣơng mới của Đảng về đổi mới nội dung
và phƣơng thức hoạt động của Mặt trận .............. Error! Bookmark not defined.

2.1.1. Những chuyển biến của tình hình và những yêu cầu mớiError! Bookmark not defined
2.1.2. Chủ trương của Đảng ................................. Error! Bookmark not defined.
2.2. Đảng bộ tỉnh Phú Thọ đẩy mạnh vận dụng chủ trƣơng mới của Đảng
về công tác đổi mới nội dung, phƣơng thức hoạt động của MTTQ từ năm
2006 đến 2010........................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Những phương hướng và biện pháp của Đảng bộ tỉnh về đổi mới nội
dung, phương thức hoạt động của Mặt trận ......... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Quá trình chỉ đạo thực hiện và kết quả đổi mới nội dung, phương thức
hoạt động của MTTQ tỉnh Phú Thọ ...................... Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chƣơng 2 .................................................... Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 3: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM ...... Error! Bookmark not defined.
3.1. Nhận xét ............................................................ Error! Bookmark not defined.
3.1.1. Thành tựu
3.1.1.1. Đảng bộ Phú Thọ đã quán triệt nghiêm túc và vận dụng kịp thời
những chủ trương của Đảng về đổi mới nội dung và phương thức hoạt động
của MTTQ ............................................................. Error! Bookmark not defined.

CNVC

: Công nhân viên chức

DCPL

: Dân chủ pháp luật

ĐCS

: Đảng cộng sản

HĐND

: Hội đồng nhân dân

MTTQ

: Mặt trận tổ quốc

MTDTTN

: Mặt trận dân tộc thống nhất

HTCT

: Hệ thống chính trị

TTND


cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, một nội dung quan trọng của chủ nghĩa
Mác - Lênin, tư tưởng Đại đoàn kết của Hồ Chí Minh, Đảng đã không ngừng chăm
lo xây dựng Mặt trận dân tộc thống nhất. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Mặt trận dân
tộc thống nhất đóng vai trò rất quan trọng trong tập hợp, động viên các tầng lớp
nhân dân thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ cách mạng trên các chặng đường đấu
tranh giành độc lập dân tộc, kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ xâm
lược, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa, thực hiện công cuộc
đổi mới, xây dựng Nhà nước của dân, do dân và vì dân, hội nhập quốc tế... Hiện
thực Lịch sử Mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam rất phong phú và đa dạng, hàm
chứa nhiều sáng tạo lý luận, mang đặc điểm Việt Nam.
Là một nhân tố đồng hành và quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam,
Mặt trận dân tộc thống nhất (nay là Mặt trận Tổ quốc) từ lâu là đối tượng nghiên
cứu của nhiều công trình khoa học lịch sử, song, vẫn còn nhiều nội dung cần phải
tiếp tục nghiên cứu và luận giải, trong đó có nội dung các cấp bộ Đảng lãnh đạo đổi
mới nội dung và phương thức hoạt động của Mặt trận trong thời kỳ mới.
Ngày nay, trong bối cảnh công cuộc đổi mới ngày càng đi vào chiều sâu,
nhân dân ta có nhiều thuận lợi căn bản, song, cũng phải đối diện với nhiều thách
thức mới. Đảng Cộng sản Việt Nam chủ trương tăng cường lãnh đạo và đổi mới nội
dung và phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc, nhằm củng cố và phát triển
khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo động lực thực hiện mục tiêu dân giàu, nước
mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Nghị Quyết Hội nghị lần thứ Bảy Ban
Chấp hành Trung ương (khóa XI) chỉ rõ: “Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể nhân dân
tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, thực hiện tốt vai trò là người đại
diện, bảo vệ quyền lợi chính đáng, hợp pháp của đoàn viên, hội viên; đa dạng hóa
các hình thức tập hợp nhân dân, hướng về cơ sở, tập trung cho cơ sở, phù hợp với

1


trình độ dân trí và đặc điểm, tình hình cụ thể của từng giai tầng xã hội, trong từng


2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trong thời gian gần đây MTTQ và các đoàn thể nhân đổi mới nội dung và
phương thức hoạt động đã thu hút nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu, là chủ
đề nghiên cứu của nhiều cấp, tầng khoa học. Có thể kể một số tác phẩm, công trình
nghiên cứu chủ yếu có liên quan đến đề tài như sau:
- Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam: Lịch sử Mặt trận dân tộc
thống nhất Việt Nam (Quyển I,II,II),Nxb CTQG, HN 2006 ; Mặt trận dân tộc Thống
nhất Việt Nam những chặng đường vẻ vang, Nxb CTQG, HN 2011. Đây là những
cuốn sách tập hợp các bài viết của nhiều tác giả đề cập đến sự ra đời, quá trình phát
triển, vai trò, vị trí và những đóng góp tích cực của MTDTTN Việt Nam đối với sự
nghiệp cách mạng từ năm 1930 đến năm 2011, đồng thời nêu lên những vấn đề lý
luận và thực tiễn đang đặt ra trong việc hoạch định và thực hiện đường lối, chủ
trương, chính sách, pháp luật để tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc. Đặc biệt,
những cuốn sách này phân tích khái quát các nhân tố đảm bảo cho việc thực hiện
đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của MTTQ Việt Nam hiện nay.
- Phan Xuân Sơn (chủ biên): Các đoàn thể nhân dân với việc đảm bảo dân
chủ ở cơ sở hiện nay. Nxb CTQG, HN 2002. Tác phẩm làm rõ những vấn đề hình
thành, nội dung và phương thức hoạt động của các đoàn thể nhân dân ở nước ta
trong bối cảnh công cuộc đổi mới ngày càng đi vào chiều sâu. Cuốn sách đề cập đến
MTTQ Việt Nam - Một tổ chức chính trị - xã hội đóng vai trò cầu nối giữa Đảng,
Nhà nước với nhân dân, là cơ sở chính trị của Đảng và Nhà nước ta. Cuốn sách chỉ
ra những thành tựu, hạn chế của Mặt trận, đoàn thể hiện nay và đưa ra các giải pháp
đổi mới Mặt trận, đoàn thể nhân dân. Đây là những đóng góp quan trọng về luận cứ
khoa học và thực tiễn để tiếp tục nghiên cứu Đảng lãnh đạo công tác đổi mới nội
dung và phương thức hoạt động của MTTQ.
- TS Đỗ Quang Tuấn (chủ biên): Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối
với MTTQ và các đoàn thể nhân dân trong thời kỳ mới. Nxb CTQG, HN 2006. Nội
dung tác phẩm trình bày những đặc điểm về phương thức lãnh đạo của Đảng với Mặt
trận, các đoàn thể nhân dân; những quan điểm chỉ đạo đổi mới phương thức lãnh đạo

năm 1993. Đề tài nghiên cứu vấn đề Đảng trong HTCT, Đảng lãnh đạo HTCT, vấn
đề đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với HTCT ở Việt Nam trong những
năm đổi mới.

4


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.

Nguyễn Thọ Ánh (2009), "Lại bàn về chức năng giám sát và phản biện xã hội
của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam" Tạp chí Mặt trận, (6).

2.

Nguyễn Đức Bình, Trần Ngọc Hiên, Trần Xuân Sầm (1999), Đổi mới và tăng
cường hệ thống chính trị nước ta trong giai đoạn đổi mới, Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội.

3.

Ban Bí thư Trung ương Đảng (1983) chỉ thị số 17/CT-TW, Về tăng cường sự
lãnh đạo của Đảng đối với công tác MTTQ Việt Nam trong giai đoạn mới,
ngày 18-4-1983.

4.

Ban Bí thư (2004), Thông báo số 161 – TB/TW của Ban Bí thư về đề án Mặt
trận tổ quốc Việt Nam tham gia giám sát cán bộ, đảng viên ở khu dân cư, ngày
16-11-2004.


5


11. Ban chấp hành Trung ương Đảng (2002), Nghị quyết số 13- NQ/TW Hội nghị
lần thứ năm về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập
thể, ngày 18-3-2002.
12. Ban chấp hành Trung ương Đảng (2002), Nghị quyết số 14- NQ/TW Hội nghị
lần thứ năm Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) về tiếp tục đổi mới cơ
chế, chính sách , khuyến khích và tạo điều kiện phát triển kinh tế tư nhân,
ngày 18-3-2002.
13. Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) (2002), Nghị quyết số 16- NQ/TƯ Hội
nghị lần thứ năm Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) về tiếp tục nhiệm vụ
chủ yếu của công tác tư tưởng, lý luận trong tình hình mới, ngày 18-3-2002.
14. Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) (2002), Nghị quyết số 17 –
NQ/TW hội nghị lần thứ 5 BCH TW Đảng (khóa IX) Về đổi mới và nâng cao
chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn, ngày 18-3-2002.
15. Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) (2003), Nghị quyết số 23-NQ/TW
hội nghị lần thứ 7 BCHTW Đảng (khóa IX) về phát huy sức mạnh đại đoàn kết
dân tộc vì “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”, ngày
12-3-2003.
16. Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) (2003), Nghị quyết số 24-NQ/TW hội
nghị lần thứ 7 BCHTW Đảng (khóa IX) về công tác dân tộc, ngày 12-3-2003.
17. Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) (2003), Nghị quyết số 25-NQ/TW hội
nghị lần thứ 7 BCHTW Đảng (khóa IX) về công tác tôn giáo, ngày 12-3-2003.
18. Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) (2008), Nghị quyết số 20-NQ/TƯ,
về “tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, ngày 28-1-2008.
19. Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) (2008), Nghị quyết số 25-NQ/TƯ,
về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy

Thọ về “Sơ kết thực hiện Kết luận số 62-KL/TW của Bộ Chính trị “Về tiếp tục

7


đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của MTTQ Việt Nam và các đoàn
thể chính trị - xã hội”, ngày 29-5-2012 .
29. Bộ Chính trị (2004), Nghị quyết số 36-NQ/TW của Bộ Chính trị về công tác đối
với người Việt Nam ở nước ngoài, ngày 26-3-2004.
30. Đảng bộ tỉnh Phú Thọ (2010), Tuyển tập Nghị quyết Đảng bộ tỉnh Phú Thọ,
Tập III (1997-2010), Việt Trì, tháng 6-2010.
31. Đảng bộ tỉnh Phú Thọ (2005), Báo cáo chính trị của Ban chấp hành Đảng bộ
tỉnh khóa XV trình Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, nhiệm kỳ 20052010, về “Nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng bộ, phát huy
lợi thế vùng đất tổ, đẩy nhanh tốc độ công nghiệp hóa – hiện đại hóa, sớm đưa
Phú Thọ ra khỏi tỉnh nghèo”, ngày 19-12-2005.
32. Đảng bộ tỉnh Phú Thọ (2001), Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Phú
Thọ lần thứ XV - Nhiệm kỳ 2001-2005, Phú Thọ.
33. Đảng bộ Phú Thọ (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần
thứ XVI - Nhiệm kỳ 2005-2010, Phú Thọ.
34.

Đảng Cộng sản Việt Nam (1991), Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ
VII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

35. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ
IX, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
36. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
37. Đảng Cộng sản Việt Nam (2007), Văn kiện Đảng toàn tập, Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội.

chức và hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội ở
nước ta hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
53. Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2007), Luật Mặt trận Tổ
quốc Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
54. Tô Huy Rứa (2003), Giải pháp đổi mới hoạt động của hệ thống chính trị ở các
tỉnh miền núi nước ta hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
55. Phan Xuân Sơn (2002), Các đoàn thể nhân dân với việc đảm bảo dân chủ ở cơ
sở hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

9


56. Đặng Đình Tân (chủ biên) (2006), Nhân dân giám sát các cơ quan dân cử ở
Việt Nam trong thời kỳ đổi mới, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
57. Đặng Đình Tân (2008), "Lại bàn về giám sát và phản biện xã hội của MTTQ",
Tạp chí Dân vận, (8).
58. Đặng Đình Tân (2009), "Một số suy nghĩ về phát huy vai trò Mặt trận trong
giai đoạn hiện nay", Tạp chí Mặt Trận, (1).
59. Đặng Đình Tân (2009), "Cần nhận thức đúng vị trí, vai trò, nhiệm vụ của Mặt
trận", Tạp chí Điện tử Đảng Cộng sản, ngày 31-8-2009.
60. Lê Minh Thông (2006), Cơ sở lý luận về tổ chức và hoạt động của hệ thống
chính trị trong quá trình xây dựng CNXH ở Việt Nam, Đề tài KX 10-01.
61. Tỉnh uỷ Phú Thọ (2001), Nghị quyết Số 01 NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ
về phát triển giao thông nông thôn giai đoạn 2001 – 2005, ngày 2-5- 2001.
62. Tỉnh uỷ Phú Thọ (2001),Nghị quyết Số 02 NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ
về phát triển sản xuất lương thực giai đoạn 2001 – 2005, ngày 12-6- 2001.
63. Tỉnh uỷ Phú Thọ (2001),Nghị quyết Số 03 NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ
về tăng cường phát triển Đảng viên giai đoạn 2001-2005, ngày 19-6- 2001.
64. Tỉnh uỷ Phú Thọ (2001),Nghị quyết Số 09 NQ/TU của Ban Thường vụ tỉnh uỷ
về tiếp tục phát triển năng lượng điện lưới nông thôn tỉnh Phú Thọ thời kỳ

2008 - Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7
(khoá X) về: "Xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH
đất nước".
77. Tỉnh ủy Phú Thọ (2010), Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ
XVII, nhiệm kỳ 2010-2015
78. Tỉnh uỷ Phú Thọ (2009), Chỉ thị của BTV Tỉnh uỷ “ Về tăng cường công tác
vận động quần chúng trong tình hình mới”, Số 24 CT/TU ngày 10-03-2009.

11


79. Đỗ Quang Tuấn (chủ biên) (2006), Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
đối với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân trong thời kỳ mới, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
80. Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (2007), Báo cáo số 202/BCMTTW-BTT, Ban thường trực, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam về “ Tình
hình công tác Mặt trận năm 2006 và chương trình phối hợp hành động của
MTTQ Việt Nam năm 2007, Ngày 12- 2- 2007.
81. Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (2009), Đề cương triển khai
các chương trình hành động nghị quyết đại hội MTTQ Việt Nam lần thứ VII,
nhiệm kỳ 2009-2014 (lưu hành nội bộ), Hà Nội.
82. Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (2007), Kỷ yếu hội nghị lần
thứ 4 Ủy ban Trưng ương MTTQ Việt Nam (khóa VI), Hà Nội, tháng 4 - 2007.
83. Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (2008), Trích một số văn kiện
của Đảng và văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước về nhiệm vụ, quyền
hạn của MTTQ Việt Nam, Hà Nội, tháng 8 -2008.
84. Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Phú Thọ (2006), Lịch sử
MTTQ Việt Nam tỉnh Phú Thọ (1930-2005), lưu hành nội bộ.
85. Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Phú Thọ (2002), Báo cáo
chính trị của Đại hội Đại biểu Mặt trận Tổ quốc tỉnh Phú thọ lần thứ XI nhiệm
kỳ 2002 – 2007, nhan đề: “Tăng cường Mặt trận tổ quốc trong thời kỳ mới,