cno

DUC vA EAo rAo EA H,LEo
TnUONG THCS rruYNu THUC xrrANc

PHONG

SANc KIEN KINH NGHIEM
,\:\

TEN EE TAI
nAx LoAr v,t pmloxc pnAp crAr BAr rAp ErEN H
/\

vAT r,Y r,or

I
.t

q

t1

:

NcUOr rHUc nrFN: HuVxn NGec HrEN
BQ MON: V{T LY
CHTIC VU: crAO vrEx
-

A

giai
gi6i bdi,ap,ao AiCu ngn cho hqc sinh v4n dUng linh hoat ca; ''.' . -r: r' nI luc
con g"': : ) :'1 5n tip citng
["VCt thanh c6ng c6c tinh hu6ng kh6c nhau, d6ng thoi
.6, fre th6ng nOinOn thirc. neitflp vQt ly ld hinh thtic, biin ::,: : ..' :iien T'g lY'
gi6o vi6n
ldm viQc OOc tap, ph6t tri6n nSng luc tu duy cho hoc sinh 1a ::- -: - :- : ":r de
chi ld ti* .^u
ki6m tia ki6n thric, ki ndng, kI x6o cho viQc giai bdi tap vAt 1.. .- -. -- ::.:i
''a
j--- ----.- 1, thuy€t v*t
iap ra mdphii hi6u siu sic nhirng kh6i ni6m, dinh n-ehia.
ly.
U.2. ThUc tr4ng:
a. Thufln lgi - kh6 khin:
* ThuQn lgi:
Ea s6'hgc sinh c6 dAy du s6ch vo, phdng thuc hai-:-- -:-1-; :- :ugnq d6i.di
thu ki6n'
dung cp thi nghiQm. Hgc sinh da phan 16n ch6m ngoan, chiu l'.:: : - : -',: :rep
;hG" il tO j.fra ndng nh4n thirt nhanh, hQc tdp hang sa) ": '-':: '-: co himg thu
trong viQc hgc tQP b0 mdn vdt 11i.
* Kh6 kh[n:
Ti lq hqc sinh ddn tQc it nguoi cao, c6c em hoc sinl-r rs --*- :-: .'-oc con phiri
danh cho vi€c
phr,r giirp c6ng viQc gia dinh nh6t la vdo thoi gian mia vu nin ::: - -:'::1
hoc ld kh6ng nhiOu.
b. Thirnh c6ng - h4n ch6:
cac dang bdi
Sau khi thUc hIQn ci6 tai, da s6 c6c em da he th6ng hoa k e:. .---:c.
-'

CAu 3: G diem)
a. Ndu t6c dung vd ki hi6u cua Ampe k6?
b. Cho m4ch di6n co scv d6 nhu hinh v6:
Em h6y chi rd ch6 sai trong so d6 vd vE lai cho dirng?

:
:

A:

{t

K6t qu6 kh6o s6t
^J

. i'1.
e,
-ntli

$t'
./

tl

't;

I


D


63

64.9

20

20.6

9-+ 10

5+6

7 -->8

3r5 -+ 4

0+3
%

SL

phAn
8- Nhtng hQ qu6:

u' Rt
-qt
=
=
=
+
=
'A2P2QzU2R2
R'
+ M4ch clipn g6m hai
+ Mach di6n g6m crlc di6n trd mlc nOi ti6p hay song song:
- HQ th6n g citc c6ng thric

'.^U

ccy

P:

Rl

Pr + P2 + .... a Pn

b6n:

+ Dinh luft Om t6ng qu6t: I =

^R
+ Dinh ludt 0m cho do4n mpch c6 citc diQn tro mar ntii titip,
I=Ir 'Iz=....=In i U=U, +U, +....+Un i R=R, +R, +....+R,
+ Dinh luat Om cho doqn mpch cd

cdc diQn

tro m6r rong song:

,l

1
I=Ir+12+....*I, i U=Ur =Uz -....={J*l*....*+

d6i voi hgc sinh y5u kh6ng
0q c6ng thfc thi gi6o vi€n thucrng xuy6n ki6m tra, nhic
nh6, c6 thiS cho ch6p nhi6u lan dO khic s6u.
- MOt s6 hgc sinh cdn y6u mdn to6n m{c du thuQc cdng thric nhrmg kh6ng thtl suy

t

+ :?

:?

I

R-pS = S:? ;l=? ;p:? hayQ:

I2.R.t
I
;R
; t:? ... Nhting trudng hqp ndy gi6o vi6n phii nim b[t cu thd
phen
timg HS, sau d6
c6ng nhirng HS khA gi6i trong tO, nh6m gi6ng gi6i, girip dd bpn.

* PhAn lo4i vi hurilrg d6n hgc sinh I6p 9 lim bni tflp vat If i.org chuong
L. D4ng bni t$p tlinh tinh :
D6 le nmg Uai tAp u{t ty mi khi gi6i hgc sinh kh6ng can tinh to6n hay chi ldm
nhirng ph6p to6n dcrn gi6n .Bdi tQp dinh tinh c6 tdm quan trQng dae biqt vi nhi6u bdi
t{p tinh to6n c6 th6 gi6i dugc phii thOng qua nhfing bdi tflp dinh tinh....Vi vpy viQc
luyQn tflp, ddo sdu ki6n thric vd mo rQng ki6n thuc cua hoc sinh vd mQt v6n dO ndo


Vidu
:

-'a

ti6t diQn o cirng mQt di6u kiQn. Hoi n6u mic hai d6y d6 n6i titip vdo mach di6n
thi khi c6 ddng iliQn cli qua, nhi6t lugng tohra 6 ddy nio ld lon hcrn?
+ Ddy ld mQt cdu h6i kh6, ddi hoi hgc sinh ph6i ty duy vpn dpng c6c kii5n thric
cl6 hgc trong chucrng dO gi6i quy6t,.n6n gi6o vi6ni6 thC du; ra mQt s5 cdu h6i gqi y
c16 hgc sinh suy nghi vd gi6i quyt5t 16n luqr :
+ Gi6o vi6n c6 th6 huong bing c6ch dua ra mQt s5 cdu h6i sau :
* TrOn ddy h mQt sO cdu hoi gqi y pfran tirft giirp c5c dOi tuqng hoc sinh y6u, trung
binh, c6 th6 tim ra cdu
Uintr,
cdutrhldi
trh loi gi6i nhanh
nhinh c]
ch6ng vd OE tri6u sau
o

A-1ff
i R;
AR

ru;i

r-

i.........._-

r

Di6n trcr tucrng duong cua doan mach
R = Rr + Rce = 10+ 2,5 =12,5Q
R

o

zffi

tro khi"bitit oi6n trotucrng duong cria chrlng

Ta vE tit ch c6c so cl6 c6 thiS c6, rdi chgn so eO cO diQn-tro tucrng E r*g phu hqp
v6i dA bdi tld cho.
Vi dqt: Cho ba di6n trd Rr =
1,5Q vir R:. = 6O. H6y v6 so d6 m4ch diQn gh6p ba
cliQn tr0 eC aign tro tucrng ducrng cua chring M.ng ZC)



Rr

"1+ Rr
(5)
c

(+)

iry

A

Rz
Ra

( 6)


s

R,r

ARB

s

#

Ta tinh diQn tro tucrng ducmg cira tlng so dd ngoai gidry nh6p va th6y so d6 (4)

to6n v6 mach

iti0nvivpyviQch9csinhnimdugcc6cbudcgiaiiancts$cq,u,go9*.

Bwdclz Dqc ki dc bii, vE hinh, vE chi6u ddng diOn (Hopc oc Uai cho
sln hinh vE)
Budc 2: Phdn tich c6u truc mpch diel:
diin
i.cr
,n6.
In"ne
song, cpm diQn tr

I u nro, ,/
1 t raor
n naoz \
I

Kh6ng c6

c6ng thrlc

nio?

Tim......

Trinh bdy bdi ldm : c6 ldi gi6i cho m5i c6ng thfc,-thtS sri, ghi
VidU : Cho mpch diQn sau
Bi6t R,: 6 O; & :20 dt; & = 30e ;U ngu6n 9V

Tinh: 1) Rt* ?

2) Cuong dQ ddng diQn qua m5i diQn tro?

Ir

* Phdn tich:
Bwdc.I.. Dgc de bai, vE hinh
Bwdc 2: C|rutruc mpch : R1 nt
.s

R2

R,R,
R- + R.

ccl
I

Tfnh I?

-U
I-

R,^

I

,.o

phii tinh Rra? I ,lyl2?
2.3. Bdi tQp bi6n t6;
Cdn

Cung cdp cho HS ki6n thric vC bi6n tr6:
- Bi6n trd xem nhu m6t diQn tro thay cl6i dugc gi6 H ,khi dich chuy6n con chpy
C nghia h dA thay ddi s6 vdng ddy cua bi6n trd.
- Khi gi|tri cira bi6n trd thay AOi tfri culng dQ ddng diQn trong mpch d6 thay
c16i theo:
Khi gi|tri cria bi6n tro tlng thi cudng ttQ ddng diQn trong mpch tl6 giim vi
ngu-o. c
f
- Khi gi|tri cria biOn tro gi6m thi cudng itQ ddng diQn trong mpch
t2


Bwdc 5; Ki6m tra, x6c ntrQn ktlt qui vi biQn lufln:
Ki6m tra lai xem tr[ st5 cria k6t qu6 .O'O*g kh6ng, c6 phir hqp v6i thr,rc
tti
kh6ng ? Ki6m tra.lpi cdc ph6p tfnh.
- N6u c6 ctiAu kiqn, xem thri cdn c6 c6ch gi6i ndo kh6c ,rg6n gon hcrn,
hay hcrn
kh6ng ?
Vi du L: @ei 2 SGK YAil! 9 trang32)
MQt b6ng ddn khi sring binh thucnrg

li R1: 7,5 ovd cucrng d0
Ddng tliQn chpy qua khi d6 I:0,6 A. B6ng
C6 tli6n tr&

Ddn dugc mic n6i titip v6i bi6n tro

vi

chring dugc mic vdo hi6u cli6n th6 U =
l2v.Phai tIi6u chinh con chay C dc RAC c6 gi6tr! R2 : ? dti ddn s6ng binh thucrng?

Theo dAu bdi:

Rl:Rd :7,5 Q vd Idm:

OC OCn sang binh thudrng

=>

vd am pe te mri d6 chi 0,4A.

R,= R,., -un''

-

12

=30(e)

fi

2.Tinhdi6n tro l6n nh6t cua bi6n tro:

13

tinh gitttriRl vd gid


Khi C trung v6i

B =+Rtd

: Rl *Ro c6 gi6 tri lcrn nh6t=I clat gi5 trf nho nhdt+l:0,24

A
R, + R,

LZY kh6ng d6i.

1- Khi diQn tro cua bi6n ffo Rx

:

20 Q. Hay tinh cong suAt tieu thu cua ddn

cho bitit dQ s6ng cua ddn khi d6 nhu th6 niro

?

2- Mu6n ddn s6ng binh thuong ph6i didu chinh con chay

sao cho

R'x:

?

Bai gidi:
:i

l-Khi Rx: 20 o

+ Rtd: Rd + Rx: Rd + ?.0 (r'i mach nOi tiOp;.

=4'=9=10(o) )
Me " P"' 3'6


=R'td: Rd R'x

Vi E nt Rx nen Id ld I'tm =I'tm:0,64
= R'x: 20 -Rd : 20 - 10 : l0 (o)
Vfly

dO ddn s6ng

binh thuong thi phAi di0u chinh con cha,v C sao cho

R'x: l0 Q.
Vf dp 4: Cho m4ch dign ( nhu hinh vE)
Khi con ch?y C 6 vi tri A thi v6n k6 chi t2V

i

vd


,.

Khi con ch?y C
Tinh gi6 tri

cIiQn

& v!

tri B thi v6n kti


trf

lcrn nh6t nghia

c trung v6i B +RAC bing

s6 ghi

c bdi to6n.

Bdi gi6i:
- Khi con chpy C trung v6i A ta c6: RAC =

0

=+Rtd: R vd khi d6 v6n k6 chi l2V

nghiaHUMN:L2Y.
- Khi con chpy C trung voi B ta c6: RAC
vdn k6 chi 7,2Y+ {rR

n=9=
I
R

nOi ti6p n6n

Q( bing

: 7,2v + uAC : IrMN - LrR :


dirng zc6chgi6i

Up= IJa, vd Ip = Io*
Khi tinh cdng su6t tiou thp cria ddn ta thulng dung c6ng thric p : uI
*i chf y cho HS cAn ph6n uipt cac gi6
tri dinhLric ioi c6c gidtrithgc t6

15

sau:


r

*

So s6nh ilQ sang c6c ddn ta tinh cdng su6t thuc t6 cua c6c ddn d6, ddn ndo ti6u thlr
c6ng su6t lcrn hcrn thi s6ng hcrn.
2.5 Bdi todn nhiQt lwqng vd hiQu suiit:
1/ NhiQt lugmg todn phdn tohracria ddy
t


M6tkh6c,tac6:

Qtoa

:

q.m m=Qtoa/Q :20A0457/27J06 =0,074kg.

olns_mol btip cui di5 dun s6i 3 lit nudc o nhi6t d6 ban dAu 250c dtms
7:
trons
6m nhom c6 khdi
4009.
Tfnh
khtii
luqng
cui
cAn
dnng.
cho
bitit hid ;6;
lyqrg
r^il?0.%2.*ia1 Ju,e icng cria nh6m n aroJlq.K, cira nu6c rit 42001kg.K,
!:t:u,sudt toi nhiet cria crii kh6 le t0.106
ndng
Jlkg.
Yf

s5 6V, dgc ktit qui cira Ampe k6.
Ldm vdi b6ng ddn 6V-3W ti6n hanh
tucmg tg dqc s5 chi cria Ampe k6.
Taa co
c6 kC
k6t qu6 tron
sau:
56 ghi tr6n b6ng ddn
SO tgu
Culng dQ ddng diQn
C6ng su6t (W
Hi0u clien the (V)
do duoc (A)
I,an tfri nghigm

I

,
'

hq,rt

;

Ldn 1
5
6
0.82
Ldn 2
0,51