Tuần 8- Tiết 29
Ngày soạn: 25.10.2007
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
-Ôhenri-
A-Mục tiêu cần đạt: Giúp HS
-Hiểu rõ sức mạnh tình yêu thương con người, thương yêu những người nghừo
khổ, sức mạnh của cái đẹp, của tình yêu cuộc sống đã kết thành một tác phẩm
hội họa kiệt tác. Tư tưởng chủ đề sâu sắc ấy được thể hiện bằng nghệ thuật độc
đáo: sự sắp xếp các tình huống, tình tiết thật khéo léo dẫn đến sự đảo ngược
tình huống 2 lần. Đó là sự hấp dẫn đặc biệt của đoạn trích
-Tích hợp với phần Tiếng và TLV bài 8
-Rèn kĩ năng đọc, kể, tóm tắt, phân tích các nhân vật và tình huống truyện
B-Hoạt động chuẩn bị:
1.GV: Tác phẩm của Ohenri – Tranh chiếc lá
Soạn bài
2.HS: Tìm đọc tác phẩm- chuẩn bị bài
C-Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Khởi động
1.Kiểm tra bài cũ
-Phân tích ưu, nhược điểm của nhân vật Đônkihôtê qua đoạn trích đánh nhau
với cối xay gió
-Nhận xét nghệ thuật xây dựng hai nhân vật đối lập
-Em rút ra được những bài học thiết thực gi qua hai hình tượng Đônkihôtê và
Xanchôpanxa
2.Giới thiệu bài mới: Nói đến các nhà văn nổi tiếng của Mĩ, ngoài Hêminwây,
giăcLơndơn… người ta không thể không nhắc đến nhà văn mà tên ông đã gắn
với việc trao giải các truyện ngắn xuất sắc nhất của Mĩ. Nhà văn Ohenri. Và hôm
nay chúng ta sẽ làm quen với một trong những truyện ngắn xuất sắc nhất của
ông, một truyện ngắn có giá trị nhân đạo sâu sắc- đó chính là “chiếc lá cuối
cùng”
Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung hoạt động
lìa cảnh thì cô cũng lìa đời” nói lên điều
gì?
HS: trả lời
GV: Tại sao tác giả lại viết: “con người
tàn nhẫn lại ra lệnh kéo mành lên”
-Truyện của ông phong phú và đa dạng
về đề tài nhưng phần lớn hướng vào
cuộc sống nghèo khổ bất hạnh của
người dân Mĩ -> tư tưởng nhân đạo
cao cả
*”Chiếc lá cuối cùng” là một truyện
ngắn đặc sắc, cảm động về cuộc sống
của những nghệ sĩ nghèo ở Mĩ
2.Đọc và tóm tắt VB
-Xiu và Giônxi là hai nữ họa sĩ nghèo
có chung sở thích và cùng sống tại một
căn hộ phía tây công viên Oasinhtơn
-Giônxi bị bệnh viêm phổi nặng, cô
tuyệt vọng nghĩ khi chiếc lá cuối cùng
trên cây thường xuân lìa cành thì mình
cũng lìa đời
-Xiu tìm mọi cách để chăm sóc Giôn xi
nhưng vô hiệu bởi cô không giúp được
gì cho một tâm hồn tuyệt vọng
-Cuối cùng: sau đêm mưa bão, chiếc lá
cuối cùng vẫn còn nguyên trên tường,
Giôn xi đã dần bình phục
-Cụ Bơ men người họa sĩ già thì lại ra
đi chính vì bệnh viêm phổi bởi cụ chính
là người vẽ lên kiệt tác “chiếc lá cuối
GV: Vậy, nguyên nhân nào đã khiến
cho Giôn xi khỏi bệnh?
HS: Tự do thao luận (do thuốc, do sự
chăm sóc của Xiu, do chiếc lá không
rụng…)
GV: Giôn xi thấy mưa gió bão bùng mà
chiếc lá không rụng chứng tỏ chiếc lá
kiên cường, gan dạ. Cô khâm phục
chiếc lá rồi nghĩ tới mình, tin vào cuộc
sống
? CLCC có ý nghĩa như thế nào?
? Việc Giônxi nhanh chóng khỏi bệnh
như vậy nói lên điều gì?
GV chốt kiến thức sau khi HS trả lời
GV: truyện có dư âm, để lại trong lòng
người đọc nhiều suy nghĩ và dự đoán.
Truyện sẽ kém hay nếu nhà văn cho
chúng ta biết cụ thể Giôn xi nghĩ gì, nói
gì, hành động gì khi nghe Xiu kể lại cái
chết và việc làm cao cả của cụ Bơ
men
Định hướng:
-GV là con người tàn nhẫn, lạnh lùng,
thờ ơ với chính bản thân mình, với
cuộc sống đang tắt dần trong cơ thể
của mình -> không để ý, không quan
tâm tới sự chăm sóc, lo lắng của cô
bạn thân -> tàn nhẫn không phải do
bản tính mà do bệnh nặng, thiếu nghị
lực, luôn muốn mình lìa đời như chiếc
cảm động sâu xa, thấm thía ngấm
ngầm vào tâm hồn G (và cả người đọc)
G sẽ phải nghĩ tới mình sẽ phải sống
sao cho xứng đáng với sự hinh sinh
của cụ Bơ men
Tuần 8 – Tiết 30
Ngày soạn: 28.10.2007
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG (Tiếp)
-Ôhenri-
A-Mục tiêu cần đạt:
-Tiếp tục phân tích tác phẩm
-Giúp HS cảm nhận được tài năng của nhà văn Ohenri và giá trị nhân văn của
tác phẩm
B-Chuẩn bị của GV và HS (như T29)
C-Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Khởi động
1.Kiểm tra kiến thức tiết 29
Giônxi: -yếu đuối, tuyệt vọng -> suy nghĩ nông nổi
-Nhờ chiếc lá dũng cảm -> cô đã vượt lên, khỏi bệnh, có niềm tin vào cuộc sống
-> Tất cả điều kì diệu đó có được là do kiệt tác chiếc lá cuối cùng của cụ Bơmen-
là do tình người tỏa sáng trong tác phẩm. Chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu ở cá
nhân vật trong truyện
Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung hoạt động
GV: hãy theo dõi tiếp truyện và cho
biết: Tại sao Xiu và cụ Bơmen sợ sệt
ngó ra ngoài cửa sổ nhiều cây thường
xuân rồi nhìn nhau chẳng nói gì?
HS: Suy luận, phát biểu
GV: Họ nhìn nhau, không nói gì, nói gì
đây khi theo chiều hướng này chỉ đêm
Qua đó, em nhận thấy rõ hơn phẩm
chất gì của cô bạn họa sĩ này?
HS: thảo luận, trả lời
GV: Theo dõi đoạn trích và cho biết:
Ngoài tâm trạng lo lắng cùng với Xiu,
cụ còn có ý gì khác?
HS: trả lời
GV: Tại sao tác giả không tả trực tiếp
cảnh cụ Bơ men vẽ chiếc lá trong đêm
gió rét, không tả cảnh cụ bị bệnh nặng
phải vào viện và qua đời ở đó?
HS: tìm hiểu, trả lời
GV: Em có đồng ý với ý kiến: CLCC là
kiệt tác của cụ Bơ men? Vì sao?
HS: thảo luận, trả lời
“Kiệt tác phải hướng tới và phục vụ
cuộc sống con người”
GV: Kiệt tác của cụ Bơ men đã đem lại
sự sống cho G, kết thúc như vậy có ý
nghĩa gì?
HS: trả lời
GV: hãy chứng minh truyện kết thúc
trên cơ sở hai sự kiện bất ngờ đối lập
tạo nên và kết thúc đảo ngược tình
huống hai lần -> gây hứng thú?
HS: thảo luận, chứng minh
GV: Em có thể tưởng tượng một kết
thúc nhẹ nhàng hơn
-Không tả trực tiếp cái chết của cụ Bơ
men trong bệnh viện mà qua lời kể của
+Vẽ bằng một tình yêu thương chân
chính (nghệ thuật vị nhân sinh)
chiếc lá được vẽ bằng tình yêu
thương bao la và lòng hi sinh
cao thượng, của nghệ thuật
chân chính, nghệ thuật bắt
nguồn từ tình yêu sự sống, vì
cuộc sống con người (là di sản
nghệ thuật vô giá kết tinh từ tấm
lòng vị tha, tài năng nghệ thuật
vì cuộc đời, vì sự sống như một
vị thánh của cụ Bơ men)
4.Kết thúc đặc biệt của truyện
Kết thúc đảo ngược tình thế 2 lần
? Khái quát chủ đề tư tưởng của tác
phẩm “chiếc lá cuối cùng”
HS: trả lời
GV: Giá trị nội dung- nghệ thuật của
TP
BTTN: Qua câu chuyện, em hiểu thế
nào là một tác phẩm được gọi là kiệt
tác?
A. TP đó đẹp
B.TP đó phải rất độc đáo
C.TP đó phải có ích cho cuộc sống
D.TP đó phải đồ sộ
BTBS: nếu em là Giôn xi, em sẽ nói gì
với linh hồn cụ Bơ men khi rõ sự thật
về chiếc lá. Viết một đoạn văn.
-Giôn xi: từ tuyệt vọng vì bệnh tật chỉ
sống sao cho đẹp cho tâm hồn giàu
tình yêu thương
Dặn dò: -Học bài
-Đọc tham khảo “Mong manh chiếc lá
cuối cùng”
-Soạn “hai cây phong”
Tìm hiểu về Aimatốp – Người thầy đầu
tiên
Tuần 8- Tiết 31
Ngày soạn: 28.10.2007
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG
PHẦN TIẾNG VIỆT
A- Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
-Hiểu được từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt, thân thiết được dùng ở địa phương các
em sinh sống
-Bước đầu so sánh các từ ngữ địa phương với các từ ngữ tương ứng trong ngôn
ngữ toàn dân để thấy rõ hơn những từ ngữ nào trùng với từ ngữ toàn dân, từ
ngữ nào không trùng với từ ngữ toàn dân
B-Chuẩn bị của thầy và trò
GV: Soạn bài
HS: Sưu tầm, tìm hiểu các từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt dùng ở địa phương trên
địa bàn Đông Anh, Hà Nội
C-Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
Hoạt động 1: Khởi động
1.Kiểm tra bài cũ:
-Nhắc lại khái niệm, cách sử dụng từ địa phương và biệt ngữ XH
Đáp án: -Từ địa phương: dùng ở các địa phương
-Biệt ngữ XH: dùng trong một thành phần xã hội nhất định
2.Bài mới: Sống ở đâu chúng ta cũng phải am hiểu từ ngữ ở đó để sử dụng cho
phù hợp. Tiết học hôm nay sẽ giúp chúng ta trao đổi với nhau về những từ ngữ
Có thể tìm thêm các từ ngữ ở các địa
phương khác
GV: yêu cầu HS tập hợp sưu tầm câu
2,3 (sgk)
-Sưu tầm một số câu tục ngữ, ca dao
chỉ quan hệ ruột thịt ở địa phương em?
HS thực hiện
(các nhóm thi tìm)
GV yêu HS giải thích một số câu tục
ngữ, ca dao tìm được? Em thích nhất
câu nào? Vì sao?
HS: Tự do phát biểu
tương ứng
VD: ghe – thuyền
Vô – vào
Ngái – xa
Mận –doi
Câu 2:
-Các từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt ở địa
phương em phần lớn là giống từ toàn
dân
VD: bu, u = mẹ
Thầy, cha = bố
Câu 3:
Câu 4:
1.Anh em như thể chân tay
2.Chị ngã em nâng
3.Anh em như khúc ruột trên khúc ruột
dưới
4.Anh em đánh nhau đằng cán chứ
Chuẩn bị bài: Nói quá
Tuần 8 – Tiết 32
Ngày soạn: 29.10.2007
LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP
MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM
A-Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
-Nhận diện được bố cục các phần MB-TB-KB của một VBTS
-Biết cách tìm, lựa chọn và sắp xếp các ý trong bài văn ấy
B-Chuẩn bị của GV và HS
1.GV: Soạn bài + Hệ thống bài tập
2.HS: Chuẩn bị các đề luyện tập
C-Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Khởi động
1.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra đoạn văn viết về sự việc: Lão Hạc sang nhà ông giáo
báo tin bán con chó vàng
2.Bài mới: Ta đã nắm được trong tiết học trước về việc viết những đoạn văn tự
sự có yếu tố miêu tả biểu cảm. Trong tiết học này chúng ta tiến hành một bước
quan trọng hơn đó là lập dàn ý cho bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu
cảm
Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung hoạt động
GV gọi HS đọc VD: SGK- tìm hiểu bố
cục bài văn? Bài văn trên có thể chia
làm ba phần MB-TB-KB. Hãy chỉ ra ba
phần và nêu ND khái quát?
HS: Đọc, xác định
GV: Hãy nêu sự việc mở đầu, sự việc
khởi điểm và sự việc kết thúc?
HS: Trình bày
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
mới
dụng của miêu tả, biểu cảm trong
VBTS trên
GV hướng dẫn HS rút ra dàn ý bài văn
TS kết hợp miêu tả và biểu cảm
HS thực hiện
GV: Từ VT “Cô bé bán diêm” hãy lập
dàn ý cơ bản theo gợi ý của SGk?
MB-TB-KB
HS: thực hiện
GV: Yêu cầu tìm những yếu tố miêu
tả, biểu cảm? Tác dụng? Theo em có
cần thiết không? Vì sao?
chăm sóc khi còn là một chùm nụ
+SV kết thúc: Trong suy nghĩ về món
quà độc đáo về TBạn
->NX1: lập dàn ý cho bài văn TS cần
lập một chuỗi SV kế tiếp nhau có mở
đầu -> phát triển, kết thúc
-Yếu tố miêu tả và biểu cảm trong
VBTS
+Yếu tố miêu tả: Suốt cả buổi
sáng….ngồi chật cả nhà……cười nói
ríu ran…….hoa hồng…
->Miêu tả cụ thể, chi tiết buổi sinh nhật
-> Giúp người đọc hình dung ra không
khí của buổi sinh nhật
+Yếu tố biểu cảm: Tôi vẫn cứ bồn
chồn….bắt đầu lo……tủi than và giận
Trinh….cảm ơn Trinh quá
->Bộc lộ tình cảm bạn bè chân thành và
+Tình cảm của tác giả
Các ý chính của bài văn TS kết hợp
với miêu tả và biểu cảm là gì?
A.là những cảm xúc của người viết
B.là diễn biến nội tâm của các nhân
vật
C.chủ yếu vẫn là các sự việc chính
D.là những suy nghĩ của các nhân vật
+que diêm lần 2: bàn ăn
+que diêm lần 3: cây thông nô en
+que diêm lần 4: người bà xuất hiện
+cuối cùng quẹt tất cả số diêm còn lại
để níu giữ bà
C.Kết bài:
-Cô bé đã chết vì giá rét trong đêm giao
thừa
-Mọi người vui vẻ đón năm mới, nhìn
thấy em bé chết một cách bình thản,
lạnh lùng
Hoạt động 4: Củng cố, dặn dò
1.Củng cố
Bài 1: Trắc nghiệm
Đáp án: C
Bài 2: Trình bày bố cục văn bản tự sự +
(miêu tả + biểu cảm)
2.Dặn dò
-Học bài
-Xem kĩ bốn đề kiểm tra trong SGK
Chuẩn bị viết bài viết số 2 tự sự kết
hợp với miêu tả và biểu cảm
GV yêu cầu HS giới thiệu về tác giả
Aimatốp?
HS: trình bày
Hoạt động 2: Bài mới
I.Đọc – hiểu VB
1.Tác giả, tác phẩm
*Tác giả Tsinghidơ Aimatốp (1928) quê
ở thung lũng Talax, làng Cêkerơ huyện
Kirốp. Học xong lớp 6 ông làm thư kí
cho UB xô Viết xã, sau đó học trường
NN rồi học tiếp đại học ở Matxơcơva.
-Ông viết văn bằng 2 thứ tiếng, tiếng
mẹ đẻ Cưrôgưxtan và tiếng Nga