BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
PHẠM THANH CHÍNH
XÂY DỰNG BÀI GIẢNG THEO HƯỚNG TIẾP CẬN CDIO
CHO MÔN HỌC THỰC HÀNH ĐIỆN
TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM
NGÀNH: LÝ LUẬN & PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC KỸ THUẬT - 601410
S K C0 0 4 4 0 4
Tp. Hồ Chí Minh, tháng 09/2014
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
PHẠM THANH CHÍNH
XÂY DỰNG BÀI GIẢNG THEO HƯỚNG TIẾP CẬN CDIO
CHO MÔN HỌC THỰC HÀNH ĐIỆN
TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM
Ngày, tháng, năm sinh: 31/05/1969
Nơi sinh: Sài Gòn
Quê quán: Hải Hƣng
Dân tộc: Kinh
Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: 10 Nguyễn Khuyến, phƣờng Bình Thọ, Quận
Thủ Đức, thành phố Hồ Chí Minh.
Điện thoại cơ quan: (08)38960985
Điện thoại : 0989970406
E-mail:
II. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO:
1. Đại học:
Hệ đào tạo: Chính quy
Thời gian đào tạo: từ 8/1993 đến 7/1998
Nơi học : Đại học Sƣ Phạm Kĩ Thuật thành phố Hồ Chí Minh.
Ngành học
: Điện khí hóa và cung cấp điện
2. Thạc sĩ:
Hệ đào tạo: Chính quy
Thời gian đào tạo: từ 3/2012 đến 10/2014
Nơi học
: Đại học Sƣ Phạm Kĩ Thuật thành phố Hồ Chí Minh
Ngành học : Lí luận và phƣơng pháp dạy học
Tên luận văn: Xây dựng bài giảng theo hướng tiếp cận CDIO cho môn học
07/2008 - 2010
08/2010 - Đến nay
Công Ty TNHH Gỗ Mỹ Nghệ NHATICO Trƣởng phòng xƣởng điện
Trƣờng Đại Học Kỹ Thuật Công Nghệ
TP.HCM.
Trƣờng Đại Học Sƣ Phạm Kỹ Thuật
TP.HCM.
i
Giảng Viên Thỉnh Giảng
Giảng Viên Thỉnh Giảng
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực
và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào
khác.
Tp. Hồ Chí Minh, ngày 24 tháng 10 năm 2014
(Ký tên và ghi rõ họ tên)
Phạm Thanh Chính
ii
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình nghiên cứu đề tài tác giả nhận đƣợc nhiều sự
môn học thực tập điện cơ bản của bộ môn Cơ sở Kĩ thuật điện tại trƣờng Đại học Sƣ
phạm Kỹ thuật Tp.HCM.
Nội dung chính của luận văn gồm 3 chƣơng:
Chƣơng 1:Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng bài giảng môn học theo hướng tiếp
cận CDIO
Đại cƣơng về xây dựng bài giảng cho môn học theo tiếp cận CDIO
Cơ sở xây dựng bài giảng cho môn học theo hƣớng tiếp cận CDIO
Chƣong 2:Đánh giá thực trạng bài giảng của môn học Thực Tập Điện Cơ Bản tại
trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. HCM
Giới thiệu đề cƣơng chi tiết môn học thực tập điện cơ bản trƣớc và sau năm
2012
Đánh giá nội dung môn học TTĐCB theo chƣơng trình đề cƣơng chi tiết mới
xây dựng của nhà trƣờng
Chƣơng 3:Biên soạn bài giảng theo hướng tiếp cận CDIO cho môn học thực hành
điện cơ bản
Quy trình biên soạn bài giảng cho môn học thực hành điện cơ bản theo tiếp cận
CDIO
Thực hiện biên soạn bài giảng cho môn học Thực Tập Điện Cơ Bản
Lấy ý kiến chuyên gia về tiêu chí đánh giá, kiểm tra bài giảng môn học thực tập
điện cơ bản.
Kết quả nghiên cứu của đề tài:
Trong suốt quá trình nghiên cứu, đề tài đã đạt đƣợc những kết quả sau:
Xây dựng đƣợc 9 bài giảng theo đề cƣơng mới cho môn học Thực Tập Điện Cơ
Bản.
Thông qua phƣơng pháp nghiên cứu tham khảo ý kiến chuyên gia về tiêu chí
đánh giá nhằm đảm bảo chất lƣợng cho bài giảng môn học thực tập điện cơ bản
đƣợc áp dụng vào thực tiễn.
iv
Chapter 3:Compiling a lecture with the CDIO-oriented approach for the basic
electrical practised course.
The process in order tocompile a lecture oriented the CDIO approach for the
basic electrical practised course.
Performingand compilinga lecture for the basic electrical practisedcourse
Collecting expert opinions about the evaluation criteria, review lessons of the
basic electrical practised course.
The results of the research theme:
During the research, the project have achieved the following results:
Constructing 9 lectures under the new syllabus for the basic electrical practised
course.
Through research methods and experts’ consultation on evaluation criteria to
ensure the quality of lessons for the basic electrical practised course is applied
in practice.
v
MỤC LỤC
LÝ LỊCH KHOA HỌC .......................................................................................... i
LỜI CAM ĐOAN.................................................................................................. ii
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... iii
TÓM TẮT ............................................................................................................ iv
ABSTRACT .......................................................................................................... v
MỤC LỤC ............................................................................................................ vi
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.......................................................................... viii
DANH MỤC CÁC HÌNH .................................................................................... ix
DANH MỤC SƠ ĐỒ ............................................................................................ x
DANH MỤC BẢNG BIỂU ................................................................................. xi
DANH MỤC BIỂU ĐỒ ..................................................................................... xiv
PHẦN MỞ ĐẦU ................................................................................................... 1
Tổng quan vấn đề nghiên cứu. .................................................................... 8
1.2. Các khái niệm liên quan đến đề tài ........................................................... 11
1.2.1. Tiếp cận CDIO .......................................................................................... 11
1.2.2. Xây dựng bài giảng theo hƣớng tiếp cận CDIO ....................................... 14
1.2.3. Nhiệm vụ xây dựng bài giảng ................................................................... 15
1.2.4. Mục tiêu và chuẩn đầu ra bài giảng môn học ........................................... 19
1.2.5. Cấu trúc bài giảng môn học theo tiếp cận CDIO ...................................... 24
1.2.6. Nội dung bài giảng môn học theo hƣớng tiếp cận CDIO ......................... 35
vi
1.3.
Phƣơng pháp và quy trình xây dựng BG theo hƣớng tiếp cận CDIO ....... 37
KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 .................................................................................... 46
CHƢƠNG 2......................................................................................................... 49
ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG BÀI GIẢNG MÔN HỌC THỰC TẬP ĐIỆN CƠ
BẢN TẠI TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM KỸ THUẬT TP.HCM ................. 49
2.1.
Mục tiêu chƣơng trình đào tạo trƣớc năm 2012 ....................................... 49
2.2.
Đề cƣơng chi tiết môn học thực tập điện cơ bản trƣớc năm 2012 ............ 49
2.3.
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
STT
CỤM TỪ TƢƠNG ỨNG
CHỮ VIẾT TẮT
1
BG
Bài giảng
2
BGD & ĐT
3
CDIO
4
CĐR
Bộ giáo dục và đào tạo
Conceive (hình thành ý tƣởng) – Design (thiết
kế) – Implement (triển khai) – Operate (vận
hành)
Giáo dục
10
GD&ĐT
Giáo dục và đào tạo
11
GDĐH
Giáo dục đại học
12
GV
Giảng viên
13
HS
Học sinh
14
KN
Sinh viên
20
TCDN
Tổng cục dạy nghề
21
TS
Tiến sĩ
22
TTĐCB
Thực tập điện cơ bản
viii
DANH MỤC CÁC HÌNH
STT
Hình 1.1
TÊN CÁC HÌNH
Phƣơng pháp tiếp cận theo CDIO
25
Sơ đồ 1.4
Sơ đồ tiêu chí kiểm tra đánh giá CĐR khi kết thúc bài
giảng môn học
28
Sơ đồ 1.5
Sơ đồ kiểm tra đánh giá theo các giai đoạn của quá trình
đào tạo
29
Sơ đồ 1.6
Sơ đồ cấu trúc bài giảng môn học lý thuyết
30
Sơ đồ 1.7
Sơ đồ cấu trúc tiểu kĩ năng BG dạy học thực hành
30
Sơ đồ 1.8
Sơ đồ cấu trúc thành phần nội dung bài giảng môn học
TTĐCB
62
Sơ đồ 3.1
Sơ đồ quy trình biên soạn BG môn học TTĐCB theo
tiếp cận CDIO
82
Sơ đồ 3.2
Sơ đồ cấu trúc mục tiêu, chuẩn đầu ra
83
Sơ đồ 3.3
Sơ đồ cấu trúc mẫu biên soạn bài giảng môn học
TTĐCB
86
x
DANH MỤC BẢNG BIỂU
STT
Bảng 2.2
Bảng kế hoạch thực hiện nội dung chi tiết học phần theo số
tuần
67
Bảng 2.3
Bảng so sánh tiêu chí nội dung đề cƣơng môn học TTĐCB
giữa cũ và mới
76
Bảng 3.1
Bảng tiêu chí đánh giá kết quả học thực tập SV theo mục
tiêu CĐR
87
Bảng 3.2
Mức độ đạt đƣợc khi xây dựng cấu trúc nội dung bài giảng
môn học TTĐCB
141
Bảng 3.3
thuật điện cơ bản
146
Bảng 3.8
Mức độ đạt đƣợc khi xây dựng bài giảng môn học TTĐCB
có thể hiện phƣơng pháp học tập và quy trình hƣớng dẫn
cho SV thực tập
147
Bảng 3.9
Mức độ đạt đƣợc khi xây dựng bài giảng môn học TTĐCB
có đáp ứng trình bày thể hiện tính khoa học, lôgíc đảm bảo
nội dung tích hợp và trải nghiệm theo thực tiễn
148
Bảng 3.10
Mức độ đạt đƣợc khi xây dựng bài giảng môn học TTĐCB
có nội dung lý thuyết và thực hành đáp ứng cho đối tƣợng
149
xi
Mức độ đạt đƣợc khi xây dựng tiêu chí đánh giá kết quả
giúp SV có ý thức trách nhiệm tự điều chỉnh việc học tập
153
Bảng 3.15
Mức độ đạt đƣợc khi xây dựng tiêu chí đánh giá kết quả
giúp SV phát huy học tập tích cực và có trách nhiệm với
bản thân hoàn thành mục tiêu học tập
154
Bảng 3.16
Mức độ đạt đƣợc khi xây dựng tiêu chí đánh giá kết quả
giúp SV thực hiện hoàn thành kế hoạch học sau mỗi nội
dung BG môn học
155
Bảng 3.17
Mức độ đạt đƣợc khi xây dựng tiêu chí đánh giá kết quả
giúp SV củng cố kiến thức và học tập rèn luyện kỹ năng
chuyên môn nghề nghiệp
156
Bảng 3.18
Bảng 3.22
Mức độ đạt đƣợc kết quả đề tài khi xây dựng 9 bài giảng
môn học TTĐCB có nội dung kiến thức BG đảm bảo tính
lôgíc
161
xii
Bảng 3.23
Mức độ đạt đƣợc kết quả đề tài khi xây dựng 9 bài giảng
môn học TTĐCB có nội dung kiến thức BG đảm bảo tính
hợp lý cho GV và trình độ đối tƣợng SV
162
Bảng 3.24
Mức độ đạt đƣợc đề tài khi xây dựng 9 bài giảng môn học
TTĐCB có nội dung kiến thức BG đảm bảo tính khả thi
trong thực tiễn
163
xiii
Tỉ lệ % mức độ đạt đƣợc khi xây dựng mục tiêu thái độ
CĐR của bài giảng môn học TTĐCB
144
Biểu đồ 3.5
Tỉ lệ % mức độ đạt đƣợc khi xây dựng kiến thức cốt lõi
nền tảng và chuyên sâu trong lĩnh vực kỹ thuật điện cơ
bản
145
Biểu đồ 3.6
Tỉ lệ % mức độ đạt đƣợc khi xây dựng bố cục trình tự nội
dung BG đƣợc thể hiện trình bày về lĩnh vực chuyên môn
kỹ thuật điện cơ bản
146
Biểu đồ 3.7
Tỉ lệ % mức độ đạt đƣợc khi xây dựng bài giảng môn học
TTĐCB có thể hiện phƣơng pháp học tập và quy trình
hƣớng dẫn cho SV thực tập
147
nhiệm vụ học thực tập điện
151
Biểu đồ 3.12
Tỉ lệ % mức độ đạt đƣợc khi xây dựng nhiệm vụ SV thực
tập trong mỗi bài giảng môn học TTĐCB giúp SV thực
hiện hoàn thành kế hoạch học
152
xiv
Biểu đồ 3.13
Tỉ lệ % mức độ đạt đƣợc khi xây dựng tiêu chí đánh giá
kết quả giúp SV có ý thức trách nhiệm tự điều chỉnh việc
học tập
153
Biểu đồ 3.14
Tỉ lệ % mức độ đạt đƣợc khi xây dựng tiêu chí đánh giá
kết quả giúp SV phát huy học tập tích cực và có trách
nhiệm với bản thân hoàn thành mục tiêu học tập
154
nhà
158
Biểu đồ 3.19
Tỉ lệ % mức độ đạt đƣợc khi xây dựng bài giảng môn học
thực hành điện có thời lƣợng tiết học phân bố phù hợp với
thời gian lĩnh hội học thực hành của SV ở trên lớp và ở
nhà
159
Biểu đồ 3.20
Tỉ lệ % mức độ đạt đƣợc kết quả đề tài khi xây dựng 9 bài
giảng môn học TTĐCB có nội dung kiến thức BG đảm
bảo tính khoa học
160
Biểu đồ 3.21
Tỉ lệ % mức độ đạt đƣợc kết quả đề tài khi xây dựng 9 bài
giảng môn học TTĐCB có nội dung kiến thức BG đảm
bảo tính lôgíc
161
Biểu đồ 3.22
giáo dục hiện đại để phát triển giáo dục. Đảng và Nhà nƣớc luôn khẳng định: “Phát
triển giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển;
giáo dục vừa là mục tiêu vừa là động lực để phát triển kinh tế - xã hội”.
Chiến lƣợc phát triển giáo dục năm 2011 – 2020 tại Nghị quyết Đại hội Đảng
toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định: "Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt
Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc
tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ
quản lý giáo dục là khâu then chốt” và “Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao
dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây dựng
đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam". ( Nguồn: Chiến lược phát
triển giáo dục 2011 – 2020, số 711/QĐ-TTg ).
Phát triển giáo dục gắn với phát triển khoa học và công nghệ, tập trung vào
nâng cao chất lƣợng, đặc biệt chất lƣợng giáo dục đạo đức, tạo ra nguồn nhân lực dồi
dào có năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã
hội, chú trọng thỏa mãn nhu cầu phát triển của mỗi ngƣời học, những ngƣời có năng
khiếu đƣợc phát triển tài năng.
Ngày 22 tháng 04 năm 2010 Bộ GD&ĐT đã ban hành về việc hƣớng dẫn các
trƣờng đại học, cao đẳng, học viện xây dựng và công bố chuẩn đầu ra (CĐR) cho các
ngành đào tạo của từng trƣờng. Mục tiêu phát triển giáo dục đến năm 2020, nền giáo
dục nƣớc ta đang đƣợc đổi mới căn bản và toàn diện theo hƣớng chuẩn hoá, hiện đại
hoá, xã hội hoá, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; chất lƣợng giáo dục đang đƣợc cải
thiện ngày một nâng cao mang tính toàn diện, gồm: giáo dục đạo đức, kỹ năng sống,
năng lực sáng tạo, năng lực thực hành, năng lực ngoại ngữ và tin học; đáp ứng nhu cầu
Trang - 1
nhân lực, nhất là nhân lực chất lƣợng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa đất nƣớc và xây dựng nền kinh tế tri thức. ( Nguồn: Văn bản của Bộ giáo dục, đào
tạo số 2196/BGD&ĐT-GDĐH.)
Trong thập niên 2010 – 2020, dự kiến tình hình những sự kiện phát triển đột
thực hành điện theo tiếp cận CDIO.
2) Biên soạn một số bài giảng theo tiếp cận CDIOcho môn học thực
hành điện.
3) Đánh giá kết quả biên soạn bài giảngmôn học thực hành điệntheo tiếp
cận CDIO.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Đề tài: “Xây dựng bài giảng theo hƣớng tiếp cận CDIO cho môn học Thực hành
điện tại trƣờng Đại học Sƣ phạm Kỹ thuật TP.HCM”
Để đạt đƣợc mục tiêu trên, ngƣời nghiên cứu thực hiện các nhiệm vụ cơ bản
sau:
1) Tìm hiểu, nghiên cứu đặc điểm, vai trò, ý nghĩa mục đích đề cƣơng CDIO và
phƣơng pháp tiếp cận CDIO theo quan điểm lí luận dạy học làm cơ sở lý luận về
vấn đề xây dựng bài giảng môn học theo tiếp cận CDIO.
2) Nghiên cứu, khảo sát,đánh giá thực trạng về bài giảng và sách giáo trình thực
hành điện cơ bản tại xƣởng điện trƣờng ĐHSPKT Tp.HCM.
3) Vận dụng phƣơng pháp tiếp cận theo hƣớng CDIO để xây dựng quy trình bài
giảng môn học và biên soạn theo mẫu một số bài giảng cho môn học Thực Tập
Điện Cơ Bản theo đề cƣơng CDIO của trƣờng đã biên soạn sau năm 2012.
4) Tiến hành thực nghiệm lấy ý kiến các chuyên gia trƣờng ĐHSPKT Tp.HCM
qua tiêu chí đánh giá, kiểm tra bài giảng môn học thực tập điện cơ bản.
3. GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
Nếu xây dựng bài giảng theo hƣớng tiếp cận CDIO cho môn học thực hành điện
cơ bản một cách khoa học, phù hợp với điều kiệnthực tế thì sẽ góp phần dạy học đạt
kết quả theo chuẩn đầu rangành đào tạo, đáp ứng nhu cầu và nâng cao chất lƣợng dạy
học.
4. ĐỐI TƢỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Trang - 3
Trang - 4
cấu trúc logic bài giảng để xây dựng quy trình bài giảng cho môn học theo
hƣớng tiếp cận CDIO.
5.2. Phương pháp khảo sát phiếu điều tra bằng bảng câu hỏi
Ngƣời nghiên cứu sử dụng phiếu khảo sát bằng những câu hỏi liên quan đến
luận văn để lấy ý kiến đánh giá của chuyên gia hay GV về thực trạng xây dựng bài
giảng môn học thực tập điện cơ bản tại cho bộ môn Cơ sở Kỹ thuật điện tại trƣờng
ĐHSPKT TP.HCM .
5.3. Phương pháp thống kê toán học
Kết hợp với các phƣơng pháp nghiên cứu tài liệu, phƣơng pháp khảo sát phiếu
điều tra bằng bảng câu hỏi,ngƣời nghiên cứu sử dụng phần mềm Microsoft Excel 2010
để xử lý số liệu, lập bảng biểu từ kết quả thu đƣợc để đƣa ra những nhận định và kết
luận cho những số liệu thu đƣợc.
5.4. Phương pháp khảo nghiệm, đánh giá chuyên gia
Tham khảo ý kiến, nhận xét, đánh giá của cấp lãnh đạo quản lý nhà trƣờng, quản
lý bộ giáo dục và đào tạo thông qua các buổi hội thảo (Seminar) báo cáo về chuyên đề
CDIO, phƣơng pháp dạy học chuyên ngành kỹ thuật … để tiếp cận, tìm hiểu vấn đề
liên quan đến việc xây dựng bài giảng môn học thực hành điện theo định hƣớng
CDIO.
6. GIỚI HẠN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Với thời gian và điều kiện khảo nghiệm có hạn, ngƣời nghiên cứu chỉ thực hiện
đề tài trong phạm vi:
Khi xây dựng bài giảng thực hành điện theo hƣớng tiếp cận CDIO, ngƣời
nghiên cứu chỉ nhắm tới mục tiêu Xây dựng bài giảng thực hành điện theo
hướng tiếp cận CDIO cho môn học thực tập điện cơ bản của bộ môn Cơ sở
Kĩ thuật điện tại trường ĐHSPKTTp.HCMtheo đề cƣơng của trƣờng đã biên
soạn trƣớc năm 2012.
Xây dựng bài giảng môn học thực hành điện cơ bản theo hƣớng tiếp cận CDIO