Giáo án vật lý 11 Ban cơ bản Năm học 2007-2008
Tiết1 Điện tích, định luật Cu lông

A.Mục tiêu bài học:
*Kiến thức:
-Ôn lại một số khái niệm đã học ở lớp dới và bổ sung thêm một số khái niệm mới : Hai loại
điện tích, lực tơng tác giữa hai điện tích điểm, ba cách nhiễm điện của các vật
-Hiểu đợc các khái niệm điện tích điểm, hằng số điện môi, làm quen với điện nghiệm. -
Nắm đợc phơng chiều và độ lớn của lực tơng tác giữa hai điện tích điểm trong chân không và trong
điện môi
* Kĩ năng:
-Sử dụng điện nghiệm
-Vận dụng đợc công thức xác định lực Cu lông, để xác định lực tơng tác giữa hai điện tích
điểm(trong chân không và trong điện môi)
-Biết cách biểu diễn lực tơng tác giữa các điện tích bằng vectơ lực và tìm lực tổng hợp của
nhiều điện tích điểm
B. Chuẩn bị:
1.Giáo viên :
-Thí nghiệm nhiễm điện của các vật
-Hình vẽ: 1.3; 1.4; 1.5
-Phiếu học tập
2.Học sinh:
-Xem lại khái niệm điện tích đã học ở THCS
C.Tổ chức các hoạt động dạy và học
Hoạt động 1 ( phút) ổn định tổ chức
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Báo cáo tình hình lớp -Kiểm tra tình hình học sinh
-Giới thiệu chơng trình
Hoạt động 2( phút) Tìm hiểu về hai loại điện tích
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK

- Đọc SGK -Yêu cầu HS đọc phần 2
GV nguyễn Công Nghĩa
1
Giáo án vật lý 11 Ban cơ bản Năm học 2007-2008
- Tìm hiểu định luật Culông
- Thảo luận nhóm về định luật Culông
- Trình bày nội dung định luật
- Nhận xét bạn trình bày
- Đọc SGK
- Tìm hiểu tơng tác giữa các điện tích trong
chất điện môi
- Thảo luận nhóm về tơng tác giữa các điện
tích trong chất điện môi
- Trình bày sự tơng tác giữa các điện tích
trong chất điện môi
- Trả lời C
2

- Đọc SGK
- Tìm hiểu công thức tổng quát xác định lực
Culông
- Trình bày công thức và nhận xét
- Trình bày ý nghĩa các đại lợng trong công
thức
- Nhận xét bạn trình bày
- Trình bày nội dung định luật
- Chú ý biểu diễn tơng tác giữa hai loại điện
tích
- Nhận xét trình bày của HS
- Yêu cầu HS đọc phần 3

B.Chuẩn bị:
1.Giáo viên:
- Thí nghiệm nhiễm điện của các vật
- Vẽ một số hình SGK lên bìa
- Phiếu học tập
2.Học sinh:
- Ôn lại bài trớc,chuẩn bị làm các thí nghiệm về nhiễm điện của các vật
C. Tổ chức các hoạt động dạy và học
Hoạt động 1 ( phút) ổn định tổ chức, kiểm tra bài cũ
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
GV nguyễn Công Nghĩa
2
Giáo án vật lý 11 Ban cơ bản Năm học 2007-2008
- Báo cáo tình hình lớp
- Trình bày câu trả lời về hai loại điện
tích,cách nhiễm điện cho các vật
- Nhận xét câu trả lời của bạn
- Yêu cầu HS cho biết tình hình của lớp
- Nêu câu hỏi
- Yêu cầu HS nhận xét câu trả lời
- Nhận xét câu trả lời của học sinh, cho điểm

Hoạt động 2( phút) Thuyết electron
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
- Đọc SGK
- Thảo luận nhóm
- Tìm hiểu nội dung cơ bản của thuyết
electron
- Trình bày nội dung của thuyết
- Nhận xét bạn trả lời

- Đọc SGK
- Thảo luận nhóm tìm hiểu cách giải thích -
Trình bày giải thích nhiễm điện do cọ xát -
Nhận xét bạn trả lời
- Đọc SGK
- Thảo luận nhóm tìm hiểu cách giải thích
- Trình bày giải thích nhiễm điện do tiếp xúc
- Nhận xét bạn trả lời
- Đọc SGK
- Thảo luận nhóm tìm hiểu cách giải thích
- Trình bày giải thích nhiễm điện do hởng ứng
- Nhận xét bạn trả lời
- Đọc SGK
- Thảo luận nóm tìm hiểu nội dung định luật
- Trình bày tìm hiểu nội dung định luật BTĐT
- Nhận xét bạn trả lời
- Yêu cầu học sinh đọc phần 3a
- Tổ chức hoạt động nhóm
- Yêu cầu giải thích hiện tợng nhiễm điện do
cọ xát
- Nhận xét trả lời của học sinh
- Yêu cầu học sinh đọc phần 3b
- Tổ chức hoạt động nhóm
- Yêu cầu giải thích hiện tợng nhiễm điện do
tiếp xúc
- Nhận xét trả lời của học sinh
- Yêu cầu học sinh đọc phần 3c
- Tổ chức hoạt động nhóm
- Yêu cầu giải thích hiện tợng nhiễm điện do
hởng ứng

+Nêu đợc khái niệm đờng sức điện và các đặc điểm của đờng sức điện
2.Kĩ năng:
+Xác định đợc vectơ cờng độ điện trờng tại mỗi điểm do điện tích điểm gây ra
+Vận dụng đợc quy tắc hình bình hành để tìm vectơ cờng độ điện trờng tổng hợp
+Giải đợc các bài tập về điện trờng
B. Chuẩn bị:
1.Giáo viên:
+Hình vẽ: 3.6 đến 3.9
+Thớc kẻ, phấn màu
2.Học sinh:
+Đọc trớc ở nhà
C.Tổ chức các hoạt động dạy và học
Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ
Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
+Trả lời câu hỏi 1
+Nhận xét câu trả lời của bạn
+Trả lời câu hỏi 2
+Nhận xét câu trả lời của bạn
+Trả lời câu hỏi 3
+Nhận xét câu trả lời của bạn
Giáo viên nêu câu hỏi:
1/+Nêu cấu tạo nguyên tử về phơng diện điên
+Đặc điểm của e, p, n?
2/+Điện tích nguyên tố là gì? Thế nào là ion
dơng; ion âm?
3/+Thế nào là chất dẫn điện? Chất cách điên?
Nhận xét, đánh giá
Hoạt động 2 Tìm hiểu về điện trờng
Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
+Đọc SGK phần I.1,

+Nhận xét trả lời của bạn
+Đọc SGK phần II.2; II.4
+Tìm hiểu định nghĩa và đơn vị đo cờng độ
điện trờng ?
+Trình bày định nghĩa cờng độ điện trờng ;
đơn vị đo cờng độ điện trờng
+Nhận xét câu trả lời của bạn
+Đọc SGK phần II.3 để tìm hiểu cách biểu
diễn cờng độ điện trờng.
+Trình bày những đặc điểm của vec tơ cờng
độ điện trờng
+Trả lời câu hỏi C
1

+Nhận xét câu trả lời của bạn
+Đọc SGK phần II.5 và II.6
+Thảo luận xây dựng công thức (3.3)
+Tìm hiểu công thức (3.4) xét trờng hợp chỉ
có hai điện tích q
1
và q
2
gây điện trờng tại
M
+Nhận xét câu trả lời của bạn
+Đọc SGK phần II.1 để tìm hiểu khái niệm c-
ờng độ điện trờng
+Trình bày khái niệm cờng độ điện trờng
+Nhận xét
+Đọc SGK phần II.2; II.4 để trả lời câu hỏi:

+Trình bày các đặc điểm của đờng sức điện
+Trả lời câu hỏi C
2
+Nhận xét câu trả lời của bạn
+Đọc SGK phần III.5
+Tìm hiểu điện trờng đều
+ Tìm hiểu dạng đờng sức điện trong điện tr-
ờng đều
+ở đâu có điện trờng đều
+Trình bày các ý trên
+Đọc phần III.1 và III.2 để tìm hiểu cách tạo
ra hình ảnh các đờng sức điện, định nghĩa đ-
ờng sức điện
+Trình bày cách tạo ra hình ảnh các đờng sức
điện, định nghĩa đờng sức điện
+Nhận xét
+Yêu cầu học sinh đọc phần III.3 để tìm hiểu
cách vẽ đờng sức điện trong các trờng hợp
đơn giản (Hình 3.6 và 3.7; cách chụp ảnh
(hình 3.8 và 3.9)
+Đọc SGK phần III.4
+Trình bày các đặc điểm của đờng sức điện
+Nêu câu hỏi C
2
+Trả lời câu hỏi C
2
+Nhận xét câu trả lời của học sinh
+Đọc SGK phần III.5
+Thế nào là điện trờng đều? Đờng sức điện
trong điện trờng đều có dạng nh thế nào

-Ôn phần Điện trờng,cờng độ điện trờng
C.Tổ chức dạy và học:
I. Kiểm tra bài cũ:
1. Cờng độ điện trờng là gì ? Viết công thức tính cờng độ điện trờng gây bởi điện tích điểm.
2. Đờng sức của điện trờng là gì ? Có tính chất gì ?
3. Đờng sức của điện trờng có đặc điểm gì ?
II. Nội dung:

Trợ giúp của giáo viên Nội dung trình bày bảng
- Cờng độ điện trờng tại điểm đặt điện tích
q đợc tính nh thế nào ?
- Điện trờng này do điện tích nào gây ra ?
- Q đợc tính nh thế nào ?
Bài 6:
Cờng độ điện trờng tại điểm đặt điện tích q có độ
lớn:
E =
q
F
= 3.10
4
V.m
Độ lớn của điện tích Q đợc tính từ côngg thức:
E =
2
r
Q
k
Q = 3.10
-7C

0
nên cờng độ điện trờng tại
điểm đặt mỗi điện tích:
E = E
1
cos30
0
=
2
a
q
k

3

- Hớng dẫn tơng tự bài 7
- Lu ý: câu b có hai trờng hợp xảy ra.
Bài 8:
V. Củng cố kiến thức: Bài tập SGK
**********************************
Tiết 7 Công của lực điện
A.Mục tiêu:
1.Kiến thức
+Nêu đợc đặc điểm lực tác dụng lên điện tích trong điện trờng đều
+Lập đợc biểu thức tính công của lực điện trong điện trờng đều
+Phát biểu đợc đặc điểm của công dịch chuyển điện tích trong điện ttrờng bất kì
+Tình bày đợc khái niêm, biểu thức, đặc điểm của thế năng của điện tích trong điện trờng.
+Quan hệ giữa công của lực điện trờng và dộ giảm thế năng của điện tích trong điện trờng
2.Kỹ năng:
+Giải đợc các bài toán tính công của lực điện và thế năng điện trờng

+Xây dựng công thức A
MN
= qE
'' NM
+Phát biểu định nghĩa công của lực điện
+Trả lời câu hỏi C
1
Đọc SGK phần I.3
+Trả lời câu hỏi C
2
+Nhận xét câu trả lời của bạn
Phơng của đờng sức điện
Chiều hớng từ bản (+) (-)
Độ lớn: F=qE
Đọc SGK phần I.2
+Xây dựng công thức (4.1)
Vẽ hình nh sgk NC
+Xét công của q>0 c/đ từ M đến N
+

A
PQ
=q.E.PQ.cos

=qE.
''QP
+A=


=qE(

Thế năng của điện tích trong điện tr-
ờng sẽ đợc đo bằng công của lực điện
sinh ra trong sự dịch chuyển của điện
tích từ điểm ta xét đến điểm có thế
năng bằng không( Mốc thế năng)
W
M
=A
M


W
M
= V
M
q( V
M là
hệ số tỷ lệ khôn phụ
thuộc q chỉ phụ thuộc vị trí điểm M)
Đọc phần II.3
+Tổ chức thảo luận nhóm
+Trình bày kết quả thảo luận nhóm
+Nhận xét
Giả sử điện tích q di chuyển từ M qua
N tới vô cực A
M

=A
MN
+A

Giáo án vật lý 11 Ban cơ bản Năm học 2007-2008
+Chuẩn bị bài sau +Chuẩn bị bài sau
**********************************
Tiết 8 Điện thế. Hiệu điện thế
A.Mục tiêu:
1Kin thc
Hiu c khỏi nim v c im ca in th .
Phỏt biu c nh ngha hiu in th gia hai im trong in trng .
Nờu c n v o in th v hiu in th .
Nờu c mi quan h gia cng in trng u v hiu in th gia hai im ca
in trng ú . Nhn bit c n v o cng in trng .
2.K nng
Bit cỏch o hiu in th gia hai im trong in trng .
Gii c bi tp v hiu in th v liờn h gia U v E .
B.Chuẩn bị:
1.Giỏo viờn
Tnh in k , t in phng .
H thng cỏc cõu hi v bi hc .
2.Hc sinh
ễn tp th nng ca mt in tớch trong in trng v cụng ca lc in .
Chun b bi t trang 26 n trang 28 SGK VL11 .
C.Tổ chức các hoạt động dạy và học
Hot ng 1(10 ) : Kim tra bi c v gii thiu bi mi
Hot ng ca hc sinh Tr giỳp ca GV
Hc sinh tr li cỏc cõu hi ca GV :
SGK trang 23 A = qEd
SGK trang 23
SGK trang trang 24
GV t cõu hi cho hc sinh :
1.Phỏt biu v vit cụng thc cụng ca lc in

?
T cụng thc trờn nu q = 1(C) , A
M

= 1(J)
thỡ V
M
cú n v l gỡ ?
T nh ngha in th , hóy nhn xột giỏ tr
ca in th ? Suy ra in th ca v mt t ?
Hot ng 3 (20 ) : Tỡm hiu hiu in th
GV nguyễn Công Nghĩa
9
Giáo án vật lý 11 Ban cơ bản Năm học 2007-2008
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáo viên
Hc sinh tr li cỏc cõu hi :
T tr li ca hc sinh nh ngha
hiu in th v ghi cụng thc (trang 27)
Gv t cõu hi cho hc sinh :
T cụng thc U
MN
= V
M
V
N
v nh ngha
Hc sinh nhn xột n v ca hiu in
th ghi n v ca hiu in th (tr.27)
Chia hc sinh lm hai nhúm v cho mi
nhúm trỡnh by cỏch o .

ợng trong biểu thức
2. Kĩ năng:
Nhận ra một số loại tụ điên trong thực tế
Giải bài tập tụ điện
II. Chuẩn bị:
1. GV: Một số loại tụ điện trong thực tế, đặc biệt là tụ xoay trong máy thu thanh
2.HS: Chuẩn bị bài mới
Su tầm một số linh kiện điện tử
III. Tổ chức các hoạt động dạy và học
Hoạt động 1 (6 phút) Kiểm tra bài cũ:
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáp viên
- Học sinh lên bảng trả bài
-Học sinh lên bảng trả bài
- Điện thế tại một điểm trong điện trờng là gì?
Nó đợc xácđịnh nh thế nào?
- GV nhận xét đánh giá, cho điểm
- Viết hệ thức liên hệ giữa U và E. Nêu điều
kiện áp dụng
- GV nhận xét đánh giá, cho điểm
Hoạt động 2 (7 phút) Tìm hiểu và cấu tạo của tụ điện và cách tích điện cho tụ
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáp viên
- Đọc SGK phần I, tìm hiểu cấu tạo tụ điện,
cách tích điện cho tụ?
- Trả lời câu hỏi của GV
- Nhận xét câu trả lời của bạn
- Ghi nhận kiến thức
-Yêu cầu HS đọc SGK phần I tìm hiểu cấu tạo
của tụ điện , cách tích điện cho tụ
- Trả lời: Tụ điện có cấu tạo nh thế nào?cách
tích điện cho tụ?

- Ghi nhận : Khi tụ điện tích điện, điện trờng
trong tụ sẽ dự trữ một năng lợng, đó là năng l-
ợng điện trờng. Biểu thức tính năng lợng điện
trờng W=
C
Q
2
2
-Tìm hiểu lập luận chứng tỏ khi tụ tích điện,
điện trờng trong tụ dự trữ năng lơng
Hoạt động 4 (7 phút) Vận dụng củng cố
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáp viên
- Trả lời câu hỏi 11,2,3,4 SGK
- Nhận xét câu trả lời của bạn
- Câu hỏi 1,2,3,4 SGK
- Yêu cầu HS trả lời
-Nhận xét câu trả lời
Hoạt động 5 (5 phút)Hớng dẫn về nhà
Hoạt động của học sinh Trợ giúp của giáp viên
- Ghi bài tập về nhà
- Chuẩn bị bài sau
- Bài tập SGK từ 5-8
-Đọc thêm 4 bài
- Yêu cầu chuẩn bị bài sau: Tiết Bài tập

****************************
Tiết 10 Bài tập
A.Mục tiêu
- Hệ thống kến thức về công của lực điện, điện thế- hiệu điện thế, tụ điện
-Vận dụng đợc các công thức đã học vào giải bài tập

* Giả sử khi dừng lại (v
t
= 0), e cha tới bản
âm của tụ điện. Quâng đờng đi đợc của e đ-
ợc tính từ công thức:
as2vv
2
0
2
t
=
s =
a2
v
2
0

= 7,1.10
-2
m = 7,1cm.
Vì s < d nên e chuyển động dựoc đoạn đ-
ờng 7,1cm trong điện trờng rồi dừng lại,
chuyển động nhanh dần đều theo chiều ngợc
lại về phía bản dơng.
- Học sinh tự giải (hớng dẫn cách làm)
Bài tập bổ sung:
* Một e đợc bắn vào điện truờng đều của
hai bản kim loại song song cách nhau d =
12
Vật lý 11 Ban cơ bản 2007-2008

21
à=
* Ghép song song: C = C
1
+ C
2
= 5àF
Giáo viên yêu cầu học sinh lên bảng giải
bài 3
- Học sinh giải bàt tập trên bảng.
-Gọi học sinh khác nhận xét, bổ sụng sửa
chữa.
Bài 3:
a) Điện dung của bộ tụ điện:
C =
21
21
CC
CC
= 0,75àF
b) Vì hai tụ mắc nối tiếp nên điện tích
bằng nhau:
Q
1
= Q
2
= Q = U.C = 3àC
Giáo viên yêu cầu học sinh lên bảng giải
bài 4
- ĐIện đụng tơng đơng của bộ tụ gồm ba

3
.
- Tính Q
2
và Q
3
.
Bài 5:
a) * C
23
= C
2
+ C
3
= 15àF
* C =
231
231
CC
CC
= 2,5àF
b) Do C
1
và C
23
nối tiếp nên:
Q
1
= Q
23

13
VËt lý 11 Ban c¬ b¶n 2007-2008
A Mơc tiªu :
1. Kiến thức:
- Ph¸t biểu được định nghĩa cường độ dßng điện vµ viết được c«ng thức
thể hiện định nghĩa
- Nu được điều kiện để cã dßng điện
- Ph¸t biểu được định nghĩa suất điện động của nguồn điện và viết được
công thức thể hiện đònh nghóa
2. Kỹ năng:
- Vận dụng được các hệ thức I =
t
q
∆
∆
,I =
t
q

và ξ =
q
A
để tính một đại lượng khi biết các đại lượng còn lại theo các đơn vò
tương ứng phù hợp.
B. Chn bÞ:
1. Giáo viên:
-Vôn kế có giới hạn đo 1V, độ chia nhỏ nhất là 0,1V
2. Học sinh:
- Cho mỗi nhóm HS:
* Hai mảnh kim loại khác loại

-Nếu có 1 điện lượng ∆q dòch chuyển qua
tiết diện thẳng S của vật dẫn trong
khoảng thời gian ∆t thì cường độ dòng
điện I được xác đònh bởi công thức nào?
- Câu hỏi C1, C2,C3,C4
Hoạt động 4: Nguồn điện
- Trả lời câu hỏi - Câu hỏi C5, C6,C7,C8
Hoạt động 5: Suất điện động của nguồn điện
- Đọc SGK - Yêu cầu HS tự đọc để hiểu đònh nghóa
khái niệm suất điện động của nguồn điện
và công thức xác đònh đại lượng này
Hoạt động 6: Củng cố và hướng dẫn về nhà
- Bài tập 13,15 SGK trang 45 - Giao bài tập cho HS về nhà
- Xem trước bài 8
************************
TiÕt 13 §iƯn n¨ng- c«ng st ®iƯn
A. Mơc tiªu
1. Nêu được cơng của dòng điện là số đo điện năng mà đọan mạch tiêu thụ khi có dòng điện
chạy qua. Chỉ ra được lực nào tạo ra cơng ấy.
2. Chỉ ra được mối liên hệ giữa cơng của lực lạ thực hiện bên trong nguồn điện và điện năng
tiêu thụ trong mạch điện kín.
3. Tính được điện năng tiêu thụ và cơng suất điện của một đọan mạch theo các đại lượng liên
quan và ngược lại.
4. Tính được cơng và cơng suất của nguồn điện theo các đại lượng liên quan và ngược lại.
B.Chn bÞ
1. Giáo viên
• Đọc sách giáo khoa lớp 9 để biết HS đã học những gì về cơng, cơng suất, định luật
Joule-Lentz
• Hình ảnh và dung cụ trực quan như Cơng tơ Điện; mạch đo cơng suất.
2. Học sinh

Hot ng ca hc sinh S tr giỳp ca giỏo viờn
Tr li C2
HS tỡm ch ghi v c v cho bit ý
ngha k thut cỏc thit b in thng
dựng nh qut, búng ốn, bn l.
Ghi li cỏc cụng thc v tp phỏt biu .
Cho HS xem cỏc thit b in trờn ú cú
ghi s Volt s Watt v t vn ý
ngha ca nú Cụng sut
Bn l in cú cụng sut khong?
cụng sut nhit.
Ch nh vi HS ụn luyn
Hot ng 4 (7 phỳt) Cụng sut tỏa nhit
Hot ng ca hc sinh S tr giỳp ca giỏo viờn
Tr li C5
Nhc li nh lut Joule-Lentz lp 9
ễn luyn cụng thc cụng sut nhit.
Nhc cụng A õy = Q = RI
2
t
Cỏc n v W, kW, MeW
P = UI = RI
2
= U
2
/R
Hot ng 5 (7. phỳt) Cụng v cụng sut ca ngun in
Hot ng ca hc sinh S tr giỳp ca giỏo viờn
Nhc li n sut in ng v ý ngha
cụng lc l