ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
---------------------------------

NGUYỄN THỊ TUYẾT

VAI TRÒ CỦA NHÂN VIÊN CÔNG TÁC XÃ HỘI
VỚI NGƢỜI CAO TUỔI TẠI CỘNG ĐỒNG
(Nghiên cứu trường hợp tại Thị trấn Neo,
huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang)

LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI

Hà Nội – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
---------------------------------

NGUYỄN THỊ TUYẾT

VAI TRÒ CỦA NHÂN VIÊN CÔNG TÁC XÃ HỘI
VỚI NGƢỜI CAO TUỔI TẠI CỘNG ĐỒNG
(Nghiên cứu trường hợp tại Thị trấn Neo,
huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang)

Chuyên ngành: Công tác xã hội
Mã số: 60 90 01 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI


Người cao tuổi Thị trấn Neo, đã hết lòng giúp đỡ tôi trong quá trình điều tra, phỏng
vấn để thu thập thông tin hoàn thiện luận văn, và lời cảm ơn đến các cơ quan đoàn
thể Thị trấn Neo, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang.
Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn đến gia đình, bạn bè thân hữu và đồng
nghiệp đã giúp đỡ, động viên tinh thần và tạo điều kiện trong suốt quá trình nghiên
cứu.
Do trình độ bản thân vẫn còn nhiều hạn chế nên luận văn khó tránh khỏi
những thiếu sót, kính mong nhận được sự quan tâm, đánh giá, góp ý của các thầy
cô giáo, bạn bè và những người quan tâm đến vấn đề này để tôi có thể rút kinh
nghiệm và hoàn thiện tốt hơn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn tất cả sự giúp đỡ quý báu đó!
Hà Nội, ngày 08 tháng 07 năm 2015
Tác giả

Nguyễn Thị Tuyết


MỤC LỤC
Phần 1. MỞ ĐẦU .......................................... Error! Bookmark not defined.
1. Lý do chọn đề tài ......................................... Error! Bookmark not defined.
2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu ..................... Error! Bookmark not defined.
3. Ý nghĩa của nghiên cứu .............................. Error! Bookmark not defined.
4. Câu hỏi nghiên cứu ..................................... Error! Bookmark not defined.
5. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.............. Error! Bookmark not defined.
6. Giả thuyết nghiên cứu ................................. Error! Bookmark not defined.
7. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu ............ Error! Bookmark not defined.
8. Phƣơng pháp nghiên cứu ............................ Error! Bookmark not defined.
9. Phạm vi nghiên cứu..................................... Error! Bookmark not defined.
Phần 2. NỘI DUNG CHÍNH ........................ Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU

2.1.4. Mô hình gia đình người cao tuổi .......... Error! Bookmark not defined.
2.1.5. Trình độ học vấn ................................... Error! Bookmark not defined.
2.1.6. Cơ cấu người cao tuổi phân theo trình độ chuyên mônError!

Bookmark

not defined.
2.2. Đánh giá thực trạng chất lƣợng chăm sóc và nhu cầu hỗ trợ của ngƣời cao tuổi
tại Thị trấn Neo – huyện Yên Dũng – tỉnh Bắc Giang.Error!

Bookmark

defined.
2.2.1. Sức khỏe và nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi ........ Error!
Bookmark not defined.
2.2.2. Hoạt động lao động và nhu cầu lao động của người cao tuổi ...... Error!
Bookmark not defined.

not


2.2.3. Quan hệ xã hội và nhu cầu được quan tâm, tôn trọngError! Bookmark not
defined.
2.2.4. Hoạt động văn hóa – xã hội và nhu cầu tham gia của người cao tuổi... Error!
Bookmark not defined.
2.2.5. Hỗ trợ người cao tuổi của cán bộ xã hội và chính quyền địa phương ... Error!
Bookmark not defined.
2.2.6. Phát huy vị trí, vai trò của người cao tuổiError! Bookmark not defined.
2.2.7. Mong muốn, nguyện vọng của người cao tuổiError!


TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 11
PHỤC LỤC .................................................... Error! Bookmark not defined.


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

CTXH

Công tác xã hội

NCT

Ngƣời cao tuổi

NXB

Nhà xuất bản

PVS

Phỏng vấn sâu

TDTT

Thể dục thể thao

UBND

Ủy ban nhân dân



not

defined.
Bảng 2.16. Số lƣợng hội/ đoàn thể/câu lạc bộ NCT tham giaError! Bookmark not
defined.
Bảng 2.17. Lợi ích tham gia các hoạt động xã hộiError! Bookmark not defined.
Bảng 2.18. Hỗ trợ của chính quyền địa phƣơngError! Bookmark not defined.


Bảng 2.19. Hỗ trợ của cán bộ xã hội về chăm sóc sức khỏeError! Bookmark not
defined.
Bảng 2.20. Hỗ trợ tâm lý của cán bộ xã hội ... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.21. Hỗ trợ kinh tế của cán bộ xã hội... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.22. Mức độ hỗ trợ của cán bộ xã hội, chính quyền địa phƣơng .. Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.23. Đánh giá của NCT về vai trò hỗ trợ của cán bộ xã hội, chính quyền địa
phƣơng ............................................................ Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.24. Vị trí, vai trò của NCT trong gia đìnhError! Bookmark not defined.
Bảng 2.25. Hoạt động xã hội của NCT ........... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.26. Mong muốn/nguyện vọng của NCTError! Bookmark not defined.
DANH MỤC SƠ ĐỒ - BIỂU ĐỒ
Sơ đồ 1.1. Hệ thống thứ bậc nhu cầu của Abraham MaslowError! Bookmark not
defined.
Biểu đồ 2.1. Tình trạng sức khỏe của NCT chia theo nhóm tuổiError! Bookmark
not defined.
Biểu đồ 2.2. Mức độ quan tâm của ngƣời thân đối với NCTError! Bookmark not
defined.
Biểu đồ 2.3. Mức độ chi phí của NCT từ thu nhập hàng thángError!


10.Bùi Thế Cƣờng (2005), Trong miền anh sinh xã hội: Nghiên cứu về tuổi già
Việt Nam, Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
11. Bùi Thế Cƣờng (2005), Nghiên cứu phúc lợi xã hội: Nhìn lại một chặng đường
- (Trƣờng hợp một chƣơng trình nghiên cứu và triển khai) thuộc Chƣơng trình
nghiên cứu phúc lợi xã hội của Viện xã hội học, Tạp chí Xã hội học, số 4 (92),
tr.13 – 25.
12. Bùi Thế Cƣờng, Đặng Thị Việt Phƣơng, Trịnh Huy Hóa dịch (2012), Từ điển
XHH Oxford, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
13.Nguyễn Xuân Cƣờng, Lê Trung Sơn (2003), Thực trạng người cao tuổi và giải
pháp nâng cao chất lượng chăm sóc người cao tuổi ở Hà Tây, Tạp chí dân số
và phát triển, số 3, 2004, tr. 30 – 36.
14. Phạm Tất Dong, Lê Ngọc Hùng (2001), Xã hội học, NXB Đại học quốc gia Hà
Nội, Hà Nội.
15. Đàm Hữu Đắc, Phạm Huy Thụ, Hoàng Thị Việt Phƣơng (2013), Tài liệu tập
huấn công tác Hội Người cao tuổi năm 2013, NXB Lao động.
16. Trần Thị Minh Đức, Giáo trình tham vấn tâm lý, NXB Đại học quốc gia Hà
Nội.
17. Nguyễn Ý Đức, Vấn đề người cao tuổi, NXB Văn hóa Thông tin, Hà Nội.
18. Trƣơng Thị Khánh Hà (2013), Giáo trình tâm lý học phát triển, NXB Đại học
Quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
19.Lê Đức Hinh - Chủ tịch Hội Thần kinh học Việt Nam, Vấn đề tâm lý xã hội của
tuổi già.


20. Nguyễn Thị Kim Hoa (Chủ biên, 2013), Giáo trình công tác xã hội với người
cao tuổi, Hà Nội.
21.Phạm Vũ Hoàng (2013), Một số giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc người
cao tuổi Việt Nam, Luận án Tiến sĩ kinh tế.
22. Hội thảo “Già hóa dân số và định hướng xây dựng Chương trình Hành động
Quốc gia vì Người cao tuổi Việt Nam giai đoạn 2012-2020”, 20/9/2011.

nữ, Hà Nội.
36. Nguyễn An Lịch (Chủ biên, 2013), Giáo trình nhập môn công tác xã hội, NXB
Lao động, Hà Nội.
37. Nguyễn Kim Liên (2008), Giáo trình phát triển cộng đồng, NXB Lao động, Hà
Nội.
38. Đặng Vũ Cảnh Linh (2009), Nghiên cứu một số đặc trưng của người cao tuổi
Việt Nam và đánh giá mô hình chăm sóc NCT đang áp dụng, NXB Dân trí, Hà
Nội.
39. Bùi Xuân Mỹ, Phạm Minh Thảo (2005), Bách khoa người cao tuổi, NXB Từ
điển Bách khoa.
40.Trịnh Thị Nguyệt (2014), Tìm hiểu hoạt động chăm sóc, hỗ trợ cho người cao
tuổi tại các trung tâm chăm sóc tập trung trên địa bàn Hà Nội - (Nghiên cứu
trƣờng hợp tại Trung tâm bảo trợ xã hội 3 và Trung tâm chăm sóc ngƣời cao
tuổi Thiên Đức), Luận văn Thạc sĩ Công tác xã hội.
41. Nguyễn Hữu Nhân (2004), Phát triển cộng đồng, NXB Đại học Quốc gia Hà
Nội, Hà Nội.
42. Nguyễn Thị Hồng Nhung (2013), “Vai trò của câu lạc bộ giáo dục chăm sóc
sức khỏe dành cho người cao tuổi tại cộng đồng” - (Nghiên cứu trƣờng hợp


Chi hội giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Đông A- Nam Định), Luận văn
Thạc sĩ Xã hội học.
43. Nguyễn Văn Nhƣơng (2004), Cẩm nang chăm sóc sức khoẻ người cao tuổi,
NXB Thanh Niên.
44. Quỹ dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA), Già hóa dân số và người cao tuổi ở Việt
Nam: Thực trạng, dự báo và một số khuyến nghị chính sách, 7/2011.
45. Quỹ dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA), New York và Tổ chức Hỗ trợ Ngƣời
cao tuổi quốc tế (HelpAge International), Già hóa trong Thế kỷ 21: Thành tựu
và Thách thức, 2012.
46. Lê Thanh Sơn, Phan Lê Thu Hằng (2004), Thực trạng người cao tuổi tại Hà

58. Viện nghiên cứu Ngƣời cao tuổi Việt Nam, Thực trạng người cao tuổi Việt
Nam nhằm phát huy tài năng và trí tuệ của họ trong sự nghiệp công nghiệp
hóa, hiện đại hóa 2002-2003.
Tài liệu tiếng nƣớc ngoài
59. Annette L. Fitzpatrick, Neil R. Powe, Lawton S. Cooper, Diane G. Ives, MPH,
and John A. Robbins, Barriers to Health Care Access Among the Elderly and
Who Perceives Them, US National Library of Medicine National Institutes of
Health, 10/2004.
60. Chanitta

Soommaht,

Songkoon

Chantachon

and

Paiboon

Boonchai,

Developing Model of Health Care Management for the Elderly by Community
Participation in Isan.
61. Dean Blevins, Bridget Morton, and Rene McGovern, Evaluating a communitybased participatory research project for elderly mental healthcare in rural
America, US National Library of Medicine National Institutes of Health.


62. Melen R.McBride, Nancy Morioka.Douglas and Gwen Veo, Aging and health:
Asian and Pacific Islander American Elders, Stanford Geriatric Education