

Khi tạo lập văn bản người viết có thể mắc các lỗi về
dùng từ. Khi người viết đọc lại văn bản hoặc người khác
đọc văn bản phát hiện ra lỗi thì cần thiết phải sửa lại.


 1. Lỗi về âm thanh và hình thức cấu tạo của từ
 2. Lỗi về nghĩa của từ.
 3. Lỗi về kết hợp từ.
 4. Lỗi về dùng từ sai phong cách.


1. Lỗi về âm thanh và hình thức cấu tạo của từ.


Ví dụ: Ở trong tù người chiến sĩ ấy ngâm thơ rất hay giọng
đầy cảm khoái.

Trong tiếng Việt không có từ cảm

khoái,

trường hợp này do người viết lẫn lộn về âm
thanh và hình thức cấu tạo từ. Tiếng Việt chỉ
có từ cảm

khái với nghĩa là có cảm xúc và

bùi ngùi thương tiếc.


lưu” thì chính xác.


2. Lỗi về nghĩa của từ.
a. Trường hợp phổ biến là lỗi thường xảy ra giữa
các từ gần nghĩa hoặc có yếu tố cấu tạo chung.


Ví dụ:

Lỗi về nghĩa,
do có yếu tố
cấu tạo
chung

- Những học sinh trong trường sẽ hiểu sai các vấn đề
mà thầy giáo truyền tụng.
Truyền tụng có nghĩa là truyền miệng cho nhau rộng rãi và
ca ngợi
Ví dụ: Người đời truyền tụng công đức của bậc anh hùng.
Truyền thụ là truyền lại tri thức, kinh nghiệm cho người nào đó.

=> Câu trên thay từ “truyền tụng” bằng
“truyền thụ” mới đúng.


- Tiếng Việt rất giàu âm thanh và hình ảnh cho nên có thể nói nĩ
là một thứ tiếng nói rất linh động và phong phú.


chịu đựng một thiên nhiên khắc

nghiệt mà còn

phải chống đỡ với cả sự tàn phá tàn
man) của giặc Mỹ nữa.

bạo (dã


Tính tình anh ấy ngày thường rất hiền lành,
nhưng khi ra trận đánh giặc thì táo tợn và
liều lĩnh vô cùng.
=> Tính tình anh ấy ngày thường rất hiền

lành, nhưng khi ra trận đánh giặc thì gan dạ
và dũng cảm vô cùng.


c. Dùng sai từ do sự chuyển nghĩa của từ ấy không
phù hợp với đối tượng được nói đến trong câu.


Ví dụ.
Hoạ sĩ Phạm Viết Song nhấp nháy bộ ria mép quen thuộc.

Nhấp nháy: Nói về mắt khi mở ra, nhắm lại liên tiếp
Ở câu này nói về “bộ ria mép” nên không phù hợp.
Ta có thể thay “nhấp nháy” bằng “mấp máy”.
Mấp máy: cử động rất khẽ và liên tiếp (thường nói về môi)

bệnh uốn ván rốn, áp xe do tiêm chích, nhiễm trùng
hậu sản chưa thể thanh toán được.


Tỉ lệ:
(1) Tỉ số giữa các phần của một tổng thể
(2) Tỉ số giữa các kích thước của vật trên hình vẽ, bản đồ
với kích thước thật của nó.


Thanh toán:
(1)

Chi trả bằng tiền giữa các bên trong quan hệ kinh tế nhất
định.

(2)

Giải quyết cho xong cái còn tồn tại, vướng mắc.

(3)

Diệt trừ nhau


Ví dụ.
Tình trạng nghèo nàn, thiếu thốn về cơ sở
vật chất và trang thiết bị kĩ thuật cũng gây
nên tình trạng (hiện tượng) bệnh uốn ván
rốn, áp xe do tiêm chích, nhiễm trùng hậu