KỸ THUẬT TIÊM CẦM MÁU QUA NỘI SOI TRONG ĐIỀU TRỊ XUẤT
HUYẾT TIÊU HÓA DO LOÉT DẠ DÀY TÁ TRÀNG
1. ĐẠI CƯƠNG:
Tiêm cầm máu qua nội soi trong điều trị xuất huyết tiêu hóa( XHTH) do loét dạ dày tá tràng( DDTT) là một
phương pháp điều trị được ứng dụng rộng rãi tại Việt nam và trên thế giới vì có những ưu điểm như: dụng cụ
trang bị gọn nhẹ giá thành thấp và có hiệu quả cầm máu cao, ít biến chứng. Dung dịch Adrenalin dùng trong
tiêm cầm máu qua nội soi là loại có nồng độ 1/10.000. Liều Adrenalin 1/10.000 là không quá 20ml cho một
lần tiêm. Ngoài ra người ta còn sử dụng dung dịch ưu trương như Natriclorua 3% pha dung dịch Adrenalin
để kéo dài tác dụng của tại chỗ.
Cơ chế tác dụng:
Tác dụng sớm:
+ Chèn ép: Lượng dịch vào khối niêm mạc gây ra một khối choán chỗ trong mô, tạo hiệu quả chèn ép xung
quanh, góp phần giảm lượng máu đến và chảy ra ngoài mạch.
+ Co mạch: Adrenalin có tác dụng co mạch tại chỗ, làm giảm từ 30 75% lượng máu đến khu vực. Tác dụng
này kéo dài khoảng 2 giờ và có thể kiểm chứng được bằng mắt thường qua sự thay đổi màu sắc niêm mạc
sau khi tiêm. Ngoài ra Adrenalin còn kích thích ngưng tập tiểu cầu, tạo cục máu đông.
Tác dụng trễ: Gây xơ hóa, tác dụng này xảy ra chậm và từ từ.
2. CHỈ ĐỊNH:
XHTH do loét DDTT có hình ảnh ổ loét phân loại theo Forrest: Ia, Ib, Ila, IIb(Xin xem bảng phân loại
Forrest)
Chảy máu sau khi can thiệp bằng thủ thuật cắt polyp.
Bảng phân loại theo Forrest:
Loại
Hình ảnh đáy ổ loét
Ia
Ib
IIa
IIb
IIc
5. QUI TRÌNH THỦ THUẬT:
5.1. Dụng cụ và thuốc:
Máy nội soi có kênh thủ thuật 2.8 mm và nguồn sáng.
Kim chích 23G 5mm
Ống chích 10ml
Adrenalin 1/10.000: 12 ống
Dung dịch Natriclorua 3%
Blue methylen: 1 giọt
Cách pha dung dịch HSE: 10 ml dung dịch HSE = 1ml Adrenalin 1/10.000 + 9ml NACL 3%+ 1 giọt blue
methylen.
5.2. Nhân sự:
Bác sĩ nội soi: 01
Kỹ thuật viên: 02
Ekíp hồi sức hỗ trợ trong trường hợp bệnh nhân XHTH nặng có sốc, tut huyết áp, suy hô hấp hoặc có bệnh
nội khoa nặng đi kèm.
5.3. Chuẩn bị bệnh nhân:
Giải thích, ký cam kết.
Đánh giá tổng trạng bệnh nhân, chỉ định, chống chỉ định
Gây tê vùng hầu họng bằng Xylocain 2%
Tháo răng giả, rút ống mũi dạ dày nếu có
Đặt ngáng miệng bảo vệ máy soi
Bệnh nhân nằm nghiêng trái
5.4. Kỹ thuật chích:
Đặt máy nội soi, quan sát, bơm rửa nếu cần.
Xác định vị trí tổn thương, tiếp cận tổn thương, đưa kim vào đuổi khí và tiến hành chích.
Chích xung quanh và vào đáy ổ loét : 0,52 ml, tổng liều không chích quá 20ml