Giáo án tự chọn 9 Giáo viên Nguyễn Hữu Thắng
_____________________
Tự chọn Ngữ văn
Chuyên đề 1 tháng 2/2009
Bài 1 : Khái quát chung về văn nghị luận
( bài dạy 1 tiết )
A. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Củng cố kiến thức tổng hợp về văn nghị luận đã học từ các lớp dới (từ lớp 7 - 9)
2. Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng nhớ, tái hiện kiến thức và vận dụng vào thực hành.
B. Chuẩn bị của GV và HS:
- GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo.
- HS: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà; tham khảo tài liệu có liên quan đến bài học.
C. Tổ chức hoạt động dạy học
* ổn định lớp, kiểm tra bài cũ.
Bài cũ: ? Thế nào là văn nghị luận? Kể tên các văn bản nghị luận đã học ở lớp 8, 9?
* Tổ chức dạy học bài mới
Hoạt động 1: Khái quát về văn nghị luận
Hoạt động của GV - HS Nội dung cần đạt
- GV củng cố lại kiến thức HS đã đợc học
về văn nghị luận.
? Thế nào là văn nghị luận?
? Đặc điểm của văn nghị luận là gì?
?Thế nào là luận điểm? Luận điểm đợc
trình bày nh thế nào?
? Thế nào là luận cứ?
I. Khái quát về văn nghị luận
1. Khái niệm văn nghị luận
Văn nghị luận là lối văn nhằm xác lập cho
ngời đọc, ngời nghe một t tởng, một quan

chân thật, đúng đắn, tiêu biểu thì mới khiến
cho luận điểm có sức thuyết phục.
c. Lập luận: Lập luận là cách nêu luận cứ
để dẫn đến luận điểm. Lập luận phải chặt
chẽ, hợp lí thì bài văn mới có sức thuyết
phục.
3. Cách làm một bài văn nghị luận
a. Tìm hiểu đề, tìm ý:
- Luận đề: Luận đề là vấn đề đợc đặt ra để
ngời HS phải vận động kiến thức (lí lẽ, dẫn
chứng) để giải đáp cho đúng, cho trúng, cho
đầy đủ.
- Kiểu bài: Có xác định kiểu bài thì mới làm
bài đúng: Văn giải thích;Văn chứng minh;
Văn phân tích; Văn bình luận; Văn nghị
luận hỗn hợp
- Phạm vi nghị luận: là giới hạn mà luận đề
nêu ra rộng hay hẹp, nghị luận văn chơng
hay nghị luận chính trị xã hội.
b. Lập dàn ý: Theo bố cục 3 phần
c. Viết bài
d. Sửa bài
4. Các yếu tố biểu cảm, miêu tả, tự sự trong
văn nghị luận
a. Yếu tố biểu cảm
Yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận đợc
biểu hiện dới các dạng sau:
- Tính khẳng định hay phủ định.
- Biểu lộ các cảm xúc nh yêu, ghét, căm
giận, quí mến...

Mét c©y lµm ch¼ng nªn non
Ba c©y chơm l¹i nªn hßn nói cao
H·y lÊy dÉn chøng trong lÞch sư, trong v¨n häc vµ trong ®êi sèng hµng ngµy ®Ĩ chøng minh.
§Ị 6: Nªu quan ®iĨm vỊ vÊn ®Ị tù lùc c¸nh sinh, cÇn cï lao ®éng.
Gỵi ý:
§Ị 1: VỴ ®Đp nghƯ tht cđa bµi th¬ “Khóc h¸t ru nh÷ng em bÐ lín trªn lng mĐ” (Ngun
Khoa §iỊm)
§Ị 3: VỴ ®Đp cđa anh bé ®éi Cơ Hå trong hai bµi th¬: “ §ång ChÝ” cđa ChÝnh H÷u vµ “ Bµi
th¬ vỊ tiĨu ®éi xe kh«ng kÝnh” cđa Ph¹m TiÕn Dt.
§Ị 4: S¸ch lµ ngän ®Ìn s¸ng bÊt diƯt cđa trÝ t con ngêi”.
§Ị 5: Søc m¹nh cđa ®oµn kÕt.
§Ị 6: Tù lùc c¸nh sinh, cÇn cï lao ®éng.
* Híng dÉn häc sinh häc bµi ë nhµ
- N¾m v÷ng toµn bé kiÕn thøc tiÕt häc; Lµm hoµn chØnh bµi tËp vµo vë BT
- BTVN: Chän mét trong sè ®Ị nghÞ ln trªn viÕt thµnh bµi v¨n hoµn chØnh.
________________________________
Bµi 2 : NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC HIỆN TƯNG TRONG ĐỜI SỐNG
( bµi d¹y 2 tiÕt )
A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
1. KiÕn thøc : Giúp học sinh hiểu một hình thức nghò luận phổ biết trong đời sống nghò
luận về một sự việc hiện tượng trong đời sống.
2. KÜ n¨ng : Học sinh biết cách làm bài về một sự việc hiện tượng trong đời sống.
- Vận dụng phương pháp kỹ năng làm tốt thể loại trên.
B. TƯ LIỆU :
- SGK, SHD, một số tư liệu khác có liên quan đến nghò luận về một sự việc hiện tượng
trong đời sống ...
C. bµi d¹y :
I. Ôn lại các kiến thức đã học :
1. Thế nào là nghò luận về sự việc, hiện tượng x· héi
Nghò luận về một sự việc hiện tượng trong đời sống XH là bàn về một sự việc, hiện

Kết bài : Noi gương vượt khó học tốt ở bạn
Đề 2 : Một hiện tượng khá phổ biến hiện nay là vứt rác ra trường hoặc những nơi công
cộng. Ngồi bàn hồ, dù là hồ đẹp nói riêng, người ta cũng tiện tay vứt rác xuống... Em hãy
đặt một nhan đề gợi ra hiện tượng ấy và viết bài văn nêu suy nghó của mình.
Đáp án :
Mở bài : Giới thiệu trong cuộc sống hiện nay môi trường ở những nơi công cộng có
nguy cơ ô nhiễm nặng do một số con người chưa ý thức về việc bảo vệ môi trường về sức
khỏe chung của cộng đồng.
Thân bài :
- Trình bày môi trường ở đường phố bò ô nhiễm.
- Trình bày môi trưừong ở những nơi công cộng khác cũng bò ô nhiễm.( công viên,
đầm hồ)
- Suy nghó của em về hiên tượng đường phố và một công cộng bò ô nhiễm.
4
Gi¸o ¸n tù chän 9 – Gi¸o viªn Ngun H÷u Th¾ng
_____________________
Kết bài : kêu gọi cộng đồng cần ý thức bảo vệ môi trường để có khoảng không
gian xanh, sạch đẹp, đảm bảo sức khỏe chung cho cộng đồng, thể hiện nếp sống có
văn hóa, văn minh trong một XH đang trên con đường phát triển.
Tham kh¶o
A. Më bµi
- Cc sèng ngµy mét ph¸t triĨn, v¨n minh, ViƯt Nam v¬n lªn m¹nh mÏ trªn trêng
qc tÕ.
- ViƯt Nam dang kh¼ng ®Þnh m×nh lµ mét qc gia hoµ b×nh, ph¸t triĨn, v¨n minh vµ
th©n thiƯn. ThÕ nh÷ng chóng ta vÉn b¾t gỈp nh÷ng hµnh vi thiÕu ý thøc cđa mét sè ngêi
danh lµm xÊu ®i h×nh ¶nh ®Êt níc vµ con ngêi ViƯt
- C©u tr¶ lêi n»m trong chÝnh mçi chóng ta.
B. Th©n bµi
1. Nªu hiƯn t ỵng
- NÕu ®i d¹o mét vßng thµnh phè, b¹n sÏ b¾t gỈp nh÷ng hµnh vi thiÕu ý thøc lµm ¶nh

- ViƯt Nam ®ang héi nhËp, nhiỊu cc häp, héi nghÞ quan trong ®ỵc tỉ chøc, nh÷ng
v©n héi míi má ra tríc m¾t d©n téc kh«ng lÏ chØ v× hµnh ®éng v« ý thøc cđa mét vµi
ngêi lµm xÊu ®i h×nh ¶nh cđa c¶ ®Êt níc
5
Giáo án tự chọn 9 Giáo viên Nguyễn Hữu Thắng
_____________________
- Thanh niên Việt Nam bớc ra thế giới ngày một nhiều, không lẽ hành trang hội nhập
của các ban là cả những thói xấu không nên có.
4. Cách giải quyết
- Singapo nổi tiếng là một quốc gia sạch nhất thế giới, cần 50 năm để thay đổi thói
quen cả một dân tộc. ở đây nếu vứt rác, nhổ bã kẹo cao su ra đờng ngay cả việc khạc
nhổ bừa bãi cùng bị phạt nặng.
- Chúng ta cần có những quy định nghiêm khắc đói với những hành vi làm ảnh hởnh
tới vệ sinh cộng cộng,
- Hơn cả là ý thức của mỗi ngời. Thay đổi một thói quen cần thời gian dài, nên bắt đầu
ngay từ hôm nay.
- Việc giáo dục ý thức nơi công cộng cần đa vào nhà trờng, các bài học không đơn
thuần là lí thuyết, cần cho các em tìm hiểu thực tế và nâng cao dần ý thức và có hành vi
phù hợp.
A. Kết bài
- Mơ ớc chung của nhân dân ta : trong tơng lai không xa Việt Nam sẽ trở thành một
trong những con rồng châu á
- Mỗi ngời cùng đóng góp sức mình vào công cuộc chung ấy.
- Bắt đầu bằng việc làm nhỏ của mỗi ngời : bỏ rác đúng nơi quy định
Đề bài : Suy nghĩ của em về an toàn giao thông
A. Mở bài.
- Nh cầu đi lại là tất yếu của con ngời. Đặc biệt khi xã hội ngày càng phát triển điều
ấy vô cùng cần thiết.
- Nhng an toàn giao thông đang là vẫn đề bức xúc của toàn xã hội, những vụ tai nạn
gai tăng là nỗi nhức nhối của tất cả chúng ta

- Hệ thống đờng sá của nớc ta còn cha đảm bảo, đặc biệt tai các đô thị đông dân c, sự
phát triển của cơ sở tầng cha dáp ứng đợng nh cầu và s phát triển của giao thông ngày
này, hệ thống đờng ngày một xuống cấp, việc sửa chữa thiếu quy hoạch và thống nhất
gây khó khăn cho ngời tham gia giao thông.
- Các biển báo trên các tuyến đờng còn nhiều bất cập : không có biển báo, biển báo có
nhng không hợp lí, quá nhiều biển báo ngời đi không biết tuân thủ theo biển nào. Ngay
cả hệ thống đèn giao thông cũng thiếu sự đồng bộ.
Những yếu tố khách quan trên cũng gây ảnh hởng to lớn tới ngời tham gia giao thông đôi khi
đó chình là nguyên nhân gây nên nhngx vụ tai nạn nghiêm trọng
3. Hậu quả
a) Với bản thân và gia đình ngời bị tai nạn
- Tai nạn giao thông để lại hậu quả nghiêm trọng với bản thân và gia đình những nạn
nhân. Nhiều cảnh con mất cha mẹ, cha mẹ mất con vì tai nạn. Hơn ai hết những ngời
bị tai nạn hiểu đợc giá trị của việc tuân thủ luật giao thông đờng bộ khi mất đi sức
khỏe, mang thơng tật, mất đi một phần thân thể của mình. Có khi họ trở thành gánh
nặng cho gia đình.
- Đa số những ngời bị tai nạn giao thông đang trong độ tuổi lao động, điều này ảnh h-
ởng trực tiếp tới kinh tế gia đình.
b) Với xã hội
- Số tiền chi phí cho chữa trị cho những vụ tai nạn một năm lên tới con số khổng lồ
trong khi đó nớc ta còn nghèo rất cần tiền đầu t cho phát triển kinh tế và nâng cao đời
sống nhân dân.
4. Biện pháp giải quyết
- Có khung hình phạt nghiêm khắc với những ngời vi phạm luật lệ giao thông
- Nâng cao việc giáo dục an toàn giao thông , ý thức của ngời dân giữ gìn an toàn giao
thông là trách nhiệm chung của tất cả mọi ngời
- Đầu t nâng cấp hệ thống đờng sá, hệ thống tín hiệu
- Tuyên truyền về an toàn giao thông với nhiều hình thức.
C. Kết bài
- An toàn giao thông là hạnh phúc của mọi ngời

- GV: Có những kiểu ghép nào ? Lấy VD cụ
thể từng trờng hợp?
- HS nêu, lấy VD.
- GV: Có những kiểu láy nào ? Lấy VD cụ
thể từng trờng hợp?
- HS nêu, lấy VD.
i. Từ phân theo cấu tạo
1. Từ đơn và từ phức.
- Từ đơn là từ chỉ có một tiếng có nghĩa.
VD: bố, mẹ, xanh,...
- Từ phức là từ gồm có hai tiếng hay nhiều
tiếng.
VD: bà ngoại, sách vở, sạch sẽ,...
Từ phức gồm:
+ Từ ghép: là từ đợc tạo cách ghép các tiếng
có quan hệ về ý. VD: sách vở, ...
+ Từ láy: gồm những từ phức có quan hệ láy
âm giữa các tiếng. VD: đo đỏ, ...
2. Từ ghép:
a. Từ ghép đẳng lập:
Từ ghép đẳng lập là từ ghép mà giữa các
tiếng có quan hệ bình đẳng, độc lập ngang
hàng nhau, không có tiếng chính, tiếng phụ.
VD: bàn ghế, sách vở, tàu xe,...
b. Từ ghép chính phụ:
Từ ghép chính phụ là từ ghép mà giữa các
tiếng có quan hệ tiếng chính, tiếng phụ.
VD: bà + ....(bà nội, bà ngoại, bà thím, bà
mợ,...)
3. Từ láy:

trởng: hiệu trởng, lớp trởng, tổ trởng,...
9
Cấu tạo từ
Tiếng Việt
Cấu tạo từ
Tiếng Việt
Từ đơn Từ phức
Từ ghép Từ láy
Từ ghép ĐL
Từ ghép CP Từ láy Tbộ Từ láy bộ phận
Từ láy vần
Từ láy âm
Giáo án tự chọn 9 Giáo viên Nguyễn Hữu Thắng
_____________________
môn: ngọ môn, khuê môn,...
* Hớng dẫn học sinh học bài ở nhà
- Nắm vững toàn bộ kiến thức tiết học; Làm hoàn chỉnh bài tập vào vở BT
- BTVN: Xác định từ ghép, từ láy trong đoạn thơ 4 câu cuối đoạn trích Cảnh ngày
xuân.
__________________________
Tự chọn Ngữ văn
Chuyên đề 2 tháng 3/2009
Bài 1 : các phép lập luận trong văn nghị luận
( bài dạy 1 tiết )
A. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Củng cố kiến thức về các phép lập luận trong văn nghị luận: phân tích, tổng hợp .
2. Kỹ năng:
- Vận dụng kiến thức đã học để viết tạo lập văn nghị luận.
B. Chuẩn bị của GV và HS:

10
Gi¸o ¸n tù chän 9 – Gi¸o viªn Ngun H÷u Th¾ng
_____________________
LËp ln tỉng hỵp thêng ®ỵc ®Ỉt ë ci
®o¹n hay ci bµi, ë phÇn kÕt ln cđa mét
phÇn hc toµn bé v¨n b¶n.
- Mơc ®Ých cđa phÐp lËp ln ph©n tÝch vµ
tỉng hỵp lµ nh»m thĨ hiƯn ý nghÜa cđa mét
sù vËt hiƯn tỵng nµo ®ã.
Ho¹t ®éng 2: Lun tËp
Bµi tËp 1: H·y nªu râ biĨu hiƯn cđa ph¬ng ph¸p ph©n tÝch vµ ph¬ng ph¸p tỉng hỵp trong ®o¹n
v¨n sau:
Mét trong nh÷ng biĨu hiƯn sinh ®éng cđa ®øc h¹nh Nho gi¸o ë ViƯt Nam h«m nay lµ
viƯc häc tiÕp tơc nªu cao vai trß cđa gi¸o dơc vµ häc vÊn. St trong qu¸ tr×nh tån t¹i cđa m×nh,
x· héi phong kiÕn ViƯt Nam ®Ị cao ngêi cã häc, träng kỴ lµm v¨n ch¬ng t¹o ra t©m lÝ hiÕu häc,
t«n s träng ®¹o tíi møc sïng b¸i v¨n tù, sïng kÝnh c¶ giÊy cã ch÷ viÕt. Ngµy nay, tuy Ýt nhiỊu sù
sïng kÝnh ®ã bÞ gi¶m sót nh÷ng vÉn dƠ dµng nhËn thÊy sù ngìng mé cđa x· héi ®èi víi häc vÊn
c¶ tõ gãc ®é thµnh ®¹t trong c«ng viƯc vµ c¶ tõ gãc ®é cã ®ỵc danh väng, uy tÝn trong céng
®ång. §Ỉc biƯt gi¸o dơc vÉn lu«n chiÕm mét vÞ trÝ u tiªn trong c¸c chđ tr¬ng vµ chÝnh s¸ch cđa
§¶ng vµ Nhµ níc. ThiÕt tëng chØ riªng nh÷ng g× võa nh¾c tíi trªn ®©y còng ®đ ®Ĩ kh¼ng ®Þnh
¶nh hëng vµ uy tÝn s©u réng cđa Nho gi¸o ®èi víi ®êi sèng tinh thÇn vµ vËt chÊt trong x· héi
ViƯt Nam xa vµ nay.
Gỵi ý:
BiĨu hiƯn cđa phÐp ph©n tÝch: T¸c gi¶ ®· nªu ra nh÷ng biĨu hiƯn cđa viƯc nªu cao vai
trß cđa gi¸o dơc vµ häc vÊn: Trong x· héi phong kiÕn ViƯt Nam lµ ®Ị cao ngêi cã häc, träng
kỴ lµm v¨n ch¬ng t¹o ra t©m lÝ hiÕu häc, t«n s träng ®¹o tíi møc sïng b¸i v¨n tù, sïng kÝnh c¶
giÊy cã ch÷ viÕt. Ngµy nay: sù ngìng mé cđa x· héi ®èi víi häc vÊn c¶ tõ gãc ®é thµnh ®¹t
trong c«ng viƯc vµ c¶ tõ gãc ®é cã ®ỵc danh väng, uy tÝn trong céng ®ång. §Ỉc biƯt gi¸o dơc
vÉn lu«n chiÕm mét vÞ trÝ u tiªn trong c¸c chđ tr¬ng vµ chÝnh s¸ch cđa §¶ng vµ Nhµ níc
BiĨu hiƯn cđa phÐp tỉng hỵp: ThiÕt tëng chØ riªng nh÷ng g× võa nh¾c tíi trªn ®©y còng