ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

------***------

ĐÀO THỊ HỒNG LAM

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TẠI HẢI DƢƠNG
Chuyên ngành : Kinh tế chính trị
Mã số

: 60 31 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ

Người hướng dẫn khoa học : TS. NGUYỄN XUÂN THIÊN

HÀ NỘI – 2007

1


MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá để phát triển lực lƣợng sản xuất và để
chuyển từ sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn là vấn đề cần thiết. Để đạt đƣợc mục
tiêu này, ở mỗi quốc gia tuỳ thuộc vào điều kiện và hoàn cảnh cụ thể mà có
những con đƣờng và giải pháp riêng. Việt Nam đã và đang thực hiện công
nghiệp hoá, hiện đại hoá trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang ở giai đoạn
toàn cầu hoá. Những thành tựu vƣợt bậc của khoa học công nghệ và công

Việc nghiên cứu để xây dựng khu công nghiệp hoạt động hiệu quả là một
vấn đề hấp dẫn để nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nƣớc tìm hiểu. Trong
đó có một số nghiên cứu nhƣ:
- Luận văn Thạc sĩ, Phùng Quốc Chí (2004), Đầu tư trực tiếp nước ngoài
tại Hưng Yên: Thực trạng và giải pháp, Khoa Kinh tế- Đại học Quốc gia Hà
Nội. Nội dung đề cập đến thực trạng của hoạt động đầu tƣ trực tiếp nƣớc
ngoài tại Hƣng Yên, một địa phƣơng nằm trong vùng tam giác kinh tế trọng
điểm Bắc Bộ ( Hà Nội- Hải Phòng- Quảng Ninh) và mới tách tỉnh Hải Hƣng
thành Hải Dƣơng và Hƣng Yên. Trong đó tác giả đặc biệt nhấn mạnh vai trò
then chốt của các khu công nghiệp trong giải pháp thu hút vốn FDI vào các
địa phƣơng trong giai đoạn hiện nay
GS.TS Nguyễn Văn Thƣờng (2004), Một số vấn đề kinh tế- xã hội Việt
Nam thời kỳ đổi mới, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia. Tác giả đƣa ra một
cách nhìn tổng quan về vấn đề phát triển nền kinh tế Việt Nam trong thời kỳ
đổi mới. Trong đó có những phân tích rất sâu sắc về vấn đề phát triển khu
công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế với vai trò đầu tàu trong chuyển dịch
cơ cấu kinh tế và phát triển các vùng kinh tế trọng điểm.
- Aradhna Aggarwal (2004), Export Processing Zones in India: Analysis
of the Export Performance, Icrier. Nội dung cơ bản của nghiên cứu này là
những phân tích về vai trò và tác động của khu công nghiệp và khu chế xuất
đối với hoạt động thƣơng mại và xuất khẩu của Ấn Độ.

5


Ngoài ra còn có nhiều hội thảo, dự án và tác giả nghiên cứu về vấn đề
này nhƣ: Ngô Thế Bắc (2001),“Khu công nghiệp - Khu chế xuất ở Việt Nam
hiện nay”, Tạp chí Phát triển Kinh tế, số 3; Trần Ngọc Hƣng (2001), “Hoàn
thiện chính sách thu hút đầu tƣ phát triển khu công nghiệp ở Việt Nam”, Tạp
chí Kinh tế, tháng 4; Th.s Phan Tiến Ngọc (2006), " Vai trò của khu công



DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tiếng Việt
1. Ban quản lý các KCN Hải Dƣơng (2005), Các văn bản liên quan đến
quản lý KCN.
2. Ban quản lý các KCN Hải Dƣơng (Từ năm 2003 - 2006), Tình hình
thực hiện qua các năm và phương hướng nhiệm vụ những năm tiếp theo.
3. Ban quản lý các KCN Hải Dƣơng (1/2007), Báo cáo tình hình đầu tư
vào các KCN tỉnh Hải Dương.
4. Ban quản lý các KCN Hải Dƣơng (1/2007), Báo cáo tình hình cấp
giấy phép đầu tư và chấp thuận đầu tư cho các dự án trong các khu công
nghiệp tỉnh Hải Dương.
5. Ban quản lý các KCN Hải Dƣơng (1/2007), Báo cáo tình hình sử
dụng đất trong các khu công nghiệp tỉnh Hải Dương.
6. Ban quản lý các KCN Hải Dƣơng (1/2007), Mức thuế suất, ưu đãi
thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các doanh nghiệp khu công nghiệp thành
lập theo Nghị định số 108/2006/NĐ - CP ngày 22/9/2006 của Chính Phủ.
7. Ban quản lý các KCN tỉnh Hải Dƣơng ( 1/2007), Báo cáo của các
phòng thuộc Ban quản lý (Phòng quản lý lao động, phòng xuất nhập khẩu,
phòng quản lý doanh nghiệp, phòng quản lý đầu tư).
8. Ngô Thế Bắc (2001), “Khu công nghiệp - Khu chế xuất ở Việt Nam
hiện nay” ,Tạp chí Phát triển Kinh tế, số 3.
9. Nguyễn Thanh Bình (2007), "Giải quyết nhà ở cho công nhân các khu
công nghiệp ở Hà Nội.", Tạp chí Kinh tế & Phát triển, số 122.
10. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2004), Giáo trình Kinh tế chính trị Mác- Lê
Nin, Nxb Chính trị quốc gia.

9

10


24. Phƣơng Ngọc Thạch (2006), " Các chính sách tác động không thuận
lợi đến phát triển các khu công nghiệp", Tạp chí Phát triển kinh tế, số 188.
25. Đặng Văn Thắng (2006), " Nâng cao chất lƣợng quy hoạch khu
công nghiệp- Bài học thực tiễn và những quan điểm định hƣóng", Tạp chí
Kinh tế và Dự báo, số 397.
26. Nguyễn Văn Thƣờng (2004), Một số vấn đề kinh tế- xã hội Việt
Nam thời kỳ đổi mới, Nxb Chính trị Quốc gia.
27. Vũ Anh Tuấn (2004), " Phát triển khu công nghiệp, khu chế xuất,
những vấn đề đặt ra", Tạp chí Phát triển kinh tế, số tháng 2.
28. Uỷ ban nhân dân tỉnh Hải Dƣơng (8/2003), Báo cáo quy hoạch
phát triển các KCN tỉnh Hải Dương đến năm 2005 và 2010.
29. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (1986),
Nxb Chính trị Quốc gia.
30. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng (1991),
Nxb Chính trị Quốc gia.
31. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng
(1997), Nxb Chính trị Quốc gia.
32. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng (2001),
Nxb Chính trị Quốc gia.
33. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng (2006),
Nxb Chính trị Quốc gia.

Tiếng Anh
34. Aradhna Aggarwal (2004), Export Processing Zones in India:
Analysis of the Export Performance, ICRIER.
35. Brian Van Arkadie & Raymond Mallon (2004), Vietnam- the
tiger is changing, Statistics Publishing house.


1.1. NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ KHU CÔNG NGHIỆP ..... Error!
Bookmark not defined.
1.1.1 KHÁI NIỆM VỀ KHU CÔNG NGHIỆP ............. Error! Bookmark not
defined.
1.1.2 KHÁI NIỆM VỀ KHU CHẾ XUẤT ..... Error! Bookmark not defined.
1.1.3 KHÁI NIỆM VỀ KHU CÔNG NGHỆ CAO. ...... Error! Bookmark not
defined.
1.1.4. PHÂN BIỆT KHU CÔNG NGHIỆP VỚI KHU CHẾ XUẤT. ..... Error!
Bookmark not defined.
1.1.2 ĐẶC ĐIỂM VÀ VAI TRÕ CỦA KCN . Error! Bookmark not defined.
1.1.2.1 ĐẶC ĐIỂM CỦA KCN ...................... Error! Bookmark not defined.
1.1.2.2 VAI TRÕ CỦA KCN ......................... Error! Bookmark not defined.
1.1.3. ĐIỀU KIỆN HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN KCN ................. Error!
Bookmark not defined.
1.1.3.1. ĐIỀU KIỆN HÌNH THÀNH VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG
ĐẾN VIỆC HÌNH THÀNH KCN. .................. Error! Bookmark not defined.
1.1.3.2. MÔ HÌNH CHO XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN KCN. .......... Error!
Bookmark not defined.
1.1.3.3. QUÁ TRÌNH ĐẦU TƢ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN KCN.
......................................................................... Error! Bookmark not defined.

13


1.1.3.4. MỘT SỐ CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƢ PHÁT
TRIỂN KCN .................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2. KINH NGHIỆM CỦA CÁC ĐỊA PHƢƠNG VỀ PHÁT TRIỂN KCN.
......................................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.1. CÁC KCN TỈNH BÌNH DƢƠNG ........ Error! Bookmark not defined.

2.2.1 NHỮNG ĐÓNG GÓP TÍCH CỰC ........ Error! Bookmark not defined.
2.2.2 NHỮNG HẠN CHẾ TRONG PHÁT TRIỂN CÁC KCN TẠI HẢI
DƢƠNG .......................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.3 NGUYÊN NHÂN ẢNH HƢỞNG ĐẾN VIỆC PHÁT TRIỂN CÁC
KCN TẠI HẢI DƢƠNG. ............................... Error! Bookmark not defined.
2.2.3.1 NHỮNG NHÂN TỐ THÖC ĐẨY ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CÁC
KCN. ............................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.3.2. NHỮNG NGUYÊN NHÂN TRỞ NGẠI ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH PHÁT
TRIỂN CÁC KCN ............................................ Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 3 : NHỮNG CĂN CỨ VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÁC KHU CÔNG
NGHIỆP TẠI HẢI DƢƠNG TRONG NHỮNG NĂM TỚI ............ Error! Bookmark not
defined.

3.1. NHỮNG CĂN CỨ PHÁT TRIỂN CÁC KCN TẠI HẢI DƢƠNG
GIAI ĐOẠN 2006 - 2010............................... Error! Bookmark not defined.
3.1.1. QUAN ĐIỂM PHÁT TRIỂN CÁC KCN TẠI HẢI DƢƠNG ĐẾN
2010. ................................................................ Error! Bookmark not defined.
3.1.2. ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN CỦA KCN TẠI HẢI DƢƠNG ĐẾN
2010. ................................................................ Error! Bookmark not defined.
3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN KCN TẠI HẢI
DƢƠNG ĐẾN NĂM 2010............................. Error! Bookmark not defined.
3.2.1. CÁC GIẢI PHÁP TỪ CHÍNH QUYỀN TỈNH ... Error! Bookmark not
defined.
3.2.1.1. CÔNG TÁC QUY HOẠCH .............. Error! Bookmark not defined.

15


3.2.1.2. CẢI THIỆN MÔI TRƢỜNG ĐẦU TƢ ĐỒNG THỜI TĂNG TÍNH
HẤP DẪN CỦA CÁC KCN. .......................... Error! Bookmark not defined.

Bảng 2.7: Số dự án đầu tƣ vào các KCN tại Hải Dƣơng .......................... 70
Bảng 2.8: Tổng vốn đầu tƣ vào KCN tại Hải Dƣơng ........................................71
Bảng 2.9: Quy mô của một dự án đầu tƣ vào các KCN tại Hải Dƣơng .... 72
Bảng 2.10: Tỷ lệ VĐT trên một đơn vị diện tích đất KCN tại Hải Dƣơng .. 73
Bảng 2.11: Tình hình thu hút lao động Việt Nam tại các
KCN ở Hải Dƣơng ....................................................................................... 74
Bảng 2.12: Giá trị sản xuất công nghiệp của các KCN tại Hải Dƣơng .... 75
Bảng 2.13: Kim ngạch xuất khẩu của các KCN tại Hải Dƣơng ............... 75
Bảng 2.14: Mức thuế suất, ƣu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo
nghị định 164/2003/ NĐ - CP ngày 22/12/2003 của Chính Phủ
(Đối với các doanh nghiệp KCN thành lập theo nghị định
số 108/2006/ NĐ - CP ngày 22/9/2006 của Chính Phủ). ................................. 76
Bảng 2.15: Kết quả đánh giá của Hải Dƣơng .......................................................77

BẢNG CÁC CHỮ VIẾT TẮT

17


Nghĩa đầy đủ

STT Ký hiệu
Tiếng Anh
1.

AFTA

Tiếng Việt

ASEAN Free Trade Area


Xây dựng- Vận hànhChuyển giao

4.

BT

Build - Operate

Xây dựng- Vận hành

5.

CNH,

Công nghiệp hoá, Hiện

HĐH

đại hoá

6.

EU

European Union

Liên minh Châu Âu

7.

Khu chế xuất

12.

NICs

New Industrial Countries

Các nƣớc công nghiệp
mới

13.

PCI

Provincial Comparetitive Index

Chỉ số năng lực cạnh
tranh cấp tỉnh

14.

QL

Quốc lộ

18


15.

United State Dolar

20.

UNCTAD

United Nations Conference on Hội

Đô la Mỹ

Trade and Development

nghị

Liên

Hợp

Quốc về Thƣơng mại và
Phát triển

21.

VCCI

Vietnam Chamber of Commerce Phòng thƣơng mại và
and Industry

22.