SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO PHÚ THỌ
TRƯỜNG THPT HƯƠNG CẦN
----------o0o-----------

BÀI DỰ THI
CUỘC THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH
HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC

Trường THPT Hương Cần
Địa chỉ: xã Hương Cần – Thanh Sơn – Phú Thọ
Điện thoại: 02103614008
Email:
Thông tin về thí sinh
1. Họ và tên: Trần Thị Bích Liên
Ngày sinh: 20/01/1998 Lớp 12A1
2. Họ và tên: Hoàng Phương Oanh
Ngày sinh: 27/06/1998 Lớp 12A1

Năm học 2015 - 2016

1


1. Tên tình huống
ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN CUỘC SỐNG
CỦA CON NGƯỜI Ở HUYỆN THANH SƠN, TỈNH PHÚ THỌ
2. Mục tiêu giải quyết tình huống.
- Tìm hiểu về những nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu ở địa phương
- Đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sự suy thoái các nguồn tài
nguyên thiên nhiên ở địa phương em đặc biệt là tài nguyên rừng . Thu thập và
đánh giá những tác động bất lợi của biến đổi khí hậu đến cuộc sống của cộng

Biến đổi khí hậu toàn cầu là một điều không thể tránh khỏi trong thời
điểm hiện nay. Tuy đã và đang được thế giới quan tâm và cải thiện nhưng chúng
ta vẫn không thể kiểm soát được những nguyên nhân gây nên biến đổi khí hậu.
Nguyên nhân gây nên biến đổi khí hậu được chia thành 2 nguyên nhân là
do nhân tạo và tự nhiên (theo IPCC)
3.1. Nguyên nhân do con người
Theo dự đoán của ủy ban liên quốc gia về biến đổi khí hậu dến năm 2100
nhiệt độ trái đất sẽ tăng thêm từ 1,40C đến 5,80C, sự nóng lên của trái đất sẽ làm
băng tan ở hai cực và các vùng núi cao làm nước biển dâng thêm khoảng 90cm,
sẽ nhấn chìm một số vùng đảo nhỏ và vùng đồng bằng ven biển có địa hình thấp.
Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu
hàng năm số cơn bão ngày càng tăng kéo theo dó là lượng mưa tăng gây ra hiện
tượng ngập lụt ở nhiều nơi. Nguyên nhân chính của hiện tượng trên là do sự gia
tăng các hoạt động tạo ra khí nhà kính, các hoạt động khai thác quá mức các bể
hấp thụ khí nhà kính như sinh khối, rừng, các hệ sinh thái biển, ven bờ và đất
liền khác. Những loại khí

gây nên hiện tượng hiệu ứng nhà kính gồm:

- Khí CO2 phát thải khi đốt cháy nhiên liệu hóa thạch (than, dầu, khí) và là
nguồn khí nhà kính chủ yếu do con người gây ra trong khí quyển. Lượng khí
CO2, rất lớn do cháy rừng, đốt nhiên liệu than, đốt củi, chất thải từ các xí nghiệp
sản xuất gỗ, sắn, khai thác đá…đang diễn ra hàng ngày ở địa phương em nó
cũng gây ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường và khí hậu.

3


Hình 1: Hoạt động
khai thác đá ở xã

+ Do khai thác lâm sản quá mức cho phép đây chính là nguyên nhân quan
trọng trực tiếp dẫn đến việc rừng bị suy thoái nghiêm trọng
+ Cháy rừng : Năm 2015 toàn huyện đã xảy ra 11 vụ cháy rừng, nguyên
nhân chủ yếu là do người dân đốt lửa tìm mật ong, tìm rắn, tìm cây thuốc hoặc
đốt nương làm rẫy đặc biệt là ở một số vùng có đồng bào dân tộc Mường, Dao,
Tày, Nùng, sinh sống.

6


Hình 4,5: Người dân đốt rừng làm nương rẫy và khai thác gỗ
+ Đói nghèo : Đói nghèo luôn đi đôi với sự khan hiếm tài nguyên sản xuất
dẫn đến tình trạng khai thác tài nguyên quá mức. Với khoảng trên 80% người
dân địa phương sống chủ yếu dựa vào nông nghiệp và đồi, rừng nên đời sống
của người dân khá thấp có tới gần 50% gia đình thuộc diện nghèo, cận nghèo vì
không có đất sản xuất, không có vốn đầu tư, buộc họ phải phá rừng để nuôi sống
gia đình. Tuy hoạt động này mang tính nhỏ lẻ, manh mún nhưng nó lại được lặp
7


đi lặp lại trong thời gian dài nên chính quyền địa phương khó quản lý và gây nên
tình trạng cạn kiệt tài nguyên rừng.

Hình 6: Đói nghèo, gia đình đông con là hình ảnh thường hay gặp ở vùng
cao.
3.2. Nguyên nhân tự nhiên
+ Thay đổi cường độ sáng của mặt trời
Nguyên nhân gây ra biến đổi khí hậu do tự nhiên bao gồm thay đổi cường
độ sáng của Mặt trời, xuất hiện các điểm đen Mặt trời, các hoạt động núi lửa,
thay đổi đại dương, thay đổi quỹ đạo quay của trái đất.

nghèo. Thời tiết cực đoan gia tăng dẫn đến nhiều nguy cơ đột biến đối với người
nhiều tuổi, người già, người mắc bệnh tim mạch, người mắc bệnh thần kinh.
Ảnh hưởng đến các hoạt động khác
Tất cả những hoạt động nông nghiệp liên quan tới cây trồng, chăn nuôi,
thủy sản ở địa phương em…đều phụ thuộc nhiều vào sự thay đổi của thời tiết.
Việc trồng lúa, trồng cây ăn trái, trồng hoa màu , nuôi con gà , con lợn, con vịt
hay con cá của người dân đều cần tới nguồn nước. Khi thời tiết trở nên bất
thường hay là thiên tai xuất hiện nhiều hơn đã ảnh hưởng tới năng suất và sản
lượng cây trồng. Ở một số nơi do hoạt động sản xuất của một số xí nghiệp đã
9


làm cho các dòng sông bị ô nhiễm gây ra hiện tượng cá chết hàng loạt, trâu, vịt
của người dân uống phải nguồn nước này đều bị ngộ độc gây ra tổn thất lớn cho
người dân như là xưởng sắn ở Hương Cần, Võ Miếu, Yên Lương.
Trên đây là những kết quả chính mà chúng em điều tra, tìm hiểu được
trong quá trình phỏng vấn và quan sát cuộc sống của người dân ở địa phương.
4. Giải pháp giải quyết tình huống
Kết hợp kiến thức của các môn học để phân tích ảnh hưởng của biến đổi
khí hậu đến đời sống của người dân ở địa phương từ đó tìm ra giải pháp khắc
phục.
Môn Hóa học: Tác hại của các chất khí hóa học gây ra hiện tượng hiệu
ứng nhà kính đối với con người, vật nuôi và môi trường.
Môn Địa lý: Điều tra tình hình khí hậu, địa hình và đất đai ở địa phương
nhằm làm rõ tác động của biến đổi khí hậu tới điều kiện tự nhiên và nguồn tài
nguyên thiên nhiên ở địa phương.
Môn Sinh học: Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đối với sức khỏe con
người và ứng phó với biến đổi khí hậu bằng biện pháp sinh học.
Môn Vật lý:
+ Tìm hiểu và sử dụng một số thiết bị điện có ưu thế làm giảm tổn hao

+ Điều tra phân loại chất lượng rừng tự nhiên
+ Với các rừng có khả năng tái sinh cao thì cần quy hoạch bảo vệ cho tái
sinh tự nhiên.
+ Các diện tích rừng có ít cây tái sinh tự nhiên cần bổ xung cây mới có
giá trị kinh tế cao chủ yếu là cây bản địa như : Táu, Lim xanh, Đinh, Pơmu..

11


Hình 8: Trồng rừng là cách tốt nhất để phủ xanh đồi trọc
* Thứ hai là phủ xanh đồi trọc bằng cách trồng cây lâm nghiệp
Qua nghiên cứu thực tiễn và tiếp thu kiến thức của các bài học trên lớp.
Em nhận thấy việc trồng cây keo lai và mỡ có rất nhiều lợi ích, dễ trồng, và rất
phù hợp với đất Ferarit đỏ vàng ở địa phương. Vì vậy chúng em đã giúp gia
đình, tư vấn cho bà con ở địa phương trồng cây keo lai, cây mỡ, có sự kết hợp
với trồng xen canh các cây ngắn ngày như cây băng xanh, cây ba kích, cây sắn,
dứa. Nhằm nâng cao hệ số sử dụng đất, tăng năng suất cây trồng, nâng cao thu
nhập, cải thiện đời sống cho người dân. Và quan trọng hơn là bảo vệ đất, chống
xói mòn, hạn chế thiên tai, chống lại sự biến đổi khí hậu toàn cầu. Sau đây là
một số kỹ thuật trồng keo lai mà chúng em muốn giới thiệu cho bà con :
- Thời vụ :
+ Vụ xuân trồng song trước tháng 4
+ Vụ thu trồng song trước tháng 11
- Mật độ trồng : Từ 1600 – 2000 cây/ha hàng cách hàng 3m, cây cách
cây 2m.
- Chuẩn bị đất trồng :
Nơi đất dốc < 1500, nếu có điều kiện nên cày máy (cày ngầm) toàn diện tích
sau đó đào hố kích thước 40 x 40 x 40 cm. bón lót và san lấp hố. Bón lót cho
mỗi hố 3 kg phân chuồng loại +200 g NPK. Đập đất tơi nhỏ, loại bỏ đá, rễ
12

phân chuồng + 100g NPK. Trộn đều phân với đất nhỏ, bỏ đều hai rãnh rồi
lấp đầy rãnh. Lần 2, tiến hành tương tự lần một nhưng không bón phân.
+ Chăm sóc năm thứ 2 :
Lần 1, làm sạch cỏ, xới đất xung quanh gốc sâu 20cm, vun đất đắp
đầy gốc. Đào hai rãnh sâu 20 cm, dài 30 cm đối diện nhau, lệch với hai rãnh
đã đào lần trước và cách gốc cây 35 cm để bón thúc sinh trưởng cho cây.
Bón thúc 2 kg phân chuồng +100g NPK trộn đều phân với đất nhỏ, bỏ đều
cho 2 rãnh rồi lấp đầy rãnh. Lần 2, chăm sóc như lần một nhưng không bón
phân, cần tránh xới xáo rãnh đã bón phân, phát sạch dây leo bụi rậm.
13


+ Chăm sóc năm thứ 3:
Phát sạch dây leo bụi rậm, chỉnh sửa cây làm cỏ vun gốc, trợ lực cho
những cây sinh trưởng chậm.
Tỉa cành: Nếu cây có nhiều cành nhánh, cần tỉa bớt những cành thấp,
tốt nhất là tỉa cành khi mới nhú. Dùng dao, kéo sắc để cắt sát gốc cành tỉa.

Hình 9: Người dân trồng keo lai, mỡ và cây xen canh
5.2 Trong sinh hoạt nên ăn uống thông minh, tăng cường sử dụng
rau, hoa quả.
Đây là phương án được y học khuyến cáo rất nhiều việc ăn uống thông
minh tăng cường rau, hoa quả sẽ mang lại những lợi ích sau :
- Thứ nhất ăn uống thông minh tăng cường rau, hoa quả sẽ làm giảm chi
phí năng lượng của cơ thể người điều này có nghĩa là khi con người ăn nhiều
rau, hoa quả cơ thể người sẽ tiêu hao ít năng lượng để tiêu hóa thức ăn đó hơn so
với khi con người ăn nhiều thức ăn chứa đạm, lipit có trong thịt, cá…
- Thứ hai là việc ăn quá nhiều thịt cũng không tốt cho cơ thể, trong khi đó
riêng ngành chăn nuôi cũng là nơi sản xuất ra các loại khí gây hiệu ứng nhà
kính. Chúng em xin đưa ra giải pháp đó là người dân nên ăn uống khoa học

+ Sử dụng các tấm tôn nhựa trong, mờ
+ Sử dụng các cửa sổ lấy ánh sáng có ô văng, giếng trời
+ Phối hợp cửa lấy sáng với cửa thông gió.
Sử dụng loại đèn chiếu sáng có hiệu suất tiết kiệm cao:
Đèn dây tóc (đèn tròn) rẻ nhất khi mua nhưng lại tiêu thụ năng lượng nhiều
khi dùng. Vì vậy nên chọn loại bóng đèn tiết kiệm điện như: đèn compact, đặc
biệt là đèn led, theo báo cáo của Tập đoàn điện lực Việt Nam nếu cả nước
chuyển sang dùng đèn led chiếu sáng thì sẽ giảm từ 15-20% lượng điện năng
tiêu thụ của cả nước. Đèn led giảm 90% lượng điện tiêu thụ so với đèn sợi đốt
và 50% lượng điện tiêu thụ so với đèn compact và đặc biệt là không gây hại cho
mắt do không tạo ra ánh sáng nhấp nháy.
Đánh giá khả năng tiết kiệm năng lượng và chi phí của đèn led với đèn
compact (nguồn EVN: Tập đoàn điện lực Việt Nam):

16


- Tiết kiệm năng lượng trong cách sử dụng hiệu quả một số thiết bị
điện trong gia đình.
+ Tủ lạnh: là thiết bị tiêu thụ khá nhiều điện so với các thiết bị khác trong
gia đình, một số giải pháp sau đây sẽ giúp chúng ta tiết kiệm điện khi sử dụng tủ
lạnh:
- Chọn tủ lạnh có kích thước vừa phải (gia đình 4 người chọn loại 120180 lít).
- Đặt tủ nơi thoáng mát, cách tường ít nhất 10cm, tránh ánh nắng hoặc gần
các nguồn nhiệt.
- Lau sạch bụi bám trên dàn nóng phía sau (loại cũ) và mặt ngoài vỏ.
- Duy trì nhiệt độ các ngăn vừa phải, thường không cần mức lạnh nhất.
- Không cho thức ăn còn nóng vào tủ.
- Không để lớp tuyết bám vào dàn lạnh (tủ đông tuyết) dày quá 5mm.
- Không nên mua tủ quá cũ, đã sửa lại.

tải công cộng.
5.5. Nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu và tuyên truyền vận động mọi
người tham gia bảo vệ môi trường.
Việc đầu tiên góp phần bảo vệ môi trường đó là nâng cao nhận thức để mọi
người cùng hiểu, biết và hành động vì môi trường của chúng ta. Chỉ có nhận thức
đúng, suy nghĩ đúng mới hành động đúng, và mỗi hành động nhỏ sẽ góp một phần
lớn vào việc hình thành nếp sống văn minh, có trách nhiệm hơn với môi trường.
Những việc cụ thể phải làm như sau :
- Đối với cá nhân : Đầu tiên bản thân mình phải thực hiện tốt những việc cụ thể
như:
+ Tiết kiệm điện, nước ở nhà trường cũng như ở nhà, tiết kiệm mọi lúc, mọi nơi.
Khuyến khích mọi người sử dụng những bóng đèn tiết kiệm năng lượng , tắt điện
vào giờ trái đất, tắt điện, quạt khi rời khỏi lớp học, tránh để nước rò rỉ…
+ Đối với rác thải: hạn chế sử dụng túi nilon. Ở nhà nên phân loại rác, đối với
những rác thải như chai nhựa, giấy, túi nilon…gom lại bán phế liệu để sử dụng,
tiết kiệm được nguồn tài nguyên. Ở cơ quan, trường học nên tiết kiệm giấy, đọc kỹ
văn bản trước khi in, tận dụng giấy 1 mặt…ở những nơi công cộng, không nên
tiện tay vứt rác bừa bãi ra ngoài đường, phải tìm nơi có thùng rác để vứt, khi đi

18


chơi, picnic, nên thu gom rác sạch sẽ, gọn gàng và vứt đúng nơi quy định. Tránh
vứt rác xuống dòng sông, lòng đường, hè phố.
+ Đối với môi trường nước không vứt rác, xác chết động vật xuống dòng sông, ao
hồ bờ biển…
- Đối với học sinh đặc biệt là học simh THPT việc đầu tiên là phải chấp hành
chính sách bảo vệ tài nguyên và môi trường của Đảng và Nhà nước. Thứ hai là
tham gia vào các hoạt động bảo vệ tài nguyên môi trường ở địa phương như là
tham gia vào việc trồng rừng, mở rộng diện tích rừng, bảo vệ động vật quý hiếm…

sức khỏe của người dân.Giải quyết tình huống trên bằng biện pháp ăn uống
thông minh, tăng cường rau, hoa quả sẽ góp phần bảo vệ môi trường nâng cao
sức khỏe cho người dân.
- Tuyên truyền cho người dân hiểu tác hại của biến đổi khí hậu và cùng
chung tay bảo vệ môi trường là việc làm không chỉ riêng của một người mà của
cả cộng đồng.
Trên đây là một số học hỏi của bản thân em từ tự nhiên và những hiểu biết
dựa trên những gì đã được học. Em mong rằng các biện pháp trên sẽ được áp
dụng nhiều hơn ở các địa phương em và các khu vực khác nhằm góp phần giảm
thiếu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sức khỏe của người dân và tài nguyên
rừng. Tất cả chúng ta hãy cùng chung tay ứng phó với biến đổi khí hậu để góp
phần làm cho thế giới Xanh – Sạch – Đẹp.

20