Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 học yếu, kém môn Toán tiến bộ

A. ĐẶT VẤN ĐỀ.
Vấn đề học sinh yếu kém, chất lượng “ảo’’ đặc biệt là môn Toán không chỉ là
nỗi lo của các thầy cô giáo, của ngành giáo dục, mà đó là sự băn khoăn, bức xúc
của toàn xã hội. Nguyên nhân dẫn đến hẳn có nhiều nhưng chủ yếu là do các em
học sinh đó chưa có điều kiện tốt để học tập và một phần cũng do thầy cô giáo dạy
chưa tốt chứ không phải do việc học môn toán ( với mức độ yêu cầu đạt chuẩn) đòi
hỏi học sinh phải có trí thông minh hay năng khiếu đặc biệt nào. Mỗi người giáo
viên có trách nhiệm cần phải làm cho học sinh của mình tiếp thu được những kiến
thức và kĩ năng tối thiểu mà chương trình và chuẩn kiến thức kĩ năng quy định.
Nhưng từ đó không thể suy ra rằng mọi học sinh đều học tập dễ dàng như nhau.
Trong những điều kiện sống và học tập như nhau, có học sinh có thể nắm kiến thức
và thực hành kĩ năng toán học rất nhanh chóng, sâu sắc mà không cần một sự cố
gắng đặc biệt nào, trong khi các em khác lại không thể đạt như vậy, mặc dù cố gắng
nhiều, đó chính là các em học sinh yếu kém về môn Toán. Ở đây, tôi đã tập trung
tìm hiểu về những học sinh ít có năng lực học tập môn toán này, phân tích nguyên
nhân yếu kém để thực hiện các giải pháp nhằm giúp các em lên trình độ trung bình.
Vì vậy, giáo dục học sinh yếu kém trước hết là quan tâm chăm sóc, bồi dưỡng nhân
cách cho người học; hướng dẫn các em có phương pháp học tập đúng đắn; động
viên, khuyến khích các em có hứng thú, niềm tin trong học tập.
Qua theo nhiều năm trực tiếp giảng dạy lớp 4 ở trường Tiểu học Tân Bình tôi
thấy rằng chất lượng môn toán ở một số học sinh còn hạn chế. Một số học sinh vẫn
còn khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức và kĩ năng cơ bản nên thực chất vẫn còn
tồn tại học sinh yếu, kém về môn toán có nguy cơ ngồi nhầm lớp. Số học sinh yếu,
kém đó chủ yếu là ở khối 4,5. Bởi vì lên lớp 4, 5 kiến thức môn toán có thêm nhiều
phần mới và mức độ cao hơn. Học sinh cần phải có sự tư duy trừu tượng để học
môn toán. Ở trường Tân Bình- Như Xuân, khối lớp 4 là khối lớp có số học sinh học
yếu, kém môn toán là nhiều nhất.
Từ lý do trên tôi đã trăn trở, nghiên cứu vấn đề và bằng kinh nghiệm bản thân
trong quá trình giảng dạy tôi xin chọn "Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 học

xuyên dưới trung bình
Mặt khác, chưa có sự kết hợp chặt chẽ giữa giáo viên chủ nhiệm và gia đình
học sinh nên chưa có biện pháp phù hợp trong quá trình phụ đạo, giúp đỡ học sinh
học tập. Chính vì vậy vẫn tồn tại một số học sinh yếu, kém về môn Toán.
Qua khảo sát chất lượng môn Toán lớp 4B của trường Tiểu học Tân Bình vào
cuối tháng 9 năm 2012, bằng đề của tổ khối chuyên môn tôi thu được kết quả sau:
Lớp

Số học sinh

Giỏi

Khá

TB

Yếu

4A

25

2= 8 %

5= 20 %

12 = 50 %

6 = 24 %


Trong nhóm này các em có khả năng tiếp thu bài tốt. Nhưng vì điều kiện gia đình
khó khăn không có người chăm lo, đôn đốc học tập nên các em chưa tích cực học
tập, không hoàn thành nhiệm vụ học tập, dẫn đến kết quả học tập sa sút và liên tục
bị điểm yếu.
2. Lập kế hoạch, nội dung, chương trình phụ đạo học sinh yếu, kém về môn
toán phù hợp với đối tượng học sinh.
Khi nắm được nguyên nhân dẫn đến học sinh học yếu, kém về môn Toán của
từng em, tôi đã lập kế hoạch, nội dung, chương trình phụ đạo học sinh yếu, kém với
yêu cầu:
+ Lập kế hoạch bài học phải phù hợp với từng đối tượng học sinh kể cả tiết
chính khóa cũng như tiết phụ đạo. Nội dung kế hoạch phải xuyên suốt cả năm học
và cụ thể cho từng tuần, từng tháng.
+ Nội dung các tiết phụ đạo tập trung rèn luyện kĩ năng và ôn tập các kiến thức
Nguyễn Thị Huyên - Trường Tiểu học Tân Bình- Như Xuân- Thanh Hoá

4


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 học yếu, kém môn Toán tiến bộ

đã học cho học sinh.
+ Đặc biệt giúp các em củng cố những kiến thức cơ bản theo yêu cầu chuẩn kĩ
năng kiến thức của lớp dưới mà các em còn bị hổng. Như nhớ được bảng nhân,
bảng chia, giải được một số dạng toán cơ bản đã học ở lớp dưới... Mục đích là lấp
lỗ hổng về kiến thức cho học sinh.
* Nội dung phụ đạo học sinh học yếu môn toán lớp 4:
Tuần 1+ 2: Khảo sát, tìm hiểu nguyên nhân, phân loại học sinh.
Tuần 3+ 4: Củng cố về bảng nhân, bảng chia 2,3,4,5.
Tuần 5+ 6: Củng cố về bảng nhân, bảng chia 6,7,8,9.
Tuần 7+ 8: Củng cố về bảng nhân, bảng chia kết hợp với củng cố về tìm thành

+ Thời gian phụ đạo chủ yếu vào các buổi chiều trong tuần( thứ 3 và thứ 5),
lồng ghép vào chương trình chính khoá và với một số tiết hoạt động tập thể hay giờ
giải lao( trong đó tổ chức các trò chơi có nội dung toán học).
+ Kế hoạch bồi dưỡng phải có chỉ tiêu phấn đấu cụ thể là: cuối học kì I không
còn tình trạng học sinh bị hổng kiến thức đã học. Học kì II, các em học đến đâu
phải đạt yêu cầu đến đó (theo yêu cầu chuẩn kiến thức kĩ năng của chương trình
toán lớp 4). Đến cuối năm học, không còn học sinh nào học yếu môn toán.
3. Xây dựng kế hoạch dạy học với những kiến thức học sinh còn vướng mắc.
Phụ đạo học sinh học yếu nói chung và học sinh học yếu môn toán nói riêng
là việc làm khó, đòi hỏi người giáo viên phải có lòng nhiệt tình và kiên trì, yêu
thương học sinh. Vì vậy giáo viên không được nóng vội, phải thực hiện kế hoạch
theo từng bước hợp lí. Đồng thời không cứng nhắc rập khuôn theo kế hoạch mà cần
phải linh hoạt điều chỉnh nội dung và cách thức thực hiện.
Căn cứ vào kết quả tìm hiểu nguyên nhân của học sinh học yếu môn toán ở
lớp 4A, Tôi thực hiện kế hoạch phụ đạo với những nội chủ yếu như sau:
3.1. Củng cố 4 phép tính cộng, trừ, nhân, chia.
Bởi vì số học sinh học kém môn Toán lớp 4A, đa số do khả năng tiếp thu bài
chậm, còn hổng kiến thức từ lớp dưới, vì thế đã học lên lớp 4 nhưng các em này
vẫn chưa thuộc lòng bảng nhân, bảng chia ở lớp 2, 3 còn yếu trong việc vận dụng
bốn phép tính cộng, trừ, nhân, chia để giải toán có lời văn. Điều đó rất bất lợi cho
các em trong quá trình học toán ở lớp 4 và lên lớp 5. Để các em làm thành thạo 4
phép tính cộng, trừ, nhân, chia, tôi xác định việc làm đầu tiên dạy lại những kiến
thức cơ bản giúp học sinh lấp được lỗ hổng kiến thức.
Vì vậy, tôi đã giao cho học sinh yếu cứ mỗi tuần phải học thuộc 2 bảng nhân,
bảng chia, mỗi buổi học giáo viên dành 5 phút với buổi chính khoá, 15 phút với
buổi phụ đạo để kiểm tra việc học của học sinh. Cuối Tôi lại tổ chức cho các em thi
đọc bảng cửu chương (15-20 phút).
Sau hai tuần đầu tôi kiểm tra đã nhận thấy rằng: Các em đều học thuộc bảng
nhân, bảng chia nhưng khi vận dụng làm một phép tính cụ thể (VD: 124 : 2) thì có
Nguyễn Thị Huyên - Trường Tiểu học Tân Bình- Như Xuân- Thanh Hoá

64 : 8 = …
9 × 6 = ….
42 : 7 = …..
6 × 9 = ....
72 : 9 = …
7× 7=…
45 : 5 = ….
Cứ mỗi lần, gọi 2 HS lên bảng làm bài (HS ghi kết quả vào chỗ chấm). Lần
này không ghi theo thứ tự phép tính của bảng nhân hay bảng chia mà ghi bất kì
phép nhân hay phép chia trong bảng, mục đích là để học sinh thuộc lòng bảng
nhân, bảng chia mà các em đã học. Đồng thời tiếp tục củng cố kĩ năng vận dụng
thực hành các phép tính nhân, chia bằng các bài như đặt tính rồi tính, tính giá trị
biểu thức đơn giản, tìm x …
Không những yêu cầu các em học thuộc bảng nhân, bảng chia mà tôi còn giao
cho các em về nhà viết lại nhiều lần thay cho bài kiểm tra và được giáo viên chấm
điểm chặt chẽ các bài này.
3.2. Củng cố kỹ năng giải toán.
Kết hợp củng kĩ năng tính toán với củng cố rèn luyện kĩ năng giải toán có lời
văn sẽ giúp các em giải toán đúng tránh nhầm lẫn khi tính toán. Bởi vì có những
Nguyễn Thị Huyên - Trường Tiểu học Tân Bình- Như Xuân- Thanh Hoá

7


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 học yếu, kém môn Toán tiến bộ

em nhiều khi cách giải đúng nhưng tính toán sai hoặc biết tính toán nhưng cách giải
sai dẫn đến bài toán giải sai. Vì vậy sau khi các em làm thành thạo 4 phép tính
cộng, trừ, nhân, chia thì chú ý đến việc giải toán có lời văn. Bởi chúng ta biết rằng
đa số các em yếu, kém về môn Toán thường gặp khó khăn trong việc giải Toán có



Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 học yếu, kém môn Toán tiến bộ

+ Tính chu vi, diện tích thửa ruộng hình vuông có cạnh 24 m.
+ Một thửa ruộng hình chữ nhật có chiều rộng 9m, chiều dài gấp 3 lần chiều
rộng. Tính chu vi và diện tích của thửa ruộng đó.
Để kết hợp tốt giữa lấp lỗ hổng kiến thức và dạy kiến thức mới, Tôi thực hiện
nội dung củng cố kĩ năng giải các bài toán điển hình lớp 3 trong những tuần đầu
của năm học (khoảng 8 đến 10 tuần đầu). Song song với việc bổ sung chỗ hổng
kiến thức lớp 3 thì trong các tiết học chính khóa, giáo viên giúp học sinh yếu biết
giải các bài toán giải dạng toán điển hình lớp 4 đồng thời cần phải ôn tập củng cố
ngay ở các tiết học phụ đạo. Nhất định không để học sinh hổng kiến thức đã học
nữa.
Khi hướng dẫn cho học sinh cách giải và trình bày bài giải, Tôi hướng dẫn
gợi mở từng bước cụ thể, giúp học sinh đọc, tìm hiểu kĩ đề bài toán, Tóm tắt đề bài
toán, nhìn vào tóm tắt đọc lại đề bài toán. Đặt những câu hỏi gợi mở dẫn dắt học
sinh từng bước tìm cách giải và chọn cách giải hợp lý nhất, ngắn gọn nhất, lời giải
rõ ràng chính xác, đúng nội dung bài toán yêu cầu tìm gì. Đồng thời chú ý hướng
dẫn các em khi thực hiện tìm kết quả của phép tính cần làm ra nháp cẩn thận, kiểm
tra kết quả rồi mới viết vào bài làm. Từ đó tạo điều kiện cho học sinh phát triển tư
duy.
4. Vận dụng linh hoạt các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học tích cực.
4.1. Linh hoạt sử dụng phương pháp dạy học khi tổ chức các hoạt động học tập.
Để thực hiện việc lấp "lỗ hổng" kiến thức cho học sinh yếu, kém toán có hiệu
quả và dạy kiến thức mới tôi tìm ra những phương pháp giảng dạy thích hợp, tập
trung các yêu cầu quan trọng nhất, đó là giúp các em làm thành thạo 4 phép tính
cộng, trừ, nhân, chia với mức độ yêu cầu vừa sức để các em nâng dần trình độ;
không nôn nóng sốt ruột, khắc phục tình trạng ngại khó của học sinh.
- Trong các tiết học Tôi tạo cơ hội cho tất cả các em được hoạt động cho dù là

bài tập vào phiếu và kèm theo một vài câu hỏi để học sinh có thể tự kiểm tra hay
chỉ rõ ý chính cần đi sâu, nhớ kỹ để hiểu rõ “cái đã cho, cái phải đi tìm”. Bài tập về
nhà do các em làm. Đến lớp, giáo viên kiểm tra cụ thể các sai lầm mắc phải của học
sinh để phân tích và sửa chữa.
4.2. Gây hứng thú học tập cho học sinh.
Bởi vì học sinh yếu vốn ngại học, ngại bày tỏ ý kiến nên để cuốn hút các em
tích cực tham gia các hoạt động học tập thì giáo viên phải có những hình thức tổ
chức các hoạt động học tập gây được hứng thú cho tất cả học sinh tham gia, kể cả
học sinh yếu.
Để gây hứng thú cho các em học tập, trong dạy học toán giáo viên có thể thực
hiện như sau: Trong các tiết học vận dung các hình thức dạy tích cực như: Tổ chức
hoạt động nhóm (hoặc tổ chức làm bài theo hình thức tiếp sức) có thi đua giữa các
nhóm, tất cả các thành viên trong nhóm đều được giao phần việc làm vừa sức phù
Nguyễn Thị Huyên - Trường Tiểu học Tân Bình- Như Xuân- Thanh Hoá

10


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 học yếu, kém môn Toán tiến bộ

hợp với năng lực từng em, các nhóm học tập linh hoạt thay đổi như nhóm nhỏ,
nhóm lớn, nhóm cùng trình độ, nhóm ngẫu nhiên... Giáo viên phải tạo cơ hội cho
tất cả các em được phát biểu, đặc biệt quan tâm đến học sinh yếu. Động viên
khuyến khích kịp thời khi học sinh có tiến bộ dù là nhỏ nhất để học sinh yếu mạnh
dạn, tự tin hơn. Thường xuyên tổ chức "Hội vui học tập" vào các tiết hoạt động tập
thể. Hoặc tổ chức trò chơi có lồng nội dung Toán học: Hái hoa dân chủ, Tuổi thơ
khám phá…
4.3. Tổ chức phong trào đôi bạn cùng tiến.
Ở lớp cũng như ở nhà, giáo viên tổ chức cho học sinh khá, giỏi thường xuyên
giúp đỡ các bạn yếu, kém. Trên lớp, cần sắp xếp 1 học sinh giỏi giúp đỡ 1 bạn học


25

2= 8 %

5= 20 %

12 = 50 %

6 = 24 %

Nguyễn Thị Huyên - Trường Tiểu học Tân Bình- Như Xuân- Thanh Hoá

11


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 học yếu, kém môn Toán tiến bộ

* Kết quả sau khi vận dụng các biện pháp dạy học trên lớp 4A:
Lớp

Số học sinh

Giỏi

Khá

TB

Yếu

sinh yếu kém học hành tiến bộ
2. Bài học kinh nghiệm
Muốn nâng cao chất lượng học tập cho những học sinh yếu kém nhất là môn
Toán như sau: người giáo viên cần phải:
+ Làm tốt công tác chủ nhiệm, tìm hiểu học sinh để phát hiện ra nguyên nhân
khiến học sinh yếu, kém môn Toán. Từ đó có kế hoạch cụ thể với từng đối tượng
học sinh.

Nguyễn Thị Huyên - Trường Tiểu học Tân Bình- Như Xuân- Thanh Hoá

12


Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 học yếu, kém môn Toán tiến bộ

+ Lập kế hoạch kèm cặp, phụ đạo phải cụ thể, có sự giúp đỡ của BGH nhà
trường.
+ Mỗi đối tượng học sinh cần có cách khích lệ riêng. Giáo viên phải hết sức kiên
trì, nhẫn nại, hướng dẫn học sinh từng điểm nhỏ, cụ thể, không được nóng vội
muốn có ngay kết quả hoặc yêu cầu tiến bộ nhanh của các em.
+ Người giáo viên không những phải có kiến thức vững chắc, phương pháp
giảng dạy hay mà phải luôn sát sao tới học sinh. Thường xuyên quan tâm tới sự tiến
bộ cũng như biểu hiện sút kém của học sinh để uốn nắn kịp thời.
+ Trong giảng dạy phải bám sát chương trình và chuẩn kiến thức, kĩ năng. Đảm
bảo tính vừa sức của học sinh, tạo cho học sinh tính tự giác, tích cực, chủ động
trong việc lĩnh hội kiến thức mới.
+ Thường xuyên kiểm tra, khảo sát, phân loại học sinh để có phương pháp giảng
dạy phù hợp. Cần phải gần gũi động viên học sinh, tạo cho các em sự hứng thú
trong học tập.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của tôi trong việc: Hướng dẫn học sinh học

Nội dung

TRANG
1
2

I

Cơ sở lý luận

2

II

Thực trạng học sinh yếu, kém về môn Toán ở trường tiểu học
Tân Bình.
Một số biện pháp phụ đạo học sinh yếu kếm môn Toán lớp 4

2

Giáo viên theo dõi thường xuyên, nắm bắt cụ thể tình hình
học sinh yếu .
Lập kế hoạch, nội dung, chương trình phụ đạo học sinh yếu,
kém môn Toán phù hợp với đối tượng học sinh.
Xây dựng kế hoạch dạy học với những kiến thức học sinh còn
vướng mắc.
Vận dụng linh hoạt các phương pháp và hình thức tổ chức
dạy học tích cực
Kết quả thực hiện


13

Nguyễn Thị Huyên - Trường Tiểu học Tân Bình- Như Xuân- Thanh Hoá

14