ĐỀ TÀI
“Nghiên cứu tâm lý lứa tuổi học sinh THPT và
hướng ứng dụng trong viết báo và tổ chức của một số
ấn phẩm dành cho học sinh tại Việt Nam”

1


Lời mở đầu
Báo chí nói riêng và tất cả các ngành đều có một mục đích là hướng tới
phục vụ cho lợi ích của con người. Hơn nữa khi muốn đưa ra một sản
phẩm, một thương hiệu mới thì điều đầu tiên mà các nhà sản xuất, phân
phối đều chú ý tới việc nghiên cứu đối tượng mình phục vụ, đối tượng tác
động và ảnh hưởng. Do đó việc tiếp cận ở góc độ con người luôn được
chú ý.
Nghiên cứu con người và nghiên cứu tâm lý con người là một trong
những vấn đề đã được hình thành từ rất lâu, đặc biệt đối với báo chí thì
việc nghiên cứu tâm lý để có hướng tiếp cận công chúng, độc giả là một
việc làm hết sức được quan tâm.
Bất cứ một tòa soạn nào cũng đều đặt mục đích hướng đến công chúng
của mình, vì chỉ có điều đó thì tòa soạn mới có thể tồn tại được. Các tác
phẩm báo chí được viết ra đều nhằm mục đích thông tin cho người đọc,
những tin tức nóng mang tính thời sự là điều mà độc giả mong được đón
nhận. Do đó, việc nghiên cứu tâm lý công chúng để có hướng điều chỉnh
sản phẩm báo chí của tòa soạn báo là điều cần thiết để phát triển một sản
phẩm báo chí.

2


Đề tài: Nghiên cứu tâm lý lứa tuổi học sinh THPT và hướng ứng

Sự phát triển thể chất đã bước vào thời kỳ phát triển bình thường, hài
hòa, cân đối. Ở tuổi đầu thanh niên, học sinh THPT vẫn còn tính dễ bị
kích thích và sự biểu hiện giống như lứa tuổi thiếu niên. Tuy nhiên tính
dễ bị kích thích ở tuổi thanh iên không phải chỉ do nguyên nhân sinh lý
như lứa tuổi thiếu niên mà nó còn do cách sống của cá nhân ở độ tuổi này
như (hút thuốc lá, không giữ điều độ trong học tập, lao động, vui chơi…)
Nhìn chung lứa tuổi THPT có sức khỏe và sức chịu đựng tốt hơn tuổi
thiếu niên. Sự phát triển của thể chất lứa tuổi này sẽ có ảnh hưởng nhất
định đến tâm lý và nhân cách cũng như ảnh hưởng tới những lựa chọn
trong cuộc sống.
b. Điều kiện sống và hoạt động
+ Vị trí trong gia đình
Trong gia đình, lứa tuổi THPT đã có nhiều quyền lợi và trách nhiệm
như người lớn. Cha mẹ bắt đầu trao đổi với con cái ở lứa tuổi này về một
số vấn đề quan trọng trong gia đình. Học sinh lứa tuổi này bắt đầu quan
tâm đến nề nếp, lối sống, sinh hoạt và điều kiện kinh tế của gia đình. Đây
là lứa tuổi vừa học tập vừa lao động.
+ Vị trí trong nhà trường
Ở nhà trường, học tập vẫn là chủ đạo nhưng tính chất và mức độ thì
cao hơn lứa tuổi thiếu niên. Lứa tuổi này đòi hỏi tính tự giác và độc lập
hơn. Trong giai đoạn này, nhà trường có vị trí quan trọng, đây là nơi
không chỉ trang bị tri thức mà còn tác động hình thành thế giới quan và
nhân sinh quan cho mỗi học sinh.
+ Vị trí ngoài xã hội

4


Hoạt động xã hội của thiếu niên thường mang tính chất nội bộ của nhà
trường. Đối với lứa tuổi THPT lại khác, hoạt động lúc này đã vượt ra

Trí nhớ cũng phát triển rõ rệt, học sinh đã biết sử dụng nhiều phương
pháp ghi nhớ chứ không chỉ ghi nhớ một cách máy móc (học thuộc). Sự
chú ý của học sinh THPT cũng phát triển. Ví dụ học sinh có thể tập trung
chú ý vào tài liệu mà mình không hứng thú nhưng hiểu được ý nghĩa
quan trọng của nó.
Hoạt động tư duy của học sinh THPT phát triển mạnh, ở thời kỳ này
học sinh đã có khả năng tư duy lý luận, trừu tượng một cách độc lập và
sáng tạo. Những năng lực như phân tích, so sánh, tổng hợp cũng phát
triển.
Tóm lại, hoạt động nhận thức của lứa tuổi học sinh THPT đã phát triên
ở mức độ cao, có khả năng nhận thức vấn đề một cách đúng đắn và sâu
sắc. Khả năng tư duy và nhận thức cũng sẽ dần được hoàn thiện trong quá
trình học tập và rèn luyện cá nhân.
2. Những đặc điểm nhân cách chủ yếu của học sinh THPT
a. Sự phát triển của tự ý thức
Sự tự ý thức là một đặc điểm nổi bật trong sự phát triển nhân cách của
học sinh trung học phổ thông, nó có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển
tâm lý của lứa tuổi này.
Sự tự ý thức của học sinh THPT được biểu hiện ở nhu cầu tìm hiểu và
tự đánh giá những đặc điểm tâm lý của mình theo các chuẩn mực đạo đức
của xã hội, theo quan điểm về mục đích cuộc sống. Điều này khiến học
sinh quan tâm sâu sắc tới đời sống tâm lý, những phẩm chất nhân cách và
năng lực riêng, cũng như tự đánh giá khả năng của mình.
Giai đoạn này, học sinh không chỉ tự ý thức về cái tôi của mình mà
cong nhận thức vị trí của mình trong tương lai. Xuất hiện khuynh hướng
phân tích và tự đánh giá bản thân mình một cách độc lập. Học sinh THPT
6


có nguyện vọng thể hiện cá tính của mình trước mọi người một cách độc