ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ HẢO

SỰ ỦNG HỘ CỦA NHÂN DÂN THẾ GIỚI ĐỐI VỚI VIỆT NAM
TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƢỚC (1955-1975)
QUA TÀI LIỆU LƢU TRỮ HIỆN ĐANG BẢO QUẢN TẠI
TRUNG TÂM LƢU TRỮ QUỐC GIA III

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Lƣu trữ

Hà Nội, 2016


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ HẢO

SỰ ỦNG HỘ CỦA NHÂN DÂN THẾ GIỚI ĐỐI VỚI VIỆT NAM
TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƢỚC (1955-1975)
QUA TÀI LIỆU LƢU TRỮ HIỆN ĐANG BẢO QUẢN TẠI
TRUNG TÂM LƢU TRỮ QUỐC GIA III

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
Chuyên ngành: Lƣu trữ
Mã số: 60 32 03 01

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học:

UBKHNN

Ủy ban Kế hoạch nhà nƣớc

UBTNCP

Ủy ban Thống Nhất Chính phủ

XHCN

Xã hội chủ nghĩa

VNDCCH

Việt Nam Dân chủ cộng hòa


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................... 1
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................. 2
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu ................................................................. 3
4. Lịch sử nghiên cứu vấn đề ............................................................................ 3
5. Phƣơng pháp nghiên cứu và nguồn tài liệu tham khảo ................................. 5
6. Đóng góp của luận văn .................................................................................. 6
7. Bố cục của luận văn ...................................................................................... 6
CHƢƠNG 1. KHÁI QUÁT ĐẶC ĐIỂM, THÀNH PHẦN KHỐI TÀI LIỆU
VỀ SỰ ỦNG HỘ CỦA NHÂN DÂN THẾ GIỚI ĐỐI VỚI VIỆT NAM
TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƢỚC (1955 -1975) .............. 8
1.1. Tổng quan về TTLTQG III ..................................................................... 8

HUY GIÁ TRỊ TÀI LIỆU ............................................................................ 68
3.1. Tình hình tổ chức khoa học, bảo vệ an toàn và khai thác, sử dụng
tài liệu ............................................................................................................. 68
3.2.1. Tình hình tổ chức khoa học và bảo vệ an toàn tài liệu ......................... 68
3.2.2. Tình hình khai thác sử dụng khối tài liệu.............................................. 73
3.1.3. Nguyên nhân của những ưu điểm, hạn chế ........................................... 80
3.2. Các giải pháp tăng cƣờng bảo vệ và phát huy giá trị khối tài liệu về
sự ủng hộ của nhân dân thế giới đối với Việt Nam trong kháng chiến
chống Mỹ cứu nƣớc (1955 – 1975) ............................................................... 81
3.2.1. Giải pháp về sưu tầm, bổ sung đầy đủ khối tài liệu về sự ủng hộ của
nhân dân thế giới đối với Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước
(1955 - 1975) ................................................................................................... 81
3.2.2. Giải pháp về tổ chức khoa học và bảo vệ an toàn tài liệu lưu trữ ....... 82


3.2.3. Giải pháp về phát huy giá trị tài liệu .................................................... 84
3.3. Một số khuyến nghị đối với độc giả ...................................................... 90
Tiểu kết chƣơng 3 .......................................................................................... 92
KẾT LUẬN .................................................................................................... 93
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................... 95
DANH MỤC PHỤ LỤC.............................................................................. 106


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nƣớc của nhân dân Việt Nam kéo dài hai
thập kỷ, có quy mô rộng lớn, tính chất và cƣờng độ vô cùng quyết liệt. Việt Nam
phải đƣơng đầu với một đối phƣơng có tiềm lực và sức mạnh kinh tế, quân sự lớn
hơn gấp nhiều lần, có bộ máy chiến tranh khổng lồ. Đặc điểm lớn nhất, độc đáo
nhất của cách mạng Việt Nam thời kỳ này là nhân dân Việt Nam phải tiến hành

Nhằm giúp các nhà nghiên cứu có đƣợc cái nhìn tổng thể, toàn diện và hệ
thống khối tài liệu về sự ủng hộ của nhân dân thế giới đối với cuộc kháng chiến
chống Mỹ cứu nƣớc của nhân dân ta giai đoạn 1955 - 1975, chúng tôi chọn vấn đề
“Sự ủng hộ của nhân dân thế giới đối với Việt Nam trong cuộc kháng chiến
chống Mỹ cứu nước (1955 - 1975) qua tài liệu lưu trữ đang bảo quản tại
TTLTQG III” làm đề tài luận văn cao học của mình.
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục tiêu
- Giới thiệu khái quát khối tài liệu về sự ủng hộ của nhân dân thế giới đối với
Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nƣớc từ 1955 - 1975 hiện đang bảo
quản tại TTLTQG III.
- Phân tích giá trị của những tài liệu này phục vụ cho nghiên cứu lịch sử.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm bảo vệ an toàn và phát huy giá trị của khối
tài liệu trên trong thời gian tới.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Trên cơ sở mục tiêu của đề tài, chúng tôi thực hiện những nhiệm vụ sau đây:
- Giới thiệu tổng quan về TTLTQG III và khối tài liệu của Trung tâm.
- Khảo sát thực tế khối tài liệu hiện đang bảo quản tại TTLTQG III phản ánh
sự ủng hộ của nhân dân thế giới đối với Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu
nƣớc (1955 - 1975).
- Phân tích giá trị của khối tài liệu đối với việc nghiên cứu lịch sử.
- Đánh giá, nhận xét tình hình tổ chức khoa học và phát huy giá trị khối tài
liệu này trong thời gian qua.
- Nghiên cứu, đề xuất một số biện pháp nhằm phát huy hiệu quả hơn khối tài
liệu này.

2


3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

3


- Các công trình khoa học nghiên cứu, đánh giá giá trị của tài liệu lƣu trữ trên
phƣơng diện sử liệu học:
+ Luận văn: “Tài liệu phông lưu trữ Quốc hội (giai đoạn 1976 - 1992) nguồn sử liệu giá trị cần được công bố, giới thiệu phục vụ nghiên cứu lịch sử” của
tác giả Đào Đức Thuận.
+ Luận văn: “Phông lưu trữ Ủy ban Thống nhất Chính phủ - Nguồn sử liệu về
cuộc đấu tranh trên mặt trận kinh tế của nhân dân Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống
Mỹ 1955 - 1975” của tác giả Nguyễn Thị Thanh Phƣơng.
+ Luận văn: “Phông lưu trữ Ủy ban Kháng chiến Hành chính Nam Bộ - Một
nguồn sử liệu về Nam Bộ thời kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954)” của tác giả
Lê Tuyết Mai năm 2011.
+ Khóa luận: “Phông lưu trữ Đoàn Thanh niên xung phong - Nguồn sử liệu
để nghiên cứu lực lượng thanh niên xung phong thời kỳ kháng chiến chống Pháp
1952 - 1954” của tác giả Nguyễn Thị Ngọc Mai.
+ Khóa luận: “Phông lưu trữ Uỷ ban thống nhất Chính phủ - Nguồn sử liệu
về công tác viện trợ cho miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ” của tác giảVũ Thị
Thu Hƣơng.
+ Khóa luận: “Phông lưu trữ Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân tỉnh
Thái Bình - Nguồn sử liệu về lịch sử đấu tranh của nhân dân Thái Bình giai đoạn
chống Pháp 1945 - 1954” của tác giả Hoàng Thị Hồng.
Trong các công trình nghiên cứu khoa học trên, các tác giả đã sử dụng các
phƣơng pháp nghiên cứu chính nhƣ: phƣơng pháp luận duy vật biện chứng của chủ
nghĩa Mác - Lê-nin; phƣơng pháp sử liệu học; phƣơng pháp thống kê, hệ thống;
phƣơng pháp phân tích; phƣơng pháp thực tế... Theo chúng tôi, các phƣơng pháp
trên đã giúp cho các tác giả nắm rõ tình hình thực tế liên quan đến nội dung nghiên
cứu; đồng thời thống kê, tổng hợp, khái quát đƣợc toàn bộ các hoạt động về hoạt
động tổ chức khoa học, bảo vệ và tổ chức sử dụng tài liệu các phông thuộc đối
tƣợng nghiên cứu của đề tài. Về nội dung, các công trình tập trung nghiên cứu giá

- Phƣơng pháp phân tích đƣợc vận dụng khi phân tích các vấn đề, sự kiện mà
hồ sơ, tài liệu phản ánh và phân tích giá trị của tài liệu, chất lƣợng của các hồ sơ.
Ngoài ra, trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi đã sử dụng phƣơng pháp trao
đổi, xin ý kiến của các chuyên gia công tác tại Cục Văn thƣ và Lƣu trữ nhà nƣớc; các
giảng viên khoa Lƣu trữ học và Quản trị Văn phòng - Trƣờng Đại học Khoa học xã hội
và Nhân văn Hà Nội; các nhà nghiên cứu lịch sử Việt Nam và lịch sử thế giới.
5


Các phƣơng pháp này không tiến hành độc lập mà đƣợc kết hợp linh hoạt
trong quá trình thực hiện đề tài.
5.2. Nguồn tài liệu tham khảo
Trong quá trình thực hiện đề tài luận văn này, chúng tôi đã tham khảo các
nguồn tài liệu sau:
- Nhóm tài liệu cơ sở pháp lý bao gồm hệ thống các văn bản quản lý, chỉ đạo,
hƣớng dẫn của Nhà nƣớc quy định về công tác lƣu trữ;
- Nhóm tài liệu về cơ sở lý luận, nghiệp vụ bao gồm nguồn tài liệu từ sách
giáo trình, bài giảng, từ điển liên quan nhƣ: Giáo trình "Lý luận và thực tiễn công
tác lưu trữ"; Giáo trình “Nghiệp vụ Lưu trữ cơ bản”; “Từ điển giải thích nghiệp vụ
văn thư, lưu trữ Việt Nam”; Giáo trình “Lịch sử Việt Nam”...
- Các công trình nghiên cứu khoa học bao gồm khóa luận tốt nghiệp, luận
văn, luận án và các bài viết trên tạp chí có liên quan đến đề tài nghiên cứu.
- Một số website:; /> ; />6. Đóng góp của luận văn
Thứ nhất, luận văn giới thiệu đến công chúng toàn bộ khối tài liệu phản ánh
sự ủng hộ của Chính phủ và nhân dân thế giới đối với Việt Nam trong kháng chiến
chống Mỹ cứu nƣớc (1955 - 1975) hiện đang bảo quản tại TTLTQG III. Từ đó, giúp
độc giả nắm đƣợc khái quát về số lƣợng, thành phần, đặc điểm, nội dung cơ bản của
khối tài liệu này và những giá trị sử liệu của chúng đối với việc nghiên cứu lịch sử.
Thứ hai, đề xuất các giải pháp nhằm tổ chức khoa học và phát huy giá trị của
khối tài liệu trong thời gian tiếp theo.

những hạn chế, thiếu sót. Vì vậy, chúng tôi rất mong nhận đƣợc sự quan tâm, góp ý
của các thầy, cô giáo và các đồng nghiệp để đề tài đƣợc hoàn chỉnh hơn.
Nhân đây, cho phép tôi đƣợc bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đối với Phó Giáo sƣ
Nguyễn Văn Hàm, các thầy, cô giáo khoa Lƣu trữ học và Quản trị văn phòng và các
cơ quan có liên quan nhƣ: TTLTQG III, Cục Văn thƣ và Lƣu trữ nhà nƣớc và các
bạn, đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu luận văn.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016
Học viên
Nguyễn Thị Hảo
7


CHƢƠNG 1
KHÁI QUÁT ĐẶC ĐIỂM, THÀNH PHẦN KHỐI TÀI LIỆU VỀ SỰ ỦNG HỘ
CỦA NHÂN DÂN THẾ GIỚI ĐỐI VỚI VIỆT NAM TRONG
KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƢỚC (1955 -1975)
1.1. Tổng quan về TTLTQG III
TTLTQG III đƣợc thành lập theo Quyết định số 118/TCCB-TC ngày
10/6/1995 của Bộ trƣởng - Trƣởng ban Tổ chức cán bộ Chính phủ (nay là Bộ Nội
vụ) có nhiệm vụ thu thập, bổ sung bảo quản an toàn và tổ chức sử dụng tài liệu
lƣu trữ có ý nghĩa toàn quốc từ Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay.
1.1.1. Vị trí và chức năng
- TTLTQG III là tổ chức sự nghiệp thuộc Cục Văn thƣ và Lƣu trữ nhà nƣớc,
có chức năng sƣu tầm, thu thập, chỉnh lý, bảo quản và tổ chức sử dụng tài liệu, tƣ
liệu hình thành trong quá trình hoạt động của các cơ quan, tổ chức trung ƣơng và cá
nhân, gia đình, dòng họ tiêu biểu của nƣớc VNDCCH và nƣớc CHXHCN Việt Nam
trên địa bàn từ Quảng Bình trở ra theo quy định của pháp luật và quy định của Cục
Văn thƣ và Lƣu trữ nhà nƣớc.
- TTLTQG III có tƣ cách pháp nhân, có con dấu, tài khoản riêng và trụ sở
làm việc đặt tại thành phố Hà Nội.

1.1.3. Cơ cấu tổ chức
TTLTQG III hiện có 09 Phòng gồm: Phòng Thu thập và Sƣu tầm tài liệu;
Phòng Chỉnh lý tài liệu; Phòng Bảo quản tài liệu; Phòng Công bố và Giới thiệu tài
liệu; Phòng Tin học và Công cụ tra cứu; Phòng Đọc; Phòng Tài liệu nghe nhìn;
Phòng Hành chính - Tổ chức; Phòng Kế toán; Phòng Bảo vệ và Phòng cháy chữa
cháy.
1.1.4. Khối lượng và thành phần cơ bản của tài liệu lưu trữ đang bảo quản
tại TTLTQG III
Toàn bộ tài liệu lƣu trữ đang bảo quản tại TTLTQG III đƣợc hình thành
trong quá trình hoạt động của cơ quan thuộc bộ máy Nhà nƣớc Trung ƣơng, các Bộ,
ngành, các đoàn thể xã hội và các liên khu đƣợc thành lập từ sau Cách mạng tháng
Tám năm 1945 đến nay, bao gồm: tài liệu hành chính; tài liệu khoa học kỹ thuật; tài
liệu phim ảnh, ghi âm và tài liệu xuất xứ cá nhân.
a) Tài liệu hành chính
9


Khối tài liệu này chiếm vị trí lớn nhất trong kho lƣu trữ của TTLTQG III
(202 phông). Đây là những tài liệu gốc, chính bản, trong đó có nhiều bản viết tay
hay có bút tích của Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhiều Lãnh đạo Nhà nƣớc khác. Trong
đó, khối tài liệu quan trọng nhất là phông Quốc hội - cơ quan quyền lực cao nhất
của Nhà nƣớc Việt Nam và khối tài liệu hình thành trong hoạt động của Phủ Thủ
tƣớng từ sau năm 1945 đến nay. Ngoài ra, còn có rất nhiều phông của các Bộ,
ngành cơ quan Trung ƣơng, trong đó có nhiều cơ quan đã giải thể và nhiều cơ quan
hiện đang hoạt động.
b) Tài liệu khoa học kỹ thuật
Tính đến nay, TTLTQG III đang bảo quản gần 1000 mét giá tài liệu của 32
công trình lớn (thuộc 34 phông tài liệu) có ý nghĩa quốc gia nhƣ: Lăng Chủ tịch Hồ
Chí Minh, Đƣờng dây 500KV Bắc - Nam, Nhà máy Thủy điện Sông Đà, Nhà máy
Tàu biển Phà Rừng, mỏ Apatít Lào Cai và mỏ Prít Giáp Lai, các cầu: Thăng Long,

trong hơn 60 năm qua.
1.2. Khối tài liệu về sự ủng hộ của nhân dân thế giới đối với Việt Nam
trong kháng chiến chống Mỹ cứu nƣớc (1955 - 1975)
1.2.1. Khái quát khối tài liệu về sự ủng hộ của nhân dân thế giới đối với
Việt Nam hiện đang bảo quản tại TTLTQG III
Hiện có khoảng 2400 hồ sơ, tài liệu đề cập đến vấn đề này trong gần 40
phông lƣu trữ cơ quan, tổ chức và phông lƣu trữ các công trình lớn của đất nƣớc
đang đƣợc bảo quản tại TTLTQG III. Loại hình văn bản bao gồm tài liệu hành
chính, tài liệu khoa học kỹ thuật, tài liệu ghi âm, ghi hình. Các hồ sơ, tài liệu này
chủ yếu nằm trong các phông Quốc hội, Phủ Thủ tƣớng, UBKHNN, UBTNCP, Bộ
Tài chính. Số tài liệu còn lại nằm rải rác trong các phông của các cơ quan, tổ chức
từ trung ƣơng đến địa phƣơng nhƣ phông lƣu trữ các Bộ, Ủy ban hành chính các
tỉnh; phông lƣu trữ các công trình nhƣ: Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đƣờng dây
500KV Bắc - Nam, Nhà máy Thủy điện Sông Đà, Thủy điện Hòa Bình, Nhà máy
Supe Phốt phát Lâm Thao, Công trình cầu Chƣơng Dƣơng, cầu Long Biên… và các
Tổng công ty, công ty nhƣ: Tổng công ty Dầu khí Việt Nam, Tổng công ty Kim khí,
Tổng công ty Thép Việt Nam. Lĩnh vực ủng hộ bao gồm: chính trị, kinh tế, văn hóa,
y tế, giáo dục, giao thông - vận tải, xây dựng, công nghiệp, nông nghiệp… Trong
đó, loại hình tài liệu giấy chiếm khối lƣợng nhiều nhất, chứa nội dung thông tin đa
dạng, toàn diện và phong phú về sự ủng hộ của Chính phủ và nhân dân thế giới đối
với Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử. Đối với loại hình tài liệu khoa học kỹ
thuật, sự ủng hộ của Chính phủ và nhân dân thế giới đối với Việt Nam thể hiện

11


trong các hồ sơ, tài liệu về việc tƣ vấn, thiết kế và xây dựng các công trình của Việt
Nam, đặc biệt là các công trình trọng điểm quốc gia. So với hai loại hình tài liệu đã
nêu, tài liệu ghi âm, ghi hình tuy không phản ánh một cách đầy đủ, toàn diện sự ủng
hộ của Chính phủ và nhân dân thế giới đối với Việt Nam nhƣng lại thể hiện đƣợc

- Khối lƣợng tài liệu: Qua khảo sát chúng tôi thấy rằng khối lƣợng hồ sơ, tài
liệu phản ánh sự ủng hộ về mặt chính trị, tinh thần các nƣớc dành cho Việt Nam
trong giai đoạn này rất ít. Trong tổng số 738 hồ sơ liên quan đến chủ đề nghiên cứu,
chỉ có 37 hồ sơ đề cập trực tiếp đến vấn đề này và tập trung chủ yếu trong phông
Quốc hội (24 hồ sơ) và phông Bộ Văn hóa (12 hồ sơ). Bên cạnh đó, có 02 tài liệu
nằm trong hồ sơ 3205 thuộc phông UBTNCP. Sở dĩ các hồ sơ, tài liệu tập trung hầu
hết trong phông Quốc hội vì đây là cơ quan quyết định những chính sách cơ bản về
đối nội và đối ngoại, nhiệm vụ kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh của đất nƣớc,
những nguyên tắc chủ yếu về tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nƣớc, về quan
hệ xã hội và hoạt động của công dân.
- Về thành phần, nội dung tài liệu: Hầu hết trong các hồ sơ là văn bản ngoại
giao nằm trong phông Quốc hội nhƣ: Nghị định thƣ, Nghị quyết, Tuyên bố, Điện,
Thƣ do Chính phủ, Quốc hội và nhân dân các nƣớc gửi cho Việt Nam. Nội dung
văn bản thể hiện quan điểm của các nƣớc về cuộc chiến tranh xâm lƣợc của đế quốc
Mỹ tại Việt Nam và các nƣớc Đông Nam Á khác; đồng thời, bày tỏ sự ủng hộ, sẵn
sàng giúp đỡ nhân dân Việt Nam trong cuộc đấu tranh chính nghĩa đó.
Bên cạnh những văn bản ngoại giao đặc trƣng đã nêu, khối tài liệu còn bao
gồm những văn bản hành chính thông thƣờng nhƣ: Thƣ cảm ơn của các vị Lãnh đạo
Đảng, Nhà nƣớc ta gửi đến Chính phủ, Quốc hội và nhân dân các nƣớc; Thƣ, Công
điện, Báo cáo, Công văn, Tờ trình... do các cơ quan, tổ chức, cá nhân của nƣớc
VNDCCH sản sinh ra để thực hiện, báo cáo, tổng kết về công tác ngoại giao, những
hoạt động ủng hộ về chính trị, tinh thần của Chính phủ và nhân dân thế giới đối với
cuộc kháng chiến. Cụ thể:
a) Nhóm tài liệu về chính sách, đƣờng lối ngoại giao của Chính phủ
Trong các cơ quan hình thành khối tài liệu về sự ủng hộ của Chính phủ và
nhân dân thế giới đối với Việt Nam nói riêng và đối với toàn bộ các cơ quan hình
thành lên khối tài liệu hiện đang bảo quản tại TTLTQG III nói chung, Quốc hội là
cơ quan có chức năng quyết định những chính sách cơ bản về đối nội và đối ngoại,
nhiệm vụ kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh của đất nƣớc. Còn một số cơ quan, tổ
13

chiến chống Mỹ, cứu nước và sự nghiệp xây dựng CNXH ở nước VNDCCH; đồng
14


thời góp phần vào cuộc đấu tranh của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân
tộc, dân chủ và CNXH”[23, tr.37]. Báo cáo cũng nêu rõ 5 đƣờng lối đối ngoại của
Đảng và nhà nƣớc ta nhƣ sau:
1. Ra sức tăng cƣờng tình đoàn kết chiến đấu và quan hệ hữu nghị với các
nƣớc XHCN anh em, trƣớc hết là với Liên Xô, Trung Quốc trên cơ sở chủ nghĩa
Mác - Lê-nin và chủ nghĩa quốc tế vô sản.
2. Ra sức tăng cƣờng mặt trận nhân dân các nƣớc Đông Dƣơng chống Mỹ
xâm lƣợc.
3. Ra sức mở rộng mặt trận nhân dân thế giới ủng hộ nhân dân Việt Nam và
nhân dân các nƣớc khác ở Đông Dƣơng chống Mỹ xâm lƣợc.
4. Ra sức tăng cƣờng đoàn kết với nhân dân Mỹ chống chiến tranh xâm lƣợc
của Mỹ.
5. Lợi dụng mâu thẫu trong nội bộ địch [23, tr.36-50].
b) Nhóm tài liệu về sự ủng hộ của Chính phủ và Quốc hội các nƣớc
Sự ủng hộ của Chính phủ và Quốc hội các nƣớc đối với Việt Nam trong giai
đoạn này đƣợc thể hiện bằng hình thức gửi văn bản ngoại giao và sự đón tiếp nhiệt
tình, nồng hậu, những lời lẽ tốt đẹp trong các bài diễn văn, chào mừng đối với các
đoàn đại biểu nƣớc ta sang thăm hữu nghị.
- Các văn bản ngoại giao
Để nghiên cứu về nội dung này, chúng tôi đã rà soát toàn bộ hồ sơ thuộc
phông Quốc hội - là phông có số lƣợng hồ sơ liên quan nhiều nhất - nói riêng và
toàn bộ khối tài liệu về sự ủng hộ của Chính phủ và nhân dân thế giới đối với Việt
Nam nói chung và thấy rằng từ trƣớc năm 1965, không có bất kỳ một hồ sơ, tài liệu
nào đề cập đến hoạt động ủng hộ của các nƣớc trên thế giới bằng hình thức gửi văn
bản ngoại giao. Tài liệu thể hiện sự ủng hộ của Chính phủ và Quốc hội các nƣớc có
thời gian bắt đầu từ những năm 1965 trở đi. Hiện có 10 hồ sơ thuộc phông Quốc hội

lãnh thổ của Việt Nam.
Mặt khác, Quốc hội Căm-pu-chia cương quyết phản đối mọi lý do mà Chính
phủ Mỹ viện ra nhằm lừa bịp dư luận thế giới, hòng thực hiện mưu đồ xâm lược đen
tối của chúng đối với nước VNDCCH;
Quốc hội Căm-pu-chia cùng kêu gọi nhân dân các nước yêu chuộng hòa
bình trên thế giới hãy cương quyết hành động để buộc bọn đế quốc Mỹ phải chấm
16


dứt chiến tranh xâm lược Việt Nam, phải rút không điều kiện quân đội Mỹ và quân
đội chư hầu ra khỏi miền Nam Việt Nam, phải chấm dứt vĩnh viễn các cuộc ném
bom và hành động chiến tranh khác trên toàn bộ lãnh thổ nước VNDCCH. Mọi
công việc của miền Nam Việt Nam do nhân dân Việt Nam tự giải quyết theo Cương
lĩnh chính trị của Mặt trận dân tộc giải phóng, không có sự can thiệp của nước
ngoài. Vấn đề thống nhất nước Việt Nam phải do nhân dân Việt Nam hai miền giải
quyết bằng phương pháp hòa bình trên cơ sở dân chủ, không có sự can thiệp của
nước ngoài” [18, tr.04].
Để đáp lại những tình cảm tốt đẹp trên, Quốc hội nƣớc VNDCCH mà đại
diện là đồng chí Trƣờng Chinh - Chủ tịch Ủy ban Thƣờng vụ Quốc hội đã gửi rất
nhiều thƣ cảm ơn đến Chính phủ và Quốc hội các nƣớc nhƣ Thƣ ngày 15/8/1968
gửi đồng chí Chủ tịch Quốc hội Vƣơng quốc Căm-pu-chia cảm ơn sự ủng hộ nhiệt
tình của đồng chí và Quốc hội, cảm ơn Quốc hội Vƣơng quốc Căm-pu-chia đã lên
tiếng kêu gọi nhân dân các nƣớc ủng hộ Việt Nam [18, tr.08-09]...
Ví dụ: Trong thƣ ngày 27/8/1965 gửi đồng chí Chủ tịch đoàn Quốc hội nƣớc
CHND An-ba-ni có viết “Chúng tôi rất cảm kích nhận được thư của đồng chí Chủ
tịch và Tuyên bố ngày 03/5/1965 của Chủ tịch đoàn Quốc hội… đã tỏ rõ sự ủng hộ
kiên quyết đối với Lời kêu gọi ngày 10/4/1965 của Quốc hội nước VNDCCH gửi
Quốc hội các nước trên thế giới. Việc Chủ tịch đoàn Quốc hội nước CHND An-bani lên án đế quốc Mỹ tăng cường chiến tranh xâm lược miền Nam Việt Nam và có
những hành động ăn cướp đối với nước VNDCCH là một sự cổ vũ lớn đối với nước
VNDCCH, đồng thời cũng là một cảnh báo nghiêm khắc đối với bọn xâm lược Mỹ.

Tại những nơi Đoàn đã đến thăm, Đoàn đều được đón tiếp rất nhiệt tình trọng thể
và thân mật, luôn luôn được coi như những người đồng chí, những người bạn chiến đấu từ
tiền tuyến về.
Các nước anh em mà Đoàn đã đến thăm đều tỏ sự đồng tình và ủng hộ mạnh mẽ
cuộc đấu tranh chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta và khẳng định nhân dân ta nhất định
thắng” [22, tr.23].
c) Nhóm tài liệu về phong trào ủng hộ của Chính phủ và nhân dân các nƣớc
Các phông lƣu trữ hầu nhƣ không có hồ sơ nào đề cập trực tiếp đến nội dung
này. Để nghiên cứu vấn đề, chúng ta cần tìm hiểu từ một số tài liệu nằm rải rác
trong các hồ sơ thuộc phông Quốc hội, phông Bộ Văn hóa, phông UBTNCP. Trong

18


nhiều trƣờng hợp, tiêu đề hồ sơ không thể hiện thông tin liên quan đến vấn đề. Bên
cạnh đó, tài liệu phản ánh các phong trào phản đối chiến tranh của Chính phủ và
nhân dân các nƣớc phần lớn là tài liệu trích dẫn, ghi chép lại thông tin, không phải
là văn bản nhƣ: Công văn, Báo cáo, Tờ trình do các cơ quan, tổ chức, cá nhân cụ thể
ban hành. Ví dụ: Thƣ ngày 20/3/1965 của toàn thể những ngƣời dự mít tinh thị xã
Khai Thành nƣớc CHDCND Triều Tiên về ủng hộ cuộc đấu tranh chính nghĩa của
nhân dân Việt Nam chống sự xâm lƣợc của đế quốc Mỹ [10, tr.169-172]; Thƣ của
toàn thể Đội viên đội công tác tuyên truyền văn hóa đỏ Ulamuxi - Khu tự trị Nội
Mông - Trung Quốc gửi đoàn văn công Quảng Bình bày tỏ sự ủng hộ Việt Nam
chống Mỹ năm 1965 [86, tr.01-06]; Biên bản về cuộc tiếp xúc giữa phái đoàn đại
diện cho Chính phủ VNDCCH và Đoàn AFSC Mỹ2 vào ngày 01/8/1974 tại Hà Nội
[50, tr.97 - 106]... Trong toàn bộ khối tài liệu về sự ủng hộ của Chính phủ và nhân
dân thế giới đối với Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ (1955 - 1975), tuy số
lƣợng tài liệu đề cập đến vấn đề này rất ít nhƣng qua đây chúng ta biết đƣợc rằng
Chính phủ và nhân dân các nƣớc trên thế giới luôn bày tỏ sự ủng hộ nhiệt tình, sâu
sắc đối với nhân dân Việt Nam.