ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------*&*----------

TRẦN THỊ DIỆU LINH

PHỤ NỮ THAM GIA LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ TRONG
HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ Ở TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SỸ CHÍNH TRỊ HỌC

HÀ NỘI – 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------*&*----------

TRẦN THỊ DIỆU LINH
PHỤ NỮ THAM GIA LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ
TRONG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ Ở THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SỸ
CHUYÊN NGÀNH: CHÍNH TRỊ HỌC. MÃ SỐ: 60.31.02.01

NGƢỜI HƢỚNG DẪN: TS

LƢU MINH VĂN

HÀ NỘI – 2014


Xin chân thành cảm ơn!


MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Mở đầu

1

Tính cấp thiết của đề tài

1

Tình hình nghiên cứu đề tài

2

Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

4

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

5



13

Thái Nguyên
1.1.4. Phụ nữ tham gia hoạt động lãnh đạo, quản lý.

16

1.2. Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và

19

Đảng cộng sản Việt Nam về vai trò, vị thế chính trị của phụ nữ
1.2.1. Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin

19

1.2.2. Quan điểm của Hồ Chí Minh.

21

1.2.3. Quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam

24

1.3. Đặc điểm phụ nữ tham gia làm quản lý, lãnh đạo.

28

1.4. Điều kiện cơ bản để phụ nữ tham gia quản lý, lãnh đạo.

2.2.1. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và dân cư của tỉnh Thái Nguyên

48

2.2.2. Về kinh tế - văn hóa – xã hội.

49

2.2.3. Phong trào phụ nữ tỉnh Thái Nguyên

50

2.3. Thực trạng phụ nữ tham gia làm quản lý, lãnh đạo trong hệ thống

53

chính trị tỉnh Thái Nguyên
2.3.1. Cơ cấu đội ngũ cán bộ nữ lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị

53

tỉnh Thái Nguyên
2.3.1.1. Đội ngũ cán bộ nữ tham gia lãnh đạo trong tổ chức Đảng ở tỉnh

53

Thái Nguyên.
2.3.1. 2. Đội ngũ cán bộ nữ tham gia quản lý trong Hội đồng nhân dân, Ủy

56


76

3.1.1. Thực hiện các quy định, pháp luật của nhà nước và các cam kết quốc

76

tế về quyền cơ bản của phụ nữ.


3.1.2. Hoàn thiện các chủ trương, chính sách về tạo nguồn nữ cán bộ

77

3.1.3. Xây dựng mô hình(cơ cấu) lãnh đạo hài hòa về giới.

80

3.2. Nhóm giải pháp nâng cao nhận thức của gia đình, xã hội và hệ

81

thống chính trị về công tác cán bộ nữ.
3.3. Nhóm giải pháp nâng cao nhận thức, năng lực lãnh đạo, quản lý
của cán bộ nữ trong hệ thống chính trị

83

Tiểu kết chương 3


cống hiến to lớn, góp phần xây dựng lên truyền thống vẻ vang của dân tộc, đồng thời
tạo nên truyền thống của chính mình. Từ xa xưa, trong lịch sử dân tộc, phụ nữ Việt
Nam đã tỏ rõ bản lĩnh phi thường, chí kiên cường, bất khuất, sẵn sàng cùng nam giới
đứng lên giành quyền sống và độc lập cho giang sơn Tổ quốc.
Có thể khẳng định phụ nữ Việt Nam, bằng vẻ đẹp và cái đẹp của chính tâm hồn
mình, đã góp phần đặc biệt dệt gấm, thêu hoa, làm nên vẻ đẹp và sức sống diệu kỳ
ngàn đời cho dân tộc Việt Nam, đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định:
“Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm
tốt đẹp, rực rỡ”.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, trong thời kỳ đổi mới toàn diện đất nước, công tác
phụ nữ đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, đời sống vật chất, tinh thần của phụ
nữ ngày càng được cải thiện, vai trò của phụ nữ ngày càng được phát huy, đóng góp
của phụ nữ vào các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội được ghi nhận; Đặc
biệt, vị thế của người phụ nữ đã được nâng cao, tỷ lệ phụ nữ tham gia lãnh đạo, quản
lý ở các cấp có xu hướng tăng lên cả về số lượng và vị trí công việc. Phụ nữ nước ta
đã góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt
Nam xã hội chủ nghĩa.
Tuy tỷ lệ phụ nữ tham chính đã tăng so với trước nhưng chưa tương xứng với
tiềm năng của phụ nữ. Tỷ lệ cán bộ nữ giữ chức danh chủ chốt trong các cơ quan nhà
nước hiện rất thấp. Sự hiện diện của phụ nữ trong những vị trí chủ chốt còn mờ nhạt.
Điều đó đã cho thấy, định kiến giới đối với công tác lãnh đạo, quản lý của phụ nữ còn
khá nặng nề, sự quyết tâm trong cam kết chính trị đối với bình đẳng giới trong lãnh
đạo, quản lý và thực tế đạt được vẫn còn có khoảng cách nhất định. Những khuôn
mẫu giới truyền thống chưa thực sự chuyển biến mạnh theo hướng tích cực và có lợi
cho phụ nữ.
Xu hướng phụ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý lại diễn ra không đồng đều giữa
các cấp, các ngành, các địa phương. Để góp phần khắc phục những hạn chế nêu trên,
mỗi địa phương cần quán triệt thực hiện các chủ trương, nghị quyết của Đảng và
1


15. Đảng Cộng sản Việt Nam(2001) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX,
Nxb, Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
16. Đảng Cộng sản Việt Nam(2006) Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X,
Nxb, Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
17. Nguyễn Thị Thu Hà: Định kiến giới đối với nữ trong lãnh đạo, quản lý, Tạp chí
Nghiên cứu Gia đình và giới, số: 2/2008.
18. Vũ Thị Thu Hằng: Các yếu tố quyết định tỷ lệ phụ nữ trong cán bộ chủ chốt cấp
phường, luận văn thạc sỹ chính trị học năm 2009
3


19. Nguyễn Đức Hạt (2004): Nâng cao năng lực lãnh đạo của cán bộ nữ trong hệ
thống chính trị, Nxb Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
20. Nguyễn Thị Thanh Hoa (2011): Nâng cao năng lực của cán bộ nữ trong hệ thống
chính trị, Tạp chí Cộng Sản điện tử, số ra ngày 28/12/2011
21. Trần Đình Hoan (2009), Đánh giá, quy hoạch, luân chuyển cán bộ lãnh đạo quản
lý thời kỳ Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb, Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
22. Lê Ngọc Hùng, Nguyễn Thị Mỹ Lộc(2000): Xã hội học Giới & Phát triển, Nxb
Đại học Quốc Gia Hà Nội.
23. Hội liên hiệp phụ nữ Tỉnh Thái Nguyên (2002), Lịch sử phong trào phụ nữ tỉnh
Thái Nguyên 1930 – 2000.
24. Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (2001): Quyền bình đẳng của phụ nữ trong
pháp luật Việt Nam, Nxb Phụ nữ, Hà Nội.
25. Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (1993): Kỷ yếu hội thảo vai trò phụ nữ tham gia
quản lý nhà nước, Hà nội
26. Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (2002), Văn kiện Đại hội đại biểu phụ nữ Việt
Nam lần thứ IX, Nxb Phụ nữ, Hà Nội.
27. Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (2002): Phụ nữ Việt Nam bước vào thế kỷ XXI,
Nxb Chính trị Quốc Gia, Hà Nội.
28. Trần Thị Hòe: Bảo đảm quyền tham gia chính trị của phụ nữ trong bối cảnh toàn

47. Lê Văn Ngọc(CB): Nghiên cứu gia đình lý thuyết nữ quyền, quan điểm giới,
Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội 2006
48.“ Người đưa tin” của UNESCO: Hãy giành lấy quyền lực hỡi chị em phụ nữ, tạp
chí số 6, tổ chức giáo dục khoa học và văn hóa của liên hợp quốc
49. Phụ nữ tham gia quản lý, lãnh đạo(1997), Nxb Chính trị Quốc Gia, Hà Nội
50.Vũ Hào Quang: Xã hội học quản lý, Nxb Đại học Quốc Gia Hà Nội, 2000
51. Lê Thi –Đỗ Thị Bình (1997): Mười năm bước tiến bộ của phụ nữ Việt Nam
(1985 - 1995), Nxb. Phụ Nữ, Hà Nội
52. Lê Thi: Phụ nữ Việt Nam bước vào thế kỷ XXI, Tạp chí Cộng Sản, số: 20/2000
53. Lê Thi: Về chuẩn mực người phụ nữ mới thời hiện đại, Khoa học về phụ nữ,
số: 03/2004
54. Hoàng Bá Thịnh (2007): Giáo trình xã hội học về giới, Nxb. Đại học Quốc Gia
Hà Nội.
55. Nguyễn Phương Thảo,"phụ nữ và hoạt động chính trị", Tạp chí Khoa học về phụ
nữ, số: 3/1999.
56. Ủy ban Quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam (2002), Chiến lược quốc gia
vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt nam đến năm 2010, Nxb. Phụ nữ, Hà Nội

5


57.Việt Nam qua lăng kính giới (1995), chương trình phát triển của liên hợp quốc
(UNDP), Hà Nội, Việt Nam
58. Nghiêm Đình Vì (2008), Hồ Chí Minh về giáo dục- toàn thư,
Nxb, Từ điển Bách khoa, Hà Nội
59. Lênin với vấn đề giải phóng phụ nữ (1970), Nxb. Phụ nữ, Hà Nội
60. V.I Lênin (1981). Toàn tập, tập 31, Nxb Tiến Bộ, Mátxcơva.
61. V.I. Lênin(2005). Toàn tập, tập 39, Nxb.Tiến bộ, Mátxơcơva
62. V.I Lênin (1978). Toàn tập, tập 44, Nxb Tiến Bộ, Mátxcơva.
63. Nguyễn Thị Xuân: Phụ nữ tham gia lãnh đạo và quản lý: thực trạng và một số