Lập dàn ý bài văn nghị luận
A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1. Về kiến thức
Nắm được tác dụng của việc lập dàn ý và cách thức lập dàn ý cho bài văn nghị
luận.
2. Về kĩ năng
Rèn luyện kĩ năng lập dàn ý nói chung và lập dàn ý cho bài văn nghị luận nói
riêng.
3. Về thái độ
Nhận thức được tầm quan trọng của việc lập dàn ý đối với việc làm văn từ đó
hình thành thói quen lập dàn ý khi làm văn.
B. CHUẨN BỊ BÀI HỌC
1. Phương pháp dạy học
Phương pháp nêu vấn đề.
Phương pháp gợi mở.
Phương pháp hoạt động nhóm.
2. Phương tiện dạy học.
Sách giáo khoa, sách giáo viên Ngữ văn 10 tập II.
Thiết kế bài học.
Sách giáo khoa Ngữ văn 7, tập II.
C. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số.
2. Kiểm tra bài cũ.
3. Bài mới.
Lời vào bài:
Trong cuộc sống, con người thường gặp các tình huống giao tiếp khác nhau,
đòi hỏi phải sử dụng những phương thức giao tiếp khác nhau. Để kể một câu
chuyện, người ta dùng phương thức tự sự; để giới thiệu, tái hiện một sự vật, người
ta dùng phương thức miêu tả; để biểu hiện, bày tỏ tình cảm, người ta dùng phương
thức biểu cảm. Và khi cần thể hiện một quan điểm, một tư tưởng nào đó, người ta
dùng phương thức nghị luận.

việc lập dàn ý thông qua khái Lập dàn ý có vai trò vô cùng quan trọng đối với làm
niệm và tác dụng.
văn, là thao tác cần thiết để có một bài văn tốt.
Hoạt động 2: Tìm hiểu cách lập dàn ý cho bài văn.
Hoạt động của GV – HS
Nội dung kiến thức cần đạt
GV: Dựa vào SGK, em hãy Hai bước lớn: Tìm ý và Lập dàn ý.
cho biết để lập dàn ý cho bài
văn nghị luận, chúng ta cần
trải qua mấy bước lớn?
Đề bài: Bàn về vai trò và tác dụng to lớn của sách
Chúng ta cùng nhau tìm hiểu trong đời sống tinh thần của con người, nhà văn M.
các bước đó thông qua việc Go-rơ-ki có viết: “Sách mở rộng trước mắt tôi những
phân tích đề bài SGK.
chân trời mới”.
1. 1.Tìm ý cho bài văn.
a.
a) Xác định luận đề.
Đây là bước vô cùng quan
trọng, định hướng bài làm,giúp xác định phạm vi nghị
luận. Xác định sai luận đề, bài
văn sẽ mất giá trị.


Để xác định luận đề cho đề
bài này cần trả lời các câu hỏi:
Bài văn cần làm rõ vấn đề gì? -Sách là phương tiện cung cấp tri thức cho con người,
Quan điểm của bản thân về giúp con người trưởng thành hơn về mặt nhận thức.
vấn đề đó.
-Đây là một luận đề đúng đắn (nêu lên ý kiến của bản

chân trời mới (sách mở mang hiểu biết và mách bảo
Thái độ đối với sách và việc con người những kinh nghiệm ứng xử về thế giới tự
Sách là gì?


đọc sách như thế nào?
GV: Tìm được luận điểm rồi,
bước tiếp theo chúng ta cầnc.
làm gì?
HS: Xác định luận cứ.
GV: Phân lớp làm 4 nhóm
(ứng với 4 tổ), yêu cầu các
nhóm tìm luận cứ cho 3 luận
điểm. Thời gian hoạt động 4
phút.
HS: Hoạt động nhóm và lên
trình bày bảng.
GV: Nhận xét và chữa bài.

-

nhiên và xã hội)
Luận điểm 3: Con người cần có thái độ đúng với
sách và việc đọc sách (trân trọng, giữ gìn, bảo quản
sách, chọn sách để đọc 1 cách nghiêm túc, có suy
nghĩ).
c) Xác định luận cứ.
Luận điểm 1: Sách là sản phẩm tinh thần kì diệu
của con người.
+ Luận cứ 1: Sách là sản phẩm tinh thần của con

Trình bày nhiệm vụ theo kiếnTriển khai các luận điểm theo trình tự hợp lí và
thức đã học và gợi ý SGK.
thuyết phục.
Cách sắp xếp luận điểm, luận cứ tùy thuộc vào vấn


đề nghị luận và dụng ý của người viết.
Trước mỗi luận điểm cần sử dụng kí hiệu nổi bật
hoặc màu mực khác để dễ dàng nhận biết, không bỏ
sót. Các ý ngang nhau sử dụng kí hiệu giống nhau.
c. Kết bài.
Kết lại vấn đề, mở rộng ý nghĩa để người đọc suy
ngẫm.
 Lập dàn ý cho bài văn trên:
HS: Dựa trên những điều vừa1. Mở bài
tìm hiểu về bố cục bài văn vàDẫn dắt câu nói của Gorki.
nhiệm vụ của từng phần, lậpKhẳng định tính đúng đắn.
dàn ý cho đề văn.
2. Thân bài
Luận điểm 1
+ Luận cứ 1
+ Luận cứ 2
+ Luận cứ 3
Luận điểm 2
+ Luận cứ 1
+ Luận cứ 2
Luận điểm 3
+ Luận cứ 1
+ Luận cứ 2
3. Kết bài

cần nghị luận là "đức" và "tài”. Thao tác lập luận
chính là giải thích nên cần vận dụng các luận điểm,
luận cứ sao cho phù hợp và đầy đủ để người đọc
(người nghe) hiểu vấn đề một cách cặn kẽ, thấu đáo.
Ngoài ra, đề bài còn đề cập đến việc vận dụng lời dạy
của Bác như thế nào đối với bản thân.
Bổ sung các ý thiếu.
Tài và đức là hai mặt quan trọng, gắn bó khăng
khít trong mỗi con người.
Mỗi người cần phấn đấu, rèn luyện không ngừng
để có cả tài và đức.
Người có cả tài đức có vai trò quan trọng đối với
việc xây dựng đất nước.
Lập dàn ý.
Mở bài
+ Giới thiệu lời dạy của HCM.
+ Khẳng định tính đúng đắn của lời dạy.
Thân bài
+ Luận điểm 1: Giải thích khái niệm tài và đức.
+ Luận điểm 2: Có tài mà không có đức là người vô
dụng.
+ Luận điểm 3: Có đức mà không có tài thì làm việc gì
cũng khó.
+ Luận điểm 4: Cần thường xuyên rèn luyện để trở
thành người có cả tài và đức, góp phần xây dựng đất
nước.
Kết bài
+ Khẳng định lại tính đúng đắn và ý nghĩa lâu dài của
lời dạy.
+ Liên hệ với vai trò, nhiệm vụ của mỗi người.

Củng cố.
Dặn dò
Học sinh hoàn thành các bài tập còn lại trong sách giáo khoa.
Soạn bài “Truyện Kiều, phần 1: Tác giả”.