SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN TOÁN CŨNG
NHƯ CÁC MÔN HỌC KHÁC Ở LỚP 5"

1


A . ĐẶT VẤN ĐỀ
Để đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng học tập của học sinh, đặc biệt là chất lượng môn
Toán lớp 5. Việc đổi mới PPDH nhằm giúp HS yếu kém môn Toán cũng như môn học khác đạt kết
quả tốt hơn là điều hết sức cần thiết đối với người giáo viên. Thực tế trong địa phương nơi tôi đang
công tác giảng dạy có rất nhiều học sinh học yếu môn Toán. Vậy làm thế nào để các em học yếu
môn Toán vươn lên đạt mức trung bình để cuối năm không có học sinh lưu ban? Đó là điều quan
trọng đặt ra đối với giáo viên như điều trăn trở đối với bản thân tôi để có giải pháp thích hợp đáp
ứng yêu cầu nâng cao chất lượng môn Toán. Vì vậy trong quá trình giảng dạy tôi đã rút ra “Một số
biện pháp nâng cao chất lượng môn Toán cũng như các môn học khác.
B. NỘI DUNG
I. Thực trạng
1. Thực trạng về giáo viên
a. Ưu điểm
- Về mặt kiến thức: GV đã truyền thụ một cách chính xác, đầy đủ các nội dung của bài học cho học
sinh.
- Về mặt phương pháp: GV đã có sự phối hợp hài hoà hợp lý các PP giảng dạy để làm nổi bật được
trọng tâm của bài.
- Để giúp học sinh năm vững kiến thức, GV đưa ra ví dụ minh hoạ gần gũi với các em và yêu cầu
các em đưa ra ví dụ khác minh hoạ.
b. Tồn tại
- Trong khi dạy bài mới, GV chưa thực sự quan tâm đến đối tượng HS mà chỉ chú ý đến trình độ
chung của cả lớp.

6%-25%

Tuy đã lên lớp 5 nhưng có những em cộng, trừ, nhân, chia các phép tính đơn giản chưa thành
thạo, Chưa nhận dạng được bài toán, bảng cửu chương chưa thuộc, không vận dụng được quy tắc,
công thức vào giải toán. Các em thường lúng túng khi giải các bài toán có nhiều phép tính, bài toán
có lời văn, đặc biệt là với số thập phân, chưa nói đến các bài toán điển hình.
3. Nguyên nhân tồn tại
Qua tìm hiểu thực tế tôi thấy một số nguyên nhân dẫn đến việc học sinh học yếu môn Toán như
sau:
a. Về phía giáo viên:

3


- Giáo viên được đào tạo cơ bản không đồng đều.
- Năng lực, tố chất một số người chỉ mới đáp ứng uêi cầu kiến thức cơ bản.
- Một số ít giáo viên chưa thực sự có biện pháp giúp đỡ học sinh yếu cũng như chưa dành sự
quan tâm cho các em.
b. Về phía giáo học sinh
- Một số em chưa thực sự chăm chỉ trong học tập.
- Mục đích học tập của các em chưa rõ ràng, ý thức học tập chưa cao và đáng chú ý là do học
sinh lười học, các em chưa xác định được học để làm gì? Học cái gì? Học cho ai? Vì thế không
xác định được nhiệm vụ của mình là học tập cho tốt.
- Học sinh chưa cps phương pháp lĩnh hội tri thức, các em không thuộc bài, không thuộc các
quy tắc nên không biết vận dụng vào làm bài tập Toán.
- Các em nắm kiến thức cũ chưa chắc, lại tiếp xúc với nhiều kiến thức mới nên rất khó nhọc
trong quá trình học tập môn Toán.
c. Về phía phụ huynh:
- Trong gia đình, bố mẹ không quan tâm đến việc học tập của con cái làm cho các em không
chịu khó học tập.

Qua kết quả phân loại trên, thiết nghĩ cần có biện pháp giúp học sinh khắc sâu kiến thức cơ bản
và áp dụng quy tắc vào giải toán.
*) Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Học sinh yếu kém lớp 5 trong phạm vi các phép tính số thập phân.
*) Phương pháp:
Để rèn luyện cho học sinh học yếu môn toán học tập tốt hơn tôi sử đụng các phương pháp sau:
- Phương pháp quan sát, điều tra
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp luyện tập, thực hành
II. Giải quyết vấn đề
1. Khắc sâu kiến thức cơ bản đã học
Theo tôi nghĩ, trước hết học sinh cần phải nắm chắc kiến thức cơ bản của bài học và cần cung cấp
một số kiến thức thực tế, chúng ta biết rằng toán học bắt nguồn từ thực tế và trở lại thực tế phục vụ

5


thực tế. Vì vậy cần rèn luyện cho học sinh nắm chắc kiến thức cơ bản của những lớp trước rồi mới
dạy từng phần.
a. Đối với những học sinh chưa thuộc bảng cửu chương :
Những giờ lên lớp, tôi thường gọi những em này dọc bảng cửu chương nhân trước, hết bảng cửu
chương nhân rồi mới đến bảng cửu chương chia. Thời gian ở lớp có hạn nên tôi đã giao khoán
cho các em về nhà đọc, đến lớp kiểm tra bằng cách cho em làm các bài toán nhẩm sắp xếp
không theo thứ tự.
Ví dụ: Tính nhẩm
3x5=…

2x9=…

45: 5 = …


1698

x
359

43

6

6


- Đối với bài tập này hướng dẫn các em cộng trừ theo hàng( chú ý có nhớ ) và nhân chia theo
quy tắc.
- Các em có thể tính được:

342
+

1657

732

1698

-

43



6
2. Ap dụng các quy tắc đã học vào giải toán

7


a. Đối với toán tìm x hoặc tính theo thứ tự thực hiện phép tính trong biểu thức>
- Đối với những em chưa biết tìm x trong 4 phép tính tôi phải hướng dẫn lại về các thành phần
trong phép tính cộng, trừ , nhân, chia. Hướng dẫn các em tìm x từ những phép tính đơn giản
rồi mới nâng dần lên từ số tự nhiên rồi mới chuyển sang số thập phân.
Ví dụ1: Tìm x
125 - x = 103

162 : x = 9

Nhiều học sinh đã làm như sau
125 - x = 103

162 : x = 9

x = 103 + 125

x = 9 x 162

x = 228

x = 1458

Như vậy, học sinh nắm vững cách tìm thành phần trong một biểu thức.

Hoặc có một số em có kết quả như sau:
38, 92 + 12,7 x 3,2 = 38,92 + 406,4 ( sai)
= 79,56
Số học sinh này thứ tự thực hiện đúng nhưng khi tính đặt tính và đặt dấu phẩy ở kết quả sai dẫn đến
làm sai.
Tôi phải giảng lại thật kĩ dạng toán này, yêu cầu các em học thuộc quy tắc trước khi giải toán.
Thực hiện nhiều lần với bài toán đơn giản. Khi HS đã hiểu được, tôi cho áp dụng giải nhiều bài tập
đa dạng hơn.
Ví dụ: Với bài trên tôi cho học sinh giải trước bài tập sau:
18 + 12 x 3 = 18 + 36
= 54
Ap dụng để giải bài toán trên:
38,92 + 12,7 x 3,2 = 38,92 + 40, 64
= 79,56

9


Ví dụ 3: Tính
(131,4 – 80,8) : 2,3 + 21,84 x 2 (Bài 2 trang 79-SGK Toán 5)
Một số em đã thực hiện phép nhân, chia trước, cộng trừ sau hoặc bỏ sót phép tính dẫn đến kết quả
sai.
Đây là bài toán phức tạp hơn nên cần hướng dẫn HS từng bước như sau:
Bước 1: Tính trong dấu ngoặc đơn
Bước 2: Làm phép tính chia và phép tính nhân
Bước 3: Làm phép tính cộng
Chú ý phép tính nào chưa thực hiện thì hạ xuống không được bỏ qua sẽ sót phép tính.
- Hướng dẫn học sinh trình bày bài:
Tính:
(131,4 – 80,8) : 2,3 + 21,84 x 2

Ví dụ: May 3 bộ quần áo hết 9 m vải. Hỏi may 6 bộ quần áo như thế hết bao nhiêu mét vải?
Học sinh dễ dàng giải được như sau:
Giải
May một bộ quần áo hết số mét vải là:
9:3=3(m)
May 6 bộ quần áo hết số mét vải là:
3 x 6 = 18 ( m )
Đáp số: 18 m
Ap dụng để giải bài toán trên
Giải
Mỗi bộ quần áo may hết số mét vải là:
70 : 25 = 2,8 (m)
May 6 bô quần áo hết số mét vải là:
2,8 x 6 = 16,8 (m)
Đáp sô: 16,8m
Ví dụ 5: Một cửa hàng bỏ ra 6 000 000đồng tiền vốn.
biêt cửa hàng đó lãi 15%. Tính số tiền lãi.(Bài 2- Trang 79 –SGK Toán 5)

11


Hướng dẫn học sinh giải bài toán này như sau:
- trước hết cho học sinh nhận dạng bài toán.
(Đây là bài toán về tìm tỷ số phần trăm của mốt số).
- Yêu cầu học sinh thuộc quy tắc và công thức tính.
- Cho học sinh tính phần trăm của một số đơn giản:
Ví dụ: Tìm 15% của 60.
Học sinh sẽ tìm được:

60x15


506 cm = ...m

34 dm = ....m

Mẫu : 315 cm = 3,15 m
Cách làm: 315 cm = 300 cm + 15 cm = 3m15cm
=3

15
m = 3,15m
100

Ví dụ 2: Viết thành tỷ số phần trăm (theo mẫu)
a. 19 và 30

b. 45 và 61

c. 1,2 và 26

Mẫu: a. 19 : 30 = 0,6333... = 63,33%
Sau một thời gian theo dõi, giúp đỡ công phu và nhiệt tình tôi thấy học sinh có ý thức học
tập hơn. Hầu như em nào cũng thuộc bảng cửu chương, biết tìm x trong 4 phép tínhthành thạo,
biết giải toán có lời văn, biết vận dụng quy tắc vào giải toán, biết thực hiện các phép tính cộng,
trừ, nhân, chia thành thạo.
Khi đã có ý thức học tập tốt môn Toán thì các các môn học khác các em cũng yêu thích , tự
giác học tập hơn.
c. Kết quả từng đợt kiểm tra định kỳ như sau:
Thời gian



0% - 6%

Có được kết quả như vậy là một quá trình kiên trì rèn luyện cho học sinh của bản thân tôi
trong thời gian qua. Tuy kết quả còn ở mức độ khiêm tốn nhưng nó cũng góp phần đưa chất
lượng lớp tôi lên đáng kể, gây được nhiều tình cảm cho phụ huynh học sinh và đặc biệt là gây
được hứng thú học tập ở các em, khuyến khích được các em vươn lên trong học tập.
III. Bài học kinh nghiệm
Từ những kết quả đạt được trong quá trình giảng dạy tôi thấy việc giúp đỡ học sinh yếu
kém môn Toán là việc quan trọng. Để nâng cao chất lượng học tập cho học sinh nói chung, học
sinh lớp 5 nói riêng, người giáo viên cần phải :
- Nắm được yêu cầu kiến thức cơ bản các phép tính về số thhạp phân cũng như kiến thức cơ
bản của chương trình Toán 5.
- Dạy học sinh nắm chắc kiến thức cơ bản các phép tính về số thập phân thông qua số tự
nhiên.
- Rèn luyện cho học sinh nắm chắc kiến thức cơ bản, vận dụng quy tắc vào giải Toán. Trước
hết phải thuộc quy tắc và công thức tính, vận dụng thành thạo các phép tính, với số đơn
giantrước khi áp dụng giải toán.
- Từ việc nắm chắc kiến thức cơ bản, cho học sinh luyện tập thực hành các phép tính mẫu sau
đó mở rộng ra các bài toán phức tạp hơn.
- Một yêu cầu quan trọng đối với giáo viên là: Giáo viên phải yêu nghề, mến trẻ, hết lòng vì
nghề nghiệp, vì học sinh tìm tòi phương pháp giảng dạy thích hợp.

14


- giáo viên phải nám chắc từng đối tượng học sinh, từng cá nhân cụ thể để có phương pháp
thích hợp
- Trong quá trình dạyhọc, giáo viên cần kết hợp cùng gia đình, cần động viên nhắc nhỏ kịp
thời để các em cố gắng.