1

ĐẤU TRANH CHỐNG CHỦ NGHĨA CƠ HỘI, XÉT LẠI LÀ VẤN ĐỀ
SỐNG CÒN CỦA PHONG TRÀO CỘNG SẢN VÀ CÔNG NHÂN QUỐC TẾ.
Ý NGHĨA ĐỐI VỚI CÁCH MẠNG VIỆT NAM HIỆN NAY

Trong suốt tiến trình lịch sử phát triển phong trào cộng sản và công nhân
quốc tế, giai cấp công nhân luôn phải tiến hành đấu tranh chống lại giai cấp tư sản
và chế độ tư bản chủ nghĩa nhằm thực hiện mục tiêu cuối cùng của mình là xoá bỏ
chế độ tư hữu, xoá bỏ áp bức bóc lột, giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải
phóng loài người. Cùng với quá trình đó, để phong trào tồn tại và phát triển thì giai
cấp công nhân và các Đảng cộng sản còn phải tiến hành một cuộc đấu tranh rất gay
go và quyết liệt, quyết định sự sống còn của mình với một loại kẻ thù giấu mặt và
trá hình, núp dưới bóng chủ nghĩa Mác để chống lại chủ nghĩa Mác và phản bội lại
phong trào cộng sản và công nhân quốc tế đó là chủ nghĩa cơ hội, xét lại.
Chủ nghĩa cơ hội xét lại là trào lưu tư tưởng đối lập với chủ nghĩa MácLênin là tàn dư tư tưởng tư sản, tiểu tư sản trong phong trào cộng sản và công nhân
quốc tế. Là sự hi sinh lợi ích cơ bản lâu dài của giai cấp công nhân, của phong trào
công nhân vì lợi ích trước mắt của một bộ phận.Thực chất đó là sự đầu hàng trước
những trào lưu tư tưởng tư sản và phản bội lại chủ nghĩa Mác-Lênin. Chủ nghĩa cơ
hội, xét lại tồn tại dưới nhiều hình thức biểu hiện: về lý luận, đó là sự triết trung,
nguỵ biện sẵn sàng thay đổi quan điểm tư tưởng cơ bản để trục lợi. Về kinh tế,
chúng mang tư tưởng thực dụng sẵn sàng đánh đổi cả phong trào vì lợi ích kinh tế
trước mắt của một nhóm người. Về hành động, hành động phiêu lưu, lúc tả lúc hữu,
lúc thì nóng vội, lúc thì chủ quan từ bỏ mục tiêu cách mạng, thủ đoạn thì tinh vi lắt
léo sẵn sàng thoả hiệp với mọi loại trào lưu khi có lợi. Chủ nghĩa cơ hội, xét lại có
quá trình hình thành gắn với quá trình đấu tranh giữa hai hệ tư tưởng tư sản và vô


2

sản, giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản, giữa phong trào cộng sản và công

đảng viên có chức, có quyền trong bộ máy lãnh đạo của Đảng và nhà nước, thực
trạng tham nhũng đang hoành hành và những hạn chế, yếu kém trong công tác xây
dựng Đảng của chúng ta cũng là những thuận lợi cho những phần tử cơ hội xét lại
tiếp tục ngóc đầu dậy chống phá công cuộc đổi mới, xuyên tạc đường lối quan điểm
của Đảng, nhất là vào dịp đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X và cuộc bầu cử quốc
hội khoá XI .Vì vậy chúng ta phải kiên quyết chống lại chủ nghĩa cơ hội, xét lại đây
không những là vấn đề mang tính quy luật trong sự phát triển của phong trào cộng
sản và công nhân quốc tế, mà còn là yêu cầu nhiệm vụ thường xuyên cấp bách của
Đảng cộng sản, phong trào công nhân thế giới nói chung và Đảng ta, cách mạng
Việt Nam nói riêng. Do vậy tác giả nghiên cứu tập trung làm rõ quá trình đấu tranh
chống chủ nghĩa cơ hội xét lại trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế; từ
đó liên hệ với cách mạng Việt Nam hiện nay để xây dựng Đảng ta vững mạnh, đấu
tranh ngăn chặn và làm thất bại mọi âm mưu thủ đoạn của những phần tử cơ hội,
xét lại cấu kết với các lực lượng phản động trong và ngoài nước tiếp tục đưa cách
mạng Việt Nam đi đến thắng lợi cuối cùng. Đó là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực
tiễn cấp bách hiện nay đang đặt ra.
Sự hình thành và bản chất của chủ nghĩa cơ hội xét lại.
*Nguồn gốc của chủ nghĩa cơ hội, xét lại
Chủ nghĩa cơ hội và xét lại là một hiện tượng xã hội lịch sử nảy sinh trong
quá trình đấu tranh giữa hai hệ tư tưởng, tư sản và vô sản, giữa chủ nghĩa xã hội và
chủ nghĩa tư bản chừng nào còn tồn tại cuộc đấu tranh đó thì vẫn còn cơ sở cho chủ
nghĩa cơ hội và chủ nghĩa xét lại. Theo Lê nin trong quá trình đấu tranh cách mạng
của mình, giai cấp vô sản và những người cộng sản vẫn còn tiếp tục chứng kiến sự
tiếp diễn của những trào lưu cơ hội và xét lại, còn chịu đựng những hậu quả tai hại


4

do chúng gây ra. Chủ nghĩa cơ hội và xét lại có nguồn gốc từ mâu thuẫn giai cấp,
gắn với những điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan đó là:

lại. Đồng thời trong quá trình xây dựng Đảng cộng sản ở một số nước đã xem nhẹ,
hoặc từ bỏ nguyên tắc xây dựng Đảng kiểu mới của chủ nghĩa Mác-Lê nin, buông
lỏng công tác cán bộ tạo cơ hội cho các phần tử cơ hội, xét lại chui sâu, leo cao vào
trong hàng ngũ của Đảng, chống phá Đảng từ bên trong làm sụp đổ chủ nghĩa xã
hội ở nhiều nước.
Trong tình hình hiện nay, lợi dụng chủ nghĩa xã hội hiện thực đang lâm vào
khủng hoảng, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch càng ra sức chống phá, gây
áp lực với các Đảng cộng sản đang cầm quyền ở một số nước xã hội chủ nghĩa còn
lại. Đây cũng là cơ sở nảy sinh chủ nghĩa cơ hội xét lại.
* Bản chất và những biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội và chủ nghĩa xét lại.
Ở mỗi thời kỳ lịch sử khác nhau, hình thức của chủ nghĩa cơ hội, xét lại khác
nhau nhưng về bản chất của chúng chỉ là một: Đó là sự phản bội lại chủ nghĩa MácLê nin và lợi ích của giai cấp công nhân, là sự đầu hàng trước hệ tư tưởng tư sản và
các thế lực tư sản, là trào lưu tư tưởng đối lập với chủ nghĩa Mác-Lênin, là tàn dư
tư sản và tiểu tư sản, là sự hy sinh lợi ích căn bản của quần chúng cho lơi ích tạm
thời của một số người ít ỏi, và thực chất nó là sự liên minh giữa một bộ phận công
nhân với giai cấp tư sản. Lênin chỉ rõ bản chất của chủ nghĩa cơ hội, chủ nghĩa xét
lại: “chủ nghĩa Mác và chủ nghĩa xét lại, về mặt triết học, chủ nghĩa xét lại “theo
đuôi” khoa học của các giáo sư tư sản, “lẽo đẽo” theo các phái Cantơ mới, còn về
mặt chính trị thì chủ nghĩa xét lại đã mưu toan thật sự xét lại cơ sở của chủ nghĩa
Mác, cụ thể là học thuyết về đấu tranh giai cấp” (Lênin toàn tập tập 17, NxbTB,
M,1979, tr26)
Như vậy, chủ nghĩa cơ hội, xét lại vừa là kẻ thù của chủ nghĩa Mác-Lênin
vừa là kẻ thù nguy hiểm của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Ngày nay,


6

nhiều phần tử cơ hội, xét lại vẫn đang khoác áo chủ nghĩa Mác, tự xưng là trung
thành với chủ nghĩa Mác, nhưng thực chất họ lại phản bội lại chủ nghĩa Mác, tìm
cách chống phá chủ nghĩa Mác và phong trào cộng sản và công nhân quốc tế.

làm cho cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân đi đến thắng lợi hoàn toàn.
Đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội xét lại trong phong trào cộng sản và
công nhân quốc tế là quy luật phát triển của chủ nghĩa Mác Lênin.
Đấu tranh chống các trào lưu đối lập với chủ nghĩa Mác-Lênin, bảo vệ sự
trong sáng và tăng cường tính chiến đấu của chủ nghĩa xã hội khoa học không thể
tách dời quá trình đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản là một điều kiện có ý nghĩa
quyết định để củng cố sự thống nhất và phát triển của phong trào cộng sản và công
nhân quốc tế, tăng cường tình đoàn kết quốc tế của giai cấp công nhân.
Cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội xét lại có một quá trình lịch sử và đã
trải qua những giai đoạn lịch sử từ khi giai cấp công nhân hiện đại ra đời, và nó
phát triển ngày càng mạnh mẽ cùng với sự phát triển của phong trào đấu tranh của
giai cấp công nhân và ngày càng mạnh mẽ, mang tính tự giác cao. Đấu tranh chống
chủ nghĩa cơ hội xét lại không chỉ là yêu cầu bức thiết của phong trào cộng sản và
công nhân quốc tế, mà còn là quy luật phát triển của chủ nghĩa Mác-Lênin. Thông
qua cuộc đấu tranh này những người cộng sản không những loại bỏ được những tư
tưởng phi Mác xít kẻ thù của giai cấp công nhân, bảo vệ sự trong sáng của chủ
nghĩa Mác-Lênin mà còn tuyên truyền sâu rộng chủ nghĩa Mác-Lênin vào trong
phong trào công nhân biến phong trào công nhân phát triển từ đấu tranh tự phát
sang đấu tranh tự giác thực hiện mục tiêu cuối cùng của cách mạng là: “xoá bỏ áp
bức bóc lột, giả phóng nhân loại”. Cuộc đấu tranh này mang tính chất quyết liệt và
rõ nét là từ khi chủ nghĩa Mác ra đời. Đặc biệt là trong những thời điểm phong trào
cách mạng gặp nhiều khó khăn, những thời điểm mang tính chất bước ngoặt thì chủ
nghĩa cơ hội, xét lại lại nối lên chống phá phong trào cách mạng một cách quyết liệt


8

hơn. Đồng thời xu hướng, nhịp độ phát triển, thành quả cách mạng của phong trào
công nhân trong các giai đoạn đều tuỳ thuộc phần lớn vào kết quả đấu tranh giữa
các Đảng cộng sản, các lực lượng cách mạng với những trào lưu, phần tử cơ hội,

18/3/1871 và giành thắng lợi với 72 ngày đêm, lập nên một hình thức chuyên chính
vô sản đầu tiên trên thế giới, đánh dấu sự phát triển lớn mạnh vượt bậc của phong
trào cộng sản và công nhân quốc tế, chấm dứt thời kỳ giai cấp công nhân đi theo
giai cấp tư sản để tiến hành cuộc cách mạng dân chủ tư sản. Nhưng do nhiều
nguyên nhân chủ quan và khách quan nên công xã Pari đã nhanh chóng thất bại.
Sự thất bại đó đã dẫn đến thắng lợi tạm thời của các thế lực phản động. Làm cho
phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân trong giai đoạn này gặp rất nhiều khó
khăn thử thách. Mặt khác chủ nghĩa tư bản sau công xã Pa-ri bước vào giai đoạn
phát triển tương đối hoà bình và chuyển dần sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa.
Hoàn cảnh đó đã tạo ra cơ hội tốt cho chủ nghĩa cơ hội, xét lại chống phá chủ nghĩa
Mác và phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Trước tình hình đó cuộc đấu
tranh chống chủ nghĩa cơ hội và xét lại tiếp tục phát triển. ở Pháp năm 1789, Đại
hộiIII của giai cấp công nhân Pháp đã ra nghị quyết thành lập một Đảng độc lập để
đấu tranh với khuynh hướng cơ hội của phái Pruđông cánh tả và chủ nghĩa vô
chính phủ của Baculin trước đây còn dơi rớt lại. ở Đức năm 1875 hai phái Aizơnếc
và Latxan đã thống nhất thành lập ra Đảng công nhân xã hội dân chủ Đức, để đấu
tranh với nhiều luận điểm cơ hội chống Đảng như nhóm của Becstanh và Môstơ.
Tuy nhiên cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân cũng nảy sinh nhiều khuynh
hướng cơ hội, cải lương xét lại, xuyên tạc chống phá chủ nghĩa Mác và phong trào
công nhân.


10

Trước tình hình đó theo đề nghị của P.Ăngghen ngày 14/7/1889, tại Pari một
tổ chức quốc tế mới gọi là Hội liên hiệp các Đảng xã hội chủ nghĩa được thành lập,
gọi tắt là quốc tế II. Sự ra đời của quốc tế II đã xác định mục đích hoạt động là tiếp
tục truyền bá chủ nghĩa Mác trong phong trào công nhân, đấu tranh bảo vệ chủ
nghĩa Mác, chống chủ nghĩa cơ hội xét lại, cải lương và các khuynh hướng phi Mác
xít khác, khảng định: Đảng công nhân nào thừa nhận đấu tranh chính trị, đấu tranh

thái độ thoả hiệp với Nga hoàng phản bội lại giai cấp công nhân.
Phái “Macxít hợp pháp” là một nhóm tri thức tư sản núp dưới chiêu bài chủ
nghĩa Mác, chúng phê phán phái “Dân tuý” nhưng lại núp dưới chân chủ nghĩa tư
bản, mưu toan làm cho chủ nghĩa Mác thích nghi với chủ nghĩa tư bản. Lênin đã
kịch liệt phê phán phái này và cho rằng chúng đã cắt xén chủ nghĩa Mác, xét lại chủ
nghĩa Mác về cách mạng vô sản và chuyên chính vô sản.
Phái “kinh tế” là trào lưu cơ hội trong phong trào công nhân Nga, chúng
trắng trợn tuyên bố rằng giai cấp công nhân chỉ tập trung đấu tranh có quyền lợi
kinh tế hàng ngày và bãi công là phương tiện đấu tranh của giai cấp công nhân, còn
đấu tranh chính trị là việc của giai cấp tư sản tự do. Lênin đã đấu tranh chống phái
“kinh tế” và khảng định rằng nó là biến tướng của chủ nghĩa xét lại trong quốc tế
II, là sự phủ nhận vai trò lãnh đạo cách mạng của giai cấp công nhân, phủ nhận
việc cần thiết phải có một chính Đảng của giai cấp công nhân. Tóm lại các phái
trên về mặt lý luận là phủ nhận đấu tranh giai cấp, phủ nhận sứ mệnh lịch sử của
giai cấp công nhân, phủ nhận đấu tranh chính trị và cách mạng bạo lực đề cao đấu
tranh kinh tế, đấu tranh hợp pháp hoà bình. Thực chất là ôm chân chủ nghĩa tư bản
ru ngủ phong trào công nhân.
Trong thời gian này Lênin và Đảng Bônsêvích Nga cũng kiên quyết tiến
hành đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội, xét lại trong quốc tế II, mà đại biểu là
Kauxky và Becxtanh.


12

Becxtanh là lãnh tụ cơ hội trong phong trào dân chủ xã hội Đức và quốc tế II
đã đứng trên lập trương cải lương để phê phán, xét lại toàn bộ chủ nghĩa Mác, cắt
xén, bóp méo chủ nghĩa Mác cho thích ứng với chủ nghĩa tư bản, phủ nhận mục
đích và bản chất cách mạng của chủ nghĩa Mác cũng như phong trào công nhân với
câu nói điển hình “ phong trào là tất cả, mục đích cuối cùng chẳng là gì cả”. Lênin
đã vạch trần mục đích của Becxtanh là biến Đảng cách mạng của giai cấp công

của chủ nghĩa Mác trong tiến hành cách mạng sẽ dẫn đến làm xuất hiện chủ nghĩa
cơ hội và xét lại.
- Giai đoạn từ 1946-1980, phong trào công sản và công nhân quốc tế đã đấu
tranh chống nhiều trào lưu chủ nghĩa cơ hội xét lại nhằm xuyên tạc, bóp méo chủ
nghĩa Mác-Lênin, gây hoả mù làm chệch hướng phong trào đấu tranh của giai cấp
công nhân và các lực lương tiến bộ trên thế giới. Đó là chủ nghĩa Khơrutxốp với tệ
nạn sùng bái cá nhân, giáo điều dập khuôn máy móc, trong vận dụng chủ nghĩa
Mác-Lênin, gây mất đoàn kết trong nội bộ Đảng cộng sản và trong phong trào công
nhân. Chống chủ nghĩa Braonơ khi cho rằng trong điều kiện hiện nay cần bỏ đấu
tranh giai cấp, bỏ chuyên chính vô sản và không cần tiến hành cách mạng vô sản,
mà riêng ở nước Mỹ là một ngoại lệ có thể tiến lên chủ nghĩa xã hội bằng con
đường hoà bình. Thông qua các hình thức đấu tranh mới của các Đảng cộng sản
như hoạt động của “Hội nghị các Đảng cộng sản, công nhân” những năm 1957,
1960, 1969, và các cuộc gặp gỡ trao đổi đánh giá tình hình, thống nhất hành động
trong phong trào công nhân đã vạch trần sự sai lầm và xét lại của chủ nghĩa cơ hội,
xét lại định hướng cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế đi đúng hướng.
- Giai đoạn từ 1980 đến nay, sau sự xụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở các nước
Liên xô và Đông âu, phong trào cách mạng thế giới càng nhận rõ thủ đoạn, bản
chất và mức độ nguy hiểm của chủ nghĩa cơ hội, xét lại và đang sốc lại đội hình
củng cố tổ chức để tiến hành đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc và các trào lưu chủ


14

nghĩa cơ hội xét lại nhằm đưa cuộc đấu tranh của phong trào cộng sản và công
nhân quốc tế đi đến thắng lợi cuối cùng.
Với chiều dài lịch sử của phong trào công sản và công nhân quốc tế đã khảng
định rằng: quá trình phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế là quá
trình đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội, xét lại trong nội bộ phong trào, trong bản
thân các Đảng cộng sản và công nhân. quá trình đó có lúc phải trải qua những bước

đấu tranh mạng lâu dài, có đường lối chính trị đúng đắn sáng tạo, gắn bó chặt chẽ
với nhân dân, có đội ngũ cán bộ Đảng viên đông đảo với phẩm chất chính trị tốt
đẹp đoàn kết phấn đấu hi sinh vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Đó là sức
mạnh cơ bản của Đảng, nhờ đó đã lãnh đạo cách mạng nước ta đi đến thắng lợi vĩ
đại ngày nay.
Trong quá trình đấu tranh cách mạng phức tạp, lâu dài, ở vào những bước
ngoặt lịch sử, thường xuất hiện những tư tưởng cơ hội dưới nhiều màu sắc, “hữu”
khuynh hoặc “tả” khuynh, ở mức độ khác nhau; như trong thời kỳ kháng chiến
chống Mỹ cứu nước, khi cuộc chiến đấu vào thời kỳ quyết liệt, đã có không ít
người khiếp sợ trước sức mạnh, tàn bạo của kẻ thù xâm lược, trước những hi sinh
gian khổ của cuộc kháng chiến đã giao động về chính trị, không kiên định đường
lối đấu tranh giải phóng miền Nam, sợ tiến hành đấu tranh vũ trang, có ảo tưởng về
con đường thoả hiệp, chung sống hoà bình, thi dua hoà bình…Từ cơ hội về chính
trị, một số ít người đi tới hoạt động bè phái và chống đối tổ chức. Ban lãnh đạo
Đảng mà đứng đầu là chủ tịch Hồ chí Minh đã kiên trì đường lối kháng chiến
chống Mỹ cứu nước, đấu tranh vạch trần những tư tưởng hữu khuynh, tăng cường
đoàn kết thống nhất trong Đảng lãnh đạo dân tộc ta hoàn thành vẻ vang sự nghiệp
giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Đầu những năm 80 thế kỷ XX, đất nước ta lâm và khủng hoảng kinh tế- xã
hội sâu sắc, Đảng ta đã tự phê bình nghiêm túc và từ công tác tổng kết thực tiễn đã


16

khởi sướng tiến hành công cuộc đổi mới, đưa đất nước dần dần thoát khỏi khủng
hoảng và phát triển đi lên. Nhưng chính những lúc đất nước chuyển vào thời kỳ
mới đầy khó khăn, phức tạp lại xuất hiện một số người miệng hô hào đổi mới
nhưng xa dời nguyên tắc, từ bỏ định hướng xã hội chủ nghĩa, kêu gọi phát triển nền
kinh tế nhiều thành phần, nhưng phủ nhận vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, đề
cao vai trò điều tiết của cơ chế thị trường nhưng coi nhẹ chức năng quản lý của nhà

của giai cấp mình, của dân tộc mình. Và như vậy sẽ làm cho Đảng trở thành một tổ
chức phi chính trị, thoát li giai cấp và lệ thuộc vào tư tưởng lãnh đạo của các Đảng
phái tư sản. Từ giữa thế kỷ XX trở về trước chủ nghĩa cơ hội, xét lại đã tỏ ra rất
nguy hiểm cho phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, nhưng tới giữa thế kỷ
XX trở lại đây, chủ nghĩa cơ hội , xét lại hiện đại lại càng tỏ ra nguy hiểm và tinh vi
sảo quyệt hơn nhiều so với trước. Chính vì vậy đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội,
xét lại cả hữu khuynh và tả khuynh là nhiệm vụ thường xuyên, là vấn đề sống còn
của các đảng cộng sản trên thế giới và Đảng cộng sản Việt Nam.
Những năm cuối thập kỷ80 và đầu thập kỷ 90 của thế kỷ thứ XX, với sự sụp
đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên xô và các nước Đông âu đã làm cho chủ nghĩa xã
hội hiện thực lâm vào khủng hoảng, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế lâm
vào thoái trào, lực lượng cách mạng bi tổn thất nặng nề, các Đảng cộng sản trong
các nước xã hội chủ nghĩa trước kia bị cấm hoạt động, các Đảng viên lão thành ở
một số nước bể truy nã, bị xét sử. Sự thất bại to lớn này của phong trào cộng sản và
công nhân quốc tế do nhiều nguyên nhân, nhưng trong đo có một nguyên nhân trực
tiếp và quan trọng . Đó là sự buông lỏng vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản, Đảng
xa dời những nguyên lý xây dựng Đảng của chủ nghĩa Mác Lênin, sai lầm trong
đường lối cải tổ cải cách để cho những phần tử cơ hôi xét lại chui sâu và leo cao lên
vị trí lãnh đạo cao nhất của Đảng. Năm 1985 sau khi được bầu vào vị trí cao nhất
trong Đảng cộng sản liên xô Goócbachốp dần dần từng bước phá Đảng về tư tưởng,


18

chính trị và tổ chức. Về tư tưởng Ông ta dần dần từ bỏ chủ nghĩa Mác-Lênin không
coi chủ nghĩa Mác-Lênin làm nền tảng tư tưởng kim chỉ nam cho mọi hành động
của Đảng. Về chính trị Ông ta từ bỏ đấu tranh giai cấp, buông lỏng chuyên chính
vô sản, đưa ra quan điểm “ngôi nhà chung thế giới” để xoá nhoà danh giới giữa
CNXH và CNTB, giữa giai cấp công nhân với giai cấp tư sản từ bỏ mục tiêu lý
tưởng cộng sản chủ nghĩa. Về tổ chức, Goócbachốp xa dời những nguyên tắc xây

nước, những hạn chế của hệ thống chính trị và chế độ dân chủ ở nước ta trong thời
gian vừa qua, để nhấn mạnh hạn chế yếu kém, thổi phồng những khuyết tật của chủ
nghĩa xã hội, tuyên truyền xuyên tạc chủ nghĩa Mác-Lê nin, tư tưởng Hồ chí Minh,
đường lối quan điểm của Đảng, khuếch trương sự hào nhoáng và những giá trị dân
chủ phương tây hòng lái con thuyền cách mạng nước ta đi theo con đường tư bản
chủ nghĩa. Ở Việt Nam tuy không có chủ nghĩa cơ hội, xét lại song những phần tử
cơ hội xét lại và những biểu hiện của nó, kết hợp với tình trạng suy thoái về chính
trị đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ đảng viên, đặc biệt là những cán bộ
đảng viên có chức có quyền, những người này là sự biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội
về chính trị, đao đức, lối sống. Một số người tuy mang danh hiệu đảng viên cộng
sản, chiến sĩ cách mạng nhưng sống không có lý tưởng, họ tính toán thực dụng, tìm
lấy cơ hội giành lấy chức nọ quyền kia không phải để phục vụ nhân dân, xây dựng
đất nước mà vì danh vọng và quyền lợi cá nhân, cốt vinh thân phì gia. Ngoài miệng
thì lời lẽ rất cách mạng, rất nhất trí với đường lối quan điểm của Đảng, rất tin tưởng
vào chủ nghĩa xã hội nhưng bên trong thì nghĩ khác hẳn. Họ sống không trung thực,
sẵn lòng uốn lưỡi cho vừa lòng cấp trên, hòng tạo dựng tín nhiệm, kiếm chác lá
phiếu. Họ sống xu thời, gió chiều nào che chiều ấy. Họ tranh thủ lấy lòng người
này, lôi kéo người kia, đả kích những người trung thực, gây bè kéo cánh, phá hoại
sự đoàn kết thống nhất trong Đảng. Lối sống cơ hội, thực dụng không có nguyên
tắc ấy sẽ thực sự là nguy cơ tiềm tàng đối với sự sống còn của Đảng của chế độ xã


20

hội chủ nghĩa. Vì vậy đòi hỏi trong quá trình lãnh đạo cách mạng Đảng phải tiến
hành đấu tranh kiên quyết, không khoan nhượng, thoả hiệp với những phần tử cơ
hội, xét lại trong Đảng, trong đời sống xã hội, xây dựng Đảng trong sạch vững
mạnh ngang tầm với nhiệm vụ, đủ sức đề kháng trước sự tấn công của kẻ thù lãnh
đạo thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới đất nước.
Những vấn đề rút ra trong công tác xây dựng Đảng ở nước ta hiện nay.

trước những “viên đạn bọc đường” của chủ nghĩa tư bản, làm cho họ dần dần thoái
hoá biến chất, nghi ngờ chính mình và đường lối quan điểm của Đảng. Từ đó họ trở
thành những kẻ cơ hội thực dụng nói sấu bôi nhọ Đảng đòi xét lại mục tiêu độc lập
dân tộc và chủ nghĩa xã hội, phủ nhận lịch sử dân tộc. Chính vì vậy trong quá trình
lãnh đạo của mình Đảng phải luôn coi trọng công tác giáo dục chính trị tư tưởng,
nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ Đảng viên và nhân dân, làm cho
họ trung thành tuyệt đối với Đảng giữ vững phẩm chất cách mạng, lý tưởng cộng
sản trong bất kỳ hoàn cảnh nào, nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng sẵn sàng
đập tan mọi âm mưu chống phá của kẻ thù. Hiện nay trong Đảng vẫn còn một bộ
phận cán bộ đảng viên do thiếu tu dưỡng rèn luyên đạo đức cách mạng mà dẫn đến
sự buông thả, sa đoạ về lối sống, đạo đức, phai nhạt về lý tưởng. Đại hội Đảng toàn
quốc lần thứ X vẫn xác định: “tình trạng suy thoái về đạo đức, chính trị tư tưởng,
lối sống gắn liền với tệ nạn quan liêu, tham nhũng lãng phí vẫn đang diễn ra
nghiêm trọng chưa được ngăn chạn có hiệu quả. Những biểu hiện xa dời mục tiêu,
lý tưởng của chủ nghĩa xã hội chưa được khắc phục.” ( văn kiện Đại hội đại biểu
toàn quốc lần thứ X, Tr22). Dây thực sự là một nguy cơ lớn đối với Đảng, là điều
kiện tốt làm nảy sinh và xuất hiện những khuynh hướng cơ hội, xét lại trong Đảng.
Chính vì vậy Đảng phải tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng, rèn luyện đạo đức
cách mạng, đấu tranh chống mọi biểu hiện chủ nghĩa cơ hội, thực dụng nảy sinh
trong nội bộ Đảng hiện nay


22

* Phải đấu tranh kiên quyết, vạch trần bản chất, cùng với những thủ đoạn
nham hiểm sảo quyệt của chủ nghĩa cơ hội, xét lại kiên định với chủ nghĩa MácLênin và tư tưởng Hồ chí Minh.
Với nguồn gốc, bản chất của chủ nghĩa cơ hội, xét lại chúng ta đã thấy rõ bản
chất phản động, tinh vi và nham hiểm của những phần tử chủ nghĩa cơ hội, xét lại .
Tuy nhiên, trong Đảng ta và trong xã hội ta không phải ai cũng nhận rõ bộ mặt thật
của bọn chủ nghĩa cơ hội, xét lại. Nói về bản chất , thủ đoạn sảo quệt của chủ nghĩa

sạch vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức làm tăng cường sức đề kháng
triệt tiêu những điều kiện làm xuất hiện chủ nghĩa cơ hội, xét lại trong Đảng.
Một trong những nguyên nhân làm nảy sinh chủ nghĩa cơ hội xét lại đó là sự
yếu kém trong bản thân các Đảng cộng sản. Sự yếu kém này được biểu hiện ở trình
độ, năng lực trí tuệ của Đảng, ở khả năng đánh giá, phân tích tình hình và đưa
đường lối chiến lược đúng đắn phù hợp với thực tiễn của Đảng; khả năng tư duy
khái quát nắm vững quy luật khách quan của Đảng. Đồng thời sự yếu kém còn
được thể hiện ở mức độ trong sạch, vững mạnh của Đảng về chính trị, tư tưởng và
tổ chức. Những yếu tố này sẽ làm cho Đảng mạnh lên hoặc yếu đi tuỳ thuộc vào
nhận thức của quá trình tự đổi mới, tự chỉnh đốn của mỗi Đảng. Nếu Đảng mạnh
thì cũng như cơ thể khoẻ mạnh sẽ tạo ra sức đề kháng tốt để chống lại bệnh tật, sẽ
làm hạn chế tác nhân gây hại từ bên ngoài tấn công vào cơ thể Đảng. Chẳng hạn,
trong thời điểm bước ngoặt, cách mạng gặp khó khăn nếu Đảng không đánh giá
đúng tình hình, không phân biệt rõ ta- bạn- thù, không đưa ra được phương hướng
đúng đắn thì không những Đảng không lãnh đạo được cách mạng, mà sự yếu kém
này của Đảng lại tạo ra môi trường thuận lợi để nảy sinh và phục hồi những trào
lưu phần tử cơ hội, xét lại chống phá Đảng, phá hoại phong trào cách mạng. về vấn
đề này trong tác phẩm “chủ nghĩa Mác và chủ nghĩa xét lại”, Lênin đã cảnh báo
“mỗi một vấn đề hơi mới một chút, mỗi sự thay đổi hơi bất ngờ và đột ngột một


24

chút của nhưng sự kiện nhất định bao giờ cũng đẻ ra những biến tướng này hay
những biến tướng khác của chủ nghĩa cơ hội, xét lại” (Lênin toàn tập, tập13, Nxb
TB, M 1979,tr28).
Trong công tác xây dựng Đảng hiện nay, chúng ta phải chú trọng xây dựng
Đảng trên cả ba mặt: chính trị, tư tưởng và tổ chức. Về chính trị, phải làm cho
Đảng luôn kiên đình với mục tiêu lý tưởng xã hội chủ nghĩa , nắm vững chuyên
chính vô sản, gương cao ngọn cờ độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

những bài học đắt giá trong công tác quản lý cán bộ của Đảng ta.
Đảng luôn coi trọng công tác cán bộ và khảng định rằng: cán bộ là nhân tố
quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất
nước và của chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng. Đại hội Đảng
toàn quốc lần thứ X chủ trương “xây dựng đội ngũ cán bộ đồng bộ, có cơ cấu hợp
lý, chất lượng tốt, nhất là đội ngũ cán bộ kế tiếp vững vàng. Có cơ chế, chính sách
đảm bảo phát hiện, đánh giá, tuyển chọn, đào tạo, trọng dụng và đãi ngộ xứng
đáng người có đức, có tài, dù là đảng viên hay người ngoài Đảng…”.( văn kiện đại
hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, H2006, tr51) có như vậy Đảng
ta mới nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, loại bỏ được những phần tử cơ
hội xét lại, những đảng viên thoái hoá biến chất, bảo vệ Đảng bảo vệ chế độ xã hội
chủ nghĩa.
Hiện nay trước thềm bầu cử quốc hội khoá XI cuộc đấu tranh chống chủ
nghĩa cơ hội xét lại và âm mưu thủ đoạn của kẻ thù trong và ngoài nước để bảo vệ
và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ chí Minh, các quan điểm đường lối
của Đảng, bảo vệ chủ nghĩa xã hội, bảo vệ sự lãnh đạo của Đảng. đang diễn ra hết
sức quyết liệt, phức tạp. Chủ nghĩa chống cộng và chủ nghĩa cơ hội, xét lại với
những nội dung hình thức chống phá tinh vi và thâm độc trên lĩnh vực chính trị tư
tưởng, đòi hỏi trách nhiệm của toàn Đảng toàn dân và toàn quân đặc biệt là đội ngũ