BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI
========o0o========
Sinh viên: Lê Thị Thu Hương
ĐÁNH GIÁ TIỀM NĂNG ĐẤT ĐAI PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN
NÔNG NGHIỆP TẠI XÃ ĐÔNG NGŨ HUYỆN TIÊN YÊN TỈNH
QUẢNG NINH
Chuyên ngành: QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI
Mã số:
Họ và tên: Lê Thị Thu Hương
Giáo viên hướng dẫn:
ThS Nguyễn Thị Nga
HÀ NỘI - 2015
LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian thực hiện chuyên đề tốt nghiệp kết thúc khoá học chuyên
ngành quản lý đất đai, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến:
- Toàn thể các thầy, cô giáo trường Đại học Tài Nguyên và Môi Trường Hà
Nội đã tận tình giảng dạy và truyền thụ cho tôi kiến thức trong suốt quá trình theo
học tại trường.
- Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến cô giáo Ths.Nguyễn Thị Nga người trực
tiếp giảng dạy và hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập, thực tập và hoàn thành
chuyên đề tốt nghiệp này.
- Các cô chú, anh chị làm việc tại UBND xã Đông Ngũ huyện Tiên Yên tỉnh
1.2.4. Nghiên cứu đánh giá sử dụng đất nông nghiệp bền vững ở Việt Nam .......... 23
1.3 Tình hình nghiên cứu và đánh giá đất đai ở Việt Nam ..................................... 23
CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI VÀ NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ...... 28
2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................................................... 28
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu của đề tài .................................................................. 28
2.1.2. Phạm vi nghiên cứu ..................................................................................... 28
2.2. Nội dung nghiên cứu ...................................................................................... 28
2.2.1. Điều tra, đánh giá các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ............................ 28
2.2.2. Đánh giá tiềm năng đất đai........................................................................... 28
2.2.3. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp xã Đông Ngũ huyện Tiên Yên ........... 28
2.3. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................ 28
2.3.1. Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu .......................................................... 28
2.3.2. Phương pháp điều tra ................................................................................... 29
2.3.3. Phương pháp thống kê, xử lý số liệu ............................................................ 29
2.3.4. Phương pháp minh họa bằng bản đồ, biểu đồ ............................................... 29
2.3.5. Phương pháp đánh giá đất của FAO ............................................................. 29
2.4 Đánh giá hiệu quả kinh tế của một số loại hình sử dụng đất chính ................... 30
CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU........................................................ 31
2
3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ................................................................. 31
3.1.1. Điều kiện tự nhiên ....................................................................................... 31
3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội ............................................................................. 40
3.1.3. Dân số và lao động ...................................................................................... 46
3.1.4. Tình hình quản lý và sử dụng đất đai ........................................................... 48
3.1.5. Hiện trạng sử dụng đất ................................................................................. 49
3.2. Đánh giá tiềm năng đất nông nghiệp xã Đông Ngũ huyện Tiên Yên tỉnh Quảng
Ninh ...................................................................................................................... 51
Bảng 3.3: Giá trị sản xuất ngành thủy sản. ............................................................. 44
Bảng 3.4: Hiện trạng sử dụng đất xã Đông Ngũ huyện Tiên Yên năm 2014 .......... 51
Bảng 3.5: Chỉ tiêu phân cấp bản đồ đơn vị đất đai ................................................. 53
Bảng 3.6: Thống kê diện tích các đơn vị đất đai .................................................... 54
Bảng 3.7: Hiện trạng sử dụng đất và hệ thống cây trồng ........................................ 59
Bảng 3.8: Lịch gieo trồng thời vụ của các loại hình sử dụng đất ............................ 60
Bảng 3.9: Chi phí vật chất cho 1ha trong sản xuất nông nghiệp (chưa tính thủy lợi
phí) ........................................................................................................................ 65
Bảng 3.10 Hiệu quả sử dụng đất của các loại cây trồng chính. ............................... 66
Bảng 3.11: Hiện trạng phân bố các loại hình sử dụng đất trên các đơn vị đất đai.........68
Bảng 3.12: Yêu cầu về sử dụng đất của các loại hình sử dụng đất Xã Đông Ngũ ... 69
Bảng 3.12.a Bảng phân hạng thích hợp đất đai của các LMU đối với các LUT. ..... 72
Bảng 3.12.b bảng phân hạng thích hợp đất đai của các LMU đối với các LUT3, LUT4..... 73
Bảng 3.13: Tổng hợp mức độ thích hợp đất đai hiện tại của các LUT trên địa bàn xã
Đông Ngũ .............................................................................................................. 74
Biểu đồ 3.1 Cơ cấu sử dụng đất của xã Đông Ngũ năm 2014. ................................ 50
5
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Ký hiệu
Chú giải
ĐVT
Đơn vị tính
Giá trị sản xuất
FAO
Tổ chức nông nghiệp và lương thực liên hợp quốc
2L - M
2 lúa- 1 màu
DT
Diện tích
Dc
Chi phí vật chất
6
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Đất đai là tư liệu sản xuất không thể thay thế trong sản xuất nông, lâm nghiệp,
là nguồn tài nguyên không thể tái tạo được, là bộ phận đặc biệt hợp thành môi
trường sống và là vật mang của hệ sinh thái, đất đai chi phối đến sự phát triển hay
hủy diệt các thành phần khác của môi trường. Trong những thập kỷ gần đây do dân
số tăng nhanh, nhất là ở các nước đang phát triển đã thúc đẩy nhu cầu lương thực,
thực phẩm ngày càng tăng, gây ra sức ép đối với đất đai đặc biệt là những diện tích
vấn đề có tính chất chiến lược và cấp thiết của quốc gia và của từng địa phương. Đa
số chân đất của xã nằm trên chân đất cao, vì vậy khả năng phát triển sản xuất nông
nghiệp trên địa bàn xã rất đa dạng. Đông Ngũ là xã thuần nông nên nông nghiệp vẫn
là ngành sản xuất chính. Xã Đông Ngũ nằm ở khu vực phía Đông huyện Tiên Yên,
nằm trong khu vực miền núi phía tây của tỉnh Quảng Ninh từ Tiên Yên qua Ba Chẽ,
Hoành Bồ phía bắc thị xã Uông Bí thấp dần xuống huyện Đông Triều. Đông ngũ
nằm trong khu vực vùng núi có độ cao địa hình trung bình từ 300 – 400m, nằm ở
tọa độ địa lý 200 vĩ Bắc và 1060 kinh Đông với tổng diện tích tự nhiên toàn xã là
5.515,51ha. Diện tích đất nông nghiệp chiếm 1/3 diện tích của cả huyện.Vì vậy,
việc định hướng cho người dân trong huyện khai thác và sử dụng hợp lý, có hiệu
quả đất nông nghiệp là một trong những vấn đề hết sức cần thiết để nâng cao hiệu
quả sử dụng đất. Để giải quyết vấn đề này thì việc đánh giá tiềm năng phục vụ phát
triển nông nghiệp và loại hình sử dụng đất thích hợp là việc rất quan trọng.
Xuất phát từ ý nghĩa thực tiễn và nhu cầu sử dụng đất, được sự đồng ý của Ban chủ
nhiệm khoa Quan Lý Đất Đai– trường Đại học Tài Nguyên và Môi Trường Hà Nội,
đồng thời dưới sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo:Nguyễn Thị Nga, em tiến hành
nghiên cứu đề tài " Đánh giá tiềm năng đất đai phục vụ phát triển nông nghiệp
tại xã Đông Ngũ huyện Tiên Yên tỉnh Quảng Ninh" có ý nghĩa thực tiễn và mang
tính cấp thiết.
2. Mục đích và yêu cầu
2.1. Mục đích
- Nghiên cứu đặc điểm của các loại hình sử dụng đất trong mối quan hệ giữa
tài nguyên đất, môi trường và điều kiện sinh thái nông nghiệp.
2
- Trên cơ sở các nguồn tài liệu đánh giá tiềm năng đất đai, xác định mức độ
thích hợp đất đai hiện tại trên địa bàn xã Đông Ngũ từ đó xác định các loại hình sử
dụng đất thích hợp cho tương lai.
(trên cơ sở phương pháp đánh giá đất của FAO) phục vụ phát triển sản xuất nông
nghiệp huyện ven biển vùng đồng bằng Bắc Bộ.
- Đề xuất được các loại hình sử dụng đất nông nghiệp và cơ cấu sử dụng đất
nông nghiệp hợp lý, có hiệu quả và bền vững trên địa bàn xã Đông Ngũ huyện Tiên
Yên tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020.
4