Bài tiểu luận
Minh
Tư tưởng Hồ Chí
PHẦN A: LỜI MỞ ĐẦU
1. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc thực chất là vấn đề đấu tranh để giải
phóng các dân tộc thuộc địa. Sinh ra trong cảnh nước mất nhà tan, tận mắt chứng kiến sự
chà đạp của ngoại bang lên tự do độc lập của đất nước, Hồ Chí Minh cho rằng: đối với
một người dân mất nước, cái quí nhất trên đời là độc lập của tổ quốc, tự do của nhân dân.
Từ những tinh hoa của dân tộc và thế giới, Người đã khái quát nên chân lý bất di bất
dịch, lẽ phải không ai có thể chối cãi được: “Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra
bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do”. Đây là
một tư tưởng vĩ đại, chẳng những mang tính quốc tế, tính thời đại rộng lớn mà còn mang
tính nhân văn sâu sắc. Đây cũng là lý do em chọn đề tài” Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn
đề dân tộc”. Để hiểu rõ hơn chúng ta sẽ đi sâu vào phần nội dung của đề tài.
2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI:
Hiện nay, thế giới đã thay đổi nhiều, song cuộc đấu tranh cho độc lập dân tộc và
chủ nghĩa xã hội vẫn đang diển ra gay gắt. Ở nước ta ,các thế lực thù địch vẫn chưa muốn
khép lại quá khứ, vẫn đang kích động hận thù, theo đuổi những mưu toan thâm độc mới.
Để đẩy lùi nguy cơ, vượt qua thử thách, đưa đất nước tiến lên, chúng ta phải ra sức phát
triển chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, kết hợp bồi dưỡng lý tưởng XHCN, tạo ra
nguồn nội lực mới để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Phân tích làm rõ những luận điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh về đề tài này nhằm
trang bị cho chúng kiến thức về vấn đề dân tộc và cách mang giải phóng dân tộc. Đồng
thời qua đó giúp sinh viên hệ thống lại vấn đề một cách logic, thu nhặt, xử lí thông tin,
vận dụng các kiến thức cơ bản vào việc học.
GVHD: Trần Văn Chín
Chí Minh là:
1.1.1. Đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, giải phóng dân tộc:
- Xuất phát từ nhu cầu khách quan của dân tộc Việt Nam, đặc điểm của
thời đại. Hồ Chí Minh vạch ra vấn đề dân tộc ở thuộc địa là vấn đề đấu tranh giải phóng
GVHD: Trần Văn Chín
Trang 2
SVTH: Võ Thị Diễm Trinh
Bài tiểu luận
Minh
Tư tưởng Hồ Chí
dân tộc, đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, thực hiện quyền dân tộc tự quyết, thành lập
Nhà nước dân tộc độc lập.
- Hồ Chí Minh viết rất nhiều tác phẩm như: Tâm địa thực dân, bản án
chế độ thực dân Pháp, Bình đẳng, Vực thẳm thuộc địa,..nhằm tố cáo chủ nghĩa thực dân,
vạch trần cái gọi là “khai hóa văn minh” của chủ nghĩa thực dân.
- Hồ Chí Minh chỉ rõ sự đối kháng giữa các dân tộc bị áp bức với chủ
nghĩa đế quốc thực dân là mâu thuẫn chủ yếu ở thuộc địa và là một mâu thuẫn không
điều hòa được.
1.1.2. Lựa chọn con đường phát triển dân tộc:
- Từ thực tiễn của phong trào cứu nước của dân tộc và nhân loại, Hồ
Chí Minh khẳng định phương hướng phát triển của dân tộc trong bối cảnh mới của thời
đại là CNXH.
- Hoạch định con đường phát triển của dân tộc thuộc địa là một việc
SVTH: Võ Thị Diễm Trinh
Bài tiểu luận
Minh
Tư tưởng Hồ Chí
làm nên chiến thắng của sự nghiệp đấu tranh vì độc lập, tự do của cả dân tộc Việt Nam,
đồng thời là nguồn động viên đối với các dân tộc bị áp bức trên thế giới. Vì thế người
không chỉ được tôn vinh là: “ Anh hùng giải phóng dân tộc” của Việt Nam mà còn
được thừa nhận là “Người khởi xướng cuộc đấu tranh giải phóng của các dân tộc thuộc
địa trong thế kỷ XX”.
1.3.Chủ nghĩa dân tộc- một động lực lớn của dất nước
- Ngay từ năm 1924, Nguyễn Aí Quốc đề cập đến chủ nghĩa dân tộc ở
thuộc địa đó là chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc chân chính. Vì vậy “Chủ nghĩa
dân tộc là động lực lớn của đất nước” (10). Nguyễn Aí Quốc đã có sáng tạo lớn là Người
xuất phát từ đặc điểm kinh tế ở thuộc địa Đông Dương còn lạc hậu, nên phân hóa gai cấp
chưa triệt để, đấu trah giai cấp diễn ra ở đây không giống như ở phương Tây. Trái lại, các
giai cấp ở Đông Dương vẫn có tương đồng lớn: dù là địa chủ hay nông dân họ đều là
người nô lệ mất nước. Vì vậy, theo Nguyễn Aí Quốc, trong cách mạng giải phóng dân
tộc, “người ta sẽ chẳng làm được gì cho người An Nam nếu không dựa trên các động lưc
vĩ đại và duy nhất của đời sống xã hội của họ” (11) đó là tình yêu nước, chủ nghĩa dân tộc
chân chính. Từ luận điểm này, Người kiến nghị về cương lĩnh hành động của quốc tế
cộng sản là: “"Phát động chủ nghĩa dân tộc bản xứ nhân danh Quốc tế Cộng sản... Khi
chủ nghĩa dân tộc của họ thắng lợi... nhất định chủ nghĩa dân tộc ấy sẽ biến thành chủ
nghĩa quốc tế"(12).
- Xuất phát từ sự phân tích quan hệ giai cấp trong xã hội thuộc địa, từ
truyền thống dân tộc Việt Nam, Hồ Chí Minh đã đánh giá cao sức mạnh của chủ nghĩa
dân tộc chân chính. Muốn cách mạng thành công thì người cộng sản phải biết nắm lấy và
lập dân tộc với CNXH.
- Năm 1920 người quyết định phương hướng cho cách mạng VN theo con
đường cách mạng vô sản.
- Năm 1960 người nói: “chỉ có chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới
giải phóng các dân tộc bị áp bức và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ” (13)
GVHD: Trần Văn Chín
Trang 9
SVTH: Võ Thị Diễm Trinh
Bài tiểu luận
Minh
Tư tưởng Hồ Chí
=> Tư tưởng Hồ Chí Minh vừa phản ánh quy luật khách quan của sự nghiệp giải
phóng dân tộc trong thời đại chủ nghĩa đế quốc,phản ánh mối quan hệ khăng khít giữa
mục tiêu giải phóng dân tộc với mục tiêu giải phóng giai cấp và giải phóng con người.
2.3.Giải phóng dân tộc tạo tiền đề để giải phóng giai cấp.
- Hồ Chí Minh giải quyết vấn đề dân tộc theo quan điêm giai cấp,nhưng
đồng thời đặt vấn đề giai cấp trong vấn đề dân tộc. Tuy nhiên lợi ích của giai cấp phải
phục tùng lợi ích của dân tộc.
- Tháng 5-1941, người cùng trung ương Đảng khẳng định trong lúc này
quyền lợi của bộ phận, của giai cấp phải đặt dưới sự sinh tử, tồn vong của quốc gia, của
dân tộc.
2.4. Giữ vững độc lập của dân tộc mình đồng thời tôn trọng độc lập của các
dân tộc khác.
+ Tìm đúng con đường giải phóng dân tộc thuộc địa.
+ Đề cao tinh thần tự lực tự cường dựa vảo sức mạnh dân tộc giành thắng lợi.
+ Quan niệm về tính chủ động và khả năng giành thắng lơi trước cách mạng vô sản ở
chính quốc.
HồChí Minh rất coi trọng vấn đề dân tộc, nhưng người luôn đúng vững trên lập
trường để nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc đó là:
-
Luôn luôn khẳng định vai trò lịch sử của giai cấp công nhân, vai trò độc quyền
lãnh đạo của Đảng, của giai cấp công nhân từ cách mạng dân tộc dân chủ đến cách
mạng xã hội chủ nghĩa.
-
Chủ trương đại đoàn kết dân tộc, tầng lớp trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng.
-
Mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Nhờ vận dụng sáng tạo và kết hợp nhuần nhuyễn mối quan hệ giứa dân tộc với
vấn đề giai cấp, Hồ Chí Minh đã khơi dậy và phát huy tiềm năng cách mạng của toàn dân
tộc, đưa đến thắng lợi vĩ đại cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước nhân
dân bình đẳng, ấm no, hạnh phúc.
GVHD: Trần Văn Chín
Trang 11
SVTH: Võ Thị Diễm Trinh
VN: Việt Nam.
• Nguồn trích dẫn:
(1). Hồ Chí Minh: Toàn tập, t3, tr.1.
(2). Hồ Chí Minh: Toàn tập, t3, tr.555.
(3). Trần Dân Tiên: Những mẫu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch,
Nxb. Trẻ - Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005, tr.52.
(4). Hồ Chí Minh: Toàn tập, t3, tr.198.
(5). Dẫn trong: Võ Nguyên Giáp: Những chặng đường lịch sử, Nxb. Chính trị
quốc gia, Hà Nội, 1994, tr.4, tr.196.
(6), (7). Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.4, tr.4, 496.
(8). Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.4, tr.480.
GVHD: Trần Văn Chín
Trang 12
SVTH: Võ Thị Diễm Trinh
Bài tiểu luận
Minh
Tư tưởng Hồ Chí
(9). Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.12, tr.108.
(10),(11),(12). Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.1, tr.466, 467.
(13). Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.10, tr.128.
• Nguồn tài liệu tham khảo:
• Sách giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh (Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội
– 2010).
Trang 15
SVTH: Võ Thị Diễm Trinh
Bài tiểu luận
Minh
GVHD: Trần Văn Chín
Tư tưởng Hồ Chí
Trang 16
SVTH: Võ Thị Diễm Trinh
Bài tiểu luận
Minh
GVHD: Trần Văn Chín
Tư tưởng Hồ Chí
Trang 17
SVTH: Võ Thị Diễm Trinh