Ngày soạn:
Tiết soạn: 3 Tiếng Việt
TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN
A. Mục tiêu cần đạt
Giúp HS:
1. Về kiến thức
- Nắm được biểu hiện của cái chung trong ngôn ngữ của XH và cái riêng trong lời
nói của cá nhân, mối tương quan giữa chúng.
2. Về kĩ năng
- Nâng cao năng lực lĩnh hội những nét riêng trong ngôn ngữ của cá nhân, nhất là
của các nhà văn có uy tín. Đồng thời rèn luyện để hình thành và nâng cao năng lực
sảng tạo của cá nhân, biết phát huy phong cách ngôn ngữ cá nhân khi sử dụng ngôn
ngữ chung.
3. Về giáo dục
- Vừa có ý thức tôn trọng những quy tắc ngôn ngữ chung của XH, vừa có sáng tạo,
góp phần vào sự phát triển ngôn ngữ của XH. Có ý thức trân trọng những tình cảm
của con người.
B. Phương tiện hỗ trợ
- Sử dụng SGK, SGV, Sách thiết kế bài giảng.
C. Phương pháp
- Dạy học theo phương thức nêu vấn đề kết hợp với các hình thức đọc sáng tạo, trao
đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi
D. Tiến trình tổ chức dạy học
1. Ổn định
STT Lớp dạy Ngày dạy Sĩ số Tên HS vắng mặt
2. Kiểm tra
(?) Thế tử Cán và thái độ, con người Lê Hữu Trác được thể hiện như thế nào qua
đoạn trích Vào phủ chúa Trịnh ?
Hoạt động của GV- HS Nội dung cần đạt
* Hoạt động 1: GV hướng
dẫn HS tìm hiểu vê ngôn ngữ

HS làm bài tập.
(GV phát phiếu học tập HS
trao đổi làm BT theo bàn 4
em G)
biểu hiện qua những phương diện sau:
1.Trong thành phần của ngôn ngữ có những yếu tố
chung cho tất cả mọi cá nhân trong cộng đồng.
Những yếu tố chung bao gồm:
+ Các âm và các thanh (các nguyên âm c, phụ âm,
thanh điệu,....)
+ Các tiếng (tức các âm tiết t) do sự kết hợp của các
âm và thanh theo những quy tắc nhất định
+ Các từ
+ Các ngữ cố định (thành ngữ t, quán ngữ)
Phân tích VD (SGK)
2. Tính chung còn thể hiện ở các quy tắc và phương
thức chung trong việc cấu tạo và sử dụng các đơn vị
ngôn ngữ.
* VD một số quy tắc hoặc phương thức như:
+ Quy tắc cấu tạo các kiểu câu VD ( SGK)
+Phương thức chuyển nghĩa từ VD ( SGK)
II. Lời nói - Sản phẩm riêng của cá nhân
- Thế nào là lời nói? ( SGK trang 11)
- Cái riêng trong lời nói của cá nhân được biểu lộ ở
các phương diện sau:
1. Giọng nói cá nhân
2. Vốn từ ngữ cá nhân (Phân tích VD SGKP)
3.Sự chuyển đổi, sáng tạo khi sử dụng từ ngữ
chung, quen thuộc (Phân tích VD SGKP)
4. Việc tạo ra các từ mới (Phân tích VD SGK)