Giáo án môn Toán 9 - Hình học
Bài 3: HÌNH CẦU - DIỆN TÍCH MẶT CẦU VÀ THỂ TÍCH HÌNH CẦU

A. MỤC TIÊU
• Củng cố các khái niệm của hình cầu, công thức tính diện tích hình cầu.
• Hiểu cách hình thành công thức tính thể tích hình cầu, nắm vững công thức và biết áp
dụng vào bài tập.
• Thấy được ứng dụng thực tế của hình cầu.
B. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS.
• GV: - Thiết bị thực hành hình 106 SGK để đưa ra công thức tính thể tích hình cầu
- Bảng phụ hoặc giấy trong (đèn chiếu) ghi ví dụ tr 124, bài 31 dòng 1 và 3
sgk, bài 28, 29, 30 SBT.
- Thước thẳng, compa, phấn màu, bút viết bảng, máy tính bỏ túi.
• HS: Thước kẻ, compa, êke
- Bảng phụ nhóm, bút viết bảng.
C. TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC.
Hoạt dộng của GV
Hoạt động của HS
Hoạt động 1
KIỂM TRA - CHỮA BÀI TẬP ( 10 phút )
GV nêu yêu cầu kiểm tra.

Hai HS lên kiểm tra.

HS1: Khi cắt hình cầu bởi một mặt
phẳng, ta được mặt cắt là hình gì ?

Khi cắt hình cầu bởi một mặt phẳng ta
được mặt cắt là hình tròn.

Thế nào là đường tròn lớn của hình

7,32 cm

6,5 cm

Độ dài đường tròn

134,08mm

23 cm

20,41 cm

1


Giáo án môn Toán 9 - Hình học
lớn
Diện tích (mặt cầu)

5725mm2

168,25cm2

132,67cm2

HS2: - Chữa bài tập 29 tr 129 SBT
(Đề bài đưa lên màn hình)
Trong các hình sau đây, hình nào có
diện tích lớn nhất ?
(A). Hình tròn có bán kính 2 cm

Hai HS lên thao tác.
+ Đặt hình cầu nằm khít trong hình
trụ có đầy nước.
+ Nhấc nhẹ hình cầu ra khỏi cốc.
+ Đo độ cao của một cốc nước còn lại
trong bình và chiều cao của bình.
2


Giáo án môn Toán 9 - Hình học
HS: Độ cao của cột nước bằng

1
3

- GV hỏi: Em có nhận xét gì về độ cao chiều cao của bình.
của cột nước còn lại trong bình so với
2
thể tích của hình trụ nhứ thế nào ?
 Thể tích của hình cầu bằng thể
3

tích của hình trụ

- Thể tích hình trụ bằng
Vtrụ = π .R 2 .2 R = 2π .R 3
= > Thể tích hình cầu bằng.
Vcầu =

2

2
Vcầu .
3

Tính số lít nước ?
HS tính.
Thể tích hình cầu là
d= 2,2 dm => R = 1,1 dm
Vcầu =

4
4
.π .R 3 = .3,14.1,13 =5,57dm3.
3
3

Lượng nước ít nhất phải có là:

3


Giáo án môn Toán 9 - Hình học
2
.5,57 = 3,71dm3 = 3,71 lít.
3

GV giới thiệu công thức tính thể tích
hình cầu theo đường kính.
V=


0,283m

100 km

6hm

50dam

V

0,113

1002,64

0,095

904,32

523333

mm3

dm3

m3

4186666
hm3

hm3

3V
=3
4π

792
7
= 3 cm
22
4.
7

3.

 Chọn (B). 3cm
Nửa lớp tính 2 ô, nửa lớp còn lại tính
2 ô còn lại.
Bài 33 tr 125 SGK.

Công thức V =

Điền vào ô trống trong bảng.

π .d 3
6

( Dòng 1 và dòng 4)

Loại bóng

Quả bóng gôn

HS làm bài tập.

Hai hình A và B có các bán kính
tương ứng là x(cm) và 2x(cm).

Tính thể tích hình cầu A là

Tính số thể tích của hai hình cầu này
la:

Thể tích hình cầu B là

4
.π .x 3 cm3
3

5


Giáo án môn Toán 9 - Hình học
A. 1: 2

B. 1 : 4;

C. 1 : 8

D. Một kết quả khác.

4
4


Vcầu = …
4
πd 3
π .R 3 hoặc
3
6

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ ( 3phút)
-

Nắm vững công thức tính Smặt cầu Vhình cầu theo bán kính, đường kính.
Bài tập về nhà số 35, 36, 37 tr 126 SGK.
Bài số 30, 32 tr 129, 130 SBT.

-

Tiết sau luyện tập. Ôn tập công thức tính diện tích, thể tích hình trụ, hình nón.

6