ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN ĐÌNH PHONG

Kết hợp truyền thống và hiện đại trong quá trình xây
dựng nền văn hoá mới ở Việt Nam hiện nay
Luận văn ThS. Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử

Mã số : 5 01 02

HÀ NỘI - 2004

1


MỤC LỤC
Trang
Mở đầu

1

1. Lý do chọn đề tài
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5. Cơ sở lý luận, nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu
6. Đóng góp của luận văn
7. Kết cấu của luận văn
Chương 1. Quan điểm mác - xít về văn hóa và quan hệ giữa các



67

xây dựng nền văn hóa mới ở Việt Nam
2.3. Giải pháp về sự kết hợp giữa truyền thống- hiện đại trong xây

75

dựng nền văn hóa mới ở Việt Nam
Kết luận

94

Danh mục tài liệu tham khảo

95

2


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Văn hóa là nền tảng tinh thần của đời sống xã hội, đang đặt ra cho
nhân loại nói chung, Việt Nam nói riêng nhiều vấn đề cần giải quyết. Vấn
đề ở chỗ là giải quyết bằng cách nào và nhằm mục đích gì?
Song song với sự phát triển kinh tế, văn hóa đóng vai trò quan
trọng trong quá trình phát triển xã hội. Văn hóa gắn liền với tri thức, ý
chí, nghị lực, lối sống, nếp sống, suy nghĩ và hành động của con người.
Văn hóa tác động mạnh mẽ đến sự phát triển xã hội. Văn hóa càng cao thì
khả năng định hướng và sự lựa chọn phương thức hành động của con

nghiên cứu vấn đề này. Gần đây đã có nhiều công trình nghiên cứu về vấn
đề này. Vụ Giáo dục lý luận chính trị thuộc Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung
ương đã nghiên cứu đề tài "Động lực văn hóa - xã hội của quá trình chuyển
sang kinh tế thị trường ở nước ta". Trung tâm Khoa học xã hội và nhân văn
quốc gia đã nghiên cứu vấn đề "Văn hóa với sự phát triển kinh tế xã hội",
công trình "Tìm bản sắc văn hóa Việt Nam" của GS.TS Trần Ngọc Thêm.
Công trình của GS. Phạm Xuân Nam về "Văn hóa vì sự phát triển". Công
trình "Văn hóa với đời sống môi trường" do GS. Chu Khắc Thuật và
TS. Nguyễn Văn Thủ làm chủ biên... đều làm nổi bật những quan điểm cơ
bản về văn hóa, đồng thời nói lên hội nhập văn hóa Việt Nam vào nền văn
hóa chung của thế giới. Tuy nhiên, việc phân tích sự kết hợp giữa truyền
thống và hiện đại trong quá trình phát triển văn hóa dưới góc độ triết học
vẫn cần được tiếp tục nghiên cứu và làm rõ thêm.
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
* Mục đích: Thông qua việc phân tích sự kết hợp truyền thống và
hiện đại trong quá trình phát triển văn hóa, luận văn đề xuất một số phương

4


hướng và giải pháp cụ thể nhằm góp phần vào việc xây dựng nền văn hóa
tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
* Nhiệm vụ: Để đạt được mục tiêu đặt ra, luận văn sẽ giải quyết
một số nhiệm vụ chủ yếu sau:
Thứ nhất: Hệ thống hóa và làm rõ các quan điểm mác - xít về văn
hóa.
Thứ hai: Phân tích sự kết hợp truyền thống và hiện đại trong quá
trình phát triển văn hóa ở nước ta trong thời kỳ đổi mới.
Thứ ba: Đề xuất một số phương hướng và giải pháp nhằm góp phần
xây dựng nền văn hóa mới ở nước ta hiện nay.

ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc.
7. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn bao gồm hai chương:
Chương 1: Quan điểm mác - xít về văn hóa và quan hệ các yếu tố
truyền thống, hiện đại trong quá trình phát triển văn hóa.
Chương 2: Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại trong quá trình
phát triển văn hóa ở Việt Nam hiện nay - Thực trạng, phương hướng, giải
pháp.

6


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.

PGS. TS. Trần Văn Bính (chủ biên) (1997), Văn hoá xã hội chủ nghĩa,
tập bài giảng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

2.

PGS.TS. Trần Văn Bính (chủ biên) (2000), Giáo trình lý luận văn hoá
và đường lối văn hoá của Đảng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

3.

Nguyễn Trọng Chuẩn (1998), "Vấn đề khai thác các giá trị truyền
thống vì mục tiêu phát triển", Tạp chí Triết học, (2).

4.

lần IX, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

10. Phạm Văn Đồng (1994), "Văn hóa và đổi mới", Nxb Chính trị Quốc
gia, Hà Nội.
11. Đỗ Huy (1996), Văn hoá Việt Nam trong sự thống nhất và đa dạng.
Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
12. Như Hoa (2002), Văn hoá vì sự phát triển xã hội, Nxb Văn hoá Thông
tin, Hà Nội.
7


13. Vũ Khiêu (1993), Mấy vấn đề văn hóa phát triển ở Việt Nam hiện nay,
Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, tr.175-176.
14. Lương Đình Khuê (1995), Văn hóa thẩm mỹ và nhân cách, Nxb Chính
trị quốc gia, Hà Nội.
15. Thanh Lê (1998), “Văn hoá với đời sống xã hội”, Tạp chí nghiên cứu.
Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
16. Trường Lưu (1998), Văn hoá đạo đức và sự tiến bộ xã hội, Nxb Văn
hoá - Thông tin, Hà Nội.
17. Lênin (1977), Toàn tập, tập 41, Nxb Tiến bộ, M, tr.361.
18. Lênin (1977), "Bàn về cách mạng tư tưởng và văn hóa", Nxb Sự thật,
Hà Nội, tr.254.
19. Lênin (1980), Toàn tập, tập 24, Nxb Tiến bộ, M, tr.154.
20. Lênin (1981), Toàn tập, tập 29, Nxb Tiến bộ, M, tr.245.
21. Hồ Chí Minh (1985), Toàn tập, tập 1, Nxb Sự thật, Hà Nội, tr.478479.
22. Hồ Chí Minh (1985), Về công tác tư tưởng, Nxb Sự thật, Hà Nội, tr.138.
23. Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập, tập 6, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà
Nội, tr.171-172.
24. Hồ Chí Minh (24/11/1946), Báo Cứu quốc.
25. Mác - Ăngghen (1977), "Phoi ơ bắc", Nxb Sự thật, Hà Nội, tr.76.