TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN

ĐỀ CƯƠNG ÔN THI TUYỂN SINH ĐÀO TẠO THẠC SĨ
Chuyên ngành: VĂN HỌC VIỆT NAM
Môn thi: VĂN HỌC VIỆT NAM
I.

YÊU CẦU

- Nắm vững kiến thức cơ bản, hệ thống, hiện đại về văn học Việt Nam
- Nắm vững kiến thức cơ bản về các tác giả và tác phẩm nổi bật của văn
học Việt Nam qua các chặng đường phát triển
- Biết vận dụng kiến thức để bình luận, phân tích, lý giải một vấn đề về văn
học Việt Nam
II.

NỘI DUNG CỤ THỂ

A. 10 THẾ KỈ VĂN HỌC TRUNG ĐẠI
1. Cơ sở lịch sử xã hội và văn hóa văn học của văn học Việt Nam thời
trung đại
1.1.Với chiến thắng trên sông Bạch Đằng, Ngô Quyền đã chính thức giành lại
được nền độc lập cho dân tộc sau hơn 1000 năm Bắc thuộc. Mặc dầu vậy, các
triều đại phong kiến phương Bắc vẫn không từ bỏ dã tâm biến nước ta thành một
quận, huyện của Trung Quốc. Chúng không ngừng phát động các cuộc chiến
tranh xâm lược đất nước ta.
Trải qua các triều đại Tiền Lê, Lí, Trần, Hậu Lê, Tây Sơn và cuối thế kỷ
XIX, dưới sự lãnh đạo của các sĩ phu yêu nước, nhân dân ta liên tiếp tổ chức các
cuộc kháng chiến chống ngoại xâm bảo vệ độc lập dân tộc.
Song song với công cuộc kháng chiến chống ngoại xâm là công cuộc khôi
phục và phát triển đất nước trên mọi lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hóa…Chính

1.4. Đó là điều kiện lịch sử xã hội và văn hóa trên đó nảy sinh hai nguồn
cảm hứng chi phối sáng tác văn chương thời trung đại: cảm hứng yêu nước và
cảm hứng nhân văn
2. Những nội dung cơ bản và những tác gia tiêu biểu của văn học Việt
Nam thời trung đại
2.1. Văn học thời Lý Trần. Đây là 5 thế kỉ chống ngoại xâm hào hùng của
dân tộc. Phản ánh hiện thực ấy, văn học Lý Trần hướng tới chủ đề khẳng định
dân tộc. Ý thức về độc lập chủ quyền của dân tộc đã có một sự vận động phát
triển ngày càng đầy đủ và toàn diện hơn. Các tác gia tiêu biểu có thể kể đến: Lí
Công Uẩn, Lí Thường Kiệt, Trần Quốc Tuấn, Phạm Ngũ Lão, Trần Quang Khải,
Trương Hán Siêu, Đặng Dung…
2.2. Văn học thế kỷ XV – XVII
- Thế kỉ XV là thời kì hoàng kim của chế độ phong kiến Việt Nam. Văn
học được chia làm 2 bộ phận: văn học nửa đầu thế kỉ là văn học kháng chiến;
2


văn học nửa sau thế kỉ phản ánh công cuộc khôi phục và phát triển đất nước. Tác
gia tiêu biểu cho văn học nửa đầu thế kỉ là Nguyễn Trãi.
Sáng tác của Nguyễn Trãi chủ yếu hướng tới chủ đề ca ngợi những người
anh hùng cứu nước, ca ngợi những chiến công oanh liệt của dân tộc; đồng thời
thể hiện nỗi niềm tâm sự ưu ái của ông đơi với dân với nước. Tác gia tiêu biểu
cho văn học nửa sau thế kỉ là Lê Thánh Tông và Hội Tao đàn.
- Bước sang thế kỉ XVI – XVII, mặc dù chế độ phong kiến đã bắt đầu có
những biểu hiện của sự khủng hoảng nhưng về cơ bản giai cấp phong kiến Việt
Nam chưa thực sự từ bỏ vai trò lịch sử của mình. Sáng tác của các tác giả này
hướng tới chủ đề khẳng định nhà nước phong kiến, khẳng định vai trò của
giai cấp phong kiến thống trị.
2.3. Văn học thế kỉ XVIII – XIX. Đây là thời kì tiếp nối sự khủng hoảng
triền miên của chế độ phong kiến Việt Nam bắt đầu từ thế kỉ XVI. Hơn bao giờ

4. Tài liệu tham khảo
4.1. Nguyễn Phạm Hùng (2008), Các khuynh hướng văn học thời Lý
Trần, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.
4.2. Lê Đình Kỵ (1979), Truyện Kiều và chủ nghĩa hiện thực của Nguyễn
Du, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội.
4.3. Đặng Thanh Lê (1979), Truyện Kiều và thể loại truyện Nôm, Nxb
Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1979
4.3. Nguyễn Lộc (2000), Văn học Việt Nam nửa cuối thế kỉ XVIII đến hết
thế kỉ XIX, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
4.5. Nguyễn Đăng Nam (1999), Giải mã văn học trung đại Việt NamNxb Giáo dục, Hà Nội.
4.6. Nguyễn Đăng Na (2010), Văn học trung đại Việt Nam – tập 1 & 2,
Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội.
4.7. Nhiều tác giả (1978), Văn học Việt Nam thế kỉ X – đến thế kỉ XVII,
Nxb Đại học và Trung học chuyên nghiệp, Hà Nội.
4.8. Nhiều tác giả (1990), Văn học Việt Nam (tập 1, 2, 3), Nxb Giáo dục,
Hà Nội, 1990
4.9. Uỷ ban khoa học xã hội – Viện Văn học (1980), Kỷ yếu 600 năm sinh
Nguyễn Trãi, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội.
4.10. Uỷ ban khoa học xã hội – Viện Văn học (1965), Kỷ yếu 200 năm
sinh Nguyễn Du, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội.
4.11. Phan Ngọc (1985), Phong cách Nguyễn Du trong Truyện Kiều, Nxb
Khoa học Xã hội, Hà Nội
4.12. Trần Đình Sử (1999), Mấy vấn đề thi pháp văn học trung đại Việt
Nam, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
4.13. Trần Đình Sử (2003), Thi pháp Truyện Kiều, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
4


4.14. Bùi Duy Tân (2010), Giáo trình Văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến
giữa thế kỉ XVIII, Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội.

7.2. Phong Lê (1997), Văn học Việt Nam trên hành trình của thế kỷ XX,
Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội.
5


7.3. Nguyễn Đăng Mạnh – Nguyễn Trác – Trần Hữu Tá – Nguyễn Văn
Long – Đoàn Trọng Huy (1990), Văn học Việt Nam 1945 – 1975 Tập hai, Nxb
Giáo dục, Hà Nội.
7.4. Nguyễn Đăng Mạnh (2000), Nhà văn Việt Nam hiện đại – Chân dung
và phong cách, Nxb Trẻ TP. Hồ Chí Minh.
7.5. Nguyễn Đăng Mạnh (Chủ biên) (2002), Lịch sử văn học Việt Nam
Tập III, Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội.
7.6. Tôn Thảo Miên (2000), Nguyễn Tuân về tác gia tác phẩm, Nxb Giáo
dục, Hà Nội.
7.7. Nhiều tác giả (1999), Tố Hữu về tác giả và tác phẩm, Nxb Giáo dục,
Hà Nội.
7.8. Bích Thu (2001), Nam Cao về tác gia tác phẩm, Nxb Giáo dục, Hà
Nội.
7.9. Lưu Khánh Thơ (2005), Xuân Diệu về tác gia và tác phẩm, Nxb Giáo
dục, Hà Nội, 2005
7.10. Trần Đăng Suyền – Nguyễn Văn Long (2000), Giáo trình văn học
Việt Nam hiện đại (Từ đầu thế kỷ XX đến 1945), Tập 1, Nxb Đại học Sư phạm,
Hà Nội.

6