TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
***

TRẦN THỊ YẾN LINH

HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ CỦA CHI
NHÁNH NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN BẮC HÀ NỘI
TRONG KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG

Chuyên ngành: Kế toán, kiểm toán và phân tích

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ

Hà Nội, Năm 2010


I

LỜI MỞ ĐẦU
Kinh doanh ngân hàng là một hoạt động kinh tế có nhiều rủi ro, như rủi ro tín
dụng, rủi ro thiếu vốn kinh doanh, rủi ro lãi suất, rủi ro tỷ giá...Giảm thiểu rủi ro,
đặc biệt rủi ro do những nguyên nhân chủ quan trong hoạt động kinh doanh ngân
hàng như cho vay không có tài sản đảm bảo, giải ngân không đúng mục đích, đạo
đức nghề nghiệp của nhân viên…,là vấn đề được chú trọng tại các ngân hàng hiện
nay.
Hệ thống kiểm tra, KSNB và bộ phận kiểm toán nội bộ là cấu trúc nòng cốt
của quản trị điều hành doanh nghiệp, là cơ sở nền tảng, điều kiện tiên quyết của
quản lý rủi ro trong hoạt động ngân hàng. Do đó, các ngân hàng cần thực hiện tốt
công tác này sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động, gia tăng giá trị cho các
ngân hàng. Trước những vấn đề trên, Đề tài: “Hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội
bộ của Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Bắc Hà Nội trong kiểm soát

tiêu:
Giảm bớt nguy cơ rủi ro tiềm tàng trong kinh doanh; Bảo vệ tài sản khỏi bị
hư hỏng, mất mát, hao hụt; Đảm bảo mọi thành viên tuân thủ nội quy, quy chế, quy
trình hoạt động của công ty cũng như các quy định của luật pháp; Đảo bảo sử dụng
tối ưu các nguồn lực và đạt được mục tiêu đặt ra; Bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư,
cổ đông và gây dựng lòng tin đối với họ.
Một hệ thống KSNB vững mạnh là nhân tố của một hệ thống quản trị doanh
nghiệp vững mạnh, và điều này rất quan trọng đối với công ty có nhà đầu tư bên
ngoài. KSNB đang dần được xem là công cụ hữu hiệu để doanh nghiệp kiểm soát
được rủi ro của mình thông qua cả chức năng đảm bảo và chức năng tư vấn cho Ban
Giám đốc và cho các chủ sở hữu. Vai trò của KSNB chuyển dịch từ vai trò truyền
thống trong hoạt động đánh giá công tác quản lý sang hoạt động mang tính chất tư
vấn và đưa ra các đảm bảo mang tính khách quan cho các cấp quản lý.
- Hệ thống kiểm soát nội bộ bao gồm các yêu tố cấu thành sau:


III

Môi trường kiểm soát bao gồm toàn bộ nhân tố bên trong đơn vị và bên
ngoài đơn vị có tính môi trường tác động đến việc thiết kế, hoạt động và xử lý dữ
liệu của các loại hình KSNB.
Các nhân tố thuộc môi trường kiểm soát chung chủ yếu liên quan tới quan
điểm, thái độ và nhận thức cũng như hành động của các nhà quản lý trong doanh
nghiệp, cơ cấu tổ chức, chính sách nhân sự, công tác kế hoạch, Ủy ban kiểm soát và
Bộ phận kiểm toán nội bộ
Hệ thống thông tin chủ yếu của đơn vị bao gồm hệ thống chứng từ kế toán,
hệ thống sổ kế toán và hệ thống bảng tổng hợp, cân đối kế toán. Trong đó, quá trình
lập và cân đối kế toán đóng vai trò quan trọng trong công tác KSNB của doanh
nghiệp.
Các thủ tục kiểm soát là những cách thức xác định và trình tự cụ thể để duy

soát chặt chẽ, khoa học.
 Nhóm

thuộc về con người trong đó có cán bộ Ngân hàng thương mại và

người đi vay.
Chúng ta đều nhận thấy, khi rủi ro tín dụng xảy ra thì không chỉ ảnh hưởng
tới kết quả kinh doanh của ngân hàng mà kéo theo một quá trình xử lý phức tạp, kéo
dài. Do vậy mà phòng ngừa rủi ro tín dụng là biện pháp tối ưu mà mỗi ngân hàng
cần lựa chọn.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ CỦA
CHI NHÁNH NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN BẮC HÀ NỘI
TRONG KIỂM SOÁT RỦI RO TÍN DỤNG
Sau khi khái quát quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng Đầu tư và
Phát triển Việt Nam và của Chi nhánh Bắc Hà Nội, Chương 2 tập trung phân tích
thực trạng hệ thống kiểm soát nội bộ trong kiểm soát rủi ro tín dụng của Chi nhánh
Ngân hàng ĐT&PT Bắc Hà Nội. Xuất phát từ đặc điểm hoạt động tín dụng và
những nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng tại Chi nhánh, Luận văn đã tìm hiểu môi
trường kiểm soát, thủ tục kiểm soát, bộ phận kiểm tra nội bộ và hệ thống kế toán
trong việc kiểm soát rủi ro tín dụng, qua đó chỉ ra những mặt đã đạt được và hạn


V

chế của hệ thống KSNB với việc kiểm soát rủi ro tín dụng tại Chi nhánh Ngân hàng
ĐT&PT Bắc Hà Nội. Cụ thể là:
Về môi trường kiểm soát:
BIDV đã ban hành các quy định về chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của
Ban KSNB, ban hành và phê duyệt các đề cương kế hoạch kiểm tra hàng năm, nội
dung kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai

khác cán bộ kiểm tra nội bộ chưa được đào tạo nhiều về nghiệp vụ kiểm toán dẫn
đến hoạt động kiểm tra kiểm soát nhằm phát hiện nguy cơ tiềm ẩn rủi ro còn hạn
chế.
Về mặt cơ cấu tổ chức: Do dư nợ tín dụng của Chi nhánh lớn, một số cán bộ
làm công tác tín dụng chưa thể bổ sung đầy đủ ngay. Do đó đối với các PGD, Giao
dịch viên kiêm nhiệm vai trò cán bộ quản trị tín dụng, thực hiện các giao dịch tín
dụng trong phạm vi kiểm soát được.
Về chính sách nhân sự, chưa xây dựng được đội ngũ nhân viên có tính
chuyên nghiệp cao, tác phong làm việc còn chậm, thiếu kinh nghiệm thực tiễn trong
công tác nhất là trong phân tích, thẩm định và quản lý tín dụng. Chi nhánh cũng
chưa có chế độ đãi ngộ thực sự hấp dẫn và phù hợp đối với cán bộ thực hiện công
tác KSNB để kịp thời động viên, tạo động lực tốt để đội ngũ này thực sự toàn tâm,
toàn ý trong công việc.
Về thủ tục kiểm soát hoạt động tín dụng: Quá trình kiểm soát trước, trong và
sau khi cho vay vẫn còn sơ sài và mang tính hình thức nên vẫn có những sai sót, vi
phạm xẩy ra trong quá trình cho vay
Nguyên nhân những tồn tại trên là do hệ thống KSNB chưa được xây dựng
một cách hoàn chỉnh, đồng bộ và chính thức hóa, các thủ tục kiểm tra và giám sát


VII

của Ngân hàng chủ yếu được xây dựng dựa trên kinh nghiệm tích lũy vì khái niệm
KSNB chỉ được thực sự quan tâm trong những năm gần đây.
Về tổ chức: Thiếu sự phân định trách nhiệm và nhiệm vụ trong quá trình tổ
chức, chưa đầy đủ giữa các chức năng: Đề xuất, phân tích, phê duyệt, giải ngân,
quản lý sau giải ngân, xử lý nợ xấu; Phân cấp ủy quyền chưa đủ rõ ràng, tạo nên
sự phức tạp và không chắc chắn; Chưa có bộ phận xử lý nợ xấu độc lập.
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT
NỘI BỘ CỦA CHI NHÁNH NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN BẮC

Hoàn thiện môi trường kiểm soát
Đối với Ngân hàng ĐT&PT Việt Nam: BIDV cần sớm ban hành các quy
định về KSNB trong hệ thống tạo điều kiện cho công tác KSNB có chiều sâu, mang
tính tích cực và hiệu quả cao hơn đồng thời cần tăng cường hơn nữa công tác kiểm
tra nội bộ trong toàn hệ thống, chú trọng và nâng cao chất lượng tự kiểm tra tại các
chi nhánh, mở rộng quy mô và phạm vi phúc tra của Hội sở chính.
Đối với Chi nhánh Ngân hàng ĐT&PT Bắc Hà Nội: Ban lãnh đạo cần phát
huy hiệu lực của KSNB trong hầu hết các mặt hoạt động của Ngân hàng đặc biệt là
hoạt động tín dụng.
Về công tác tổ chức: Thực hiện nghiêm túc mức phân quyền phán quyết và
thẩm định theo quy trình đang làm hiện nay. Quán triệt quan điểm coi kết quả thẩm
định là tiêu chí quan trọng và duy nhất cần quan tâm trước mỗi quyết định cho vay.
Chính sách nhân sự: Ngân hàng cần có sự đầu tư quan tâm thường xuyên đến
đội ngũ cán bộ điều hành và trực tiếp làm công tác tín dụng


IX

Hoàn thiện thủ tục kiểm soát
Thủ tục KSNB nhằm tăng cường kiểm soát rủi ro tín dụng sẽ được phát huy
khi BIDV và Chi nhánh có các chính sách hợp lý. Định hướng nâng cao chất lượng
tín dụng mỗi giai đoạn sẽ là kim chỉ nam cho việc đề ra và thực hiện các chiến lược
cụ thể thông qua một loạt các giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại mỗi ngân
hàng.
- Tại Hội sở chính cần kiểm soát giới hạn tín dụng theo ngành nghề, lĩnh
vực. Hội sở chính cần giao kế hoạch tăng trưởng và mức phán quyết tín dụng cho
từng chi nhánh gắn với đặc điểm khách hàng và chất lượng tín dụng của chi nhánh
dựa theo tiêu chí chất lượng: nợ xấu, nợ nhóm 2, nợ cơ cấu, nợ treo…
Hội sở chính cần tăng cường công tác kiểm tra giám sát tín dụng thông qua
phân hệ tín dụng, đây là công cụ hữu hiệu trong kiểm tra giám sát hiện nay.

thường xuyên và đa dạng các nguồn thông tin trong nội bộ, cung cấp nhanh chóng,
thuận tiện cho việc xét duyệt, quản lý khoản vay.
- Giao cho Phòng Quản lý rủi ro đầu mối thu thập, xử lý, phân tích thông tin.
Việc trao đổi thông tin với các bộ phận trong Ngân hàng phải diễn ra thường xuyên
và hai chiều.
Để đứng vững trong cạnh tranh, đảm bảo khả năng hoà nhập với ngân hàng
quốc tế trong mọi lĩnh vực như cung cấp và tiếp nhận, xử lý thông tin ngân hàng,
thông tin thương mại, kinh tế, tham gia vào các thị trường tài chính trong khu vực,
Ngân hàng nhất thiết phải tiến hành đổi mới, hiện đại hoá công nghệ ngân hàng.


XI

Dưới giác độ thẩm định dự án và quản lý tín dụng, trang thiết bị công nghệ tiên tiến
sẽ đẩy nhanh quá trình thao tác cũng như tăng tính chính xác trong việc khai thác,
xử lý và lưu trữ thông tin dữ liệu, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Trên cơ sở các biện pháp đã đề xuất, Luận văn đã đưa ra một số kiến nghị để
thực hiện giải pháp hoàn thiện hệ thống KSNB tại Chi nhánh Ngân hàng ĐT&PT
Bắc Hà Nội:
Hoạt động của Chi nhánh Bắc Hà Nội nói chung, hoạt động tín dụng nói
riêng không thể tách rời khỏi hoạt động của Hệ thống Ngân hàng ĐT&PT Việt
Nam. Vì vậy để nâng cao chất lượng tín dụng tại Chi nhánh một vấn đề quan trọng
là phải có sự chỉ đạo sát sao của BIDV trong việc định hướng tín dụng, chỉ đạo kế
hoạch kinh doanh, hỗ trợ đào tạo, xây dựng cơ chế chính sách liên quan…nhằm
thúc đẩy tăng trưởng tín dụng một cách an toàn, hiệu quả
Kiểm soát chặt chẽ việc cấp tín dụng cho khách hàng gắn với huy động vốn
và sử dụng dịch vụ của Chi nhánh:
Các phòng QHKH, phòng Giao dịch thực hiện cho vay theo lãi suất thỏa
thuận áp dụng cơ chế cho vay thông thường tuân thủ các quy định hiện hành của
pháp luật, của BIDV và các chỉ đạo về lãi suất cho vay trong từng thời kỳ. Phòng