1
2
3
A - Đặt vấn đề
Quá trình dạy học nói chung và dạy học lịch sử nói riêng là một tổ hợp
rất phức tạp và năng động. Những hoạt động của thày và trò nhằm mục đích
giúp học sinh nắm vững kiến thức cơ bản của bộ môn, trên cơ sở đó bồi dỡng t
tởng, tình cảm và phát huy t duy khoa học cho các em.
Thực tế hiện nay các nhà trờng phổ thông vẫn còn quan niệm cho rằng:''
Lịch sử là bộ môn phụ'', học sinh không thích học và xem nhẹ môn nay. Thực
trạng nói trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân do nội
dung phơng pháp của thầy còn nặng nề, cứng nhắc, chuẩn bị giờ lên lớp nội
dung còn sơ sài, chỉ tóm tắt SGK, thỉnh thoảng điểm mọt vài câu hỏi. Chính vì
vậy mà học sinh tiếp thu bài một cách hời hợi, học trớc, quên sau, học rồi mà
vẫn không hiểu.
Để đáp ứng yêu cầu mới, hiện nay Ngành giáo dục - Đào tạo đang tích
cực triển khai đổi mới phơng pháp dạy học nhằm áp dụng những lý luận dạy
học hiện đại, những thành tựu mới của khoa học giáo dục. Do đó trên cơ sở
những tinh hoa của phơng pháp dạy học truyền thống giáo dục phải chủ động
tích cực đổi mới phơng pháp dạy học nhằm không ngừng nâng cao chất lợng
dạy học ở các bộ môn nói chung, môn lịch sử nói riêng.
Với những suy nghĩ trên để cùng trao đổi rút kinh nghiệm với các đồng
nghiệp ở bộ môn Lịch sử trong toàn huyện, tôi mạnh dạn thực hiện đề tài:'
"Xây dựng và sử dụng hồ sơ t liệu trong giảng dạy Lịch sử'' nhằm trao đổi
với các đồng nghiệp để tìm ra phơng pháp dạy học tối u nhất, trên cơ sở đó gây
hứng thú, tình cảm cho học sinh trong giờ học để góp phần từng bớc nâng cao
chất lợng của bộ môn Lịch sử. Vì vậy tôi rất mong đợc sự góp ý chân thành của
các đồng nghiệp để đề tài này ngày càng đợc hoàn thiện hơn.
4
B - Giải quyết vấn đề
I - Cơ sở lý luận và thực tiễn

giảng, giáo viên có điều kiện khơi dạy những cảm xúc lành mạnh, những tình
cảm sâu sắc và niềm tin đạo đức cho học sinh, góp phần bồi dỡng năng lực t
duy độc lập, sáng tạo cho các em. Với cơ sở lý luận và thực tiễn trên đây tôi
5
thấy việc xây dựng hồ sơ t liệu giảng dạy là công việc không thể thiếu đợc. Đó
là phơng tiện tốt nhất để giúp cho học sinh hiểu biết chính xác khoa học và
khách quan về lịch sử.
II - Phơng pháp xây dựng và sử dụng hồ sơ t liệu
trong giảng dạy lịch sử.
1. Quan niệm về hồ sơ t liệu
- Hồ sơ t liệu dạy học lịch sử bao gồm các t liệu có liên quan đến hoạt
động dạy và học bộ môn, phù hợp với nội dung chơng trình giảng dạy chính
khoá và cả trong hoạt động ngoại khoá gồm các nhóm: t liệu vật chất, t liệu
thành văn, t liệu truyền miệng, t liệu ngôn ngữ, t liệu dân tộc học, t liệu phim
ảnh, t liệu ghi âm.v.v... Trong đề tài này, tôi chỉ đi sâu giới thiệu hai nhóm t
liệu là t liệu thành văn và t liệu ảnh.
- T liệu thành văn (t liệu viết) có giá trị quan trọng hàng đầu trong các
nhóm t liệu, bao gồm:
+ T liệu lịch sử: Là các văn kiện, tài liệu liên quan trực tiếp đến sự kiện
nh: văn tự cổ, các hiệp ớc, hiệp định, các bản tuyên ngôn.v.v..
Tài liệu trích các tác phẩm kinh điển của Chủ nghĩa Mác - Lênin, các tác
phẩm của Hồ Chí Minh, của các lãnh tụ Đảng, Nhà nớc.
Các t liệu giảng dạy (lịch sử thế giới cổ đại, cận đại, hiện đại và lịch sử
dân tộc) do các nhà sử học, giảng viên các trờng đại học biên soạn.
+ T liệu văn học: Văn học dân gian (thần thoại, cổ tích, truyền thuyết, ca
dao, dân ca.v.v.). Nếu gạt bỏ các yếu tố thần bí, hoang đờng vẫn có thể tìm đợc
những yếu tố thực hiện của lịch sử góp phần minh hoạ sự kiện và làm cho bài
giảng phong phú, sinh động.
Các tác phẩm văn học xuất hiện vào thời điểm diễn ra các sự kiện lịch sử
có ý nghĩa khôi phục lại hình ảnh của quá khứ.