MỞ ĐẦU
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Ngày nay du lịch đã thực sự trở thành một hiện tượng kinh tế xã hội phổ biến
không chỉ ở các nước phát triển mà còn ở các nước đang phát triển trong đó có Việt
Nam. Bắt nhịp cùng sự đổi mới đất nước hơn 20 năm qua ngành du lịch đã có nhiều
tiến bộ và đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận. Những chỉ tiêu về lượng khách,
thu nhập, tỷ trọng GDP và việc làm đã khẳng định vai trò của ngành Du lịch trong
nền kinh tế quốc dân.
Việt Nam là một nước nông nghiệp, diện tích đất đai, sông ngòi lớn nên loại
hình du lịch sinh thái đang được chú trọng phát triển với nhiều loại sản phẩm khác
nhau để tạo nên một sức hút mới cho ngành du lịch. Nước ta có nhiều khu bảo tồn
thiên nhiên, vườn quốc gia và đặc biệt nước ta có tới tám khu dự trữ sinh quyển thế
giới được UNESCO công nhận, nằm ở khắp các miền của tổ quốc.
Khu dự trữ sinh quyển Cù Lao Chàm thuộc địa phận xã Tân Hiệp - thành
phố Hội An - Quảng Nam, là nơi vẫn còn lưu giữ nhiều nét hoang sơ của một vùng
biển đảo, với nhiều tiềm năng có thể đẩy mạnh phát triển du lịch. Quần đảo Cù Lao
Chàm gồm 8 hòn đảo lớn nhỏ: Hòn Lao, Hòn Dài, Hòn Mồ, Hòn Khô mẹ, Hòn Khô
con, Hòn Lá, Hòn Tai, Hòn Ông với tổng diện tích khoảng 15km2. Hiện nay thì tại
Cù Lao Chàm hai đối tượng được lựa chọn bảo vệ đặc biệt là các rạn san hô và loài
cua đá đặc hữu của vùng. Sự lựa chọn này rất có ý nghĩa bởi bảo vệ cua đá cũng
chính là bảo vệ hệ sinh thái rừng liền kề biển, bảo vệ san hô cũng là bảo vệ hệ sinh
thái đáy, nước biển và các nguồn lợi thuỷ hải sản khác.
Với đặc thù riêng của mình Cù Lao Chàm được định hướng khai thác du lịch song
song với việc bảo tồn thiên nhiên, phát triển du lịch bền vững để giữ gìn cảnh quan
thiên nhiên và nâng cao đời sống trên đảo.
Phát triển du lịch sinh thái bền vững gắn với bảo tồn thiên nhiên được xem là
hướng đi chính để Cù Lao Chàm vừa phát triển kinh tế, vừa giữ gìn đa dạng sinh
học. Các hình thức du lịch được khai thác tại Cù Lao Chàm hiện nay chủ yếu là
ngắm san hô trên những con tàu đáy kính hoặc khám phá theo hình thức lặn biển,
cắm lều trại và mô hình Homestay (du lịch tại nhà). Với hình thức Homestay, khách
du lịch ăn nghỉ tại nhà dân, trải nghiệm cuộc sống dân dã với những sinh hoạt văn

động du lịch, góp phần thỏa mãn nhu cầu đa dạng của du khách, mang lại hiệu quả
kinh tế cao, nâng cao mức sống cộng đồng địa phương, bảo vệ môi trường và đảm
bảo sự phát triển theo hướng bền vững.

Xem thêm tài liệu tại: Libreofficevn .com

2


CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1. ĐỊNH NGHĨA DU LỊCH
Ngày nay du lịch đang là một ngành kinh tế được sự quan tâm của nhiều
người, khái niệm du lịch theo nghĩa rộng là các nhân tố tự nhiên, kinh tế - xã hội và
nhân văn trong đó du lịch tồn tại và phát triển, tuy nhiên cho đến nay nhiều quan
điểm và nhận thức về nội dung du lịch vẫn chưa được thống nhất do mỗi góc độ
nghiên cứu khác nhau mỗi người có mỗi cách hiểu khác nhau về du lịch, và hiện
nay có rất nhiều định nghĩa về du lịch, theo một số tổ chức quốc tế và các nhà
nghiên cứu từ các góc độ khác nhau đã đưa ra nhiều định nghĩa về du lịch.
Du lịch là những hoạt động của con người đi đến nơi khác ngoài nơi cư trú
thường xuyên của mình trong thời gian rảnh để vui chơi, giải trí, vì công việc hay vì
mục đích khác mà ngoài mục đích kiếm tiền ở nơi mà họ đến. [1]
Ngoài ra theo từ điển Bách khoa toàn thư của Việt Nam (1966) thì du lịch là
một dạng nghỉ dưỡng sức, tham quan tích cực của con người ngoài nơi cư trú với
mục đích : nghỉ ngơi, giải trí, xem danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, công trình
văn hóa nghệ thuật.
Du lịch còn là một ngành kinh doanh tổng hợp có hiệu quả cao về mặt kinh
tế đồng thời còn nâng cao hiểu biết về thiên nhiên, truyền thống lịch sử và văn hóa
dân tộc. [10]
Sự tồn tại và phát triển của du lịch với tư cách là một ngành kinh tế gắn liền

giáo dục môi trường và đóng góp cho các nổ lực bảo tồn và phát triển bền vững với
sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương (Hội thảo xây dựng chiến lược quốc
gia về phát triển du lịch sinh thái Việt Nam 9/1999) [17, 12]
1.2.2. Các đặc trưng của DLST:
DLST chủ yếu dựa vào thiên nhiên và nền văn hóa bản địa đặc biệt là ở các
khu BTTN bên cạnh đó DLST còn chú trọng vào sự duy trì tự nhiên cũng như nâng
cấp và quản lý tài nguyên bền vững nhằm hỗ trợ cho công tác bảo tồn thiên nhiên,
giúp cho công tác bảo tồn tốt hơn và đạt hiệu quả hơn, mang lại lợi ích cho cộng
đồng địa phương về kinh tế - xã hội cũng như giúp người dân địa phương hiểu rỏ
hơn về giá trị của nguồn tài nguyên mình đang có và giúp cho du khách hiểu rỏ hơn
về thiên nhiên cũng như nền văn hóa bản địa.
DLST đảm bảo cho nguồn tài nguyên của thế hệ mai sau không bị ảnh
hưởng, để thế hệ mai sau có thể thưởng thức nguyên vẹn, đầy đủ các giá trị văn hóa
mà không chịu nhiều ảnh hưởng của du khách hôm nay. [19]
1.2.3. Các yêu cầu cơ bản để phát triển du lịch sinh thái:
Yêu cầu của DLST là sự tôn trọng sự tồn tại của các hệ sinh thái tự nhiên và
cộng đồng địa phương như ít hoặc không gây ảnh hưởng tới nguồn tài nguyên; thu
hút được sự tham gia của các tổ chức, cá nhân, khách du lịch, các công ty du lịch,
các cơ quan chính phủ và tổ chức phi chính phủ cũng như cộng đồng địa phương;
tạo thu nhập lâu dài, bình đẳng cũng như ổn định cho cộng đồng địa phương cũng
như các bên tham gia vào hoạt động du lịch; tạo nguồn tài chính cho công tác bảo
tồn; tôn trọng văn hóa và truyền thống của địa phương; nâng cao hiểu biết và khả

Xem thêm tài liệu tại: Libreofficevn .com

4


năng thưởng thức cũng như sự tham gia vào công tác bảo tồn của khách du lịch.
[19]

Sau cách mạng tháng Tám 1945 đặc biệt trong những năm chống Mỹ ác liệt,
để tránh đạn bom dân tản cư tại các địa phương như: Duy Xuyên, Điện Bàn, Đại
Lộc đều đổ dồn về đây. Lập nên Xóm Đình, rồi Xóm Ao và sau đó là Xóm Cấm.
Xem thêm tài liệu tại: Libreofficevn .com

5


Thực sự thì Xóm Cấm đã có cách đây hơn 2000 năm. Từ Xóm Đình về phía Nam là
Xóm Giữa,đến Xóm Ngoài rồi đến xóm Mới xuất hiện từ những năm 60 của thế kỷ
20. [16]
1.3.2 Vị trí địa lý:

Hình 1.1. Bản đồ Cù Lao Chàm
Nằm ở tọa độ: 15o15’20’’ đến 15o55’15’’ vĩ độ Bắc và 108o22’ đến 108o44’
kinh độ Đông. Chỉ cách bờ biển Cửa Đại - Hội An 15km, Cù Lao Chàm là một quần
đảo với 8 hòn đảo lớn nhỏ: Hòn Lao, Hòn Dài, Hòn Mồ, Hòn Tai, Hòn Nồm, Hòn
Lá, Hòn Khô Mẹ và Hòn Khô Con (trong đó Hòn Lao là hòn đảo lớn nhất và duy
nhất có con người sinh sống) với tổng diện tích là 15,5km2 , CLC thuộc phạm vi
hành chính xã Tân Hiệp - Tp Hội An - tỉnh Quảng Nam. Đây là khu vực tiêu biểu
của dải đất miền Trung có vị trí quan trọng về mặt quốc phòng cũng như nơi lánh
nạn của các tàu thuyền khi gặp gió bão.

Xem thêm tài liệu tại: Libreofficevn .com

6


1.3.3. Điều kiện tự nhiên:


Xem thêm tài liệu tại: Libreofficevn .com

7


Từ đó ta có thể nhận thấy các yếu tố khí hậu có tính quyết định trong hoạt
động du lịch tại đây, mùa du lịch thường bắt đầu từ tháng 3 đến tháng 9 hằng năm.
[12]
1.3.4. Kinh tế - văn hóa – xã hội:
1.3.4.1. Dân số - dân tộc và lao động:
Tổng dân số toàn xã theo thống kê vào năm 2009 là 2.174 người, gồm 588
hộ sinh sống chủ yếu tại Bãi Làng và Bãi Hương, tỷ lệ gia tăng tự nhiên hằng năm
là 1,7. Toàn bộ dân cư sống trên đảo là dân tộc Kinh, không có dân tộc thiểu số
khác. Dân cư tại đây sinh sống chủ yếu dựa vào nghề khai thác thủy sản. Cơ cấu lao
động theo các ngành nghề như sau: 75% hộ ngư dân (gồm mành, câu và lưới chài),
15% hộ nông nghiệp, 10% hộ thương nghiệp buôn bán nhỏ.
1.3.4.2. Kinh tế - xã hội:
- Về sản xuất:
Sản xuất trên đảo vẫn mang tính tự cung tự cấp, do điều kiện địa chất, địa
hình trên đảo với thời tiết chưa thuận lợi nên sản xuất nông nghiệp đặc biệt là trồng
lúa nước hiện nay rất ít và hầu như không đảm bảo đủ nhu cầu cung cấp lương thực
cho cư dân trên đảo, phần còn lại chủ yếu dựa vào nghề cá nhưng quy mô đánh bắt
còn thấp, không đủ khả năng đầu tư để đầu tư thiết bị đánh bắt xa bờ, cho nên sản
lượng rất thấp hằng năm đạt khoảng 1000 tấn.
- Về thương mại:
Còn khá nhỏ lẻ do các hộ tư nhân và cá thể thực hiện. Toàn xã có một chợ
mới được xây dựng tại Bãi Làng (186m2), việc mua bán trao đổi đều thực hiện dưới
hình thức tự phát, các tiểu thương trên đảo theo tàu vào đất liền mua hàng rồi mang
ra bán lại cho nhân dân trên đảo, đồng thời họ cũng mang các đặc sản từ đảo vào
bán lại cho cư dân đất liền (lượng hàng này ít, không đáng kể) và hiện nay trên đảo

cấp phối nhựa quanh đảo hiện nay có một số chổ đã bị hư hỏng nặng do sạt lở đất.
Đường giao thông nông thôn đã được bê tông hóa và được nhà nước đầu tư bằng
nguồn vốn ngân sách.
Du khách tham quan đảo phần lớn là đi bộ, du khách muốn đi từ bãi này qua
bãi kia phải đi bộ hoặc đi xe ôm vì tuyến đường thủy qua lại giữa các bãi chưa được
mở, đây là vấn đề bất cập gây cản trở và làm giảm tính hấp dẫn cũng như sức hút
du khách tham quan đảo.
Tuyến đường thủy từ Hội An – Cù Lao Chàm mỗi ngày một chuyến với sức
chứa từ khoảng 50 -70 chổ ngồi. Ngoài ra còn có một đội thuyền du lịch là các
cano, dành cho du khách đến thăm đảo trong vòng 1 ngày. Cơ sở phục vụ giao
thông hiện nay gồm 2 cầu tàu dân dụng, một cầu hiện nay hư hỏng nặng, ngoài ra
tại Bãi Hương cũng đã hoàn tất một cầu cảng mới.
1.3.5.2. Thông tin liên lạc:
Toàn xã có một bưu điện, lắp đặt 2 mạng điện thoại di động là Viettel và
Mobifone, tuy nhiên mạng ở đây còn yếu, chưa đảm bảo yêu cầu, chưa có dịch vụ
internet.

Xem thêm tài liệu tại: Libreofficevn .com

9


1.3.5.3. Điện – nước:
-

Điện:

Có máy 5 phát điện, được sử dụng từ 18h đến 22h30 tại Bãi Làng có 3 máy,
Bãi Hương 2 máy, giá điện tùy thuộc vào mức sử dụng và bảng giá như sau:
Bảng 1.1. Mức giá sử dụng điện tại Cù Lao Chàm:

800 VNĐ/KW.h

( Nguồn: UBND xã Tân Hiệp)
Hiện nay duy nhất chỉ có Bãi Hương được lắp đặt thử nghiệm mô hình sử
dụng năng lượng mặt trời nhưng còn tùy thuộc vào điều kiện thời tiết, những ngày
trời mưa hoặc không có nắng thì không có điện. Người dân được sử dụng nguồn
điện này miễn phí.
-

Nước:

Nước được sử dụng tại đây chủ yếu là nguồn nước mặt, nước từ các khe và
suối chảy về đã được nhân dân cùng chính quyền và quân đội xây dựng các bể chứa
nước, nhưng vào mùa hè thì thiếu nước do các con suối đều cạn kiệt. Nước được
cấp miễn phí cho người dân. [22]
1.4. TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH:
Tiềm năng du lịch là những cảnh quan thiên nhiên, các yếu tố tự nhiên, di
tích lịch sử-văn hóa, công trình lao động sáng tạo của con người và các giá trị nhân
văn khác có thể được sử dụng nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch, là yếu tố cơ bản để
hình thành các khu du lịch, điểm du lịch, tuyến du lịch.
Tài nguyên du lịch được chia làm 2 loại đó là tài nguyên du lịch tự nhiên và
tài nguyên du lịch nhân văn.
Trong nhiều thế kỷ qua Cù Lao Chàm là một cụm đảo có vị trí, vai trò đặc
biệt quan trọng vừa là bức bình phong che chắn cho Hội An và Đà Nẵng vừa là nhịp
cầu vươn ra biển Đông để giao lưu, hội nhập với các nước trong khu vực và quốc tế,
Xem thêm tài liệu tại: Libreofficevn .com

10



Khu biển Cù Lao Chàm với 5157ha mặt nước gồm có san hô, cỏ biển, rong
biển, động vật thân mềm, tôm hùm, cá rạn san hô và nhiều loại hải sản quý hiếm
khác.
1.4.1.3. Yến sào:
Yến có tên khoa học là Collocalia francica sinh sống trong các hang của bờ
Đông đảo Cù Lao Chàm và một số hòn khác như: Hòn Tai, Hòn Khô, Hòn Lá và
Hòn Ông. Theo ước tính quần thể này khoảng chừng 100000 con. [12 ]
1.4.2. Giá trị tài nguyên nhân văn:
Tài nguyên du lịch nhân văn gồm truyền thống văn hóa, các yếu tố văn hóa,
văn nghệ dân gian, di tích lịch sử, cách mạng, khảo cổ, kiến trúc, các công trình lao
động sáng tạo của con người và các di sản văn hóa vật thể, phi vật thể khác có thể
được sử dụng phục vụ mục đích du lịch.
1.4.2.1. Các di sản văn hóa:
Hiện nay tại CLC có rất nhiều các di tích, di chỉ do người Chăm Pa cũ để lại,
cũng như một số di tích do người dân CLC bao đời nay sinh sống tại đây trãi qua
các biến cố lịch sử đã xây dựng nên những công trình với những kiến trúc độc đáo.
Một số di tích đã được Bộ VHTT xếp hạng di tích quốc gia vào 13/12/2006, đã làm
tăng thêm giá trị văn hóa cũng như đời sống tinh thần của người dân nơi đây, và là
điểm đến lý tưởng cho các du khách am hiểu về kiến trúc nghệ thuật dân gian cũng
như có niềm đam mê với văn hóa Việt.
-

Di tích Bãi Ông

-

Di chỉ Bãi Làng

-


-

Lăng Hiệp Hòa ( Lăng Bà – Lăng Ngũ Hành)

-

Lăng Thành Hoàng

-

Lăng Cô

-

Lăng tổ nghề Yến

Xem thêm tài liệu tại: Libreofficevn .com

12


-

Lăng Ngũ Hành ( Bãi Hương )

-

Di tích, dấu tích cách mạng [21]

Hình 1.5. Lăng Bà Mụ


Đó là cách thích nghi với môi trường tự nhiên, xã hội để tồn tại và phát triển
của cộng đồng dân cư nơi này, là nếp sống trọng tình nghĩa, sẵn sàng chia sẽ những
kinh nghiệm, giúp nhau lúc hoạn nạn,….đã góp phần tạo nên sự đa dạng, phong phú
của dân tộc Việt Nam. [20]

1.5. VÀI NÉT VỀ KHU BẢO TỒN BIỂN CÙ LAO CHÀM:
Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm được thành lập ngày 20/12/2005 theo quyết
định số 88/2005/QĐ-UBND của UBND tỉnh Quảng Nam , nhằm mục đích bảo tồn
đa dạng sinh học biển, bảo vệ và sử dụng hợp lý các hệ sinh thái, tài nguyên thiên
nhiên, môi trường, bảo tồn các giá trị văn hóa – lịch sử, phục vụ phát triển bền vững
tại xã đảo Cù Lao Chàm.
Khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm ra đời là sản phẩm của dự án Khu bảo tồn
biển Cù Lao Chàm, một kết quả được ký kết giữa 2 quốc gia Việt Nam và Đan
Mạch về hổ trợ xây dựng một khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm.
Dự án với mục tiêu là:
Xây dựng một khu bảo tồn biển tại Cù Lao Chàm với mục đích lâu dài là: bảo tồn
nguồn lợi tài nguyên thiên, văn hóa và lịch sử của cụm đảo. Sử dụng bền vững
nguồn tài nguyên thiên nhiên, văn hóa, lịch sử của Cù Lao Chàm cho việc phát triển
kinh tế xã hội ở đây.
Nâng cao nhận thức thi hành pháp luật, quản lý bền vững khu bảo tồn có sự tham
gia của cộng đồng.
Xây dựng các cơ chế, chính sách và năng lực quản lý cộng đồng nhằm quản lý khu
bảo tồn biển Cù Lao Chàm trong hệ thống các khu bảo tồn biển quốc gia.
Đề xuất các biện pháp nâng cao điều kiện sống cho nhân dân trên quần đảo Cù Lao
Chàm thông qua các cộng đồng địa phương và các đoàn thể. [5 ]

Xem thêm tài liệu tại: Libreofficevn .com

14

Và nguồn tài liệu nhằm xác định các nguồn tài nguyên thiên nhiên và nhân
văn hiện hữu nhằm phục vụ cho quá trình tìm hiểu tiềm năng phát triển du lịch.
Các văn bản pháp quy về phát triển du lịch, các tư liệu về hoạt động du lịch
sinh thái, mô hình phát triển du lịch sinh thái tại Việt Nam và trên thế giới.
Đây là những cơ sở dữ liệu giúp tôi có cái nhìn toàn diện hơn và giúp tôi đề
ra các giải pháp nhằm phát triển mạnh hoạt động du lịch mang lại lợi ích cho cộng
đồng địa phương.

Xem thêm tài liệu tại: Libreofficevn .com

16


2.4.2. Phương pháp bản đồ:
Đây là phương tiện nhằm xác định các vị trí, các điểm du lịch trên cơ sở đó
có thể đánh giá được những mặt thuận lợi và khó khăn của hoạt động du lịch, đồng
thời có thể đưa ra các biện pháp tận dụng những ưu thế để khắc phục những khó
khăn.
Trong quá trình khảo sát thì tôi tiến hành quan sát và thu thập số liệu cũng
như những hình ảnh về tình hình du lịch, cũng như nếp sinh hoạt hằng ngày của cư
dân vùng đảo Cù Lao Chàm và tình hình vệ sinh môi trường tại đây.
Trong đợt khảo sát này thì tôi cũng xem xét đến sự quan tâm của cộng đồng
địa phương cũng như chính quyền địa phương về hoạt động du lịch cũng như bảo
tồn các di tích, các văn hóa lễ hội truyền thống.
2.4.3. Phương pháp khảo sát thực địa:
Là phương pháp tiếp cận trực tiếp, rỏ ràng và thực tế nhất giúp tôi biết được
thực trạng và hướng đi của đề tài, công tác khảo sát được chia làm 2 đợt:
Bảng 2.1: Bảng nội dung hai đợt khảo sát thực địa tại Cù Lao Chàm:
Thời gian


điểm này lượng khách chưa nhiều và điều kiện thời tiết cho nên quá trình phỏng vấn
điều tra khách du lịch gặp nhiều khó khăn.
2.4.5. Phân tích số liệu:
Bảng 2.2. Các bước xử lý dữ liệu:

Dữ liệu thô

Hiệu chỉnh

Mã hóa

Nhập dữ liệu vào
máy tính

-

Phỏng vấn
Bảng câu hỏi
Quan sát
Nguồn dữ liệu
thứ cấp

Phát triển khung
phân tích

Phân tích

Định tính

Định lượng


Các cơ quan chức
năng liên quan

Cộng đồng địa
phương tham gia vào
hoạt động du lịch.

Tiềm năng
nhân văn

Khách du lịch

Các loại hình du
lịch

Lợi ích.

2.5.2. Phương pháp SWOT:
SWOT là một công cụ thu thập một số nhận xét và dự báo hữu ích cho việc
hoạch định từ các tham dự viên của một nhóm.

Xem thêm tài liệu tại: Libreofficevn .com

19


SWOT giúp xác định những thuận lợi và bất lợi bằng cách phân tích những
ảnh hưởng "bên trong" (mặt mạnh, mặt yếu) và những ảnh hưởng "bên ngoài" (cơ
hội, rủi ro) mà nó gây tác động đến tiến trình phát triển.

Tháng 7
Tháng 8
Tháng 9
Tháng10
Tháng11
Tháng 12

Xem thêm tài liệu tại: Libreofficevn .com

20


CHƯƠNG 3

KẾT QUẢ VÀ BIỆN LUẬN
3.1. KẾT QUẢ KHẢO SÁT TIỀM NĂNG DU LỊCH TẠI CÙ LAO CHÀM:
Trong quá trình khảo sát thực tế tôi đã nhận thấy được những tiềm năng để
phát triển du lịch sinh thái CLC bền vững, ngoài những tiềm năng sẵn có như những
danh lam thắng cảnh, bãi biển, núi rừng, hay những dịch vụ du lịch như lặn ngắm
san hô, homstay, câu cá,… Thì bên cạnh đó còn rất nhiều tiềm năng gắn liền với
nếp sống văn hóa của người dân bản địa, thấm nhuần văn hóa truyền thống của
người Việt. Cũng chính vì thế mà trong những năm gần đây số lượng du khách đến
CLC tăng đáng kể.
3.1.1. Văn hóa ẩm thực:
Nếp ẩm thực luôn gắn liền với đời sống người dân vùng đảo, những món ăn
được chế biến từ nguồn hải sản dưới biển, hay những cây rau trên rừng, đã tạo nên
một nét riêng đặc trưng cho văn hóa Hội An nói chung và Cù Lao Chàm nói riêng.
Những món ăn này đã đi sâu vào trong lòng du khách mỗi khi đến đây. Đến đây du
khách ngoài việc được trực tiếp thưởng thức những món ăn này thì còn có thể mua
về làm quà cho bạn bè, người thân.

Nước lá Lao:

Tại đảo hầu như tất cả mọi nhà đều sử dụng nước lá để uống thay cho nước
trà hay nước chè như trong đất liền. Nước lá có vị thơm, ngọt theo người dân tại đây
thì nước lá có công dụng giúp tinh thần sảng khoái, ăn ngủ ngon giấc.
Cũng giống như rau rừng hằng ngày người dân trên đảo phải leo lên những
ngọn núi cao hay vào sâu trong rừng để tìm được những loại cây này về chặt nhỏ,
phơi khô để dành uống dần hoặc bán cho những khách du lịch có nhu cầu. Đây cũng
là một mô hình sinh kế thay thế của cư dân vùng đảo, nếu họ biết khai thác hợp lý.
Theo một số người dân thường xuyên đi rừng thì hiện nay trên đảo đã vắng bóng
một số loại cây thuốc quý.
-

Cua đá:

Cua đá là một trong những động vật biển quan trọng của hệ sinh thái rừng –
biển liền kề. Cua đá gắn liền với cuộc sống của người dân đảo từ bao đời nay, trước
đây khi du lịch chưa phát triển thì người dân ở đây thường bắt cua đá để làm thức
ăn trong gia đình hoặc mang vào đất liền để làm quà biếu người thân. Ngày nay khi
du lịch phát triển nhu cầu của khách du lịch càng tăng, họ đã ra tới tận đảo để được
thưởng thức cua đá món đặc sản nổi tiếng, cũng chính vì vậy mà nhiều người đua
nhau đi bắt cua đá, kể cả trong mùa sinh sản làm cho số lượng cua đá ngày càng suy
giảm nghiêm trọng. Người dân thường đi theo nhóm và thường đi vào ban đêm, cua
đá bắt được người dân địa phương bán cho các nhà hàng, quán ăn để chế biến cho

Xem thêm tài liệu tại: Libreofficevn .com

22




Hình 3.2. Ốc Vú Nàng
Xem thêm tài liệu tại: Libreofficevn .com

23


3.1.2. Con đường sinh thái:
Khi đặt chân lên Cù Lao Chàm nhiều du khách tỏ ra ngạc nhiên khi nhìn
thấy phong cảnh núi non hùng vỹ, hứa hẹn cho một cuộc thám hiểm rừng núi đầy
thú vị.
Đặt chân lên cầu cảng, du khách sẽ được các nhân viên của ban quản lý du
lịch đón tiếp nồng nhiệt và được hướng dẫn những địa chỉ để du khách có thể tham
quan. Rời nhà đón tiếp của BQL du lịch du khách có thể ghé vào thăm khu Bảo tồn
biển, nơi đây trưng bày rất nhiều hình ảnh cũng như những hiện vật mô phỏng về
Cù Lao Chàm như: hình ảnh về đời sống, sản xuất của người dân tại đây, những
hiện vật được mô phỏng như: cua đá, ốc, võng ngô đồng,…
Ngoài ra nơi đây còn giới thiệu về những đề tài nghiên cứu, hay các mô hình
về rau sạch, bioga,… có sự tham gia của các chuyên gia, cộng tác viên nước ngoài.

Hình 3.3. Khách du lịch tham quan Khu bảo tồn (Photo Quyên)
Không những thế du khách còn được nghe giới thiệu về quá trình thành lập
của Khu bảo tồn cũng như công tác và nhiệm vụ của bảo tồn trong việc bảo vệ sinh
quyển và nâng cao sinh kế tại đây.
Du khách có thể đi dọc theo con đường bê tông đến tham quan âu thuyền,
đây là nơi tập trung ghe thuyền của các ngư dân và là nơi neo đậu của tàu thuyền
tránh bão, tại đây hàng ngày có khoảng vài chục chiếc ghe của ngư dân 2 thôn đó là
thôn Cấm và thôn Bãi Ông..

Xem thêm tài liệu tại: Libreofficevn .com