i
PHẦN MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài
Từ xa xưa trong lịch sử nhân loại, Du lịch đã được coi như như một sở
thích, một nhu cầu khách quan của con người. Ngày nay, các nước trên thế giới
đã coi du lịch không chỉ là một ngành kinh tế quan trọng mang lại hiệu quả kinh
tế cao mà còn là một nhu cầu không thể thiếu được trong đời sống văn hoá - xã
hội, đặc biệt là các nước có nền kinh tế phát triển, các nước đang tiến hành công
nghiệp hoá với việc mở mang đô thị hoá.
Trong những năm qua, trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế kinh tế Thủ
đô Hà Nội cùng cả nước đạt được nhiều chuyển biến tích cực. Đặc biệt, ngành
du lịch đã phát triển rất nhanh và trở thành một ngành kinh tế quan trọng góp
phần tích cực vào sự tăng trưởng kinh tế của thủ đô. Hà Nội còn là một trung
tâm du lịch có sức hấp dẫn của cả nước. Trước yêu cầu ngày một tăng của
lượng khách quốc tế cũng như khách trong nước, nhiệm vụ đặt ra là phải nghiên
cứu đánh giá thực trạng, đưa ra các giải pháp khai thác có hiệu quả tiềm năng
du lịch của Hà Nội. Từ đó đặt ra vấn đề là cần phải làm gì để có thể phát triển
du lịch Hà Nội sao cho tương xứng với vị trí, vai trò to lớn của nó trong thời kỳ
hội nhập quốc tế.
Đã có nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến sự phát triển của du lịch Hà
Nội nhưng chưa có công trình nào đề cập một cách toàn diện và đầy đủ sự phát
triển du lịch Hà Nội trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế. Đó chính là lý do
học viên chọn đề tài nghiên cứu: "Phát triển du lịch Hà Nội trong hội nhập
kinh tế quốc tế. Kinh nghiệm và giải pháp” làm nội dung nghiên cứu
2. Mục tiêu nghiên cứu.
Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về vai trò của du lịch
trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.
iii
CHƢƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VÀ KINH NGHIỆM
THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG DU LỊCH TRONG HỘI NHẬP
KINH TẾ QUỐC TẾ
1.1 Những vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động du lịch trong hội
nhập kinh tế quốc tế
1.1.1. Khái niệm du lịch
Du lịch là một ngành kinh doanh bao gồm các hoạt động tổ chức hướng
dẫn du lịch, sản xuất, trao đổi hàng hoá dịch vụ của những doanh nghiệp nhằm
đáp ứng các nhu cầu về đi lại, ăn uống, lưu trú, tham quan, giải trí, tìm hiểu và
các nhu cầu của khách du lịch. Các hoạt động đó phải đem lại lợi ích kinh tế
chính trị - xã hội thiết thực cho nước làm du lịch và cho bản thân doanh nghiệp
1.1.2. Các loại hình du lịch:
Hoạt động du lịch có thể phân thành các nhóm tuỳ thuộc tiêu chí đưa ra.
Hiện nay, đa số các chuyên gia về du lịchViệt Nam phân chia các loại hình du
lịch theo các tiêu chí cơ bản dưới đây : Phân loại theo môi trường tự nhiên ,
theo mục đích chuyến đi, theo lãnh thổ hoạt động, theo đặc điểm địa lý của
điểm du lịch, theo phương tiện giao thông, theo loại hình lưu trú, theo hình thức
tổ chức, theo độ daì chuyến đi, và theo phương thức hợp đồng
1.1.3. Các nhân tố ảnh hƣởng đến sự hình thành và phát triển du lịch
Du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp, quá trình phục vụ nhu cầu của
khách du lịch có sự tham gia của nhiều ngành khác nhau, do vậy sự hình thành
và phát triển du lịch chịu sự tác động, chi phối của nhiều nhân tố, khách quan lẫn
chủ quan, trực tiếp hay gián tiếp. các nhân tố ảnh hưởng đến du lịch bao gồm.
- Tài nguyên du lịch
- Các nhân tố kinh tế - chính trị - xã hội
Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm du lịch của cả nước. Sau khi Việt Nam
gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), du lịch Thành phố đã có những
chuyển biến rõ rệt đó là.
- Công tác cải cách hành chính, tạo môi trường kinh doanh lành ma ̣nh.
- Thành phố tập trung đào tạo, phát triển nguồn nhân lực.
- Tăng cường công tác tuyên truyề n quảng bá trong đó.
Thành phố Đà Nẵng
Là thành phố có nhiều tiềm năng và điều kiện để phát triển du lịch. Với
lợi thế về cảng biển và sân bay quốc tế hành phố đà nẵng. Đà Nẵng đã thực hiện.
- Tập trung đầu tư phát triển du lịch một cách đồng bộ, có trọng điểm.
- Xây dựng chiến lược phát triển du lịch Đà Nẵng đến năm 2010.
- Tập trung xây dựng sản phẩm chủ lực của Đà Nẵng.
- Hình thành các trung tâm mua sắm, bán hàng lưu niệm hiện đại.
v
CHƢƠNG 2
THỰC TRẠNG NGÀNH DU LỊCH HÀ NỘI TRONG THỜI
KỲ HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
2.1.Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hoá và những lợi thế của
du lịch Hà Nội
2.1.1 Điều kiện tự nhiên:
- Vị trí địa lý
Hà Nội nằm ở trung tâm đồng bằng Châu thổ sông Hồng có toạ độ địa lý
là 20025’ đến 21023’ vĩ độ Bắc và 105015’ đến 106003’ kinh độ Đông, phía Bắc
giáp Thái Nguyên, phía Nam giáp tỉnh Hà Nam , phía Đông và Đông Nam giáp
tỉnh Bắc Ninh và Hưng Yên, phía Tây giáp tỉnh Vĩnh Phúc.
Hiện nay vào ngày 1-8-2008 ,thủ tướng đã chính thức ký quyết định mở
rộng thủ đô Hà Nội bao gồm ranh giới TP.Hà Nội hiện tại, Hà Nội bây giờ có
thuật sân khấu truyền thống (các nhà hát chèo, tuồng, cải lương và các nhà hát
kịch nói hiện đại).
2.2. Thực trạng phát triển du lịch Hà Nội trong thời kỳ hội nhập kinh tế
quốc tế
2.2.1. Chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà Nước và của Hà Nội về phát
triển du lịch trong hội nhập kinh tế quốc tế
* Chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà Nước
Trong những năm qua, Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương ,chính
sách, quy chế để phát triển kinh tế ngoại nói chung và du lịch riêng đó là :
- Kiện toàn và đổi mới tổ chức,
- Đa dạng hoá các thành phần kinh tế tham gia kinh doanh du lịch:
- Đầu tư xây dựng CSHT: CSHT
- Bảo vệ, tôn tạo TNDL và môi trường tự nhiên:
- Đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ:
* Chủ trương, chính sách của Hà Nội về phát triển du lịch trong hội
nhập kinh tế quốc tế
- Công tác xúc tiến, quảng bá du lịch trong nước
- Công tác xúc tiến, tuyên truyền, quảng bá du lịch quốc tế:
- Thực hiện công tác đào tạo nguồn nhân lực hỗ trợ các doanh nghiệp
- Xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng du lịch
- Nâng cao chất lượng các chương trình du lịch
2.2.2. Khái quát hoạt động du lịch Hà nội trước năm 2000
Lượng khách quốc tế đến Hà Nội có tốc độ tăng định gốc rất cao, năm 2000
so với năm 1990 tăng 710,4%. Tốc độ phát triển bình quân hàng năm giai đoạn
vii
1990-2000 là 16,51%, cao hơn tốc độ phát triển trung bình của cả nước
(12,65%). Do các tác động khách quan nên lượng khách quốc tế đến Hà Nội
viii
Khách du lịch nội địa đến Hà Nội có mức tăng trưởng cao, tốc độ tăng
trưởng trung bình thời kỳ 2000-2007 là 37,88%/năm. Khách du lịch nội địa là cư
dân của 64 tỉnh thành tới Thủ đô, hình thức chủ yếu là đi theo các chuyến đi
- Lƣợng khách du lịch từ Hà Nội đến các địa phƣơng khác
Do kinh tế phát triển, trình độ dân trí được nâng cao, tốc độ đô thị hoá
nhanh, tăng dân số cơ học lớn, môi trường bị ô nhiễm. Hà Nội lại là nơi tập trung
nhiều cơ quan, tổ chức nên nhu cầu du lịch của cư dân Hà Nội đến các điểm du
lịch trong nước ngày càng tăng. Tốc độ tăng trưởng trung bình 22,78%/năm. Đối
với cư dân Hà Nội đi du lịch tập trung khó rõ nét theo mùa: mùa du lịch lễ hội
(tập trung vào các tháng 12-2 dương lịch hàng năm) và mùa du lịch nghỉ biển
(tập trung vào các tháng 6-8 dương lịch hàng năm)
- Doanh thu du lịch Hà Nội tăng lên qua các năm
Mặc dù bối cảnh thị trường có nhiều biến động bất lợi: khủng hoảng tài
chính khủng bố gia tăng, giá cả đặc biệt là giá dầu tăng…nhưng doanh thu du
lịch Hà Nội vẫn tăng đều qua các năm, tốc độ tăng trưởng doanh thu bình quân
hàng năm giai đoạn 2000-2007 đạt 32,84%.
Đánh giá về thành tựu và hạn chế của du lịch Hà Nội trong hội nhập
kinh tế quốc tế 2000-2007
Thành công
Ngành du lịch Hà Nội đã đạt hiệu quả kinh tế xã hội, thể hiện vai trò của
ngành kinh tế quan trọng. Cùng với sự tăng trưởng nhanh chóng, Du lịch Thủ đô
đã phát triển theo đúng định hướng : bền vững, giữ gìn được truyền thống văn
hóa lịch sử, môi trường, đảm bảo an ninh trật tự xã hội. Hệ thống cơ sở vật chất
kỹ thuật đã được nâng cấp và hoàn thiện, chất lượng dịch vụ được cải tiến, nhiều
chương trình du lịch mới ra đời, môi trường du lịch ngày càng được cải thiện.
- Đóng góp phát triển kinh tế-xã hội
+ Đóng góp ngân sách
số lượng nhưng chất lượng phục vụ còn yếu. Hệ thống xe buýt chưa thuận tiện
như ở các nước trong khu vực. Một số tuyến đường có quy định bất hợp lý về tốc
độ khiến tăng thời gian đi lại, gây mệt mỏi cho khách.
- Kết cấu hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông, đường xá, bến bãi kém nên
kéo dài thời gian đi trên đường của khách, giảm sự hấp dẫn.
- Hà Nội rất thiếu các trung tâm hội nghị hội thảo lớn phục vụ du khách nói
chung và du lịch hội nghị hội thảo nói riêng.
- Xuất nhập cảnh : chưa thuận lợi so với các quốc gia trong khu vực,
- Môi trường nhiều nơi chưa được chú ý, ô nhiễm ngày càng cao,.
-Thuế nhập khẩu phương tiện vận chuyển của Việt nam cao nhất khu vực
Đông Nam Á khiến giá thành cho việc vận chuyển cao, đẩy giá đi du lịch Việt
Nam cao hơn các nước trong khu vực…
Nguyên Nhân.
- Các Doanh nghiệp Du lịch Hà Nội vừa mới chuyển sang cơ chế mới,
hoạt động khó hiệu quả ngay, làm cho khả năng tăng cao hiệu quả kinh tế là khó
khăn.
x
- Công tác hậu kiểm đối với các doanh nghiệp thành lập theo Luật doanh
nghiệp còn bất cập, làm cho môi trường kinh doanh du lịch bị tổn hại
- Chưa có cơ chế hữu hiệu khai thác các tiềm năng du lịch của thủ đô
- Phản ứng của doanh nghiệp trên thị trường chưa thật mau lẹ,
- Giá đi du lịch Việt Nam cao so với các nước khác do giá đầu vào cao.
- Hình ảnh về Hà Nội – Việt Nam tuy xuất hiện nhưng chưa nhiều , chưa
mang tính chuyên nghiệp và gây ấn tượng mạnh trên các phim, ảnh và các ấn
phẩm quảng cáo của các cơ quan thông tin đại chúng và các hãng du lịch nước
ngoài.
2.3. Bài học kinh nghiệm về thực tiễn du lịch Hà Nội trong hội
quốc tế
Hà Nội có nhiều lợi thế về vị trí, tiềm năng phát triển du lịch. Chính vì
vậy trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của thành phố đến năm 2010 có
chủ trương: Đưa ngành du lịch thủ đô xứng đáng với vị trí là một trung tâm du
lịch lớn của cả nước, trở thành ngành kinh tế quan trọng trong thập niên đầu của
thế kỷ 21.
Hội nhập du lịch của Hà nội trong ASEAN
Mục tiêu chung của tất cả các nước thành viên ASEAN trong lĩnh vực du
lịch là phát triển ASEAN thành một điểm du lịch chung có khả năng cạnh tranh
trên thế giới trên cơ sở kết hợp các thế mạnh của từng thành viên, phát triển du
lịch bền vững, tạo điều kiện tự do hóa đi lại trong khu vực, thủ đô các nước
Hội nhập du lịch của Hà Nội trong APEC
Sau khi trở thành thành viên chính thức của APEC vào tháng 11/1998,
Việt Nam đã tích cực tham gia các phiên họp Nhóm công tác về du lịch APEC,
Hội nghị Bộ trưởng du lịch APEC tại Hà Nội đã xây dựng Kế hoạch hành động
quốc gia (IAP) về du lịch, trong đó tập trung vào minh bạch hoá chính sách liên
quan đến thương mại dịch vụ du lịch, và có những cam kết cụ thể về mức độ
mở cửa thị trường du lịch cho Hà Nội
Cam kết về dịch vụ du lịch của Hà Nội trong Hiệp định Thƣơng Mại
Việt Nam-Hoa Kỳ
Việt Nam đưa đưa ra cam kết hai lĩnh vực dịch vụ lớn, trên cơ sở nội dung
cam kết du lịch trong Hiệp định thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ, cụ thể là:
- Dịch vụ khách sạn, nhà hàng.
- Dịch vụ lữ hàng, điều hành tour.
Cam kết của dịch vụ du lịch Hà Nội trong đàm phán gia nhập WTO
xii
- Dịch vụ khách sạn, nhà hàng: Du lịch Hà Nội chủ trương mở cửa thị
3.3.2. Những giải pháp với các doanh nghiệp
Đối với doanh nghiệp lữ hành
xiii
- Đầu tư phát triển nguồn nhân lực
- Công tác marketing luôn được coi trọng
Đối với Khách sạn và cơ sở lƣu trú
- Nâng cao chất lượng dịch vụ
- Chú ý hoạt động xúc tiến du lịch
3.4. Những kiến nghị:
3.4.1. Với thành phố:
- Đề nghị các cấp chính quyền, các ngành duy trì môi trường văn hoá, văn
minh du lịch trên phạm vi toàn thành phố.
- Tạo điều kiện cho công tác tuyên truyền quảng bá du lịch :
- Đề nghị Thành phố chỉ đạo thực hiện công tác quy hoạch chi tiết hệ
thống cơ sở lưu trú trên địa bàn Hà Nội đến năm 2010.
- Phát triển du lịch cần phải giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc Việt Nam,
cũng như những nét văn hoá đặc trưng của Thủ đô Hà Nội.
- Phải nhanh chóng hoàn thiện quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Hà
Nội từ nay đến năm 2010,
- Kiên quyết cổ phần hoá một số khách sạn,
- Tăng cường liên doanh trong và ngoài nước
- Hình thành một số đường phố văn hoá du lịch như phố cổ đi bộ
3.4.2. Kiến nghị với Tổng cục du lịch và sở du lịch Hà Nội
- Đề nghị Sở du lịch và Tổng cục Du lịch tiếp tục tăng cường quan
tâm,chỉ đạo đối với Du lịch Hà Nội.
- Nhà nước cần nhất quán chủ trương vĩ mô về mở cửa, hoà nhập với nền
3. Đã làm rõ phương hướng và những cam kết quốc tế về phát triển du
lịch trong hội nhập Kinh tế quốc tế. Trên cơ sở đó, luận văn đã đề xuất những
giải pháp chủ yếu về đẩy mạnh phát triển du lịch Hà Nội hiện nay. Luận văn
cũng có một số kiến nghị với Nhà nước ,Tổng cục du lịch , sở du lịch Hà Nội và
các công ty du lịch nhằm tăng thêm tính khả thi của các giải pháp thúc đẩy phát
triển du lịch Hà Nội trong hội nhập Kinh tế quốc tế.