Trường THCS Phạm Văn Chiêu
Giáo án ngữ văn 9 – GV: Trần Thò Ngân Hà
Tuần10
Tiết 46: Trả bài viết số 2: Văn tự sự
Tiết 47: Tổng kết về từ vựng (Sự phát triển của từ
vựng ... Trau dồi vốn từ).
Tiết 48: Chương trình đòa phương văn
Tiết 49: Bài thơ về tiểu đội xe không kính
Tiết 50: Nghò luận trong văn bản tự sự.
Ngày soạn:
Ngày dạy :
Tiết 46:
TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN
SỐ 2
Văn tự sự
I. Mục tiêu cần đạt : Giúp Học sinh :
- Nắm vữnng hơn cách làm bài văn tự sự kết hợp với miêu tả; nhận ra được những chỗ
mạnh, chỗ yếu của mình khi viết bài này.
- Rèn luyện kỹ năng tìm hiểu đề, lập dàn ý và diện đạt.
II. Chuẩn bò :
- GV chuẩn bò bài soạn + bài chấm + tỉ lệ điểm
- HS chuẩn bò SGK + xem lại bài nháp.
III. Tiến trình hoạt động dạy và học:
rung, hằng sâu…).
- Sắp xếp nội dung bài làm thiếu cân đối
- Hiểu đề nhưng cảm xúc hời hợt, ý tưởng chưa hợp lý.
- Vận dụng yếu tố miêu tả vào bài viết rất hạn chế
* Lỗi diễn đạt :
- Tôi là cá vàng ở dưới sông Hoàng Giang tôi ở đây cũng đã được hai mươi năm rồi, ở
đây chúng tôi có phong tục kể chuyện cho nhau nghe, chúng tôi rất vui khi kể chuyện cho
nhau nghe. (lặp ý) ( Đình Lâm 9/10 )
- Tôi tốt nghiệp cấp một, tới trước ngày khai giảng năm học đó là năm tôi lên lớp sau,
bước vào một nền giáo dục và học tập cao hơn tôi ngồi ngẫm nghó hoài mà vẫn không biết
nó như thế nào? ( diễn đạt vụng ) ( Như 9/10 )
- Sau bao nhiêu năm xa cách, hôm nay tôi mới có dòp về quê thăm trường sau 20 năm xa
cách, cho dù đã ra trường và đi làm nhưng tôi vẫn không quên những kỉ niệm của mái trường,
bạn bè lớp học và những kỉ niệm vui cũng có mà buồn cũng có. ( lỗi diễn đạt ) ( Trang 9/10 )
- Tỏn….tỏn…tỏn âm thanh của giọt nước rơi từ nơi cao xuống mặt đất phát ra làm tôi
choáng tỉnh. Bây giờ trước mắt tôi là một hang động nguy nga, lộng lẫy. ( lỗi diễn đạt ) ( Như
Ý 9/10)
*Chưa đảm bảo nội dung :
- Tôi dặn Đản là hãy kể hết sự việc với người cha vào mỗi tối của mẹ con mình. Sáng
hôm sau tôi ra sông Hương Giang thì gặp Phan Lang. ( Phong 9/10)
- Tôi là con cháu của đứa nhỏ ngày đấy đã chứng kiến hết người phụ nữ lấy cái chết để
minh oan. Nay tôi đã học lớp chín và đang học bài “Người con gái Nam Xương”. Đoạn
văn này đã đưa người đọc như lạc vào thế giới thật,huyền ảo thật không hổ danh “Thiên
cổ kì bút”. ( Phúc 9/10)
- Có một chàng trai tên là Trương Sinh mến dung hạnh của nàng nên cưới về làm vợ và
sinh cho chàng một cậu con trai đặt tên là Đản. Khi giặc qua xâm lược Trương Sinh phải
đi đầu quân. ( Thiện 9/10)
- Trước lúc đi Vũ Nương đã làm một bàn tiệc chia tay với Trương Sinh, bữa tiệc kéo dài
không được bao lâu thì sinh phải đi. Tôi đã tận mắt thấy Vũ Nương khóc khi thấy
Trương Sinh ra đi. Sau khi Trương Sinh đi được vài tuần, thì tôi nghe tin Vũ Nương có
50
43
100%
87,8%
4. Củng cố (5’):
- Nhắc lại kiến thức về yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự
5. Hướng dẫn về nhà (4’)
- Chuẩn bò bài : Lập luận trong văn bản tự sự
* Rút kinh nghiệm :
......................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
................ .....................................................................................................................................
.........................
Trang -90
Trường THCS Phạm Văn Chiêu
Giáo án ngữ văn 9 – GV: Trần Thò Ngân Hà
TỔNG KẾT
Tiết 47:
VỀ
TỪ VỰNG
* Giới thiệu bài:
Để giúp chúng ta biết vận dụng những kiến thức về từ vựng đã học: Từ sự phát triển của tiếng Việt,
các hình thức trau dồi vốn từ, cả thuật ngữ, từ ngữ đòa phương và biệt ngữ xã hội,... Hôm nay, chúng ta
sẽ tiếp tục ôn lại bằng tiết tổng kết từ vựng này.
Hoạt động của GV và HS
* Hoạt động 1: Ôn lại các hình thức phát triển của từ
vựng bằng cách điền vào ô trống của sơ đồ:
- GV gọi HS điền nội dung thích hợp vào ô trống trong
SGK.
CÁC HÌNH THỨC PHÁT TRIỂN CỦA TỪ VỰNG
PHÁT TRIỂN
NGHĨA CỦA TỪ
PHÁT TRIỂN SỐ
LƯNG CÁC TỪ NGỮ
TỪ NGỮ MỚI
ĐƯC CẤU TẠO
TỪ VAY MƯN
NƯỚC NGOÀI
Trang -91
Ghi bảng
I. Sự phát triển của từ ngữ
tiếng Việt:
1. Phát triển từ vựng bằng
chỉ có một nghóa. Do nhu cầu giao tiếp mỗi ngày một tăng
thì số lượng các từ ngữ sẽ tăng lên gấp nhiều lần. Đây chỉ
là giả đònh, không xảy ra đối với bất kỳ ngôn ngữ nào.
+ Nói chung ngôn ngữ nhân loại đều phát triển từ vựng theo tất
cả các hình thức đã nêu ở sơ đồ trên.
* Hoạt động 2
- Ôn lại khái niệm từ mượn.
- Chọn nhận đònh c.
- Hướng dẫn hs làm bài tập 3.
* Hoạt động 3
Cho hs ôn lại khái niệm từ Hán Việt.
Hướng dẫn học sinh làm bài tập 2 mục III SGK.
Chọn cách hiểu bài.
* Hoạt động4: GV cho HS ôn lại khái niệm thuật ngữ và
thảo luận về vai trò của thuật ngữ trong cuộc sống ngày
nay.
- Qua phát biểu của HS, GV chốt lại các ý như sau:
+ Khoa học kỹ thuật và công nghệ phát triển hết sức mạnh
mẽ, trình độ dân trí của người Việt Nam không ngừng được
nâng cao, vì vậy thuật ngữ giữ vai trò ngày càng quan trọng
hơn trong nhu cầu giao tiếp, nâng cao tri thức của mọi
người.
GV giúp HS ôn lại khái niệm biệt ngữ xã hội.
Hướng dẫn hs làm bài tập 3 mục IV SGK
* Hoạt động 5: Trau dồi vốn từ
GV cho HS ôn lại các hình thức trau dồi vốn từ:
- Rèn luyện để biết đầy đủ chính xác nghóa của từ và cách
dùng của từ.
- Rèn luyện để biết thêm những từ mình chưa biết để làm
V.Trau dồi vốn từ:
1. Rèn luyện để biết rõ nghóa
của từ và cách dùng từ.
2. Rèn luyện để làm tăng
vốn từ về số lượng.
Trường THCS Phạm Văn Chiêu
Giáo án ngữ văn 9 – GV: Trần Thò Ngân Hà
Hoạt động của GV và HS
Ghi bảng
3. Giải thích và đặt câu với
các từ : bách khoa toàn thư,
bảo hộ mậu dòch, dự thảo,
đại sứ quán, hậu duệ, khầu
khí, môi sinh.
HS có thể đặt câu hỏi với các từ ngữ này để hiểu rõ hơn về
nghóa và cách sử dụng các từ ngữ này trong cuộc sống.
Hướng dẫn học sinh làm bài tập 3 mục V
GV đúc kết lại nội dung của bài học “Tổng kết từ vựng”.
4. Củng cố (5’)
- Nhắc lại kiến thức
- làm bài tập trắc nghiệm
5. Hướng dẫn về nhà (4’)
- Làm nốt các bài tập (nếu trên lớp không đủ thời gian).
- Học lại các khái niệm.
III. TRỌNG TÂM
Cảm nhận về nhân vật Đặng Thuỳ Trâm qua những trang nhật ký
IV. PHƯƠNG PHÁP
Thuyết trình
V. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1. Ổn đònh lớp (1’)
2. Kiểm tra bài cũ (5’)
Kiểm tra sự chuẩn bò của học sinh (nhóm, tổ)
3. Bài mới :
* Hoạt động 1 (1’):
GV nêu mục đích yêu cầu và tiến trình thực hiện của tiết học
* Hoạt động 2: ( )
Lần lượt các đại diện nhóm lên trình bày theo câu hỏi được bốc thăm – Trình bày tranh
sưu tầm.
Câu 1: Giới thiệu những hiểu biết về “Nhật ký Đặng Thuỳ Trâm”
Câu 2: Cảm nhận sâu sắc nhất về Đặng Thuỳ Trâm?
Câu 3: Cảm nhận về những trang Nhật ký của Đặng Thuỳ Trâm?
Câu 4: Sau khi tìm hiểu về “Nhật ký Đặng Thuỳ Trâm” bạn có suy nghó, hành động gì về
thế hệ trẻ hiện nay và của riêng bản thân bạn? Điều gì bạn tâm đắc nhất?
* Hoạt động 3 ( ’): Tập thể lớp nhận xét, bổ sung
* Hoạt động 4 (5’) : Giáo viên nhận xét bình điểm cho nhóm, cá nhân trình bày
4. Củng cố : (10’)
- Đọc bài thơ sưu tầm mà em thích nhất.
- Viết một đoạn văn bình bài thơ của nhà thơ Thanh Nguyên.
5. Hướng dẫn về nhà (4’)
-Soạn “Tổng kết từ vựng” (2 tiết)
* Rút kinh nghiệm :
III. TRỌNG TÂM
- Vẻ đẹp của người lính lái xe Trường Sơn thời chống Mỹ cứu nước
IV. PHƯƠNG PHÁP
Hỏi - đáp, phân tích, bình, thảo luận, so sánh
V. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1.Ổn đònh lớp(1’)
2. Kiểm tra bài cũ: (5’)
- Đọc 2 khổ thơ đầu hoặc 2 khổ cuối bài “Bếp Lửa”
- Tại sao hồi ức của tác giả về Bà luôn gắn liền với hình ảnh của Bếp Lửa?
- Đọc lại những câu thơ miêu tả nhựng kỷ niệm của tác giả đối với Bà?
Nhận xét về những hình ảnh miêu tả?
3. Bài mới:
* Giới thiệu: Viết về Trường Sơn và những người lính Trướng Sơn là những đề tài trong
dòng văn học thời chống Mỹ cứu nước . Cùng đồng hành với nhà thơ TỐ HỮU trong suốt
chặng đường “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước “ còn có biết bao nhà văn ,nhà thơ … Đặc biệt
là Phạm Tiến Duật. Nhà thơ trẻ nổi tiếng với những bài thơ viết về Trường Sơn ,tiêu biểu là
bài “Bài Thơ Về Đội Xe Không Kính”
T/g
10’
Hoạt động của thầy và trò
*Hoạt động 1 :Đọc & tìm hiểu chú thích .
-Đọc đọc tự nhiên sôi nổi tự hào
-HS đọc theo hướng dẫn GV
ảnh độc đáo:những chiếc xe không kính để chuyển
tải chủ nghóa anh hùng cách mạng .Đặc biệt là nhà
thơ đã mở đầu bài thơ bằng lời phân trần của người
lính lái xe về hiện tượng xe không kính.
H: Nhận xét gì về câu thơ mở đầu?
-Như câu văn xuôi với điệp từ”không”
H: Nhưng trên tuyến đường Trường Sơn,không phải
chỉ có những chiếc xe không kính , mà tình trạng
những chiếc xe còn hơn thế nữa .Đó là những chiếc
xe được miêu tả như thế nào ?
* Chuyển Ý:
H: Theo em vì sao tác giả có thể miêu tả chân thâït
những chiếc xe không kính?
-Tác giả đã từng người lính lái xe ở Trường Sơn từng
trực tiếp đương đầu với bom đạn chiến tranh
Từ hình ảnh những chiếc xe không kính trong
bom đạn khốc liệt , tác giả đã khắc hoạ hình ảnh
người chiến só lái xe như thế nào ?
* Hoạt động 2 : Hình ảnh người chiến só lái xe
H: Tuy lái những chiếc xe biến dạng vì bom đạn
giặc Mỹ nhưng tư thế của người lính được miêu tả
như thế nào.?
- HS đọc câu thơ khái quát tư thế lính
Không phải chỉ đương đầu với bom đạn, mà người
lính còn phải đối mặt với những chiếc xe không kính
bò tàn phá nặng nề.
H: Thái độ của họ như thế nào trước những gian
khổ ấy?
- HS nhận xét từ ngữ”ừ thì …” trước những gian khổ
H: Tuy nhà thơ không đề cập đến tình đồng đội
2.Hình ảnh những chiến só
trường sơn
-“ung dung…’
-nhìn đất nhìn trời nhìn thẳng
ung dung đương đầu vơí
gian khổ
-“Bụi phun tóc trắng”
-“Mưa tuôn mưa xối như
ngoài trời
thiên nhiên khắc nghiệt ở
Trường Sơn.
-“ừ thì … ừ thì …”
ngang tàng, bất chấp gian
khổ
-…”cười ha ha …”
-… “bắt tay qua …”
Trường THCS Phạm Văn Chiêu
T/g
Giáo án ngữ văn 9 – GV: Trần Thò Ngân Hà
Hoạt động của thầy và trò
Ghi bảng
................................................................................ .................................................................
Trang -97
Trường THCS Phạm Văn Chiêu
Tiết 50:
Giáo án ngữ văn 9 – GV: Trần Thò Ngân Hà
NGHỊ LUẬN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I. Mục tiêu cần đạt:
Giúp Học sinh :
- Hiểu thế nào là lập luận trong văn bản tự sự, vai trò và ý nghóa của yếu tố lập luận
trong văn bản đó.
- Luyện tập nhận diện các yếu tố lập luận trong văn bản tự sự và viết đoạn văn tự sự
có sử dụng các yếu tố lập luận.
II. Chuẩn bò :
- Giáo viên : Bảng phụ + SGV + SGK.
- Học sinh : SGK + SBT + Phiếu trắc nghiệm
III. Trọng tâm
Vai trò và ý nghóa, nhận diện các yếu tố nghò luận trong văn bản tự sự. Cách viết
đoạn văn tự sự có sử dụng các yếu tố nghò luận.
- HS tìm, trả lời dựa trên câu hỏi gợi ý (Lời của ai với ai?
Thuyết phục điều gì?).
Đoạn 1:
- Nêu vấn đề: không tìm hiểu người xung quanh thì luôn
Trang -98
Ghi bảng
I. Tìm hiểu yếu tố nghò luận
trong văn bản tự sự :
- Lập luận.
- Đoạn trích “Lão Hạc”.
- Đoạn trích “Kiều báo ân, báo
oán”.
Trường THCS Phạm Văn Chiêu
Giáo án ngữ văn 9 – GV: Trần Thò Ngân Hà
có cớ tàn nhẫn với họ.
- Phát triển vấn đề: Vợ không ác nhưng tàn nhẫn, ích kỷ
là vì quá khổ. Vì sao?
+ Đau thì chỉ nghó đến chân đau; khi người ta khổ thì
không nghó đến ai (quy luật tự nhiên).
+ Những bản tính tốt đẹp bò lo lắng, buồn đau, ích kỷ che
lấp.
- Kết thúc vấn đề: Biết vậy, chỉ buồn chứ không giận.
- Câu ngắn khẳng đònh, câu hô ứng “sở dó... là vì”, “khi...
thì...”
phút.
Trang -99
III. Luyện tập:
+ Bài tập : 1, 2 SGK/ 138
Trường THCS Phạm Văn Chiêu
Giáo án ngữ văn 9 – GV: Trần Thò Ngân Hà
4. Củng cố (5’)
- Đọc lại phần ghi nhớ
- Làm bài tập trắc nghiệm
5. Hướng dẫn về nhà(4’)
- Tập viết Bài tập 2.
- Chuẩn bò văn bản “Đoàn thuyền đánh cá”và “Bếp lửa”
* Rút kinh nghiệm :
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................
DUYỆT TUẦN 10
NHÓM TRƯỞNG
Lê Thò Hiệp
Copyright: Tài liệu đại học ©