Đề tài: Vận dụng quan điểm “ Vận dụng quan điểm xây dựng nền văn hóa tiên tiến,
đậm đà bản sắc dân tộc của Đảng trong thời kì đổi mới để xây dựng văn hóa kinh
doanh hoặc xây dựng lối sống, nếp sống cho sinh viên ở bậc đại học.”
Lời nói đầu
Văn hóa Việt Nam là thành quả hàng nghìn năm lao động, sáng tạo, đấu tranh
kiên cường, dựng nước và giữ nước của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, là kết
quả giao lưu và tiếp thu tinh hoa của nhiều nền văn minh thế giới. Trong giai đoạn
hiện nay, Đảng và Nhà nước ta đang tiến tới xây dựng một nền kinh tế mở, hội
nhập với thế giới. Chúng ta đang sống trong một thế giới hiện đại biến chuyển
nhanh chóng, đang diễn ra quá trình toàn cầu hoá, sự hội nhập khu vực và thế giới
với một tốc độ rất nhanh, từ đó nảy sinh nhu cầu mở rộng giao lưu giữa các nền
văn hoá. Trong khi chú trọng giữ gìn, phát huy các truyền thống văn hoá tinh thần
tốt đẹp của dân tộc, văn hóa Việt Nam cần từng bước mở rộng giao lưu quốc tế,
tiếp thụ những tinh hoa văn hoá thế giới và thời đại. Nền văn hóa của chúng ta sẽ
đa dạng hơn, phong phú hơn, tiên tiến hơn nhờ hấp thụ được những yếu tố lành
mạnh của văn hoá thế giới. Tuy nhiên, một mặt toàn cầu hoá một mặt tạo cho các
quốc gia học tập lẫn nhau, vận dụng các tiến bộ của khoa học, công nghệ để thúc
đẩy kinh tế, mặt khác quá trình toàn cầu hoá có thể làm triệt tiêu sự khác biệt về
văn hoá các dân tộc, đồng nhất các giá trị truyền thống của mỗi quốc gia, làm xói
mòn ý thức dân tộc, dẫn đến nguy cơ đồng hoá. Bởi vậy, việc đặt ra những định
hướng trong việc hội nhập, tiếp thu những tinh hoa trong văn hoá của các nước
một cách có chọn lọc là điều hết sức cần thiết. Trong đó, bản sắc dân tộc giữ một
vai trò không nhỏ trong việc hội nhập với thế giới. Mỗi một quốc gia đều có những
truyền thống, những bản sắc riêng của mình, chúng ta cần giữ gìn và phát huy bản
sắc dân tộc, một mặt để đem những tinh hoa của mình để giao lưu với các nước,
một mặt giúp chúng ta “hoà nhập chứ không hoà tan”. Vì lẽ đó vấn đề giữ gìn và
phát huy bản sắc văn hoá có ý nghĩa hết sức to lớn không chỉ đối với Đảng và Nhà
nước mà đó là nhiệm vụ của toàn dân tộc Việt Nam, đặc biệt là thế hệ thanh niên
Việt Nam nói chung và thế hệ sinh viên nói riêng.
dung.
Bản sắc văn hóa dân tộc là tổng hợp các giá trị văn hóa truyền thống bền vững
của cộng đồng các dân tộc Việt Nam được vun đắp qua lịch sử hàng ngàn năm đấu
tranh dựng nước và giữ nước. Đó là lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường dân
tộc, tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân – gia đình – làng xã – Tổ
quốc. Đó là lòng nhân ái, khoan dung, trọng tình nghĩa, đạo lý, là đức tính cần cù,
sáng tạo trong lao động; sự tinh tế trong ứng xử, tính giản dị trong lối sống...
Xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trở thành mục tiêu của xã
hội chủ nghĩa, phù hợp với yêu cầu, đòi hỏi của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước. Bản sắc dân tộc phát triển theo sự phát triển của thể chế kinh
tế, thể chế xã hội và thể chế chính trị của các quốc gia; nó cũng phát triển theo quá
trình hội nhập kinh tế thế giới, quá trình giao lưu văn hóa với các quốc gia khác
và sự tiếp nhận tích cực văn hóa, văn minh nhân loại. Vì vậy, chúng ta chủ trương
xây dựng và hoàn thiện các giá trị và nhân cách con người Việt Nam trong thời kỳ
công nghiệp hoá, hiện đại hóa; xây dựng kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa và hội nhập quốc tế. Xây dựng nền văn hóa tiên tiến còn khắc phục sự suy
thoái tư tưởng, đạo đức, lối sống hiện nay. Đặc biệt là trong bối cảnh đi vào kinh
tế thị trường, mở rộng giao lưu quốc tế, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa
đất nước càng đòi hỏi phải tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại, chọn lọc
những cái hay, cái tiến bộ của các dân tộc khác để bắt kịp sự phát triển của thời
đại và loại bỏ những cái lạc hậu, lỗi thời trong phong tục, tập quán về lề thói cũ
và những yếu tố phản động, tiêu cực, không phù hợp trong quá trình giao lưu văn
hóa, toàn cầu hóa hiện nay.
2. Vận dụng quan điểm của Đảng đề xây dựng lối sống, nếp sống cho sinh viên bậc
đại học
2.1. Thực trạng nhận thức của sinh viên đối với việc xây dựng nền văn hóa tiên
tiến, đậm đà bản sắc dân tộc
Văn hóa học đường có vị trí hàng đầu trong quá trình hình thành nhân cách văn
tiế p sứ c mù a thi, hướng dẫ n giao thông; giú p đỡ sinh viên học tập, sống làm theo
khuôn khố pháp luật chấp hành cuộc vận động “văn hóa giao thông”.
Sinh viên Việt Nam đang không ngừng học tập, rèn luyện tu dưỡ ng đạo đức, cố lối
sống lành mạnh, gián dị, đẩ y lùi, bài trừ các tệ nạn xã hộ i để góp phần xây dựng
nước nhà có thể sánh vai cường quốc năm châu” như lời dạy của Bác Hồ.
Tuy nhiên cũng phải thừa nhận rằng trong bối cảnh khủng hoảng của nền giáo
dục hiện nay, môi trường văn hóa học đường cũng đang có những biểu hiện không
bình thường. Đó là sự tụt hậu, sự khập khiễng của chương trình giáo dục, sự
không minh bạch trong công tác dạy, học và thi cử là nạn bạo lực trong nhà
trường.
Nổi cộm hiện nay còn là vấn đề không minh bạch, gian dối trong học tập, trong thi
cử thể hiện ở việc đi học hộ, thi hộ vẫn diễn ra dù đã biết sẽ bị kỷ luật hoặc thận
chí là đình chỉ học; thể hiện tiếp ở việc mang tài liệu khi thi cử, quay cóp vẫn diễn
ra trong các kỳ thi. một bộ phận sinh viên.thiếu lý tưởng, hoài bão, ăn chơi nghiện
hút ma túy …. Coi nhẹ giáo dục đào đức thẩm mỹ các môn chính trị xã hội và nhân
văn; sa vào chủ nghĩa cá nhân, có lối sống thờ ơ, vô cảm trước những hoàn cảnh
gặp khó cần giúp đỡ; sự vô trách nhiệm cũng được thể hiện rõ ở việc gây tai nạn
nhưng bỏ chạy..v.v
Truyền thống “ tôn sư trọng đạo” vốn là một truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân
tộc ta nhưng ngày nay truyền thống đó đang mất dần bởi một số trường hợp sinh
viên có thái độ thiếu tôn trọng thầy cô, thậm chí mâu thuẫn dẫn đến những hành
vi trái với đạo đức, vi phạm pháp luật.
Một bộ phận sinh viên chưa có tinh thần xây dựng, thể hiện ở việc chưa có tinh
thần ý chí vươn lên, vượt khó của cha ông, hễ gặp vấn đề khó là bỏ cuộc, bài khó là
bỏ qua, không chịu khó suy nghĩ dẫn đến sự thụt lùi trong học tập, kết quả thấp.
Thêm nữa, về vấn đề giao tiếp và ứng xử giữa sinh viên với nhau trong thời gian
gần đây đã có nhiều thay đổi, nhất là trong cách nói chuyện với nhau nơi công
của nhân loại.
Do nền giáo dục của nước nhà có nhiều lỗ hổng, chưa thực sự phát triển.
Do sự bùng nổ của thông tin, các mạng xã hội.
Công tác tuyên truyền, vận động mọi người tham gia các hoạt động văn hóa cộng
đồng còn nhiều yếu kém, chưa mang tính phổ biến.
Do nhịp độ sống ngày càng nhanh.
Chủ quan:
Do thiếu nhận thức về vấn đề xây dựng nền văn hóa tiên tiến và đậm đà bản sắc
dân tộc, thiếu ý thức trong việc xây dựng nền văn hóa.
Do thói a dua, học đòi đã được hình thành từ lâu.
2.3. Giải pháp xây dựng lối sống, nếp sống cho sinh viên bậc đại học
Sinh viên cần làm gì để xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc :
Bản sắc văn hoá dân tộc được coi là tấm giấy thông hành để mỗi con người bước
ra với cộng đồng nhân loại mà không bị trộn lẫn. Điều này càng có ý nghĩa quan
trọng khi chúng ta đang xây dựng nền kinh tế thị trường, giao lưu và hội nhập với
thế giới trong xu thế toàn cầu hoá. Bởi vậy, việc giữ gìn, củng cố và phát triển tính
chất tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc là nhiệm vụ quan trọng xuyên suốt trong
quá trình phát triển đất nước. Là một sinh viên, một bộ phận quan trọng của dân
tộc, là trụ cột tương lai của nước nhà, cần phải nhận thức rõ được tầm quan trọng
đối với nhiệm vụ giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc, phải có nhận thức đúng đắn
về các giá trị văn hóa dân tộc từ đó nâng cao trách nhiệm bản thân về bảo vệ và
phát triển văn hóa cội nguồn.
Trước hết, đối với góc độ là một công dân Việt Nam, phải luôn tin tưởng vào
đường lối của Đảng, có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc, phấn đấu vì độc lập
dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có chí vươn lên đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn
lạc hậu, đoàn kết với nhân dân thế giới trong sự nghiệp đấu tranh vì hoà bình, độc
lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội; cần có lối sống lành mạnh, nếp sống văn
minh, cần kiệm, trung thực, nhân nghĩa, tôn trọng kỷ cương phép nước, quy ước
2. Phối kết hợp giữa gia đình – nhà trường – xã hội, phát huy truyền thống gia
đình, xã hội để giáo dục đạo đức, văn hóa lối sống cho sinh viên
Gia đình là nơi nuôi dưỡng hình thành nhân cách đầu tiên cho mỗi con người, là
môi trường đầu tiên hình thành đạo đức cho sinh viên. Gia đình là nơi hội tụ của
truyền thống dân tộc, tình yêu quê hương, đất nước, yêu thương con người được
truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Do đó trong gia đình, thế hệ ông bà, cha mẹ
phải làm gương về đạo đức, giữ gìn nề nếp gia phong, có lối sống mẫu mực cho
con cái noi theo.
Nhà trường được xem như là gia đình thứ hai của mỗi con người, là cầu nối giữa
gia đình và xã hội trong quá trình rèn luyện cá nhân. Nhà trường không chỉ dạy
kiến thức, dạy nghề mà còn là nơi dạy làm người. Bên cạnh việc trang bị kiến thức
chuyên môn, tay nghề nhà trường cần quan tâm giáo dục đạo đức, lối sống khơi
gợi cho sinh viên những lí tưởng cao đẹp, khát khao cuộc sống.
Bên cạnh gia đình, nhà trường, sinh viên cũng ảnh hưởng cả mặt tích cực và mặt
tiêu cực từ môi trường xã hội bên ngoài. Vì vậy các tổ chức, đoàn thể, các ban
ngành trong nhà trường và xã hội cần quan tâm định hướng tạo môi trường
thuận lợi để sinh viên phấn đấu, rèn luyện, trưởng thành.
3. Tăng cường các hoạt động giáo dục ngoại khóa, các hoạt động ngoài giờ lên lớp
cho sinh viên
Cùng với việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh thông qua các môn học chính
khóa, việc tăng cường các hoạt động giáo dục ngoại khóa, ngoài giờ lên lớp cũng
được tích cực triển khai ở Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Thông qua các hoạt
động sinh hoạt câu lạc bộ dưới nhiều hình thức sẽ giúp sinh viên hình thành kĩ
năng sống và mạnh dạn hơn trong giao tiếp. Nên tập hợp, thu hút sinh viên vào
các hoạt động bổ ích, thiết thực như câu lạc bộ nghiên cứu khoa học, hội thi nữ
sinh thanh lịch, các hội thi khoa học như Hành trình vì khát vọng Việt, Khởi
nghiệp…, các cuộc thi tìm hiểu về truyền thống dân tộc và các mạng, hoạt động
văn hóa thể thao, như cuộc thi Rung chuông vàng, các hoạt động từ thiện … Qua