SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG THỰC HÀNH
MÔN CÔNG NGHỆ 9"


A.

ĐẶT VẤN ĐỀ

Giáo dục và đào tạo là một vấn đề hết sức quan trọng trong đời sống chính trị
của mỗi nƣớc, là biểu hiện trình độ phát triển của mỗi quốc gia. Vì vậy, ngay từ khi
giành đƣợc chính quyền, Hồ Chủ Tịch đã chỉ rõ “một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”.
Do đó xác định Giáo dục và đào tạo là một nhiệm vụ quan trọng của cách mạng Việt
Nam. Bắt đầu từ Nghị quyết của Đại hội lần thứ IV của Đảng (1979) đã ra quyết định số
14-NQTƢ về cải cách giáo dục với tƣ tƣởng: Xem giáo dục là bộ phận quan trọng của
cuộc cách mạng tƣ tƣởng; thực thi nhiệm vụ chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ từ nhỏ đến
lúc trƣởng thành; thực hiện tốt nguyên lý giáo dục học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp
với lao động sản xuất, nhà trƣờng gắn liền với xã hội. Tƣ tƣởng chỉ đạo trên đƣợc phát
triển bổ sung, hoàn thiện cho phù hợp với yêu cầu thực tế qua các kỳ Đại hội VII, VIII,
IX, X của Đảng Cộng Sản Việt Nam. Đại hội Đảng lần thứ X tiếp tục khẳng định:
"Giáo dục và đào tạo cùng với khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là nền
tảng và động lực thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nước" ; “Nâng cao chất
lượng giáo dục toàn diện; đổi mới cơ cấu tổ chức, cơ chế quản lý, nội dung, phương
pháp dạy và học”; thực hiện "chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa", chấn hưng nền
giáo dục Việt Nam; Chuyển dần mô hình giáo dục hiện nay sang mô hình giáo dục mở mô hình xã hội học tập với hệ thống học tập suốt đời, đào tạo liên tục, liên thông giữa
các bậc học, ngành học; xây dựng và phát triển hệ thống học tập cho mọi người và
những hình thức học tập, thực hành linh hoạt, đáp ứng nhu cầu học tập thường xuyên;
tạo nhiều khả năng, cơ hội khác nhau cho người học, bảo đảm sự công bằng xã hội
trong giáo dục.”

ngoặt về sự đổi mới phƣơng pháp dạy học của giáo viên và học sinh.
Tuy nhiên, trong thực tế, môn Công nghệ hiện nay vẫn chƣa thực sự là môn
học thế mạnh ở nhiều nhà trƣờng, nhiều nơi – nhiều lúc còn coi đây là môn bổ trợ kiến
thức về đời sống, mới mang tính thƣờng thức xã hội chứ chƣa là tiền đề, cơ sở trong
việc đào luyện học sinh có hiểu biết cơ bản về một số nghề hoặc áp dụng trong đời
sống, trong hƣớng nghiệp. Tâm lý của học sinh, nhất là học sinh nữ thƣờng ngại thực
hành các bài thực hành của bộ môn.
Điều này làm cho các em chƣa có hứng thú trong học lý thuyết, chƣa để ý từng
bƣớc cơ bản trong thực hành, dẫn đến những lỗi kỹ thuật, lỗi mỹ thuật trong thực hành.
Cũng phải nhắc đến chất lƣợng của giáo viên khi hƣớng dẫn thực hành, một phần do e
ngại sự mới mẻ của bộ môn, một phần do tính chất nghề đặc thù của việc làm nên đôi
khi giáo viên cũng xem nhẹ phần thực hành hoặc hƣớng dẫn thực hành qua loa, có lúc
còn thực hiện mang tính giới thiệu hàn lâm, giới thiệu trên tranh vẽ, trình chiếu máy
tính, … thiếu tính chuyên môn nghề. Đồng thời, một lý do rất thực tế nữa là đồ dùng
dạy học cho phân môn qua các năm học đều đã cũ, xuống cấp, thiếu – mất mát, … cần
bổ sung liên tục.
Chính vì vậy, khi đƣợc nhà trƣờng giao giảng dạy bộ môn Công nghệ, tôi xác
định cần nâng cao chất lƣợng dạy học, chuẩn bị tiết giảng chu đáo giúp HS có lý thuyết
vững chắc và có thực hành hiệu quả. Qua mỗi tiết học thì học sinh tăng cƣờng thói quen
chủ động trong việc học, thuần thục và sáng tạo trong thực hành. Có tâm lý vững vàng
để tự mình thực hành tại lớp và làm thực tế tại gia đình. Với mong muốn đó, trong thời
gian đƣợc giảng dạy Công nghệ 9, tôi đã mạnh dạn nêu sáng kiến và áp dụng trực tiếp


vào thực tế với sáng kiến “Một số biện pháp nâng cao chất lượng thực hành Công
Nghệ 9” – Công nghệ 9 – Mô đun Lắp đặt mạch điện gia đình
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1. CƠ SỞ LÝ LUẬN
Tâm lý học lứa tuổi THCS có ghi nhận: Học sinh lứa tuổi THCS có bƣớc nhảy

vàng, kinh nghiệm. Càng tham gia vào sâu quá trình giáo dục thì ngƣời thầy càng tìm
thấy đƣợc những biện pháp giáo dục nhằm giúp HS của mình phát triển năng lực nhận
thức, kĩ năng – thái độ thực hành. Việc tìm hiểu, áp dụng, đối chiếu, điều chỉnh các biện
pháp này cần diễn ra thƣờng xuyên, không mệt mỏi để hƣớng đến kết quả giáo dục cao
nhất.
2. CƠ SỞ THỰC TIỄN
Trong quá trình giảng dạy bộ môn Công nghệ 9 – mô đun Lắp đặt mạch điện
trong nhà. Tôi nhận thấy tâm lý học và khả năng thực hành của một số em khá tốt; các
em đƣợc coi nhƣ những “cột trụ” trong nhóm/lớp, có khả năng giúp đỡ các bạn khác
thực hành. Tuy nhiên, đa số các em có tâm lý e ngại, rụt rè khi học, nhất là các em nữ;
mặt khác chất lƣợng thực hành của các em cũng chƣa cao; nhiều bài thực hành mới đáp
ứng đƣợc việc đảm bảo an toàn điện, đủ các bƣớc kĩ thuật mà chƣa có nhiều bài đáp
ứng các yêu cầu về trình bày, mĩ thuật, thời gian hoàn thành, độ bền cơ học, … Đây là
một trong những trăn trở của GV trong giảng dạy thực hành.


Trong những năm gần đây, ngành Giáo dục đang tích cực cải cách chƣơng trình
SGK, đổi mới phƣơng pháp dạy học, phƣơng thức kiểm tra đánh giá, … cũng nhằm một
mục đích chung là nâng cao chất lƣợng giáo dục nói chung và chất lƣợng từng bộ môn
nói riêng. Với quan điểm coi trọng và dành sự chăm lo nhiều nhất cho giáo dục của toàn
Đảng, toàn Dân ta thì mỗi GV cần tích cực, chủ động nắm bắt các cơ hội này trong việc
triển khai công tác giáo dục của mình. Công việc này cần đƣợc GV tìm hiểu, áp dụng và
tổng hợp kết quả qua mỗi năm học để không ứng đáp ứng nhu cầu mới của bộ môn và
thời đại.
Một thực tế cụ thể nữa ở trƣờng THCS là số lƣợng, chất lƣợng các đồ dùng –
thiết bị - vật liệu để thực hành đều giảm dần theo số lƣợng tiết học; mặc dù đƣợc bổ
sung hàng năm nhƣng với sĩ số học sinh luôn luôn cao cùng với tâm lý ai cũng muốn
đƣợc thực hành một lần nên đồ dùng qua các tiết học đều cần chỉnh sửa, bổ sung thêm.
Đồng thời, với sự phân hóa môn học nên học sinh đã bƣớc đầu coi trọng môn học này,
xem nhẹ môn học khác; học sinh phải chăm lo nhiều bài tập của nhiều bộ môn nên việc

III. ĐỐI TƢỢNG – PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Sáng kiến này đƣợc tìm hiểu, nghiên cứu và áp dụng đối với học sinh khối 9 của
trƣờng THCS Nhật Tân (Tiên Lữ - Hƣng Yên) từ năm học 2010 -2011 đến năm học
2011 – 2012


Trong năm học 2010 – 2011 đƣợc áp dụng ở lớp 9C đối chứng với kết quả thực
hành của lớp 9A, 9B không áp dụng sáng kiến. Trong năm học 2011 – 2012 áp dụng ở
lớp 9A, 9C đối chứng với kết quả thực hành của lớp 9B không áp dụng sáng kiến.
IV. KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU
Năm học 2009 – 2010, nghiên cứu SGK, SGV, Sách Thiết kế bài giảng, Phân
phối chƣơng trình để áp dụng vào soạn giáo án, chuẩn bị đồ dùng thực hành. Bƣớc đầu
cập nhật và tìm hiểu quan điểm hiện nay của Đảng và Nhà nƣớc về giáo dục và giáo dục
hƣớng nghiệp nghề. Thống kê, kiểm tra số lƣợng, chất lƣợng các vật liệu – dụng cụ thiết bị có trong các hộp đồ dùng dạy học của nhà trƣờng. Thu nhận những ý kiến góp ý
của đồng nghiệp về giờ giảng, giờ thực hành thông qua các buổi hội giảng, dự giờ; thu
nhận ý kiến phản hồi từ các em học sinh thông qua các bài kiểm tra lý thuyết, kiểm tra
thực hành và cả trong vấn đáp trực tiếp. Viết sáng kiến và lên kế hoạch áp dụng vào
năm học tiếp.
Năm học 2010 – 2011 và 2011 – 2012 bắt đầu áp dụng dần dần mở rộng từ lớp
chọn đến lớp đại trà. Từng bƣớc đối chiếu kết quả hiểu lý thuyết và thái độ trong chuẩn
bị đồ dùng thực hành; nhẫn tới kết quả thực hành của từng tiết học.
Thang điểm chấm không có sự phân biệt giữa lớp chọn và lớp đại trà, mà đánh
giá công bằng kết quả học và thực hành của các lớp. Trên cơ sở kết quả đó, giáo viên
chỉnh sửa sáng kiến và lần lƣợt tổng kết kết quả qua mỗi kỳ học, mỗi năm học. Sau đó,
Sáng kiến đƣợc viết và trình bày với hội đồng khoa học chấm sáng kiến kinh nghiệm
của nhà trƣờng để đƣợc đóng góp ý kiến xây dựng cho hoàn thiện.
Trong quá trình nghiên cứu, ngoài các tài liệu cơ bản trong thƣ viện và trong
phòng thí nghiệm của nhà trƣờng thì giáo viên và học sinh tìm thêm kiến thức trên các
phƣơng tiện thông tin khác nữa, đồng thời tự làm đồ dùng thực hành cho mỗi tiết học để


Sử dụng tốt

3

Kìm tuốt dây

04

Sử dụng tốt

4

Máy khoan cầm tay

04

Hỏng

1

máy

khoan
5

Mỏ hàn điện

6

Tuốc nơ vít điện loại dẹt và 04

Hỏng 2 công tắc

10

Bóng đèn huỳnh quang 14

Một số bị cháy và

compact đui ngạnh và đui

vỡ.

xoáy
11

Bóng sợi đốt đui ngạnh và 14

Một số bị cháy và

đui xoáy

vỡ.

12

Attomat

7

Sử dụng tốt


Sử dụng tốt

17

Băng cách điện

0

Đã sử dụng hết

18

Giấy ráp

0

Đã sử dụng hết

19

Thiếc hàn + nhựa thông

0

Đã sử dụng hết

20

Dây điện đơn

Nhƣ vậy, các thiết bị đo điện, dụng cụ cơ khí và một số thiết bị khác thì tái sử
dụng đƣợc nhiều lần; còn các thiết bị - vật liệu: bóng điện, dây điện, giấy ráp, bảng
điện, … thì tỷ lệ cháy, hỏng, hao hụt khá nhiều, không tái sử dụng đƣợc. Hàng năm, nhà
trƣờng đều dành một khoản kinh phí khá lớn đầu tƣ cho trang bị thiết bị dạy học, đồ
dùng – thiết bị cho các phòng chức năng, thực hành, bộ môn; tuy nhiên vì có nhiều mục
cần đầu tƣ nên thực tế việc tu sửa, mua sắm đồ dùng – thiết bị cho thực hành của nhiều
bộ môn còn hạn chế, trong khi đó mô đun Lắp đặt mạng điện trong nhà lại tiêu tốn và
làm hƣ hao thiết bị rất nhiều. Ví dụ: sau tiết học Lắp đặt mạch điện bảng điện, học sinh
thao tác đánh dấu vị trí rồi khoan lỗ bảng điện xong thì bảng điện không đáp ứng cho
yêu cầu bài học của tiết sau đƣợc nữa; muốn tái sử dụng thì giáo viên dùng giấy dán qua
lỗ đinh vít – để học sinh thực hành đánh dấu vị trí; hoặc dùng sáp nến để bít lỗ đinh vít
để học sinh thực hành khoan lỗ bảng điện. Cả hai cách xử lí này đều không giúp bài
thực hành đạt đƣợc mục tiêu về kĩ năng nhƣ mong muốn.
Về chất lƣợng học của học sinh, qua thống kê chúng tôi nhận thấy:
Lớp

Sĩ số

Điểm lý thuyết
>8

Điểm thực hành

6,0 – < 6

>8

7,9
9A


9B

35

7

22

6

2

18

15

0

33

2

9C

37

12

22


mạng điện, lắp đặt bảng điện hoặc đấu nối dây điện ở gia đình. Đây là việc cần hƣớng
dẫn và khích lệ các em thực hành trên lớp tốt và tự tin thực hành ở thực địa gia đình.

2. MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG THỰC HÀNH


Qua quá trình giảng dạy và tìm hiểu các tài liệu tham khảo, áp dụng các hƣớng
dẫn của ngành về đổi mới phƣơng pháp dạy học, kiểm tra đánh giá, … tôi có áp dụng
một số biện pháp cụ thể sau để nâng cao chất lƣợng thực hành của học sinh :
a. Chuẩn bị soạn giáo án.
b. Chuẩn bị tƣ liệu mẫu.
c. Hƣớng dẫn học sinh làm đồ dùng thực hành.
d. Áp dụng một số phƣơng pháp dạy học tích cực trong giảng dạy.
e. Tích hợp kiến thức liên môn vào môn Công nghệ
g. Kiểm tra, nhận xét – đánh giá, động viên học sinh
h. Thu thập kết quả thực hành của học sinh để đối chiếu và điều chỉnh phƣơng
pháp.
a. Chuẩn bị giáo án
Để thực hiện tốt việc giảng dạy nói chung và áp dụng sáng kiến vào giảng dạy
nói riêng thì tôi xác định mình cần chuẩn bị tâm thế chủ động tích cực hoạt động giảng
dạy ngay từ phần việc soạn giáo án, chuẩn bị đồ dùng thực hành, tổ chức phân công
chia nhóm học, phân công chuẩn bị đồ dùng, thực hiện buổi học nghiêm túc – khoa học,
tổ chức thực hành đúng quy trình, đảm bảo thời gian, tiến độ cũng nhƣ chất lƣợng của
bài thực hành. Đồng thời có kế hoạch đôn đốc, kiểm tra, động viên khích lệ các em
trƣớc – trong và sau khi chuẩn bị đồ dùng.
Cụ thể:
Khi soạn giáo án cho mô đun Lắp đặt mạng điện trong nhà thì tôi xác định cần
soạn hai loại giáo án là giáo án dành cho tiết lý thuyết và giáo án dành cho tiết thực



PowerPoint đƣợc xác định là công cụ hỗ trợ cho mục tiêu: hƣớng dẫn và phát huy học
sinh tích cực học tập; nên các Slide trình diễn đều đơn giản, không quá màu sắc rƣờm rà
hoặc hiệu ứng lạ kì để tránh sự phân tán của học trò.
Trong quá trình soạn giáo án, tôi cũng chú ý chỉnh sửa giáo án cho phù hợp với
trình độ của học sinh, đảm bảo các em không nhàm chán, không thấy giáo án là bản sao
y hệt của sách giáo khoa, lời giảng của thầy là đọc thuộc lòng từng trang SGK. Đối với
giáo án PowerPoint thì có trình chiếu một số ảnh chụp các kết quả tự làm của học sinh
các khóa trƣớc, để làm mẫu và để khích lệ các em hiện tại làm đồ dùng; hoặc các video
về bƣớc làm cụ thể để các em có kinh nghiệm, đôi khi tôi sử dụng một đoạn video có
sai sót kĩ thuật để các em phát hiện sai sót đó. Để hƣớng dẫn học sinh làm đồ dùng thì
trong lúc soạn giáo án tôi cũng cân nhắc chọn các đồ dùng cụ thể cần thiết để giao cho
các em tự làm, điều này giúp các em vừa có thời gian học môn học khác, vừa làm tốt
yêu cầu của môn Công nghệ; tiếp theo là việc hƣớng dẫn các em làm ở nhà.
Ví dụ: chuẩn bị dây dẫn điện thì xác định qua các câu hỏi: để dẫn điện từ nguồn
vào bảng điện hay từ bảng điện ra thiết bị điện? cần dây điện lõi một sợi hay lõi nhiều
sợi? Kích thƣớc dây nhƣ thế nào? Để nối dây thì cần thêm dụng cụ gì?... và thực tế, mẹo
đặt câu hỏi ở đây xuất phát từ yêu cầu của bài thực hành: mục đích làm gì? Làm nhƣ thế
nào? Có thể cải tiến gì không?... Chính trong quá trình đàm thoại hoặc vấn đáp thầy –
trò thì ngƣời thầy có thêm điều kiện tích hợp một số kiến thức, kĩ năng liên môn; đặc
biệt là kiến thức của môn Vật lý, Hóa học, Sinh học, Giáo dục công dân, … và các kiến
thức về bảo vệ môi trƣờng, tiết kiệm năng lƣợng.


Một điều không đƣợc thể hiện thành văn trong các giáo án nhƣng lại luôn đƣợc
tôi tâm niệm trong giảng dạy đó là: học sinh là trung tâm, hiểu biết và thực hành của các
em là thành quả lao động của thầy; do vậy, dù các em làm tốt rồi hay chƣa tốt thì tôi
luôn động viên, khuyến khích các em. Nhờ vậy, trong quá trình chuẩn bị ở nhà và làm ở
lớp, các em có tâm lý tự tin, thoải mái, nhiệt tình xây dựng bài. Điều này cùng với việc
giáo dục theo hƣớng dẫn chuẩn kiến thức, kĩ năng sẽ giúp nhà trƣờng đào tạo đƣợc
những học sinh có đủ kiến thức, kĩ năng, có tác phong lao động gƣơng mẫu; đồng thời

c. Hƣớng dẫn học sinh làm đồ dùng thực hành.
Bản thân mỗi tiết học thực hành đều có bộ đồ dùng của nhà trƣờng, nhƣng qua
quá trình giảng dạy tôi nhận thấy số lƣợng, chất lƣợng, … các đồ dùng ngày một giảm;
cần bổ sung liên tục qua các năm học. Chính trong lúc chuẩn bị đồ dùng cho học sinh
tôi đã mạnh dạn cùng các em chuẩn bị rồi giao một số công việc chuẩn bị đồ dùng thực
hành cho các em, đây đƣợc coi là công việc chuẩn bị đƣơng nhiên của các em trƣớc mỗi
bài học. nhƣng nếu ngƣời thầy quan tâm, hƣớng dẫn chu đáo các em chuẩn bị thì các em
có cơ hội tìm hiểu kĩ các đồ dùng, bƣớc đầu có những thao tác kĩ thuật với đồ dùng đó,
… khi tham gia thực hành các em không bỡ ngỡ và bắt kịp hoạt động thực hành trên
lớp. Vì vậy, tôi coi việc hƣớng dẫn học sinh làm đồ dùng là một trong những biện pháp
giúp nâng cao chất lƣợng giờ thực hành.


Mặc dù luôn ý thức bản thân mình soạn bài, chuẩn bị tƣ liệu mẫu, … cho sáng
kiến kinh nghiệm của mình nhƣng tôi cũng luôn ý thức mỗi tiết thực giảng trên lớp của
tôi không phải là tiết học hƣớng dẫn làm đồ dùng – chệch hƣớng nghiêm trọng mục tiêu
bài học. Tôi chỉ coi đây là một trong các phƣơng pháp, phƣơng tiện dạy học để khích lệ
học sinh chủ động trong học tập và có đƣợc đồ dùng thực hành đầy đủ, đảm bảo mục
tiêu bài học. Vì vậy, trong phần này tôi xác định mình lồng ghép việc hƣớng dẫn làm đồ
dùng trong nội dung bài giảng cần đảm bảo sự tôn trọng tính giáo khoa của bài học,
đảm bảo sự đầy đủ không bớt xén các kiến thức – kĩ năng của bài, đảm bảo sự lồng
ghép sáng kiến này là để phục vụ bài giảng đƣợc thành công.
Trong thực tế giảng dạy, ngoài việc đảm bảo trình tự của một tiết học tôi còn
đƣa nội dung sáng kiến của mình vào bài giảng với các yêu cầu cụ thể và cũng là trình
tự sau:
* Đối với tiết lý thuyết hoặc thực hành tiết 1:
- Giới thiệu mục tiêu bài học, phân bố thời gian cho các tiết học.
- Giới thiệu tranh ảnh, mô hình hoặc sản phẩm kết quả của bài học; trên cơ sở đó
học sinh phát hiện ra tên các loại thiết bị, vật liệu, số lƣợng, yêu cầu kĩ thuật, … qua đó
các em xây dựng đƣợc bảng dự trù vật liệu.

+ Em thấy bƣớc nào khó nhất? dễ nhất?


+ Em có sáng kiến nào để làm tốt yêu cầu này không?
Các hoạt động tôi thƣờng làm là:
+ Giới thiệu đồ dùng trực quan: tranh ảnh, video, mô hình, vật thật, …
+ Giới thiệu nguyên lý làm việc, nguyên tắc lắp đặt hoặc đặc điểm kĩ thuật của
các đồ dùng trực quan trên.
+ Thao tác mẫu hoặc trình chiếu thao tác mẫu.
+ Lắng nghe, tiếp nhận các ý kiến của các em để giải đáp hoặc đánh giá nhận xét
các ý tƣởng của các em.
* Đối với tiết thực hành thứ 2 trở đi:
- Kiểm tra việc chuẩn bị của học sinh.
- Tổ chức cho học sinh quan sát một hình ảnh hoặc 1 sản phẩm thực hành cụ
thể (quan sát tƣ liệu mẫu) : bảng điện trong lớp học, một mối nối cụ thể hoặc ảnh chụp
một sơ đồ lắp đặt, …
- Học sinh trình bày đồ dùng thực hành mình đã chuẩn bị dƣới sự hƣớng dẫn
của giáo viên. Giáo viên kiểm tra đồ dùng, nếu đảm bảo yêu cầu nhất là yêu cầu an toàn
điện thì động viên, khen ngợi học sinh và đồng ý cho các nhóm thực hành với đồ dùng
này. Ngƣợc lại, nếu kiểm tra thấy chƣa đảm bảo các yêu cầu thì phân tích cho học sinh
các lỗi đấy; động viên các em đã có tinh thần chuẩn bị đồ dùng và yêu cầu các em tham
gia thực hành với các nhóm khác hoặc sử dụng đồ dùng của phòng thiết bị đồ dùng. Để
giảm thiểu các lỗi sai sót thì ngay từ tiết học trƣớc, giáo viên lƣu ý cho học sinh một số
thao tác có thể nhầm lẫn trong khi chuẩn bị.


- Học sinh thực hành theo nhóm đã phân công. Giáo viên theo dõi sát sao từng
nhóm. Bƣớc đầu chú ý việc chọn thiết bị điện phù hợp, quy trình nối dây, an toàn điện
rồi mới đến vấn đề kỹ thuật, mỹ thuật.
- Cho các nhóm chấm chéo kết quả của nhau, nêu các ƣu điểm – nhƣợc điểm

phƣơng pháp dạy học tiên tiến, hiệu quả vào giảng dạy. Tuy nhiên, với đặc trƣng riêng
của mỗi bộ môn và căn cứ vào tình hình điều kiện cơ sở vật chất của cơ sở giáo dục mà
ngƣời thầy chọn lọc và áp dụng các phƣơng pháp dạy học tích cực, phù hợp với học
sinh của mình và góp phần nâng cao chất lƣợng môn học. Với sự hƣớng dẫn, chỉ đạo
chuyên môn của tổ chuyên môn, nhà trƣờng và các cấp, qua thực tế giảng dạy tôi thấy
mình tâm đắc và áp dụng một số phƣơng pháp dạy học tích cực sau:
Phƣơng pháp vấn đáp: đây là phƣơng pháp đƣợc sử dụng khá nhiều trong các
công việc: đặt vấn đề để vào bài, kiểm tra nhận thức – kĩ năng của HS/ nhóm HS, ghi
nhận các thông tin phản hồi từ phía các em học sinh. Trong quá trình giảng dạy, tôi
thƣờng sử dụng vấn đáp giải thích – minh họa nhằm làm sáng tỏ nội dung của yêu cầu
thực hành, cách vấn đáp này sử dụng cùng với đồ dùng trực quan rất có ích cho việc
nghe – nhìn – hiểu – làm của các em.
Ví dụ: khi dạy bài 5 Thực hành: Nối dây dẫn điện, tôi áp dụng phƣơng pháp vấn
đáp trong việc đặt vấn đề vào bài:


GV: Mạng điện trong mỗi gia đình chỉ có 1 đƣờng nhánh duy nhất từ bảng điện
đến thiết bị điện hay không?
HS: không, trên đƣờng đi của dây nguồn, có thể phân nhiều nhánh.
GV: Có thể ghép một số thiết bị điện vào chung một đƣờng dây không? Cách
mắc thế nào?
HS: có thể mắc nhiều thiết bị vào chung một đƣờng dây, bằng cách mắc song
song.
GV: Khi mắc nhƣ vậy, thì sẽ có nhiều đoạn mạch ta phải thực hiện các mối nối:
nối thẳng, nối phân nhánh, … trong thực tế việc nối dây dẫn điện là việc làm thƣờng
gặp nên chúng ta sẽ tìm hiểu và thực hành nối dây dẫn điện.
Khi áp dụng phƣơng pháp dạy học tích cực trong bộ môn thì tôi ghi nhớ một
nhận xét rất quý:
“Nói cho tôi nghe – tôi sẽ quên
Chỉ cho tôi thấy – tôi sẽ nhớ

thấy và học sinh khi nhìn nhận đƣợc điều này đều thấy sự ích lợi của bộ môn và hào
hứng trong việc học và áp dụng vào đời sống.
Trong quá trình giảng dạy Công nghệ 9 tôi nhận thấy có một số kiến thức liên
môn có thể áp dụng vào trong việc khơi gợi kiến thức cho HS, kiểm chứng các kiến
thức đó bằng hành động thực hành, thực tế. Ví dụ cụ thể: