Trong số báo này chúng tôi xin trân trọng giới thiệu đến các thầy cô sáng kiến kinh
nghiệm đạt giải B cấp Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội của cô giáo Trần Thị Hồng Loan Trường
Mầm Non Số 5 Ngọc Hà – Ba Đình Hà Nội với đề tài “Một số biện pháp giúp chỉ đạo nâng cao
chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho Trẻ trong trường mầm non". Đây là đề tài sáng kiến đã
được áp dụng thành công trong năm 2015 - 2016. Sau đây chúng tối xin giới thiệu tóm tắt sáng
kiến kinh nghiệm đến bạn đọc:
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết, kỹ năng sống là những kỹ năng cần có cho hành vi lành mạnh cho
phép bạn đối mặt với những thách thức của cuộc sống hằng ngày, kỹ năng sống bắt nguồn từ
cuộc sống, nhưng không phải chỉ là những kỹ năng để sống mà là công cụ để một người đạt đến
thành công trong cuộc sống cá nhân, công việc và cuộc sống xã hội và cách mỗi người sử dụng
công cụ ấy sẽ tạo ra sự khác biệt.
Có ai đã nói “ Gieo hành vi, gặt được thói quen ”Ở lứa tuổi mầm non hành vi nhận thức
của trẻ giống như tờ giấy trắng. Khi gieo lên đó những mầm nhân cách nào thì nó sẽ hình thành
thói quen đó cho trẻ sau này, muốn trẻ hình thành được thói quen tích cực thì phải thông qua
hoạt động trải nghiệm và thích nghi. Ngày nay cuộc số tấp nập hơn cha mẹ mải lo kiếm thật
nhiều tiên mà họ đã quên mất đến việc chăm sóc và dạy con cái. Họ thuê giúp việc chăm sóc con
họ và yêu cầu giúp việc bón cơm , tăm rửa mặc quần áo..... mặc dù những công việc đó con họ
có thể tự làm được. Chính vì vậy mà khi gặp khó khăn con họ sẽ không tự giải quyết được vấn
đề.
Đối với trẻ Mầm non, chúng ta muốn con trẻ lớn lên trở thành những con người tốt, sống
có sức khỏe, bản lĩnh, có đủ phẩm chất và năng lực làm việc, trước hết chúng ta phải nhìn nhận
lại bản thân mình trước khi dạy trẻ: bản thân chúng ta cần gì? thiếu gì? dựa vào cái gì để thành
công? ... thì hãy dựa vào đó mà dạy cho những đứa trẻ của chúng ta những điều y như thế.
Việc xây dựng kỹ năng sống cho trẻ không gì hơn là tạo cho trẻ có cơ hội để trẻ được trải
nghiệm, khám phá, thích nghi và hướng dẫn cho trẻ cách tự thể hiện mình. Có như thế thì chúng
ta mới có thể có những đứa trẻ tự chủ động, tích cực, hòa đồng và đầy đặc biệt như chúng ta
hằng mong đợi.
Xuất phát từ những vấn đề trên nên bản thân tôi là cán bộ quản lý, tôi suy nghĩ rằng việc
dạy kỷ năng sống cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non là một việc làm rất cần thiết và cực kỳ quan

- Phương pháp kiểm tra, đánh giá.
- Phương pháp thống kê, phân tích tổng hợp.
- Phương pháp tổng kết và rút kinh nghiệm
6. Dự báo những đóng góp của đề tài
Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ lứa tuổi Mầm non nhằm góp phần hình thành nhân cách
của trẻ, đào tạo những chủ nhân tương lai của đất nước phát triển một cách toàn diện.
Công tác giáo dục kỹ năng sống cho trẻ Mầm non là quá trình tác động đến đứa trẻ, tạo
cơ hội cho trẻ tham gia vào các hoạt động trải nghiệm, khám phá và từ đó rút ra được những kinh
nghiệm cho bản thân, góp phần hình thành nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa.
Làm tốt được công tác nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trong trường
mầm non thì tôi chắc chắn rằng trong thời gian tới các cấp trong ngành giáo dục đã đang và sẽ
rất quan tâm đến công tác giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, đưa công tác giáo dục kỷ năng sống
vào một môn học chính khóa. Góp phần đào tạo thế hệ trẻ trở thành thế hệ vàng son, trở thành
những con người đủ các phẩm chất về thể chất, đạo đức, tinh thần và trí tuệ, tạo thành một thế hệ
hùng hậu cho Tổ quốc.
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở khoa học:
1.1. Cơ sở lý luận:
Đất nước đi vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa đòi hỏi nguồn nhân lực trí tuệ cao, quá
trình hội nhập khu vực và quốc tế với xu thế toàn cầu hóa đang là một thách thức với nước ta,
đòi hỏi nhà nước và ngành giáo dục phải có một chiến lược phát triển nhân tài. Trong hệ thống
giáo dục, giáo dục Mầm non có một vị trí đặc biệt quan trọng trong việc đào tạo nhân lực và bồi
dưỡng nhân tài cho đất nước. Chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ ở trường mầm non tốt có tác
dụng rất lớn đến chất lượng giáo dục ở bậc học tiếp theo.
Giáo dục mầm non có mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng nhằm giáo dục toàn diện cho trẻ về
thể chất, tình cảm, đạo đức, thẩm mỹ, trí tuệ là cơ sở để hình thành nên nhân cách con người mới
XHCN Việt Nam và chuẩn bị những tiền đề cần thiết cho trẻ bước vào trường tiểu học được tốt.

2


hướng vào những hoạt động cá nhân hoặc một nhóm trẻ với mục đích giúp trẻ có thể ứng phó
hiệu quả với các tình huống, thách thức trong cuộc sống hàng ngày. Định hướng của giáo dục kỹ
năng sống cho trẻ là giúp trẻ làm chủ bản thân, ứng xử phù hợp với cộng đồng và xã hội, thích
nghi, học tập hiệu quả, nâng cao sức khỏe tinh thần và thể chất, ứng phó tích cực trong các tình
huống của cuộc sống. theo một số nghiên cứu cho thấy, các kỹ năng sống khác nhau theo địa lý,
thời gian…ví dụ như trẻ em vùng biển thì có một số kỹ năng sống khác với trẻ em vùng núi, kỹ
năng sống của trẻ em thành phố khác với kỹ năng sống trẻ em nông thôn, kỹ năng sống của trẻ
em ngày xưa khác với kỹ năng sống trẻ em bây giờ…Tuy nhiên có thể thấy rất rõ ràng là kỹ
năng sống luôn gắn bó với các giá trị. Các giá trị sống đúng đắn là kết tinh được truyền lại như
sự tôn trọng, sống trách nhiệm, yêu thương, sự tự tin, sự sáng tạo, lòng ham hiểu biết…các giá trị
này được truyền lại nhằm giáo dục giúp cho con người sống có chuẩn mực và góp phần vào sự
tiến bộ của xã hội.
Kỹ năng sống thúc đẩy sự phát triển cá nhân, cộng đồng, nâng cao chất lượng cuộc sống
và giúp cho con người xây dựng một xã hội có văn hóa. Các kỹ năng sống có được thông qua rèn
luyện. kỹ năng sống chỉ được hình thành thông qua giáo dục, đào tạo và rèn luyện. Các kỹ năng
sống có liên quan và hỗ trợ cho nhau. Ví dụ: kỹ năng tư duy sang tạo giúp cho con người tăng
khả năng giải quyết vấn đề và đưa ra các quyết định.
3


Giáo dục kỹ năng sống là rất quan trọng và cần thiết cho trẻ nhỏ. Giáo dục kỹ năng sống
giúp cho trẻ phát triển nhân cách, thể chất, tình cảm, giao tiếp, ngôn ngữ, tư duy một cách toàn
diện, là nền tảng để trẻ tự tin bước vào giai đoạn tiểu học.
Về thể chất: giáo dục kỹ năng sống giúp cho trẻ tăng cường thể chất, sự kiên trì, bền bỉ,
tháo vát… thông qua các bài học và các hoạt động vận động trong quá trình dạy kỹ năng sống.
Trẻ sẽ được rèn luyện sự dẻo dai, khéo léo, kiên trì, giúp cho trẻ nhanh thích ứng với các điều
kiện sống thay đổi.
Về tình cảm: giáo dục kỹ năng sống giúp trẻ biết lắng nghe, chia sẻ, sống có trách
nhiệm, biết yêu thương, biết ơn công lao của cha mẹ.
Về giao tiếp-ngôn ngữ: giáo dục kỹ năng sống cho trẻ giúp trẻ tự tin, giao tiếp hiệu quả,

khi tiếp nhận các thử thách mới. Biết giới thiệu về bản thân và gia đình mình trước đám đông,
biết mình đang học lớp nào, thích cái gì và điạ chỉ nhà mình ở đâu. Nhận biết các ưu khuyết
điểm của bản thân. Biết cách ứng xử với mọi người xung quanh. Học cánh lắng nghe mọi người
và đối đáp. Nhận biết những hoàn cảnh không an toàn, cách giữ an toàn cho mình nơi công cộng
(trong sân trường, công viên, siêu thị, ngoài phố, khi gặp người lạ,…)
4


Chúng ta chỉ dạy trẻ: Nên hay Không nên, những hành vi này sẽ được tích lũy trong quá
trình hướng dẫn của giáo viên.
2. Thực trạng:
2.1. Thuận lợi:
Là trường Mầm non nằm ở địa phường Ngọc Hà tương đối thuận lợi cho trẻ đi lại và
đảm bảo các điều kiện cho trẻ được học tập, vui chơi, trải nghiệm...
Điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị tương đối đầy đủ theo quy định cho các độ tuổi.
Đội ngũ giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn về trình độ đào tạo, luôn năng nổ, nhiệt tình,
yêu nghề, mến trẻ, có nhiều kỹ năng tốt để hướng dẫn trẻ trong quá trình học tập.
Trẻ được phân chia học theo độ tuổi 100% và được thực hiện chương trình Giáo dục
Mầm non.
Phụ huynh có hiểu biết về Giáo dục Mầm non và rất quan tâm đến công tác chăm sóc và
giáo dục trẻ của nhà trường.
2.2. Khó khăn:
Số học sinh tương đối đông, vượt chỉ tiêu biên chế số trẻ/lớp đối với các độ tuổi.
Học sinh đa số được phụ huynh nuông chiều quá mức nên ảnh hưởng rất lớn đến công tác
giáo dục các kỹ năng sống cho trẻ.
Đội ngũ giáo viên trẻ đông, số mới ra trường nhiều nên vốn kinh nghiệm để dạy trẻ còn
nhiều hạn chế.
Một số phụ huynh chỉ quan tâm đến việc học văn hoá của con mà không quan tâm đến việc
dạy các kỹ năng sống cho trẻ nên một số trẻ rất ương bướng và khó bảo.
2.3. Khảo sát thực trạng chất lượng trước khi thực hiện đề tài:


Kỹ năng vệ sinh cá nhân và tự lập

205/580

35,5%

Kỹ năng thích khám phá học hỏi

250 /580

43,1%

Nhìn vào bảng khảo sát ta thấy số trẻ đến trường mầm non chưa thật sự tự tin, trẻ còn
nhút nhát, chưa mạnh dạn, các kỹ năng về giao tiếp, kỹ năng hợp tác chia sẻ, kỹ năng tự lập ( Kỹ
năng tự phục vụ còn hạn chế rất nhiều)
Bảng 2. Kết quả khảo sát đội ngũ giáo viên về kiến thức dạy kỷ năng sống cho trẻ
trước khi thực hiện đề tài: (Số giáo viên được khảo sát 33 người)
Nội dung khảo sát

Kết quả
5


Số lượng

Tỷ lệ (%)

Nắm một cách vững vàng các kỹ năng sống cơ bản 25/33
đối với trẻ mầm non

3.2. Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nâng cao nhận thức về kỹ năng sống:
Việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên trong nhà trường là việc làm thường xuyên, liên tục
theo kế hoạch hàng tháng, hàng tuần của Ban giám hiệu nhà trường.
Xác định được việc muốn nâng cao chất lượng giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thì
trước tiên giáo viên phải có nhận thức hơn ai hết về những nội dung dạy trẻ, để giúp giáo viên có
vốn kinh nghiệm nhận thức sâu sắc về việc dạy kỹ năng sống cho trẻ thì việc xây dựng kế hoạch
bồi dưỡng là một việc làm không thể thiếu. Chính vì vậy mà chúng tôi đặc bồi dưỡng cho giáo
viên như sau:
+ Cung cấp tài liệu cho giáo viên tham khảo về những hoạt động dạy trẻ kỹ năng sống
trong trường mầm non.
+ Bồi dưỡng về lý thuyết: Qua khảo sát học sinh về các kỹ năng sông. Tôi nhận thấy trẻ
của trường mình một số kỹ năng còn hạn chế . Vì vậy tôi đã tập chung bồi dưỡng cho giáo viên
về lý thuyết những nội dung mà trẻ còn yếu để giáo viên có kiến thức dạy trẻ.
Bồi dưỡng cho giáo viên hiểu rõ thế nào là dạy kỹ năng sống. Kỹ năng sống là dạy cho
trẻ những kỹ năng gì? Dạy kỹ năng sống là dạy trẻ vào thời điểm nào là hiệu quả nhất.Đặc biệt
nhấn mạnh đến nhưng kỹ năng:
Kỹ năng lao động tự phục vu
Kỹ năng hợp tác, chia sẻ
Kỹ năng giao tiếp lễ giáo
Khả năng thích tìm tòi khám phá và học hỏi
Kỹ năng mạnh dạn tự tin
6


Tôi đã cụ thể hóa nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ Mầm non gồm có các nội dung
sau để bồi dưỡng cho đội ngỹ giáo viên
+ Kỹ năng sống tự tin: Một trong những kỹ năng đầu tiên mà giáo viên cần chú tâm là
phát triển sự tự tin, lòng tự trọng của trẻ. Ngày từ khi đến lớp giáo viên nên khuyến khích động
viên trẻ giới thiệu tên của mình với các bạn trong lớp . Nghĩa là giúp trẻ cảm nhận được mình là
ai, cả về cá nhân cũng như trong mối quan hệ với những người khác. Kỹ năng sống này giúp trẻ

trong khi làm việc có sự chia sẻ và ủng hộ của người khác… Đối với trẻ mầm non có thể hợp tác
để có thể làm được những công việc đơn giản như tự xếp gọn đồ chơi của mình thật ngăn nắp.
Mục đích của việc này chính là dạy trẻ cách trân trọng những gì mình đang có cũng như ý thức
trách nhiệm với những thứ là của mình và của bạn. ( Ảnh các bạn đang cùng nhau hợp tác)
+ Kỹ năng thích tò mò, ham học hỏi, khả năng thấu hiểu: Đây là một trong những kỹ
năng quan trọng nhất cần có ở trẻ vào giai đoạn này là sự khát khao được học, được tìm hiểu,
thích khám phá, tìm tòi, trẻ thích được trải nghiệm để có thể phát hiện ra nhiều điều mới lạ ở
xung quanh trẻ. Giáo viên cần sử dụng nhiều tư liệu và ý tưởng khác nhau để khêu gợi tính tò mò
tự nhiên của trẻ. Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, các câu chuyện hoặc các hoạt động và tư liệu
mang tính chất khác lạ thường khêu gợi trí não nhiều hơn là những thứ có thể đoán trước được.
7


+ Kỹ năng giao tiếp: Đây là một kỹ năng cơ bản và khá quan trọng đối với trẻ. Kỷ năng
này có vị trí chính yếu so với tất cả các kỹ năng khác như đọc, viết, làm toán và nghiên cứu khoa
học. Giáo viên cần phải dạy trẻ biết thể hiện bản thân và diễn đạt ý tưởng của mình cho người
khác hiểu, trẻ cần cảm nhận được vị trí, kiến thức của mình trong thế giới xung quanh. Nếu trẻ
cảm thấy thoải mái khi nói về một ý tưởng hay chính kiến nào đó, trẻ sẽ trở nên dễ dàng học và
sẽ sẵn sàng tiếp nhận những suy nghĩ mới. Đây chính là yếu tố cần thiết để giúp trẻ sẵn sàng học
mọi thứ.
+ Dạy trẻ biết nói lời cảm ơn, xin lỗi: Ngay từ khi còn bé, nếu trẻ hiểu được nên dùng
những lời cảm ơn và xin lỗi trong hoàn cảnh phù hợp thì sẽ rất có lợi cho việc hình thành nhân
cách của trẻ sau này. Cho nên là giáo viên cần phải biết dạy cho trẻ sử dụng các lời nói đó vào
những hoàn cảnh cụ thể. Ví dụ khi có người lớn cho quà trẻ phải biết nhận bằng hai tay và nói lời
“cảm ơn”, hoặc khi không may lỡ làm bạn ngã thì phải biết dùng lời “xin lỗi” đối với bạn
+ Bồi dưỡng về thực hành cho giáo viên một nội dung sau:
Đưa nội dung dạy kỹ năng sống,Giáo viên các khối lớp lựa chon nội dung phù hợp với
lứa tuổi .Thiết kế giáo án dạy học có nội dung về dạy trẻ về kỹ năng sống theo một số chủ đề .
CHỦ ĐỀ 1 : GIÁ TRỊ HÒA BÌNH
Bài 1: Khám phá các giá trị

Bài 25: Kỹ năng cảm thông, chia sẻ với người khác
Bài 26: Kỹ năng tự nhận thức
CHỦ ĐỀ 6: GIÁ TRỊ HỢP TÁC
Bài 27: Hợp tác
Bài 28: Hợp tác là hiểu được giá trị của mình
Bài 29: Mình có thể giúp bạn không
Bài 30: Kỹ năng tạp dựng sự hợp tác
CHỦ ĐÈ 7: GIÁ TRỊ TRUNG THỰC
Bài 31: Người trung thực
Bài 32: Giá trị trung thực
Bài 33: Kỹ năng thể hiện sự trung thực
CHỦ ĐỀ 8: GIÁ TRỊ KHIÊM TỐN
Bài 34: Người khiêm tốn
Bài 35: Biểu hiện của sự khiêm tốn
Bài 36: Kỹ năng rèn luyện sự khiêm tốn
Bài 37: Tác hại của không kiêm tốn
CHỦ ĐỀ 9: GIÁ TRỊ KHOAN DUNG
Bài 38: Người khoan dung
Bài 39: Chấp nhận sự khác biệt của người khác
CHỦ ĐỀ 10: GIÁ TRỊ GIẢN DỊ
Bài 40: Gía trị giản dị
Bài 41: Tiết kiệm
Bài 42: Tiết kiệm điện
Bài 43: Tiết kiệm nước
CHỦ ĐỀ 11: GIÁ TRỊ ĐOÀN KẾT
Bài 44: Giá trị đoàn kết
Bài 45: Kỹ năng thể hiện sự đoàn kết
Bài 46: Rèn luyện tinh thần đoàn kết
Bài 47: Tác hại của không đoàn kết
Thực hành 31: Hướng dẫn trẻ kỹ năng tập làm một số công việc tự phục vụ

27. Chuẩn bị đồ ăn nhẹ
28. Cách mời trà và rửa cốc
29. Cách cắt dưa chuột
30. Vắt khăn ướt
31. Đánh giầy

Trước hết muốn cho giáo viên dạy được trẻ các kỹ năng sống thì đòi hỏi các thao tác
của giáo viên phải chuẩn mực và có sự thống nhất các lớp nhà trường, các kỹ năng này phải
được các cô giáo hướng dẫn giống nhau không có sự lệch lạc mỗi lớp hướng dẫn một kiểu thì sẽ
rất khó cho việc kế thừa từ lớp nhỏ đến lớp lớn.
Phát đĩa dạy trẻ các kỹ năng tự phục vụ ( Do sở giáo dục và đào tạo Hà Nội cung cấp)
cho giáo viên quan sát.

Hình ảnh: Đĩa dạy kỹ năng tự phục vụ
Hướng dẫn giáo viên tự thiết kế các bộ học cụ.
Cho giáo viên tập thực hành các thao tác để dạy trẻ giống như trong đĩa (Các giáo viên tự
quan sát lẫn nhau và cùng sửa chữa cho nhau để toàn bộ giáo viên phải theo tác thật chính xác)
Thông qua các hình thức bồi dưỡng này để giúp cho giáo viên nhận thức đúng đắn về :
Yêu cầu- Nội dung – Hình thức cũng như phương pháp giáo dục trẻ kĩ năng sống để áp dụng vào
dạy trẻ kĩ năng sống hàng ngày đạt hiệu quả cao.
3.3. Chỉ đạo giáo viên lồng ghép giáo dục kĩ năng sống cho trẻ thông qua các hoạt động
trong ngày cụ thể như :
Thông qua giờ đón và trả trẻ : Giúp cho giáo viên nhận thấy rằng việc dậy kỹ năng chủ
yếu ở hoạt động này là kỹ năng tự phục vu và kỹ năng giáo dục lễ giáo : Cất gầy dép, ba lô, chào
cô, chào bố mẹ.Ngoài ra giáo viên trò chuyện hoặc kể cho trẻ nghe các câu chuyện thông quá đó
giáo dục và khắc sâu các kĩ năng sống cho trẻ : Ví dụ : Cô hỏi trẻ : kĩ năng ứng sử : Hôm qua
nghỉ ở nhà con làm gì ? Ở nhà chơi như thế nào là an toàn nhất ? Khi đi thăm người ốm cùng bố
mẹ con phải như thế nào ….
Thông qua họat động học: Hướng dẫn giáo viện lựa chon những bài thơ câu chuyện có
mang tính giáo dục kỹ năng sống như : Tích Chu, ba cô gái , bác gấu đen và 2 chú Thỏ, Nhổ củ

rèn cho trẻ khả năng tự phục, nhất là tự phục vụ trong ăn uống bằng cách: Tập cho trẻ cùng cô
sắp bàn ăn, sắp chén muỗng, sắp khăn lau tay, khăn lau miệng. Ở lứa tuổi mẫu giáo lớn và nhỡ
tập cho cháu tự lấy đồ ăn theo khả năng và sở thích của mình, với sự chỉ dẫn của Cô. Đồng thời
tập cho trẻ cách sử dụng khăn lau miệng khi ăn như thế nào cho đẹp, đúng. Ăn xong cất Bát thìa
ở vị trí nào, để như thế nào cho đúng, gọn gàng và tiện lợi nhất. Song song với việc tập cho trẻ
khả năng tự phục vụ trong bữa ăn là tập cho trẻ tự vệ sinh cá nhân như rửa tay đúng quy trình,
lau mặt đúng kỹ năng, biết thay quần áo, gấp quần áo…, biết sử dụng đồ dùng ăn uống cách
đúng mức.

12


Hình ảnh: Trẻ tự ăn cơm

Hình ảnh: Trẻ tự rửa tay bằng xà phòng.

Hình ảnh: Trẻ tự lau mặt
Thông qua hoạt động vui chơi :Trẻ mầm non chơi mà học – Học bằng chơi . Hoạt động
vui chơi mang tính tích hợp cao trong giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trẻ. Hoạt động chơi được tổ
chức đáp ứng nhu cầu của trẻ, đồng thời tích hợp nội dung giáo dục, trong đó có nội dung giáo
dục kĩ năng sống nên giáo viên lồng ghép giáo dục các kĩ năng sống thông qua nội dung từng trò
chơi đặc biệt là các trò chơi phân vai .Với hoạt động vui chơi hướng dẫn giáoviên lựa chon chủ
đề chơi, các kỹ năng sống được lồng ghép thông qua hoạt động vui chơi Vi dụ : Trò chơi bác sĩ :
qua trò chơi này cô giáo dạy tre biết cảm thông chia sẻ với người ốm, với người thiệt thòi …VD
Góc xây dựng trẻ phải có sự hỗ trợ của các nhóm chơi trong góc nghệ thuật để xây dựng các
công trình.

13



phù hợp với từng độ tuổi, đưa ra bàn bạc đến thống nhất . Làm phiên chế dạy trẻ kỹ năng sống–
kỹ năng tự phục vụ theo năm, theo tháng và theo tuần đưa vào dạy trẻ
Chủ đề
Trường
mầm
non

PHIÊN CHẾ CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC KỸ NĂNG TỰ PHỤC VỤ
Nhà trẻ
Mẫu giáo bé
Mẫu giáo nhỡ
Mẫu giáo lớn
- Chào cô chào bố - Chào cô chào bố - Cất ba lô,
- Cất ba lô,
mẹ, chào ông khi
mẹ, chào ông khi
- Cât giày dép
- Cât giày dép
đến lớp và ra về
đến lớp và ra về.
- Cất ba lô,
- Cất ba lô,
- Cât giày dép
- Cât giày dép
Đi cầu thang
Đi cầu thang
Đi cầu thang
Đi cầu thang
( Mức độ 1: Bước
( Mức độ 1: Bước



Gia
đình

sự hỗ trợ của cô
giáo )

sự hỗ trợ của cô
giáo )

gọn gang không
phát ra tiếng đông)

Cách mời cơm
trước khi ăn ở lớp
và ở nhà

Cách rửa tay
Cách lau mặt trước
khi ăn và lau
miệng sau khi ăn
Cách mời cơm
trước khi ăn ở lớp
và ở nhà
Cách mời tăm cho
người lớn sau khi
ăn.
Cách bê ghế( Mức
độ 1)

Đánh răng( Mô
hình)

Cách chuyền hạt
bằng thìa

Cách cuôn thảm
Cách chuyền hạt
bằng thìa

Cách cài khuyu áo
cúc áo( Khuyu cúc
vừa) bằng bộ học
cụ
Trẻ tập đánh rang
của mình
Cách rót khô( Bình
có vòi, hạt đỗ)
Cách sử lý ho

Cách rót khô( Bình
nhựa có vòi, hạt
gạo)
Cách cài khuyu áo
cúc áo( Khuyu cúc
áo to) bằng bộ học
cụ

Cách rót khô( Bình
nhựa có vòi, hạt

nước muối( Mức
độ 2)
Cách đứng lên
ngồi xuống

Cách cầm kéo ,
dao
Cách sử dụng kéo
cắt trên đường gấp
khúc

Cách chải tóc,
cách sử lý hỉ mũi

-

Gắp bằng

2 xúc gọn gang
không phát ra
tiếng đông)
Vệ sinh bàn
ăn( Mức độ 2)
Cách đóng mở
cửa

Cách bê
ghế( Mức độ
2)
Cách xúc


-

Gắp


nước bằng
mút

Giao
thông

Tập quyét rác trên
khay
Sử dụng kẹp gỗ
trên miệng khay rổ

Gấp khăn
Cách kéo khóa
bằng bộ học cụ

Đóng mở ( Ráp
dính) Bằng bộ học
cụ

Thế
giới
thực vật

Đi giầy, đi dép

mút
Chuyển nước
bằng mút
Tập quyét rác trên Tập quyét rác trên Tập quyét rác
khay
sàn
trên sàn
Sử dụng kẹp gỗ
Sử dụng kẹp lên
Sử dụng kẹp ,
trên miệng khay rổ dây phơi
kẹp đồ vật lên
giá( Kẹp quần
áo bằng giấy,
kẹp đồ vật lên
giá kẹp theo số
lượng đánh
trên kẹp và
trên số)
Gấp khăn
Gấp khăn
Gấp khăn
Cách kéo khóa
Cách kéo khóa
Cách kéo khóa
bằng bộ học cụ
bằng bộ học cụ và bằng bộ học cụ
kéo áo khoác nhẹ
và kéo áo
của trẻ

Lau chùi nước
Luồn dây ( Dây
Luồn dây( qua
Luồn dây( qua
bằng cước hoặc dù khuyết)
khuyết)
đầu bọc nhựa
Cách sử dụng kẹp
Cách sử dụng
cứng, luồn qua lỗ
nhỏ
nhíp
đầu tròn)
Cài khuy nhỏ
Cách cài
Cách cài
Cách vắt
khuyu( Cúc bấm)
khuyu( Cúc
khăn( Khăn xô)
bằng bộ học cụ
bấm) bằng bộ
Cách vắt khăn
học cụ
( Khăn vải mỏng)
Cách vắt khăn
( Khăn mặt
bông)
Trẻ tập đánh răng
Cách sử dụng chổi Cách sử dụng


Xâu dây cho các
đối tượng có lỗ
tròn
Chải đầu cho búp
bê

Xâu dây cho các
đối tượng có lỗ
tròn
Chải đầu cho búp
bê

Xâu dây cho các
đối tượng có
khuyết to

Xâu dây qua
các đối tượng
có khuyết nhỏ

Cách luồn dây và
buộc dây bằng bộ
học cụ

Cách đóng mở
đai da

Cách mặc áo thun
chui đầu

bằng thìa nông

Rót nước bằng
lọ miệng tròn
nhỏ

Xâu khuy áo có lỗ
vừa bằng bộ học
liệu

Xâu khuy áo
có lỗ nhỏ bằng
bộ học liệu

Cách rót nước
bằng phễu( Bình
thủy tinh)

Cách rót nước
bằng
phễu( Bình
thủy tinh)

Đan nong mốt( 3
nan)

Đan nong mốt(
5nan)

Cách tết các dây

Gắp hạt bằng loại
gắp nhỡ
Lau chùi nước
Sử dụng kéo cắt
theo đườn góc
nhọn

Cách rót khô bằng
sứ có vòi( rót ra
bát)

Cách rót nước
bằng sứ có vòi( rót
ra bát)
19

Mặc áo có cài
khuy

Cách lau bàn
ăn

Cách sử dụng nhíp

Cách sử dụng
đĩa

Cách đánh giầy

Cách đánh giầy

Cách gắp bằng
đũa

Sử dụng kéo cắt
nét cong

Sử dụng kéo
cắt hình tròn
không có hình
mẫu

Cách gắp bằng đũa
tập ăn

Cách gắp bằng
đũa gia dụng
( Gắp hạt)
Quê
hương
đất
nước –
Bác Hồ

Gắp các loại hạt
nhỏ
Kẹp gỗ trên dây
Chuyển nước bằng
thìa
Cách khâu các
hình con vật bằng


Cách
mới trà,
rửa cốc

Cách lau bàn ăn
Cách đan nong
mốt( 5 nan)
Gáp áo có khuy cài

Các hình thức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên về giáo dục kĩ năng sống : Thông
qua các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn , xây dựng các tiết học mẫu lồng ghép giáo dục kĩ năng
sống cho giáo viên dự và rút kinh nghiệm. Xây dựng giáo viên điểm và lớp điểm cho toàn
trường học tập
3.6. Kiểm tra đánh giá giáo thực hiện lồng ghép các nội dung kỹ năng sống cho trẻ
trong trường mầm non
Kiểm tra đột xuất các giờ đón trẻ và trả trẻ quan sát trẻ .
Kiểm tra đánh giá học sinh vào đợt kiểm tra định kỳ
Đánh giá giáo viên qua các đợt hội giảng.
3.7. Tuyên truyền cho các bậc cha mẹ và cộng đồng về kỹ năng sống:
Việc phối hợp giữa gia đình và nhà trường là một nhiệm vụ thiết thực, tạo sự liên kết và
thống nhất giữa trường và cha mẹ trẻ về nội dung, phương pháp, cách thức tổ chức giáo dục trẻ
20


ở lớp cũng như ở gia đình. Đây là điều kiện thuận lợi để nhà trường thực hiện công tác tuyên
truyền, phổ biến kiến thức giáo dục trẻ cho các bậc cha mẹ và cộng đồng nhằm giúp trẻ có sự
phát triển toàn diện cả về thể chất, tinh thần, nhận thức, tình cảm, thẩm mĩ, ngôn ngữ, giao tiếp
ứng xử... góp phần thực hiện tốt mục tiêu giáo dục mà nhiệm vụ năm học đã đề ra.
Nhận thức rõ về điều này, trong những năm qua và đặc biệt năm học 2015–2016, đơn vị

Xây dựng góc tuyên truyền các bậc cha mẹ tại các nhóm lớp, các nội dung giáo dục lễ
giáo phải được thay đổi theo từng chủ đề, từng tháng, hình thức hấp dẫn để tạo được sự chú ý
của phụ huynh khi đưa con đến lớp.
3.8. Hướng dẫn giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tại gia đình
Có thể thấy, trẻ thường dễ dàng kết bạn khi chơi theo đôi bạn trong môi trường của riêng
chúng hơn là chơi trong một nhóm bạn tại trường. Cha mẹ có thể giúp trẻ phát triển kỹ năng cảm
xúc và xã hội bằng cách tạo ra các mối liên kết bạn bè tại gia đình. Cha mẹ hãy hỏi trẻ muốn mời
ai về nhà chơi? Mối quan hệ này được trẻ duy trì khi đến trường, khi có được mối liên kết với
một trẻ nào đó trong lớp, các mối quan hệ khác sẽ hình thành tiếp theo một cách dễ dàng hơn.
Tuyên truyền để cha mẹ trẻ có niềm tin với sự hướng dẫn của giáo viên và năng khiếu tò
mò bẩm sinh của trẻ, trẻ có thể lĩnh hội kinh nghiệm nhằm giải quyết các vấn đề quan trọng, đọc,
làm toán, thử nghiệm một số kỹ năng khoa học khi chơi với nhau.
Đề nghị cha mẹ trẻ cần phối hợp với giáo viên một cách chặt chẽ và hợp lý bằng việc
tham gia tình nguyện vào quá trình giáo dục trong nhà trừơng. Cha mẹ nên tham gia vào các buổi
trao đổi với giáo viên, tham gia các buổi họp của nhà trường và dự một số giờ học, dự các hoạt
động ngoại khoá; chỉ bằng cách đó thôi cha mẹ đã giúp trẻ hiểu rằng học là phải học cả đời.
Cần giáo dục để trẻ cảm thấy thoải mái tự tin trong mọi tình huống của cuộc sống. Nếu
cha mẹ muốn giáo dục trẻ biết tự giữ kỷ luật, trước hết cần đánh thức sự tự ý thức của trẻ, cố
gắng khơi gợi để trẻ luôn nghĩ về bản thân mình một cách tích cực và đừng bao giờ phá vở suy
nghĩ tích cực về bản thân trẻ.
Trong gia đình, việc dạy trẻ những nghi thức văn hóa trong ăn uống rất cần thiết. Để trẻ
có được những kỹ xảo, thói quen sử dụng đồ dùng một cách chính xác và thuần thục và khéo léo,
không chỉ đòi hỏi trẻ phải thường xuyên luyện tập, mà còn phải đáp ứng được những nhu cầu
của trẻ, đó là cung cấp cho trẻ những mẫu hành vi văn hóa, những hành vi đúng, đẹp, văn minh
của chính cha mẹ và những người xung quanh trẻ.
3.9. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, vui chơi tập thể:
Nội dung phong trào thi đua“ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, trong
đó có nội dung: Cho trẻ đi tham quan dã ngoại tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể thao một
cách thiết thực, khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác của học sinh. Tổ chức các trò chơi
dân gian và các hoạt động vui chơi giải trí tích cực khác phù hợp với lứa tuổi của học sinh.

tháng, định kỳ, kết quả khám sức khỏe, các nội dung tuyên truyền về dịch bệnh, về giáo dục kỷ
năng sống theo chủ đề... Các nội dung được trang trí đẹp mắt và nổi bật gây được sự chú ý của
các bậc phụ huynh khi đưa đón trẻ.
Trong lớp, chỉ đạo giáo viên trang trí các góc mở cho trẻ được trải nghiệm và tham gia
hoạt động. Ví dụ mảng tường trên lớp tôi cho trang trí các hình ảnh làm nổi bật chủ đề, bên cạnh
đó có mảng tường được cắt bằng các ô bóng kính cho trẻ tự ghép các hình ảnh vào... Góc mừng
sinh nhật bé, tôi cho giáo viên trang trí các hoạt tiết biểu tượng cả từng tháng và cho sinh ghép
hình ảnh của mình vào...
Chỉ đạo tổ chức các buổi biểu diễn văn nghệ vào cuối chủ đề của lớp, tổ chức giao lưu
các lớp với nhau, tổ chức mừng sinh nhật một nhóm trẻ ... Qua đó trẻ rất hứng thú và thông qua
các hoạt động đó nhằm giáo dục kỷ năng sống cho trẻ một cách rất nhẹ nhàng và có hiệu quả.
Đối với các góc khác trong lớp, tôi đã cho giáo viên xây dựng dưới dạng mở để cho trẻ
cùng khám phá, trải nghiệm và giúp cô trang trí....
4. Kết quả đạt được:
Từ những cố gắng nghiên cứu tài liệu, kinh nghiệm của bản thân, sự đồng thuận hợp tác
của tập thể sư phạm, sự ủng hộ tích cực của các bậc cha mẹ đã giúp nhà trường đạt được một số
kết quả trong việc dạy trẻ mầm non các kỹ năng sống cơ bản thể hiện ở các kết quả sau:
* Đối với trẻ:
100% trẻ đều được giáo viên tạo mọi điều kiện cho trẻ được trải nghiệm thực tế, khuyến
khích khơi dậy tính tò mò, phát triển trí tưởng tượng, năng động, mạnh dạn, tự tin, 100% trẻ 5
tuổi được rèn luyện khả năng sẳn sàng học tập ở trường phổ thông hiệu quả ngày càng cao.
Trẻ có thói quen lao động tự phục vụ, được rèn luyện kỹ năng tự lập; kỹ năng nhận thức;
kỹ năng vận động thô, vận động tinh thông qua các hoạt động hàng ngày trong cuộc sống của trẻ
ở trong nhà trường. Trẻ đã trở thành những con người nhanh nhẹn, có những kiến thức và kỷ
năng về lao động tự phục vụ như tự đánh răng, rửa mặt, rửa tay, mặc quần áo…
Trẻ được rèn luyện kỹ năng xã hội; kỹ năng về cảm xúc, giao tiếp; chung sống hòa bình,
và tuyệt đối không xảy ra bạo hành trẻ em ở trường cũng như ở gia đình. Trẻ mạnh dạn, tự tin,
hòa đồng với tập thể, trẻ có tinh thần hợp tác với bạn chơi, sẵn sàng giúp đỡ khi bạn cần và cần
đến sự giúp đỡ của bạn bè khi mình gặp khó khăn.
Kết quả khảo sát cuối năm về vốn kỷ năng sống của trẻ được thể hiện trên bảng sau:


516/580

88,9%

Kỷ năng giao tiếp, lễ phép

365/580

61,3%

575/580

99,1`%

24


Kỷ năng vệ sinh cá nhân và tự lập

205/580

35,5%

550/580

94,7%

Kỷ năng thích khám phá học hỏi



Tỷ lệ (%)

Nắm một cách vững vàng các kỹ năng sống 25/33
cơ bản đối với trẻ mầm non

75,7%

31 /33

94%

Biết tổ chức các hoạt động lồng ghép giáo 13/33
dục kỹ năng sống

39,3%

29/33

88%

Mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp trước đám 27/33
đông

81,8%

32/33

97%